Człowiek, który poznał nieskończoność

To opowieść o autentycznej pasji, wytrwałości, geniuszu i nieskończoności doznań w obcowaniu czystą matematyką, przy czym nie jest to żadną miarą przesada szczególnie, że historia zdarzyła się jakieś 100 lat temu.

Sriniwasa Ramanujan, hinduski biedny bramin bez większych perspektyw i wyższego wykształcenia, pisze do wielkiego brytyjskiego matematyka Godfreya Hardy'ego list, umieszczając w nim zdumiewające wzory. To kluczowy element zadziwiającej historii opisanej przez Roberta Kanigela w "Człowieku, który poznał nieskończoność".

Niezwykle trudno oddać w popularnej książce geniusz matematyczny nie popadając w banał pustej egzaltacji czy nieczytelną detaliczną zmatematyzowaną opowieść. Kanigel zgrabnie zrównoważył w biografii Ramanujana kilka warstw - tło społeczno-obyczajowe Hindusów w epoce późnego kolonializmu, kastowe bariery, indyjski system edukacji i obraz angielskich elit Cambridge z pełnokrwistą opowieścią o zdumiewającej postaci.

Wspomniany pejzaż różnic kulturowych miedzy Indiami a Wielką Brytanią, stanowi ciekawy komentarz do problemów kolonializmu z uprzedzeniami i barierami etnicznymi zamykającymi drogę do kariery zawodowej. Tą skomplikowaną sytuację dopełnia obraz sformalizowanych zależności rodzinnych typowych wśród tamilskich mieszkańców południowych Indii.

Ramanujan swym krótkim życiem 'wpadł jak kometa' w Zachodni świat matematyki z wieloma ideami teorii liczb, które zdumiały matematyków. W książce, która nie może opisać wprost pełni dokonań bohatera, dobrym pomysłem było oddanie głosu ludziom, którzy mogli się poznać na geniuszu. Ich podziw dla prac Ramanujana musi nam, zwykłym śmiertelnikom, wystarczyć. Hardy, który kilka lat pracował z geniuszem i 'tłumaczył' jego wzory na język bardziej czytelny twierdził, że Ramanujan widział umysłem te struktury, bez ich dowodzenia. Jakby posiadał dodatkowy zmysł pozwalający generować relacje matematyczne, które inni mozolnie musieli wyprowadzać.

Przeglądając legendarne notatki Ramanujana zebrane w "Collected Papers" z mnóstwem nieskończonych ułamków łańcuchowych, niepojętych rozwinięć w szereg liczby pi, dochodzę do wniosku, że było on chyba tworem wyrwanym z Platońskiego świata pojęć matematycznych, który na jakiś czas przyozdobiony w ziemskie ciało, dał szansę matematykom na odkrycie dużej partii nowych abstrakcyjnych idei. Część z twierdzeń Ramanujana wciąż czeka na formalne dowody.

Są geniusze i jest Ramanujan, jako osobny byt. Gorąco zachęcam do lektury.

To opowieść o autentycznej pasji, wytrwałości, geniuszu i nieskończoności doznań w obcowaniu czystą matematyką, przy czym nie jest to żadną miarą przesada szczególnie, że historia zdarzyła się jakieś 100 lat temu.

Sriniwasa Ramanujan, hinduski biedny bramin bez większych perspektyw i wyższego wykształcenia, pisze do wielkiego brytyjskiego matematyka Godfreya Hardy'ego...

Piękna, wciągająca (mimo momentami trudnych fragmentów związanych z matematyką teoretyczną, ale też mających swój urok :)) historia życia geniusza, opowiedziana z wielką wrażliwością na detale poszczególnych kultur - słonecznych, pachnących przyprawami Indii i zimnej Anglii i związanych z tym różnic między mieszkańcami poszczególnych krajów, co miało niebagatelny wpływ na tor życia głównego bohatera. Książka tym ciekawsza w obecnych czasach, czasach masowej emigracji, gdy wiele osób styka się z dylematem lepsza przyszłość w obcym kraju - poczucie obcości, wzajemnego niezrozumienia.

Piękna, wciągająca (mimo momentami trudnych fragmentów związanych z matematyką teoretyczną, ale też mających swój urok :)) historia życia geniusza, opowiedziana z wielką wrażliwością na detale poszczególnych kultur - słonecznych, pachnących przyprawami Indii i zimnej Anglii i związanych z tym różnic między mieszkańcami poszczególnych krajów, co miało niebagatelny wpływ na...

Fascynująca biografia Ramanujana, geniusza z Indii, samouka, który nigdy nie studiował na uniwersytecie a dokonał epokowych odkryć matematycznych. To też rzecz o olbrzymich różnicach kulturowych między Anglią a Indiami, o tajemnicy twórczości matematycznej, o tym jak system edukacyjny może niszczyć lub wspierać talenty. Świetna książka popularyzująca matematykę, a ogólniej naukę.

Książka opowiada o życiu Ramanujana, geniusza matematycznego pochodzącego z południowych Indii, a żyjącego na przełomie wieków XIX i XX . To fascynująca opowieść o człowieku, dla którego to co duchowe, mistyczne, wręcz irracjonalne było bardzo ważne. który przez całe życie modlił się do Namagiri, bogini jego rodziny, „utrzymując, że to jej zawdzięcza głębokie rozumienie matematyki”. Człowiek ów okazał się geniuszem trafiającym się raz na sto lat. Ramanujan nie był w stanie zdobyć w Indiach dyplomu licencjata w koledżu (nienawidził fizjologii, która wówczas była przedmiotem obowiązkowym),nigdy nie studiował na uniwersytecie, przez dziesięć lat w nędzy i samotności pracował nad matematyką i stworzył rzeczy które do dzisiaj fascynują i inspirują. Wreszcie, po wielu próbach, dzięki swojemu uporowi i poparciu wybitnego matematyka brytyjskiego, Hardy'ego, został ściągnięty w 1914r. do Cambridge, gdzie w ciągu 4 lat stworzyli z Hardym epokowe teorie matematyczne.

Fascynujące jest opisanie metody pracy Ramanujana. Tworząc matematykę kierował się głównie intuicją a „Jego wyobrażenia o tym, co stanowi dowód matematyczny, były całkowicie mętne.” Wedle wybitnego polskiego matematyka, Marka Kaca, Ramanujan był raczej 'czarodziejem' niż 'zwykłym geniuszem'. Autor cytuje Kaca, który pisze: „Zwykły geniusz to gość, którym też moglibyśmy być, gdybyśmy tylko byli kilka razy lepsi. Nie jest zagadką jak pracuje jego umysł. (…) Inaczej jest z czarodziejami. (…) praca ich umysłow jest, jeśli chodzi o zamiary i cele, zupełnie niepojęta. Nawet jeśli zrozumiemy, co zrobili, proces, dzięki któremu do tego doszli, jest wciąż niezrozumiały.”

Jest to również książka o olbrzymich różnicach kulturowych między ówczesną Anglią a Indiami. Ich ofiarą padł Ramanujan, który nigdy nie przystosował się do życia w Cambridge. Wyjechał ze słonecznych, religijnych, kolorowych Indii do zimnej emocjonalnie i klimatycznie Anglii gdzie serwowano okropne jedzenie; będąc ścisłym wegetarianinem miał olbrzymie problemy z dietą i często po prostu głodował. Ramanujan był w Anglii przeraźliwie samotny, przepracowywał się, prowadził niehigieniczny tryb życia, doprowadziło to do gruźlicy, niezdiagnozowanej przez Anglików, fatalne leczenie tylko pogorszyło jego stan. Wrócił po I wojnie do Indii jako wrak człowieka i zmarł w 1920 roku, w wieku 35 lat.

Jest to też książka o tym, jak system edukacji niszczy lub promuje potencjalnych geniuszy. W ówczesnych Indiach Anglicy zupełnie świadomie promowali przeciętność i nie wspierali oryginalnych talentów. Tylko dzięki swojemu uporowi i pasji Ramanujan dostał szansę wyjazdu do Anglii i pracy w Cambridge gdzie jego geniusz mógł w pełni rozkwitnąć. Autor pyta „Przykład Ramanujana stawia nas przed pytaniem, jak wielu mu podobnych mieszka dziś w Indiach, nieznanych, niedostrzeżonych. I jak wielu tkwi zamkniętych w amerykańskich i brytyjskich gettach rasowych czy ekonomicznych, nie zdając sobie sprawy, że istnieją światy inne niż ich własny?” A ilu w Polsce, a ilu w innych krajach...

Książka jest znakomicie napisana, mimo że czasami autor wdaje się w trudne wywody matematycznę, czyta się ją nieledwie jak powieść sensacyjną. Brakuje mi tylko zdjęć w ebooku (może są w wersji papierowej). Wspaniała rzecz popularyzująca naukę i matematykę.

Fascynująca biografia Ramanujana, geniusza z Indii, samouka, który nigdy nie studiował na uniwersytecie a dokonał epokowych odkryć matematycznych. To też rzecz o olbrzymich różnicach kulturowych między Anglią a Indiami, o tajemnicy twórczości matematycznej, o tym jak system edukacyjny może niszczyć lub wspierać talenty. Świetna książka popularyzująca matematykę, a ogólniej...