Realizm kapitalistyczny. Czy nie ma alternatywy?

Może być nieco chaotyczny w odbiorze ale zadecydowanie warto to przeczytać.

Może być nieco chaotyczny w odbiorze ale zadecydowanie warto to przeczytać.

W sumie jestem trochę zawiedziony. Natura śmieszności kapitalistycznego realizmu jest dobrze opisana, ale w sumie potem mam wrażenie, że nie pada żaden poważny postulat. Takie odważcie się marzyć i spróbujcie przekroczyć to co mamy, po czym jest rada, żeby m.in. nauczyciele nie uzupełniali niepotrzebnych papierków w szkole. Moim zdaniem samemu autorowi trochę zabrakło wyobraźni.

W sumie jestem trochę zawiedziony. Natura śmieszności kapitalistycznego realizmu jest dobrze opisana, ale w sumie potem mam wrażenie, że nie pada żaden poważny postulat. Takie odważcie się marzyć i spróbujcie przekroczyć to co mamy, po czym jest rada, żeby m.in. nauczyciele nie uzupełniali niepotrzebnych papierków w szkole. Moim zdaniem samemu autorowi trochę zabrakło...

Obowiązkowa lektura, chociaż miejscami kiepsko się zestarzała (bo autor nie spodziewał się, że będzie aż tak źle aż tak szybko...).

Obowiązkowa lektura, chociaż miejscami kiepsko się zestarzała (bo autor nie spodziewał się, że będzie aż tak źle aż tak szybko...).

mądre

mądre

Mam mieszane uczucia. Często autor wyciąga górnolotne wnioski pod swoją tezę. Problem w tym, że niektóre z nich są zadziwiająco trafne a inne kompletnie nie. Bardzo podobała mi się analizą współczesnej lewicy. O co kiedyś ona walczyła a co teraz sobą reprezentuje. Mówienie z kolei, że klasa robocza stanowiła kiedyś podwaliny pod innowacje to jakieś marksistowskie nieporozumienie. Nie wiem czego autor oczekuję. Czułem się jakbym czytał dorosłą mądrą osobę, która na wszystko ma jedno wytłumaczenie ,, realizm kapitalistyczny". Każde zjawisko jest złożone. Tyczy się to samobójstw, rodzajów filmów itd. Kapitalizm ma też jakieś plusy, których autor nie wymienia. Jak można to pominąć skoro wygrał on z innymi sposobami zarządzania naszym życiem i jest nadal. A to oznacza, że był i jest piekielnie skuteczny czego nie można mówić o alternatywnych systemach, które upadły.

Mam mieszane uczucia. Często autor wyciąga górnolotne wnioski pod swoją tezę. Problem w tym, że niektóre z nich są zadziwiająco trafne a inne kompletnie nie. Bardzo podobała mi się analizą współczesnej lewicy. O co kiedyś ona walczyła a co teraz sobą reprezentuje. Mówienie z kolei, że klasa robocza stanowiła kiedyś podwaliny pod innowacje to jakieś marksistowskie...

Niewielkich rozmiarów, lecz pełna ciekawych spostrzeżeń i diagnoz zaprezentowanych w dość przystępny sposób - Dla niektórych zapewne zbyt mało szczegółowa i zbyt wyłącznie opisowa. Książka nie stawia się jako poradnik, i nie spełnia jego celów, stanowi natomiast bardzo ciekawy zwiad okoliczności, w których znalazł się nurt socjalistyczny w czasie wydania. Formulacje realizmu kapitalistycznego i stalinizmu rynkowego dalej się w głowie obijają, polecam.

Niewielkich rozmiarów, lecz pełna ciekawych spostrzeżeń i diagnoz zaprezentowanych w dość przystępny sposób - Dla niektórych zapewne zbyt mało szczegółowa i zbyt wyłącznie opisowa. Książka nie stawia się jako poradnik, i nie spełnia jego celów, stanowi natomiast bardzo ciekawy zwiad okoliczności, w których znalazł się nurt socjalistyczny w czasie wydania. Formulacje...

Zaczęło się nieźle, ale z każdym kolejnym rozdziałem treść rozmywała się w amerykańsko-akademickich meandrach. Na końcu już sam nie wiedziałem, co dokładnie autor chciał przekazać szerszej grupie odbiorców. To, co trafnie zostało zdiagnozowane to "realizm" współczesnego kapitalizmu. Realizm jako stan, w którym nieustannie używa się straszaka "co by było gdyby nie kapitalizm?" zaklinającego, że wszystkie inne systemy lub podważenie statusu quo na pewno będzie gorsze, więc z dwojga złego lepiej żyć w kapitalistycznej dystopii. To buduje niewolniczą mentalności konsumencką; ludzi skazanych na system, którego jednocześnie bronią i nienawidzą.

Zaczęło się nieźle, ale z każdym kolejnym rozdziałem treść rozmywała się w amerykańsko-akademickich meandrach. Na końcu już sam nie wiedziałem, co dokładnie autor chciał przekazać szerszej grupie odbiorców. To, co trafnie zostało zdiagnozowane to "realizm" współczesnego kapitalizmu. Realizm jako stan, w którym nieustannie używa się straszaka "co by było gdyby nie...

