Ursula K. Le Guin
Amerykańska pisarka, autorka książek SF i fantasy, z których wiele weszło do klasyki gatunku. Stworzyła cykle Ziemiomorze i Ekumena. Wielokrotnie wyróżniana nagrodami Hugo i Nebula.
Wyraźnie widoczne w jej twórczości było zainteresowanie antropologią kulturową. Le Guin nie ukrywała swoich fascynacji ideą anarchistyczną, co przejawia się również w jej dziełach. Spośród opublikowanych przez nią książek do kręgu utopii społecznej można zaliczyć przede wszystkim opowiadania: Ci, którzy odchodzą z Omelas, Dzień przed rewolucją oraz powieści Wracać wciąż do domu i najsłynniejszą, Wydziedziczeni (nagrody w 1975: Nebula, Hugo).
Urodziła się w Berkeley w Kalifornii, jako córka antropologa Alfreda L. Kroebera i pisarki Theodory Kroeber. W 1901 jej ojciec zdobył doktorat w dziedzinie antropologii w Stanach Zjednoczonych na Uniwersytecie Columbia; objął także drugie stanowisko na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. Theodora Kroeber była autorką biografii swojego męża, Alfred Kroeber: A Personal Configuration, która jest również dobrym źródłem wiedzy o młodych latach Ursuli, a także na temat motywów biograficznych występujących w jej późniejszych dziełach oraz o jej zainteresowaniach antropologią społeczną.
W 1951 otrzymała stopień licencjata (będąc członkiem Phi Beta Kappa Society) w Radcliffe College, a w 1952 dyplom magistra na Uniwersytecie Columbia. Później studiowała we Francji, gdzie poznała męża, historyka Charlesa Le Guina. Pobrali się w 1953.
Le Guin interesowała się literaturą od wczesnej młodości. W wieku jedenastu lat posłała swoje pierwsze opowiadanie do magazynu „Astounding Science Fiction”, jednak zostało ono odrzucone. Jej najwcześniejsze utwory, z których kilka w przetworzonej formie znalazło się w Opowieściach orsiniańskich (Orsinian Tales),oraz Malafrena były niefantastycznymi opowieściami o fikcyjnych krainach wyobraźni. Na początku lat 60. powróciła do swych wczesnych zainteresowań fantastyką naukową i zaczęła regularnie pisać i publikować. Pierwszym jej szeroko znanym utworem stała się powieść Lewa ręka ciemności (The Left Hand of Darkness),która w 1970 otrzymała nagrody Hugo i Nebula.
W późniejszych latach Le Guin interesowała się również filmem i muzyką. Współpracowała przy filmowej adaptacji (1980) swojej książki Jesteśmy snem (The Lathe of Heaven, 1971) pod oryginalnym tytułem powieści. W 1985 współpracowała z angielskim kompozytorem awangardowym Davidem Bedfordem nad librettem do space opery Rigel 9.
Od 1958 mieszkała Portlandzie w stanie Oregon, gdzie zmarła. Miała troje dzieci i czworo wnucząt.
Pradziadkiem Ursuli Le Guin był Ludwik Stanisław Kraków, który wyemigrował do Stanów Zjednoczonych po powstaniu styczniowym. Jego matką, a praprababką pisarki była Paulina Krakowowa (z domu Radziejowska),pisarka, nauczycielka, redaktorka czasopisma „Pierwiosnek”.
W prawie wszystkich utworach naukowofantastycznych Le Guin widać silny wpływ nauk społecznych, głównie socjologii i antropologii kulturowej, co lokuje je w subkategorii znanej jako soft science fiction. Autorka często używa motywu kultur pozaziemskich, by wypowiedzieć komunikat o kulturze ludzkiej w ogólności. Przykładem jest zagłębienie się w istotę tożsamości płciowej poprzez użycie motywu androginicznej rasy w powieści Lewa ręka ciemności (The Left Hand of Darkness). Takie zabiegi pozwalają umieścić jej prace w kategoriach feministycznej fantastyki naukowej. Jej prace również często posiadają przesłania ekologiczne.
Z drugiej strony nie brak opisów zwykłych czynności i spraw codziennego życia. Na przykład w powieści Tehanu centrum historii stanowią postacie zaprzątnięte codziennymi sprawami opieki nad zwierzętami, pielęgnowania ogrodów czy wykonywania obowiązków domowych. Podczas gdy Le Guin często używa szerokiej perspektywy patrzenia na tematy polityczne czy kulturalne, pisała też rzeczy osadzone raczej bliżej domu. Wiele z jej krótkich opowiadań osadzonych jest w naszym świecie, w teraźniejszości lub bliskiej przyszłości.
Niektóre utwory naukowofantastyczne, w tym powieści Wydziedziczeni (The Dispossessed) i Lewa ręka ciemności, należą do cyklu haińskiego (Hainish Cycle),którego bohaterowie żyją w odległej przyszłości, gdzie kilkadziesiąt planet zostało luźno powiązanych w Ligę Wszystkich Światów, a później w Ekumenę. Wiele z tych utworów mówi o następstwach kontaktu pomiędzy różnymi od siebie światami i kulturami. Powieści Lewa ręka ciemności lub Opowiadanie świata (The Telling) opowiadają o tym, co się dzieje, gdy wysłannicy Ekumeny (znani jako „mobile”) przybywają na odległe planety i wywołują tam kulturowy szok.
W odróżnieniu od sporej części głównego nurtu hard science fiction żadna z opisywanych przez autorkę cywilizacji nie posiada realnej możliwości podróżowania z prędkością większą od światła, gdyż żywe organizmy nie mogą jej przetrwać. Le Guin wymyśliła ansibl – urządzenie umożliwiające natychmiastową komunikację na dowolną odległość. Ów termin i pomysł wszedł do kanonu techniki fantastycznej i był później zapożyczany przez kilku innych znanych autorów.
Zobacz stronę autora
Artykuły
Artykuły
Artykuły
Artykuły
Szukamy ofert...
OPINIE i DYSKUSJE o książce Lewa ręka ciemności
Jak by wyglądał nasz świat gdybyśmy mogli być i kobietą i mężczyzną naraz. Mielibyśmy ruje raz na parę dni w danym miesiącu i wtedy to czy urodzimy dziecko czy też je spłodzimy byłoby zależne od ilości hormonów ale nigdy nie bylibyśmy pewni. Ciekawe...
Jak by wyglądał nasz świat gdybyśmy mogli być i kobietą i mężczyzną naraz. Mielibyśmy ruje raz na parę dni w danym miesiącu i wtedy to czy urodzimy dziecko czy też je spłodzimy byłoby zależne od ilości hormonów ale nigdy nie bylibyśmy pewni. Ciekawe...
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toPrzedstawiciel Ekumeny - wspólnoty światów zamieszkanych przez ludzi - przybywa na planetę Gethen, której mieszkańcy do tej pory nie wiedzieli, że inne światy istnieją. Jak ich przekonać, że warto przyłączyć się do wspólnoty? Jak zapewnić, że reszta wszechświata nie jest zagrożeniem? Jak odnaleźć się na planecie tak odmiennej od tego co się znało do tej pory? Tyle pytań... A odpowiedzią na nie opowieść Ursuli le Guin.
Przedstawiciel Ekumeny - wspólnoty światów zamieszkanych przez ludzi - przybywa na planetę Gethen, której mieszkańcy do tej pory nie wiedzieli, że inne światy istnieją. Jak ich przekonać, że warto przyłączyć się do wspólnoty? Jak zapewnić, że reszta wszechświata nie jest zagrożeniem? Jak odnaleźć się na planecie tak odmiennej od tego co się znało do tej pory? Tyle pytań......
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toBardzo ciekawa książka science fiction, która skupia się bardziej na kulturze i społeczeństwie niż na technologii. Świat planety Gethen i jego mieszkańcy są naprawdę fascynujący. Le Guin pokazuje jak bardzo nasze postrzeganie świata zależy od biologii i kultury.
Bardzo ciekawa książka science fiction, która skupia się bardziej na kulturze i społeczeństwie niż na technologii. Świat planety Gethen i jego mieszkańcy są naprawdę fascynujący. Le Guin pokazuje jak bardzo nasze postrzeganie świata zależy od biologii i kultury.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toRozumiem po przeczytaniu, dlaczego ta powieść została nagrodzona. Światotwórstwo jest na tak dobrym poziomie, że ma się wrażenie jakby to wszystko działo się naprawdę.
Nie jestem zwolennikiem taoizmu, ale jest tu wiele elementów tej filozofii, które pozwalają spojrzeć na życie w nowej perspektywie i z nie którymi ciężko się nie zgodzić.
Zdecydowanie jeśli chodzi o Le Guin to wolę Ziemiomorze, ale to nie zmienia faktu, że "cykl" Ekumeny też ma swój specyficzny klimat, który czuję się jeszcze długo po przeczytaniu.
Rozumiem po przeczytaniu, dlaczego ta powieść została nagrodzona. Światotwórstwo jest na tak dobrym poziomie, że ma się wrażenie jakby to wszystko działo się naprawdę.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toNie jestem zwolennikiem taoizmu, ale jest tu wiele elementów tej filozofii, które pozwalają spojrzeć na życie w nowej perspektywie i z nie którymi ciężko się nie zgodzić.
Zdecydowanie jeśli chodzi o Le...
Bogata, treściwa, wspaniale ukorzeniona. No i ta droga przez Lód. Dała bardzo wiele na tak niewielu stronach.
Bogata, treściwa, wspaniale ukorzeniona. No i ta droga przez Lód. Dała bardzo wiele na tak niewielu stronach.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toOtóż książka uhonorowana wieloma prestiżowymi nagrodami. I w związku z tym moje wielkie oczekiwania. Czy ony się spełniły? Odpowiedź brzmi: tylko częściowo. Spodziewałem się jednak czegoś więcej. Oczywiście jest tutaj ciekawy pomysł mieszkańców hermafrodytów. Ale znajdzie się także trochę fragmentów nieco nudnych. W sumie jednak książka jest całkiem niezła. Realia zimowej, lodowatej planety Gethen i wędrówek po tym zamarzniętym, mroźnym świecie są znacznym atutem.
Otóż książka uhonorowana wieloma prestiżowymi nagrodami. I w związku z tym moje wielkie oczekiwania. Czy ony się spełniły? Odpowiedź brzmi: tylko częściowo. Spodziewałem się jednak czegoś więcej. Oczywiście jest tutaj ciekawy pomysł mieszkańców hermafrodytów. Ale znajdzie się także trochę fragmentów nieco nudnych. W sumie jednak książka jest całkiem niezła. Realia zimowej,...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toTa historia podobała mi się o wiele, wiele bardziej teraz, niż kiedy czytałam ją za pierwszym razem. Wtedy bardzo mnie zmęczyła i całość wydawała mi się niekończąca się przeprawą przez Lód (a tymczasem to tylko DWA rozdziały!). Teraz zupełnie inaczej odebrałam opowieść głównego bohatera, a zakończenie - nie wiem zupełnie czemu - wywołało u mnie podobne odczucia jak końcówka "Ostatniego samuraja". To w ogóle ciekawa książka, podejmuje fajny temat. Bardzo potrzebny zarówno teraz jak i wtedy - co zostaje kiedy usuniemy wszystkie konotacje związane z płcią. Kiedy nic nie jest typowo męskie czy żeńskie. Czy wtedy mamy przed sobą po prostu człowieka?
Ta historia podobała mi się o wiele, wiele bardziej teraz, niż kiedy czytałam ją za pierwszym razem. Wtedy bardzo mnie zmęczyła i całość wydawała mi się niekończąca się przeprawą przez Lód (a tymczasem to tylko DWA rozdziały!). Teraz zupełnie inaczej odebrałam opowieść głównego bohatera, a zakończenie - nie wiem zupełnie czemu - wywołało u mnie podobne odczucia jak końcówka...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toKolejna “10” Le Guin. Muszę chyba zastosować jej własną strategię czytania książek i przeczytać tę powieść drugi raz. Im dalej, tym bardziej mi się podoba. Ciekawe, czy za drugim razem będzie podobać się jeszcze bardziej.
Ale jak ma się nie podobać (nawet za pierwszym razem, inżynierze Mamoń),skoro jest tak oryginalna, zaskakująca, mądra, pięknie napisana.
Ciekawe ujęcie pewnych tematów - tożsamości, seksualności, relacji międzyludzkich i ich rozwoju oraz zmienności. Wspaniałe rozróżnienie między szczęściem a radością. Pytanie, jak wyglądałaby religia bez dogmatów i rytuałów. Ciemność i jasność jako jedna z par rzeczy nierozłącznych, przy czym ciemność - w świecie, gdzie ona fizycznie dominuje - nie kojarzy się ze złem.
A do tego piękny sposób opisywania świata - nic dziwnego, że opis podróży dwóch postaci z sankami, który zajmuje kilkadziesiąt stron, jest taki fascynujący.
I dlaczego Le Guin, Dick i Lem nie dostali Nobla? Albo chociaż Bookera (Lem był nominowany do Booker Intl w 2005, dobre i to).
Kolejna “10” Le Guin. Muszę chyba zastosować jej własną strategię czytania książek i przeczytać tę powieść drugi raz. Im dalej, tym bardziej mi się podoba. Ciekawe, czy za drugim razem będzie podobać się jeszcze bardziej.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toAle jak ma się nie podobać (nawet za pierwszym razem, inżynierze Mamoń),skoro jest tak oryginalna, zaskakująca, mądra, pięknie napisana.
Ciekawe ujęcie...
„(...) prawda to kwestia wyobraźni. Najbardziej niepodważalny fakt może zwrócić uwagę lub przepaść bez echa – w zależności od formy, w jakiej został podany: jak ten jedyny w swoim rodzaju, organiczny klejnot naszych mórz, który błyszczy na jednej kobiecie, a na innej traci blask i rozsypuje się w proch. Fakty nie są wcale bardziej namacalne, spoiste i realne niż perły. I są równie delikatne.”
Niezwykła podróż przez krainę wiecznego mrozu – Gethen – gdzie społeczeństwo żyje w zwartych komunach, ukształtowanych przez surowe warunki atmosferyczno-bytowe.
Hipnotyzujący, zimowy, industrialny świat – przed wynalezieniem internetu i komunikacji masowej.
„Kiedy działanie nie daje korzyści, zbieraj informacje.
Kiedy informacje nie dają korzyści, kładź się spać.”
Od połowy książka nie pozwala o sobie zapomnieć. Wciąga, torturuje, każe obserwować wspólną walkę o przetrwanie Genly’ego Ai i jego kompana – autochtona Estravena. Czy wpadnie on w kemmer? Czy można w pełni komuś zaufać? Przyjaźń, lojalność, oddanie i w końcu przekroczenie właśnej granicy.
Gdybym mógł przeczytać ją jeszcze raz, zwróciłbym większą uwagę na wypowiedzi bohaterów – czy brzmią bardziej „męsko”, czy „kobieco”? A może nie da się tego odróżnić? Może to tylko kwestia wyobraźni? Tak jak prawda.
„(...) prawda to kwestia wyobraźni. Najbardziej niepodważalny fakt może zwrócić uwagę lub przepaść bez echa – w zależności od formy, w jakiej został podany: jak ten jedyny w swoim rodzaju, organiczny klejnot naszych mórz, który błyszczy na jednej kobiecie, a na innej traci blask i rozsypuje się w proch. Fakty nie są wcale bardziej namacalne, spoiste i realne niż perły. I są...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo tonie pamiętam kiedy ostatni raz tak żałośnie zawodziłem czytając ostatnie strony jakiejś książki
nie pamiętam kiedy ostatni raz tak żałośnie zawodziłem czytając ostatnie strony jakiejś książki
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo to