Skrwawione ziemie

Książkę czytałem w czasach jej pierwszego, polskiego wydania (2011) i opinia to raczej okruchy ówczesnego wrażenia. Raczej bez rewelacji, ale również bez ewidentnych niedomagań. Okres II wojny światowej opisany przez amerykańskiego historyka, dla którego historia XX (i ostatnio XXI )wieku jest polem nieustannych prac badawczych i co za tym im idzie wielu publikacji.
Treść ksiażki raczej do konfrontacji z innymi dotyczącymi tego okresu, bo zdawać się na amerykańską wersję, naszej pogmatwanej europejskiej historii może być trochę ryzykowne.

Niezła, ale z powyższym zastrzeżeniem.

Książkę czytałem w czasach jej pierwszego, polskiego wydania (2011) i opinia to raczej okruchy ówczesnego wrażenia. Raczej bez rewelacji, ale również bez ewidentnych niedomagań. Okres II wojny światowej opisany przez amerykańskiego historyka, dla którego historia XX (i ostatnio XXI )wieku jest polem nieustannych prac badawczych i co za tym im idzie wielu publikacji.
Treść...

W książce Snydera, dotyczącej dynamiki masowych zbrodni na rozległym terytorium, przeprowadzanych w dość długim okresie, Holokaust bądź inaczej – zgodnie z niemiecką nowomową „ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej” – rozpoczął się dosyć późno, gdyż dopiero na początku lipca 1941 r. Wcześniejsze etapy prześladowań ludności żydowskiej od 1933 bądź 1939 r. jedynie w niewielkim stopniu wpływały na rozwój wydarzeń wojennych. Hitler nie dlatego rozpoczął wojnę, by wymordować Żydów, choć byli mu oczywiście potrzebni jako uosobienie wroga i od początku myślano o ich usunięciu z terytoriów będących pod kontrolą niemiecką. Zdaniem autora: „sześć miesięcy po rozpoczęciu operacji «Barbarossa» Hitler przeformułował cele wojny w taki sposób, że priorytetem stała się fizyczna eksterminacja Żydów. Jego najbliżsi współpracownicy zdążyli do tego momentu zapoczątkować działania ideologiczne i administracyjne do jej dokonania” (s. 211). To dość radykalna opinia, niewyjaśniająca w żaden sposób, dlaczego nie mogąc wy-grać wojny światowej, zrobiono wszystko, by wymordować Żydów europejskich. Snyder, by uporać się z tym dylematem, zmienia się z chłodnego historyka w psychologa, doszukując się powodów zmiany priorytetów wojennych w rywalizacji najważniejszych współpracowników Hitlera. W jego przekonaniu to „Heydrich i Himmler potrafili czerpać profity z niekorzystnej sytuacji na polu bitwy, modyfikując «ostateczne rozwiązanie» tak, by dało się je przeprowadzić w warunkach wojny przebiegającej niezgodnie z planem” (s. 212). Upraszczając, w takim ujęciu Holokaust staje się zastępczym celem działań wojennych, których tak czy inaczej nie można było zakończyć doraźnym pokojem. Niemniej celem zgodnym ze wstępnymi założeniami przebudowy Europy. Żydzi z jednej strony idealnie nadawali się na kozła ofiarnego, odpowiadającego za niemieckie niepowodzenia, z drugiej zaś zgodnie z nazistowską logiką musieli zająć pierwsze miejsce na drabinie tzw. zbędnych zjadaczy chleba. Opisane założenie potwierdzałaby dynamika mordów na Żydach sowieckich. Podążające za frontem Einsatzgruppen do września mordowały selektywnie żydowskich mężczyzn, uznanych obok komisarzy za podporę reżimu komunistycznego, we wrześniu, a wyraźniej w październiku rozpoczęła się likwidacja całych skupisk żydowskich. Operacja rozszerzała się ze wschodu na zachód. Od marca 1942 r. przystąpiono do likwidacji żydowskich wspólnot w Generalnym Gubernatorstwie i kolejno na tzw. ziemiach włączonych, w Słowacji, Czechach i w dalszej kolejności w Europie Zachodniej i Południowej. Oczywiście, w tym generalnym planie robiono czasowe korekty, do 1943 r. czekano na decyzję o wy-mordowaniu ważnych dla gospodarki niemieckiej skupisk żydowskich na Śląsku i w Białymstoku, getto łódzkie przetrwało do lata 1944 r. (…) Jaką lekcję wyciągnął świat z kataklizmu drugiej wojny światowej? Snyder w tym wypadku jest ostrożny, przestrzega. „Gdy sensu szukamy w zabijaniu, pojawia się ryzyko, że więcej zabijania przyniesie więcej sensu. Tutaj tkwi być może sens historii – gdzieś pomiędzy odnotowywaniem śmierci a jej nieustającą reinterpretacją. Jedynie historia masowego zabijania może połączyć w jedno liczby ze wspomnieniami. Bez historii wspomnienia stają się prywatne, co oznacza dzisiaj – narodowe, a liczby stają się publiczne, czyli służą za instrument międzynarodowej rywalizacji o tytuł męczenników” (s. 433).

Polecam szerzej: Zagłada Żydów. Studia i Materiały, Nr 7 (2011)

W książce Snydera, dotyczącej dynamiki masowych zbrodni na rozległym terytorium, przeprowadzanych w dość długim okresie, Holokaust bądź inaczej – zgodnie z niemiecką nowomową „ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej” – rozpoczął się dosyć późno, gdyż dopiero na początku lipca 1941 r. Wcześniejsze etapy prześladowań ludności żydowskiej od 1933 bądź 1939 r. jedynie w...

Bardzo dobra książka, jeszcze z tych lepszych czasów T. Snydera. Kompleksowo opisane trudne czasy Europy Wschodniej znajdującej się pod butem albo totalitaryzmu niemieckiego albo rosyjskiego. Ciekawa lektura.

Bardzo dobra książka, jeszcze z tych lepszych czasów T. Snydera. Kompleksowo opisane trudne czasy Europy Wschodniej znajdującej się pod butem albo totalitaryzmu niemieckiego albo rosyjskiego. Ciekawa lektura.

Może poza ostatnią częścią-trochę przegadaną, książka właściwie kompletna.

Może poza ostatnią częścią-trochę przegadaną, książka właściwie kompletna.

Lektura obowiązkowa dla każdej osoby zamieszkującej Skrwawione Ziemie. Zbrodnie i wydarzenia zwykle przedstawiane osobno tutaj pokazane są jako jedna całość, jedna historia terenów Polski, Białorusi, Ukrainy, Litwy, Łotwy i Estonii - jak żadne inne dotkniętych dwoma totalitaryzmami. Historia opisana w sposób przystępny, nawet dla laików. Ważna książka, zachęcam wszystkich do jej przeczytania.

Lektura obowiązkowa dla każdej osoby zamieszkującej Skrwawione Ziemie. Zbrodnie i wydarzenia zwykle przedstawiane osobno tutaj pokazane są jako jedna całość, jedna historia terenów Polski, Białorusi, Ukrainy, Litwy, Łotwy i Estonii - jak żadne inne dotkniętych dwoma totalitaryzmami. Historia opisana w sposób przystępny, nawet dla laików. Ważna książka, zachęcam wszystkich...

Książka opisuje ludobójstwo dokonane przez Stalina i Hitlera na terenach pomiędzy Niemcami i Rosją: przede wszystkim: Ukrainy, Białorusi, krajów bałtyckich i Polski.
Autor przedstawia decyzje i zdarzenia, które doprowadziły do śmierci milionów ludzi.
Zaletą książki jest całościowe spojrzenie na te wydarzenia, które z reguły są opisywane z punktu widzenia Rosji lub Niemiec, a porównanie ogranicza się do liczby zabitych.
Książka pokazała jak Stalin i Hitler wzajemnie na siebie oddziaływali (jakie były pomiędzy nimi podobieństwa) i Polska nie była jedynym narodem który znalazł się pomiędzy młotem i kowadłem (czego nie byłam w pełni świadoma ).
Autor skupia się na ludobójstwie - książka jest pełna kolejnych liczb pomordowanych. Autor czasami stara się przybliżać ludzi, ale po przeczytaniu książki przede wszystkim pozostaje świadomość dużych liczb i dotkniętych zbiorowości (nie indywidualne historie).
Autor nie dokonuje jakiś analiz, nie próbuje generować różnych wniosków. Książka jest przede wszystkim kroniką ludobójstwa.

Książka opisuje ludobójstwo dokonane przez Stalina i Hitlera na terenach pomiędzy Niemcami i Rosją: przede wszystkim: Ukrainy, Białorusi, krajów bałtyckich i Polski.
Autor przedstawia decyzje i zdarzenia, które doprowadziły do śmierci milionów ludzi.
Zaletą książki jest całościowe spojrzenie na te wydarzenia, które z reguły są opisywane z punktu widzenia Rosji lub Niemiec,...

Książka, która w głównej mierze jest kroniką i analizą zbrodni dokonanych na tytułowych "skrwawionych ziemiach", regionach niefortunnie umiejscowionych pomiędzy siłami dwóch barbarzyńskich reżimów.

Publikacja wstrząsająca, której wręcz niepodobna czytać jednym ciągiem - przerwy na ochłonięcie po wielu jej częściach, ukazujących bezmiar okrucieństwa i ogrom niedoli, które spadły na Polaków, Żydów i Ukraińców czy Białorusinów, oraz ogólnie mieszkańców krajów bałtyckich w okresie, jaki obejmuje ta książka (od lat 30. do połowy lat 50. ubiegłego wieku) są wręcz niezbędne.

Jakkolwiek, jest to książka znakomita, dokumentująca dekady mrocznych czasów w naszym zakątku Europy, i wydarzenia o których trzeba przypominać i o trzeba pamiętać, nawet jeśli odświeżanie pamięci bywa tak boleśnie rozdzierające i emocjonalnie przytłaczające. Polecam!

Książka, która w głównej mierze jest kroniką i analizą zbrodni dokonanych na tytułowych "skrwawionych ziemiach", regionach niefortunnie umiejscowionych pomiędzy siłami dwóch barbarzyńskich reżimów.

Publikacja wstrząsająca, której wręcz niepodobna czytać jednym ciągiem - przerwy na ochłonięcie po wielu jej częściach, ukazujących bezmiar okrucieństwa i ogrom niedoli, które...

Książka niewątpliwie cenna od strony faktograficznej. Niestety i tytuł i opis mylący bo skupia się głównie na gehennie Żydów, o gehennie innych narodowości na tych skrwawionych ziemiach w tych krwawych czasach zdecydowanie i niezasłużenie mniej. Dla mnie jest to książka tendencyjna utrzymująca się w nurcie narracji, że głównymi ofiarami nazizmu i komunizmu byli Żydzi. Ocena 9/10 za faktografię, 4/5 za zbalansowanie w jedną stronę.

Książka niewątpliwie cenna od strony faktograficznej. Niestety i tytuł i opis mylący bo skupia się głównie na gehennie Żydów, o gehennie innych narodowości na tych skrwawionych ziemiach w tych krwawych czasach zdecydowanie i niezasłużenie mniej. Dla mnie jest to książka tendencyjna utrzymująca się w nurcie narracji, że głównymi ofiarami nazizmu i komunizmu byli Żydzi. Ocena...

Oryginalne konkluzje autora wnoszą do znanego tematu powiew świeżości.

Oryginalne konkluzje autora wnoszą do znanego tematu powiew świeżości.

Niełatwa lektura o historii naszej części Europy - ofiary 2 reżimów totalitarnych z 14 mln zamordowanych w latach 1933-45. Wiele faktów, liczb, opisów scen i tła politycznego wydarzeń. Przejrzysty układ książki. Znajomość kamieni milowych polskiej ( i nie tylko) martyrologii. Słowa uznania za 2 ostatnie rozdziały pt Człowieczeństwo i Streszczenie będące podsumowaniem całości. W czasach wojennych lektura pozwala nam przybliżyć relacje katów i ofiar ludobójstwa.

Niełatwa lektura o historii naszej części Europy - ofiary 2 reżimów totalitarnych z 14 mln zamordowanych w latach 1933-45. Wiele faktów, liczb, opisów scen i tła politycznego wydarzeń. Przejrzysty układ książki. Znajomość kamieni milowych polskiej ( i nie tylko) martyrologii. Słowa uznania za 2 ostatnie rozdziały pt Człowieczeństwo i Streszczenie będące podsumowaniem...