Pomimo niepozornych rozmiarów (174 stron zbliżonych do formatu A5) książka „Realizm kapitalistyczny. Czy nie ma alternatywy?” jest pełna uwag krytycznych, czasami cennych i głębokich, czasem zwyczajnie dziwnych, kontestujących bieżący system ekonomiczny oraz zmuszających czytelnika do długich przemyśleń. Krótkość wcale nie czyni tekstu łatwym w lekturze, gdyż on roi się od gęstych rozważań i odwołuje się do innych dzieł kultury. Co więcej esej Marka Fishera, nazywający się tak samo jak książka, stanowi jedynie ok 58% całości, zaś aż 33% zajmuje posłowie tłumacza Andrzeja Karalusa*

Realizmem socjalistycznym nazywa się prądy panujące w różnych dziedzinach sztuki (np. literaturze, malarstwie, muzyce i architekturze) ściśle podporządkowane ideologii komunistycznej, mające być „narodowymi w formie i socjalistycznymi w treści” i stanowiącymi niewymagającą głębszego wysiłku umysłowego pożywkę dla ludu nafaszerowaną obficie treściami propagandowymi. Realizm kapitalistyczny według Fishera jest czymś innym, właściwie bardziej pasującym do słowa „realizm” - autor po prostu analizuje, jak kapitalizm oddziałuje na rzeczywistość i jak ją kreuje. Fisher wybrał specyficzną formą kapitalizmu – jest to dojrzały, neoliberalny kapitalizm (czasem określany jako „postfordowski”),a nie wcześniejszy, np. w formie znanej z XIX w.

W pierwszym rozdziale pada przypisywane Slavojowi Žižkowi (albo Fredericowi Jamesowi) zdanie, że „łatwiej wyobrazić sobie koniec świata niż koniec kapitalizmu”. Wraz z powtarzanym przez Margaret Thatcher „Nie ma alternatywy” będą one stanowić kanwę dalszych rozważań. Autor zauważa, że kapitalizm narzucił nam przekonanie, że nie ma innej drogi od niego i musimy w nim uczestniczyć, nawet jeśli widzimy jego wady i denerwują nas one. Przy wyciąganiu dalszych wniosków Fisher korzysta ze swojego doświadczenia wykładowcy collegu i sięga do dzieł popkultury (głównie kina mafijnego i hip-hopu). Owe dalsze wnioski są bardzo ciekawe i warto się z nimi zapoznać. Przytoczę tylko parę z nich: system kapitalistyczny wszystko urynkawia i czyni towarem, przez co nie ma w nim miejsca na żadną świętość (dlatego też alians konserwatystów podkreślających wartości chrześcijańskie z liberalnym kapitalizmem jest bardzo osobliwym połączeniem),wytwarza znaczną biurokrację (pracownicy mają stawiać sobie cele i deklarować ich wykonanie; porównuje się także ich bieżącą wydajność z poprzednimi okresami, a także wypełnienie zakładanych celów). Bieżące cele firm szybko się zmieniają i bardzo łatwo zapomina się o starych rzeczach, a menedżerowie popychają pracowników do zmian, które okraszają frazesami o cnocie elastyczności. Kapitalizm dąży do ciągłego wzrostu i rozwoju, a jego nadpobudliwość przypomina ADHD; potem nadchodzą okresy stagnacji, co w połączeniu z hiperprodukcyjnością przywołuje autorowi na myśl chorobę dwubiegunową (zresztą Fisher sugeruje, że kapitalizm w liberalnej postaci może sprzyjać częstszemu występowaniu tych chorób). Ostatnia z uwag jest kontrowersyjna i może być tematem sporu, podobnie jak nazywanie kapitalistycznej biurokracji „rynkowym stalinizmem”.

Książce towarzyszy posłowie tłumacza, w których streszcza też inne publikacje autora. Padają tam bardzo słuszne uwagi (np. że współczesna lewica opuściła swój dawny elektorat i skupiła się na często przesadzonych i wydumanych kwestiach tożsamościowych oraz że ma skłonność do akademickich rozważań),niestety jest to napisane bardzo ciężkim językiem, przy którym krytykowane akademickie ciągoty są drobnym grzeszkiem, np. „Fisher analizuje widmową obecność projektu modernistycznego w epoce zaniku utopijnego wymiaru myślenia” lub „Zgęszczenie rozplenionych przez interwencję Derridy sensów doprowadziło go do duchologii czy też widmontologii (..),metafizyki obecności widmowej, w której bytowi nie przysługuje pełnia pozytywnej obecności”.

*(Pozostałe 9% to materiały pomocnicze w rodzaju spisu treści).

Pomimo niepozornych rozmiarów (174 stron zbliżonych do formatu A5) książka „Realizm kapitalistyczny. Czy nie ma alternatywy?” jest pełna uwag krytycznych, czasami cennych i głębokich, czasem zwyczajnie dziwnych, kontestujących bieżący system ekonomiczny oraz zmuszających czytelnika do długich przemyśleń. Krótkość wcale nie czyni tekstu łatwym w lekturze, gdyż on roi się od...

Trafna krytyka kapitalizmu, ale i tak lepiej chyba sięgnąć po Zizka. Mało konkretów, co zastosować zamiast kapitalizmu. Posłowie sobie odpuściłem (1/3 objętości książki).

Trafna krytyka kapitalizmu, ale i tak lepiej chyba sięgnąć po Zizka. Mało konkretów, co zastosować zamiast kapitalizmu. Posłowie sobie odpuściłem (1/3 objętości książki).

Krótko, nowoczesno, lewicowo.

Krótko, nowoczesno, lewicowo.