Mussolini. Butny faszysta

Ciekawie napisana historia wzlotu i upadku Mussoliniego. Oraz historia jego wrzodów, które wiernie przy nim trwały i wracały, gdy stres przekraczał normy wytrzymałości.

Hitler ze Stalinem trochę Mussoliniego przyćmili, ale okazuje się, że Duce miał ogromny wpływ w inspirowaniu wielkich dyktatorów. Cwaniactwo i instynkt zaprowadziły go bardzo wysoko i zapewniły wiele sukcesów, ale gdy instynkt nagle się posypał, to posypało się wszystko.

Ciekawie napisana historia wzlotu i upadku Mussoliniego. Oraz historia jego wrzodów, które wiernie przy nim trwały i wracały, gdy stres przekraczał normy wytrzymałości.

Hitler ze Stalinem trochę Mussoliniego przyćmili, ale okazuje się, że Duce miał ogromny wpływ w inspirowaniu wielkich dyktatorów. Cwaniactwo i instynkt zaprowadziły go bardzo wysoko i zapewniły wiele...

Autor niniejszej książki, Göran Hägg, był szwedzkim pisarzem, krytykiem i docentem literaturoznawstwa. Książka „Mussolini. Butny faszysta” została napisana wskutek zainteresowań autora tą postacią, co nastąpiło w 1993 r.

„Moje szczególne zainteresowanie Mussolinim zaczęło się 25 lipca 1993 roku. Postanowiłem, że nauczę się włoskiego, i zacząłem od przebijania się przez treść jednego z włoskich dzienników. ...znalazłem artykuł na temat pięćdziesiątej rocznicy tajemniczego zebrania Wielkiej Rady Faszystowskiej...”

I tak oto dzięki temu Göran Hägg przedstawia nam postać i władzę tego włoskiego faszysty, którego rząd, wg autora, był inny niż totalitarna władza Hitlera, czy Stalina. Faszyzm we Włoszech różnił się od dyktatury w Niemczech, czy w Związku Radzieckim, Mussolini nie był fanatykiem, jak Hitler, a w państwie włoskim nie było obozów koncentracyjnych, ani masowych egzekucji.
Był inny, ale był też zbrodniarzem, o czym świadczą chociażby akceptowane przez niego metody prowadzenia wojen i podbojów nowych terenów.

Autor przedstawia nam sylwetkę włoskiego dyktatora począwszy od jego rodziny, opisuje lata młodzieńcze, działalność dziennikarską oraz jego poglądy polityczne, czy udział w I wojnie światowej. Jest nakreślony obraz tworzenia się pierwszych oddziałów faszystowskich w Mediolanie, i pojawianie się takich grup w całym kraju. Autor dokładnie przedstawia nam aktywność tego dyktatora, jego dojście do władzy, określa go wówczas cynicznym jedynowładcą, który podejmuje przemyślane decyzje, jest dobrym mówcą, i mimo że podczas jego rządów zanika demokracja, przywódca ten jest akceptowany przez społeczeństwo.
Rządy Mussoliniego to gospodarka na stabilnym poziomie, następuje rozwój rolnictwa.
Książka zawiera dużo informacji na temat jego władzy i decyzji dotyczących spraw wewnętrznych, jak i polityki zagranicznej przez wszystkie lata jego rządów; śledzimy jego losy od lipca 1943 roku, gdy zapadające decyzje zmieniają sytuację na szczeblach władzy, jak i w społeczeństwie.

Czytając omawianą książkę zwróciłam uwagę, że autor opisując walki na terenie Włoch krytykuje niektóre z decyzji aliantów, które jego zdaniem były niepotrzebne i szkodliwe.
„Wszystko wskazuje na to, że świat faktycznie nie dostrzegał negatywnych, kontrproduktywnych skutków bombardowań włoskich miast przez aliantów.”

Podsumowując, książka ciekawa, napisana w sposób przystępny, chociaż pewnie wiele nazwisk umknie mi z pamięci, bo język włoski jest dla mnie obcy i nieznany.
To moja pierwsza przeczytana książka o Mussolinim, ale wydaje się, że jest napisana w sposób obiektywny, nie oszczędzając nikogo.

Autor niniejszej książki, Göran Hägg, był szwedzkim pisarzem, krytykiem i docentem literaturoznawstwa. Książka „Mussolini. Butny faszysta” została napisana wskutek zainteresowań autora tą postacią, co nastąpiło w 1993 r.

„Moje szczególne zainteresowanie Mussolinim zaczęło się 25 lipca 1993 roku. Postanowiłem, że nauczę się włoskiego, i zacząłem od przebijania się przez...

Książka odsłania przed czytelnikiem zupełnie inne oblicze Mussoliniego, niż to, które utrwaliła szkolna narracja. Nie jest on tu karykaturalnym sobowtórem Hitlera, lecz postacią złożoną — rozdwojoną między ideologicznym zapałem a nieposkromioną żądzą władzy. Autor z wyjątkową przenikliwością pokazuje, jak ambicja stopniowo wypierała w nim rozsądek, prowadząc od wizjonerskich początków ku tragicznemu upadkowi. To opowieść o tym, jak idea potrafi obrócić się w ruinę, gdy jej twórca pozwala, by na jej miejscu wyrosło własne ego.

Książka odsłania przed czytelnikiem zupełnie inne oblicze Mussoliniego, niż to, które utrwaliła szkolna narracja. Nie jest on tu karykaturalnym sobowtórem Hitlera, lecz postacią złożoną — rozdwojoną między ideologicznym zapałem a nieposkromioną żądzą władzy. Autor z wyjątkową przenikliwością pokazuje, jak ambicja stopniowo wypierała w nim rozsądek, prowadząc od...

Biografia która czyta się szybko ale jak dla mnie brakowało samego bohatera. Czasami za dużo było tematów pobocznych.

Biografia która czyta się szybko ale jak dla mnie brakowało samego bohatera. Czasami za dużo było tematów pobocznych.

Ciekawe mało znane fakty.

Ciekawe mało znane fakty.

Bardzo dobra biografia włoskiego dyktatora. Czasem miałem wrażenie, że momentami za mało w książce było samego Mussoliniego. Po lekturze czuję lekki niedosyt, że książka jest tak krótka, ale może to wynikać z relatywnie małej ilości źródeł traktujących o postaci Duce. Polecam!

Bardzo dobra biografia włoskiego dyktatora. Czasem miałem wrażenie, że momentami za mało w książce było samego Mussoliniego. Po lekturze czuję lekki niedosyt, że książka jest tak krótka, ale może to wynikać z relatywnie małej ilości źródeł traktujących o postaci Duce. Polecam!

Przez tę książkę przepłynąłem, czytając ją z ogromnym zafascynowaniem. Czasami miałem wrażenie, że przestępuję z nogi na nogę w czasie pomiędzy zdarzeniami. Natomiast całość okazała się bardzo strawna, ciekawie napisana, moim zdaniem bardzo przystępnym stylem, który wciąga czytelnika. Dużo lżejsza lektura aniżeli wydana w tej samej serii księga o Goebbelsie.

Przez tę książkę przepłynąłem, czytając ją z ogromnym zafascynowaniem. Czasami miałem wrażenie, że przestępuję z nogi na nogę w czasie pomiędzy zdarzeniami. Natomiast całość okazała się bardzo strawna, ciekawie napisana, moim zdaniem bardzo przystępnym stylem, który wciąga czytelnika. Dużo lżejsza lektura aniżeli wydana w tej samej serii księga o Goebbelsie.

To wręcz zaskakujące jak mało się wie o Mussolinim. Właściwie – jak ja mało wiem. I jak marginalnie się go traktuje na lekcjach historii. A przecież to co osiągnął, do czego doszedł i czego się w swoim życiu dopuścił stawia go na równi z innymi dyktatorami – potworami jak Hitler, Franco czy Stalin. I tak jak inni dyktatorzy nie ominęły go pewne cechy wspólne i schemat postępowania.

Nadambitny, dążący do władzy za wszelką cenę, nie tolerujący sprzeciwu, patologicznie wręcz nieufny, pozbawiony z tego tytułu przyjaciół i bliskich osób poza najbliższą rodziną. Manipulator, bystry obserwator, zdolny poświęcić każdego dla własnej korzyści zręczny gracz polityczny. By dojść do władzy absolutnej, swoistego jedynowładztwa posunął się do sojuszu ze znienawidzonym kościołem katolickim i pogardzanym przez siebie Adolfem Hitlerem, dla którego Mussolini był idolem. I chociaż wszystko to robił dla dobra kraju i jego mieszkańców to wiadomo, że wartością nadrzędną w tym wszystkim był on sam. Duce. Nowy cesarz. Imperator marzący o podboju świata i odrodzeniu nowego imperium na kształt Cesarstwa Rzymskiego.

Historycy podkreślają fakt, że pod jego dyktaturą nie zginęło tylu ludzi jak w przypadku Stalina czy Hitlera. Nasuwa mi się pytanie – od ilu zabitych ludzi zaczyna się mierzyć tyranię i bestialstwo? Nie da się bowiem ukryć, że Mussolini był despotycznym potworem – podbój Abisynii, haniebne ustawy antyrasowe, które wprowadził, przystąpienie do wojny wespół z nazistowskimi Niemcami czy wprowadzenie faszyzmu, od którego zaczęło się całe zło.

To była zaskakująca lektura o człowieku o którym się wie a jednocześnie nie wie się nic. Rzetelna i bogata w fakty, całkiem ciekawie napisana. Aczkolwiek denerwował mnie autor, mam bowiem wrażenie, że jakby powstrzymywał się od swoich wniosków i przemyśleń to biografia ta zdecydowanie więcej zyskała jeśli chodzi i warsztat i styl. A tak poza tym to wręcz modelowy przykład biografii.

To wręcz zaskakujące jak mało się wie o Mussolinim. Właściwie – jak ja mało wiem. I jak marginalnie się go traktuje na lekcjach historii. A przecież to co osiągnął, do czego doszedł i czego się w swoim życiu dopuścił stawia go na równi z innymi dyktatorami – potworami jak Hitler, Franco czy Stalin. I tak jak inni dyktatorzy nie ominęły go pewne cechy wspólne i schemat...

Żałuję, że wcześniej nie sięgnąłem po tę pozycję.

Żałuję, bo jest ona świetnym wprowadzeniem w historię włoskiego faszyzmu. W czasie, gdy dopiero wchodziłem w XIX- i XX-wieczną historię Włoch, zajmując się m.in. dziennikami hrabiego Ciano i artykułami dostępnymi on-line, mógłbym sięgnąć po książkę Hägga. Z pewnością lepiej rozumiałbym wzajemne zależności oraz tło wydarzeń.

Wyłapałem kilka drobnych błędów w obszarach, o których mam jakieś pojęcie:
- literówki we włoskich cytatach (prawdopodobnie sprawka tłumacza i korekty)
- według autora, Gabriele D'Annunzio urodził się jako Gabriele Rapagnetta i zmienił nazwisko. Wszystkie źródła, z którymi się spotkałem, podają, że nazwisko zmienił jeszcze jego ojciec.
- „Ciano przywiózł ze sobą najwyższe odznaczenie - Łancuch D'Annunzia - którym zammierzał odznaczyć swojego kolegę po fachu, Ribbentropa”. Tak, tak, D'Annunzio był wielkim poetą i bohaterem narodowym, ale nie aż do tego stopnia. To odznaczenie to oczywiście Order Annuncjaty, czyli Order Najwyższy Świętego Zwiastowania, odznaczenie Domu Sabaudzkiego. Błąd dość śmieszny i mam nadzieję, że wyszedł od tłumacza, nie od autora.
Jest też nie błąd w ścisłym sensie, ale raczej wątpliwa ocena, która zaburza obraz sytuacji:
- „2 czerwca [1946] odbyło się we Włoszech referendum, które zakończyło się miażdżącą klęską monarchii”. Wyniki referendum wyniosły 54,27% dla republiki do 45,73% dla monarchii - nie nazwałbym tego miażdżącą klęską.
Na pewno są tutaj też inne błędy, które zauważyłby historyk. W każdym razie, te, które wymieniłem nie wpływają na odbiór książki w żadnym stopniu.

Autorowi udało się stworzyć dzieło w miarę szczegółowe, a jednocześnie bardzo atrakcyjne. Całość napisana jest w doskonałym rytmie przeplatającym poszczególne wątki, zmuszając wręcz do dalszego czytania (właśnie przez to skończyłem ją w dwa dni). Nie jest na pewno wyczerpująca, mało tu danych statystycznych i niektórych szczegółów dotyczących obsadzanych stanowisk, co zapewne dla 95% czytelników stanowi akurat zaletę.

W wielu kwestiach Hägg wtrąca swoje poglądy, co nadaje książce więcej kolorystyki, ale dla wielu może okazać się zbędne i niekorzystne. Zgadzam się na przykład z jego krytyką postępowania USA w Iraku i Afganistanie, którą w kilku miejscach zestawia z różnymi elementami polityki wojennej Włoch, uważam jednak, że książka mogłaby się obejść bez tych dygresji.

Podsumowując, mimo pewnych niedoskonałości, w tym tych wynikających po prostu z faktu bycia dziełem popularnonaukowym, biografia Mussoliniego autorstwa Görana Hägga jest zdecydowanie godna polecenia - zarówno przypadkowym miłośnikom historii, jak i tym skupionym bardziej na dziejach Włoch.

Żałuję, że wcześniej nie sięgnąłem po tę pozycję.

Żałuję, bo jest ona świetnym wprowadzeniem w historię włoskiego faszyzmu. W czasie, gdy dopiero wchodziłem w XIX- i XX-wieczną historię Włoch, zajmując się m.in. dziennikami hrabiego Ciano i artykułami dostępnymi on-line, mógłbym sięgnąć po książkę Hägga. Z pewnością lepiej rozumiałbym wzajemne zależności oraz tło...

Bardzo dobrze napisana biografia pokazująca nie tylko karierę polityczną Mussoliniego, ale i Włochy od początków XX wieku aż po czasy współczesne (brak rozliczeń z epoką faszyzmu).

Bardzo dobrze napisana biografia pokazująca nie tylko karierę polityczną Mussoliniego, ale i Włochy od początków XX wieku aż po czasy współczesne (brak rozliczeń z epoką faszyzmu).