Można by z tego zrobić całkiem niezłą powieść.
Jako dramat "Nie-boska komedia" Zygmunta Krasińskiego nie jest dziełem nieudanym, ale forma – stosunkowo krótka i dialogowa – siłą rzeczy ogranicza możliwość pełnego rozwinięcia psychologii postaci oraz społecznej panoramy konfliktu. Dramat nie daje bohaterowi przestrzeni, by naprawdę „pulsował” emocjami tak, jak mógłby w powieściowej narracji. A przecież ambicją Krasińskiego było ukazanie wielowymiarowego starcia idei, klas i racji historycznych. W efekcie dramat społeczny, który aż prosi się o pogłębione studium motywacji obu stron, zostaje przedstawiony w sposób skrótowy.
Największy problem mam z rozłożeniem sympatii i z jednoznacznym określeniem, kto w tym dziele jest protagonistą, a kto antagonistą. Współcześnie, po zwrocie ludowym i postkolonialnym, czytanie „Nie-boskiej komedii” siłą rzeczy różni się od odbioru XIX-wiecznego. Dziś akcenty rozkładają się inaczej, a moralne intuicje przesuwają się w stronę tych, którzy w epoce autora byli postrzegani jako klasa niewykształcona, politycznie niema, nie będąca w stanie wytworzyć własnej tożsamości, myśli czy racji.
Konflikt rozgrywa się między szlachtą a rewolucjonistami, w dużej mierze wywodzącymi się z chłopstwa. Hrabia Henryk dostrzega bratobójczy charakter walki i jej destrukcyjny wpływ na naród. Zauważa też niesprawiedliwości systemu: nadużycia władzy, wyzysk, okrucieństwo panów żyjących w luksusie kosztem poddanych. Problem w tym, że to „zrozumienie” ma swoje wyraźne granice. Każde oskarżenie wobec stanu szlacheckiego zostaje natychmiast zrównoważone figurą „dobrego pana” – tego, który pomaga w kryzysie, odbudowuje dom po pożarze, ratuje przed okrutnym zarządcą.
Tylko czy takie zachowanie rzeczywiście jest czymś wyjątkowym? W istocie to jedynie moralne minimum, w dodatku często motywowane pragmatyką: zdrowy i najedzony chłop pracuje wydajniej niż wycieńczony. Moralność staje się tu czymś relatywnym, ocenianym na tle innych, bardziej brutalnych właścicieli.
Hrabia Henryk, świadomy patologii własnej klasy, mimo wszystko opowiada się po stronie szlachty. Wybiera solidarność stanową ponad realną sprawiedliwość społeczną. Zostaje ukształtowany jako bohater tragiczny, cierpiący za winy zbiorowe, lecz jego wybór nie jest pozbawiony alternatywy. Przywódca rewolucjonistów oferuje mu możliwość zachowania majątku w zamian za neutralność. Decyzja Henryka wydaje się więc raczej kwestią dumy i tożsamości klasowej niż dramatycznego braku wyboru.
W tym miejscu ujawnia się ograniczony horyzont emancypacyjny autora. Krasiński dostrzega krzywdy chłopów, przyznaje im prawo do godności, ale nie przekracza granicy systemowej zmiany. Nie postuluje ich rzeczywistej wolności, nie podważa fundamentu pańszczyźnianego porządku – dopuszcza jedynie „łagodniejszą” jego wersję. Chłop ma być traktowany dobrze, lecz wciąż pozostaje podporządkowany.
Co więcej, mimo deklarowanego obiektywizmu autor ostatecznie wyraźnie wartościuje strony konfliktu. Hrabia Henryk zostaje przedstawiony jako moralnie wyższy, natomiast rewolucjoniści, choć posiadają logiczne motywacje i momentami autentyczną szlachetność idei, zyskują również rys fanatyczny. Zrywają z katolicyzmem, popadają w bluźnierstwo, organizują quasi-bachanalia i jawią się jako żądni krwi rzeźnicy, którzy w gruncie rzeczy chcą jedynie zamienić się miejscami z dotychczasowymi ciemiężycielami.
Krasiński wyrasta więc na moralistę o wyraźnych ograniczeniach. Jego wizja, być może odważna jak na epokę, z dzisiejszej perspektywy wydaje się zachowawcza. Autor dostrzega problem, lecz nie jest gotów ponieść konsekwencji radykalnego rozwiązania. Widać to zresztą po samej biografii autora, który był uległym oportunistą, świadomym napięć społecznych, ale funkcjonującym bezpiecznie w obrębie własnych przywilejów.
Mimo tych zastrzeżeń „Nie-boska komedia” pozostaje dziełem ciekawym i wartym lektury, zwłaszcza że jest napisana w dość lekkim i współczesnym stylu. Obecnie wymaga jednak odczytania w zupełnie innym kluczu interpretacyjnym. Ponadto nie jest to utwór na tyle wybitny, by stawiać Krasińskiego na równi z Mickiewiczem czy Słowackim, dlatego osobiście uważam, że kreowanie go na trzeciego wieszcza jest mocno nad wyrost.
Ocean 6/10
Szukamy ofert...
OPINIE i DYSKUSJE o książce Cierpienia młodego Wertera
Motyw głównego bohatera może wydawać się trochę załosny i męczący, ale z czasem zacząłem mu współczuć oraz rozumieć jego działania. Prawdą jest, że nikt kto nie był nigdy prawdziwie zakochany nie zrozumie tej powieści oraz motywacji Wertera. Porusza bardzo ważne tematy natury ludzkiej, moralności i cierpienia zarówno mentalnego jak i fizycznego. Na wielki plus na pewno zakończenie które było wręcz podbudowane perfekcyjnie.
Motyw głównego bohatera może wydawać się trochę załosny i męczący, ale z czasem zacząłem mu współczuć oraz rozumieć jego działania. Prawdą jest, że nikt kto nie był nigdy prawdziwie zakochany nie zrozumie tej powieści oraz motywacji Wertera. Porusza bardzo ważne tematy natury ludzkiej, moralności i cierpienia zarówno mentalnego jak i fizycznego. Na wielki plus na pewno...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toMoże specjalnie mnie nie zdruzgotała, ale za ogromny plus uważam to, jak dobrze zbudowane było jej zakończenie. Mimo że wcześniej zapowiedziane, potrafiło mną wstrząsnąć.
Może specjalnie mnie nie zdruzgotała, ale za ogromny plus uważam to, jak dobrze zbudowane było jej zakończenie. Mimo że wcześniej zapowiedziane, potrafiło mną wstrząsnąć.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toPamiętam, jak w liceum przeczytałem ją w jeden jesienny wieczór, a na słuchawkach leciał mi soundtrack z Nienawistnej Ósemki. Może tylko dzięki niemu daję więcej niż 1...
Pamiętam, jak w liceum przeczytałem ją w jeden jesienny wieczór, a na słuchawkach leciał mi soundtrack z Nienawistnej Ósemki. Może tylko dzięki niemu daję więcej niż 1...
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toMimo , iż powieść ta jest klasykiem to mnie nie zachwyciła.. nie do końca rozumiem postępowanie głównego bohatera i ciężko mi się z nim w jakikolwiek sposób utożsamić i może dlatego nie 'poczułam' tego najważniejszego z dzieł Goethego.
Mimo , iż powieść ta jest klasykiem to mnie nie zachwyciła.. nie do końca rozumiem postępowanie głównego bohatera i ciężko mi się z nim w jakikolwiek sposób utożsamić i może dlatego nie 'poczułam' tego najważniejszego z dzieł Goethego.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toPonadczasowa! Mimo upływu lat tematyka pozostaje aktualna. To fundament klasyki, który każdy miłośnik literatury powinien znać .Sięgając po książkę miałam pewne obawy, że sposób pisania może być zbyt wymagający, ale na szczęście nie. To literacka perełka, która udowadnia, że prawdziwa klasyka nie starzeje się nigdy. Pozycja obowiązkowa nie tylko dla miłośników klasyki, ale dla każdego, kto szuka w książce czegoś więcej niż tylko rozrywki. To książka, która uczy, porusza i inspiruje. Czas spędzony w towarzystwie dobrej literatury jest cenny.
Ponadczasowa! Mimo upływu lat tematyka pozostaje aktualna. To fundament klasyki, który każdy miłośnik literatury powinien znać .Sięgając po książkę miałam pewne obawy, że sposób pisania może być zbyt wymagający, ale na szczęście nie. To literacka perełka, która udowadnia, że prawdziwa klasyka nie starzeje się nigdy. Pozycja obowiązkowa nie tylko dla miłośników klasyki, ale...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toCzęsto w opiniach o lekturach do których powróciłem po latach piszę, iż ich wówczas nie doczytałem, głównie z braku czasu, choć nie tylko. Tymczasem "Cierpienia młodego Wertera" przeczytałem bez większego bólu i mi się podobały, w przeciwieństwie do większości klasy. Po latach powróciłem by ją sobie odświeżyć i stwierdzić czy nadal mi się podoba.
"Cierpienia młodego Wertera" to powieść epistolarna składająca się kolejnych listów Wertera do jego przyjaciela Wilhelma, choć jest też kilka listów do Lotty. Jest to ciekawy koncept z którym wówczas spotkałem się po raz pierwszy i może sama forma do mnie trafiła. Poszczególne listy są stosunkowo krótkie a sama książka do najdłuższych nie należy, więc dość sprawnie się ją czyta. Mamy tutaj opowieść o miłości Wertera do Lotty, która powoli go niszczy. Oprócz samego motywu miłości znajduje się tutaj również kilka spostrzeżeń odnośnie ówczesnego społeczeństwa. Książka wywarła olbrzymi wpływ w okresie romantyzmu tworząc nurt zwany werteryzmem. W literaturze sporo jest nawiązań do tej powieści, więc warto poznać oryginał. Goethe zamieścił w niej wątki autobiograficzne, jak również dość wiernie oddał okoliczności śmierci jednego ze swych znajomych - Wilhelma Jeruzalema.
Wciąż podtrzymuję, iż jest to świetnie napisana powieść i dobrze się ją czyta. Znużył mnie jedynie dość obszerny fragment tłumaczenia Osjana, który Werter czyta Lotcie. Powszechną opinią o "Cierpieniach młodego Wertera" jest to, że przez całą książkę Werter płacze i cierpi, a tak nie jest. To trochę jak z legendarnymi rozwlekłymi opisami przyrody w "Nad Niemnem", których tak naprawdę jest mniej niż w takich "Chłopach".
Często w opiniach o lekturach do których powróciłem po latach piszę, iż ich wówczas nie doczytałem, głównie z braku czasu, choć nie tylko. Tymczasem "Cierpienia młodego Wertera" przeczytałem bez większego bólu i mi się podobały, w przeciwieństwie do większości klasy. Po latach powróciłem by ją sobie odświeżyć i stwierdzić czy nadal mi się podoba.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo to"Cierpienia młodego...
Nie lubię romantyzmu ogonie, ale ta książka była bardzo przyjemna do czytania i naprawdę mi się podobała
Nie lubię romantyzmu ogonie, ale ta książka była bardzo przyjemna do czytania i naprawdę mi się podobała
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toJeszcze jako lektura w szkole ta książka mi się spodobała, teraz zrobiłam jej reread i doceniłam ją ponownie :)
Jeszcze jako lektura w szkole ta książka mi się spodobała, teraz zrobiłam jej reread i doceniłam ją ponownie :)
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toPodjęłam 3 próby czytania tego.
Mając lat 14 (jako lektura),mając lat 19, oraz mając lat 28.
Ni cholery nie dam rady. Tam cierpią wszyscy. Autor, bohater i czytelnik.
Podjęłam 3 próby czytania tego.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toMając lat 14 (jako lektura),mając lat 19, oraz mając lat 28.
Ni cholery nie dam rady. Tam cierpią wszyscy. Autor, bohater i czytelnik.
Jak na swoje czasy powieść mocna, ciężka i rozrywająca serce. Z perspektywy dzisiejszego czytelnika wydaje się naiwna i żałośnie przesadzona; w ogóle trudno sobie wyobrazić dorosłego faceta, który nie będąc nawet w związku z ukochaną damą, porywa się na własne życie, ubierając to jeszcze w tak patetyczne słowa. Zmieniły się jednak realia, wzorce, zmienia się generalna wrażliwość. Warto mimo wszystko się z Werterem zapoznać, jako z klasyką - lektura na pewno sprawi sporo satysfakcji tym nieszczęśliwie zakochanym, nadwrażliwym i spragnionym subtelności.
Jak na swoje czasy powieść mocna, ciężka i rozrywająca serce. Z perspektywy dzisiejszego czytelnika wydaje się naiwna i żałośnie przesadzona; w ogóle trudno sobie wyobrazić dorosłego faceta, który nie będąc nawet w związku z ukochaną damą, porywa się na własne życie, ubierając to jeszcze w tak patetyczne słowa. Zmieniły się jednak realia, wzorce, zmienia się generalna...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo to