Kontynenty nr 2/2013

Zastanawiałam się, czy drugi numer dorówna pierwszemu i muszę przyznać, że tak się stało. Przeczytałam od deski do deski z ogromnym zainteresowaniem. Wrażenia nie zrobił na mnie jednak reklamowany na okładce tekst Masłowskiej - przerost formy nad treścią, chociaż styl jest na pewno ciekawy. Najbardziej spodobały mi się reportaże Smoleńskiego, Jagielskiego, Vargi, Ostałowskiej i pani Wilk. Wreszcie przeczytałam ciekawą rozmowę z Pilchem, bo te, na które ostatnio trafiałam, były bardzo monotematyczne (alkohol, papierosy, kobiety i sport). Zaciekawił mnie też premierowy fragment książki Paula Theroux "Safari mrocznej gwiazdy".

Brakowało mi takiego czasopisma, w którym - oprócz recenzji książek - są długie materiały publicystyczne (wywiady i napisane z rozmachem artykuły oraz eseje). Przeczytałam z przyjemnością, a najbardziej spodobały mi się: wywiady z Umberto Eco i z Agatą Bielik-Robson, teksty o "Grze o tron", o książkach Cejrowskiego, o Wilhelmie Reichu, o filmowym i literackim portrecie rodu Borgiów. Numer jeden to zdecydowanie długa rozmowa z U. Eco - pisarz mówi o kulturze elitarnej i masowej w odniesieniu do Włoch, ale jako żywo można odnieść to do naszego podwórka, na którym też roi się od głupich programów telewizyjnych, kolorowych i jeszcze głupszych tabloidów, kształtujących nie tyle gust, co bezguście odbiorów. Smutne, ale prawdziwe... Tym bardziej należy cieszyć się, że magazyn "Książki" trafił do niektórych kiosków nawet w małych miejscowościach.

Numer, w którym bardzo dobre teksty sąsiadują z przeciętnymi i mało interesującymi. Polecam na pewno: - rozmowę z Januszem Głowackim, o kulisach powstawania książki i scenariusza filmu o Wałęsie (sporo tu ciekawostek oraz myśli autora na temat naszej rodzimej rzeczywistości); - artykuł Ignacego Karpowicza na temat stereotypów i uprzedzeń rasowych (napisany z polotem, mądry i dający wiele do myślenia); - tekst Elizy Szybowicz o książkach Małgorzaty Musierowicz (ciekawe, bardzo współczesne spojrzenie na cykl Jeżycjada, które można skonfrontować z własnymi wspomnieniami - dla mnie to lektura z odległego dzieciństwa, na którą po latach spojrzałam w nowym świetle); - artykuł o Kozakiewiczu, zainspirowany książką tyczkarza "Nie mówicie mi, jak mam żyć" (dużo w nim informacji o słynnym geście Kozakiewicza oraz o politycznych i społecznych konsekwencjach olimpijskiego zwycięstwa, ale także o sporcie w PRL-u i jego zakulisowych sekretach); - napisany żywiołowym i prowokacyjnym stylem tekst biograficzny o Ryszardzie Wagnerze; - recenzje książek, ciekawostki o pisarzach i ich dziełach;

To jeden z ciekawszych numerów pisma, jakie ostatnio czytałam. Niestety, wciąż poziom zaniżają wstępniaki naczelnego Bryndala - ani błyskotliwe, ani dowcipne, ani mądre... Najbardziej spodobał mi się tekst K. Szczuki "P.P.P.P" - o tym, jak uczy się literatury w szkołach, o poprawności politycznej i religijnej w podejściu do książek i (co bardzo ciekawe!) o celebryckim obskurantyzmie. Autorka nie zostawia suchej nitki na kanonie lektur szkolnych, konserwatywnych polonistach i bezczelnych dziennikarzach (świetna jest anegdota wyjaśniająca, dlaczego już nie prowadzi przeglądu prasy w TVN:)). Prócz tego na moją pochwałę zasługują: wywiady z Dubravką Ugresić, Peterem Kerrem i Gabą Kulką, teksty o Pedro Almodovarze, o Zygmuncie Kałużyńskim, opowiadanie Dawida Rosenbauma oraz recenzje książkowych nowości.

Niestety, nie wszystkie teksty okazały się ciekawe... I za mało w tym numerze literackich tematów! Hitem numeru jest dla mnie (podobnie jak przed miesiącem) wywiad z Julią Hartwig. Druga część rozmowy w niczym nie ustępuje pierwszej części. Poetka z pasją opowiada o literackiej przeszłości, roli malarstwa w swoim życiu i twórczości, o przyjaźniach i uniwersalnych wartościach etycznych. Czyta się z prawdziwą przyjemnością. I nic dziwnego, bo poetka jest niezwykłą osobą (i moją faworytką do Nagrody Nobla - mam nadzieję, że ją dostanie...). Ciekawa jest też rozmowa z E.E. Schmittem - niestety, bardzo krótka, gdyż ...pisarz spóźnił się na spotkanie z Martą Szarejko, która miała zaledwie 12 minut na przeprowadzenie wywiadu (i to z udziałem tłumacza). Świetny okazał się wywiad z Wajrakiem, ale to akurat żadne zaskoczenie, bo potrafi on barwnie i żywo opowiadać o świecie przyrody, w którym nawet zwykły kruk czy żaba urastają do rangi najciekawszych stworzeń. Sporo tu rozważań o ekologii i jej miejscu w polskim dziennikarstwie. Polecam także wywiad z Krzysztofem Vargą, tekst Dawida Rosenbauma o Annie Leibovitz, opowiadania Katarzyny Enerlich i Etgara Kereta, tekst o tłumaczach i zawiłościach oraz pułapkach literackich przekładów oraz fragment książki "Żony mojego ojca: J. E. Agualusy - mnie zachęcił do sięgnięcia po całość.

Niestety, po lekturze doszłam do wniosku że wolę reportaże zebrane w książce niż przypadkowe zbiory takie jak ten magazy. Dobitny dowodem na to jest, iż najlepszym reportażem okazał się fragment książki "Światoholicy". Najmniej podobały mi się teksty Jacka Hugo-Badera i Pauliny Wilk. Poziom literacki wysoki ale całość zbyt chaotyczna przez co nie do końca interesowało mnie co czytam.

Mój zaległy numer Książek. Okładka wygląda zachęcająco więc zabrałem się do czytania. Oczywiście świetny Janusz Rudnicki, który jak zwykle o swoim bohaterze (Franz Kafka) pisze z lekkim przymrużeniem oka. Wywiady to też niewątpliwie mocna strona tego czasopisma. Tutaj mamy aż trzy: z Karlem Ove Knausgardem, Danem Brownem i Magdaleną Tulli. Co jeszcze? Artykuł o tym jak pewien człowiek zebrał 125 najciekawszych i najbardziej osobliwych listów w jednej książce. W artykule przykład 10 spośród nich. Nie zbrakło mocnych wrażeń, artykuł o Charlsie Mansonie na pewno nam ich dostarcza. Zgrabnie napisany również został artykuł o Mike'u Tysonie, jego życie rzeczywiście musiało być trudne. Jeszcze dorzucę do tej listy fragment nowej książki Michała Witkowskiego i mamy całkiem udany numer, w którym można się zaczytać:)

9 numer kwartalnika dla czytających, wydawanego pod auspicjami Gazety Wyborczej. O wcześniejszych nie pisałam, ale może jeszcze do nich wrócę, ponieważ inspirują do poszukiwania własnych dróg literackich, rozmów o literaturze i czytania w ogóle. O czym czytałam z przyjemnością: Małgorzata I. Niemczyńska popełniła naprawdę świetny tekst o Gombrowiczu, do napisania którego impulsem jest wydanie "Kronosu" - tajnego dziennika pisarza. Romans interesuje mnie tylko wtedy kiedy podrywam ja wyznaje w swoim ciekawym felietonie Mariusz Szczygieł. Nasz wiek? To klęska - o współczesności i swoim Brooklynie opowiada Wojciechowi Orlińskiemu - Paul Auster. O pamięci i niepamięci, figlach jakie płatają oraz tych którzy dali się przyłapać na oszustwach wyobraźni pisze Oliver Sacks. Do czytania swoich powieści historycznych Hilary Mantel mnie raczej nie przekonała, ale udzieliła ciekawego wywiadu Łukaszowi Grzymisławskiemu. Ryszard Koziołek w tekście Kto jeszcze umrze przez Robespierre'a? daje wskazówki, jak poprawnie napisać o Polce - Stanisławie Przybyszewskiej powinna, przymierzająca się do tego Niemka - Hilary Mantel. Spowiedź u Toma Cruise'a? Niezwykle ciekawy artykuł Piotra Tarczyńskiego o scjentologii. Bardzo przyjemne opowiadanie Etgara Kereta p.t. Ted. Cyfrowe technologie w krytycznym ujęciu Wojciecha Orlińskiego, czyli KGB na Fejsie. Wysokość liter 2 milimetry. Poezja, fetysze, schizofrenia... Robert Walser i jego Mikrogramy - najlepszy, w tym numerze, tekst spod pióra Janusza Rudnickiego p.t. Kto tu leży w czarnej odzieży. Co takiego Wiktoria zamiotła pod londyński dywan? Hipokryzję królowej obnaża Katarzyna Surmiak-Domańska. Zrób sobie arcydziełko - Agnieszka Sowińska zaciekawia książeczką dla dzieci autorstwa Marion Deuchars. O czym czytałam bez przyjemności: Marcin Sendecki popłynął za pisarzami. Wakacje obligują do pisania o wodzie? Uwaga, bo można pójść na nudy dno... Kreacje diabła reklamy Charlesa Saatchi według Karoliny Sulej. Psy, ich właściciele i ich wspólne dylematy - problematykę rozpatruje Ignacy Karpowicz. Tekst który najbardziej mnie zawiódł - Dzika głowa Verne'a. Spodziewałam się, że Wojciech Nowicki "wyciśnie" z Verne'a coś ciekawszego. Lepiej być biednym czy ubogim? Tomasz Bielecki udowadnia papieżowi Franciszkowi, że jego idee są spalone na starcie. I rację ma, tylko jakaś taka szarzyzna. Komunizm haute couture - artykuł Marka Bieńczyka o towarzyszach z Francji. I na żadną z 50 książek które czyta świat mnie nie namówiono. http://polkanaksiazki.blogspot.com/2013/06/ksiazki-magazyn-do-czytania-czerwiec.html

Numer bardzo ciekawy, ale - moim zdaniem - najsłabszy z tych, które się ukazały po reaktywacji. Nie zawiedli moi ulubieni autorzy: Jacek Hugo_Bader ze swoim reportażem "Twarze, gęby, facjaty" oraz Andrzej Stasiuk z zaskakującym literackim i pełnym nostalgii obrazem porównującym Chiny z prowincjonalną Polską oraz dawnymi rodzimymi odpustami. Na uwagę na pewno zasługuje też reportaż Tomasza Fedora o współczesnych Indiach i spuściźnie kolonizacji, która wciąż wpływa na życie mieszkańców. Bardzo spodobały mi się fotoreportaże Chrisa Niedenthala, Tomasza Wierzejskiego, Marcina Kalińskiego oraz Ryszarda Kapuścińskiego, którego zdjęcia już po jego śmierci odnalazły się przypadkiem w domowych zbiorach. Problem w tym, że zdjęć jest tak dużo, iż poczułam niedosyt tekstu... Może dlatego uznałam ten numer za słabszy od poprzednich.

Numer dobry. Najbardziej spodobał mi się kącik literacki z onamudajami - niektórzy naprawdę potrafią bawić się słowem i rymem. Ciekawy wywiad z Wandą Chotomską, bajkopisarką. Inne dobre wywiady to ten z Philipem Rothem oraz z Dmitrijem Glukchowskym. Jak zwykle świetny Janusz Rudnicki, który tym razem kreśli nam sylwetkę Luciana Freuda, wnuka Zygmunta. Artykuł o Johnatanie Swifcie bardzo zajmujący, szczególnie spodobało mi się to jak pisał z ukochaną listy gdzie lajtmotivem była kawa:) To tyle. Nie pozostało mi nic innego jak czekać na następny numer.

Gdybym miała wskazać najlepszy tekst numeru, miałabym problem, bo niemal wszystkie teksty są przykładem reporterskiego i literackiego kunsztu. Za słabe uważam jedynie relacje Cegielskiego i Goerke. Z ogromną ciekawością przeczytałam artykuł Wajraka o wilkach. Oprócz interesującej treści na uwagę na pewno zasługuje pomysłowa forma - podział tekstu śródtytułami zaczerpniętymi z "Obławy" Jacka Kaczmarskiego. Z literackich form najbardziej zauroczył mnie wspomnieniowy tekst Stasiuka - ujmujący językiem i klimatem, perfekcyjnie dopracowany warsztatowo, porywający, nostalgiczny i pozostający w pamięci czytelnika. Z niecierpliwością czekam na kolejny numer "Kontynentów" i trzymam kciuki za przyszłość reaktywowanego czasopisma.

Całkiem udany numer. Opiszę tylko to co mi po nim zostało w głowie, bo o części przeczytanych tekstów mogłem zapomnieć. Bardzo udany wywiad z pisarzem Jerzym Pilchem na temat piłki i nie tylko. Przy okazji mogę polecić film na podstawie prozy Pilcha "Pod mocnym aniołem" (na którym wczoraj byłem w kinie). Naprawdę mocna rzecz. Również bardzo przyjemny tekst na temat tradycji picia piwa, tego ,że jest ono raczej plebejskie. Ciekawy tekst pana Szczygła, intrygujący życiorys siostry Faustyny i artykuł o życiu w Londynie utwierdzają mnie w przekonaniu, że to wartościowe pismo. Dalej mamy wywiad z kontrowersyjnym, najsłynniejszym gejowskim pisarzem USA Edmundem White'em. Również intrygujące są artykuły o uporczywym zdobywaniu bieguna północnego i o tym jak ludzie dążą do bycia nieśmiertelnymi. To tyle i zabieram się za kolejny archiwalny numer Książek, tym razem z Masłowską na okładce. Życzę miłej lektury:)

Ten numer odebrałam jako słabszy od poprzedniego, który czytałam. Na uwagę na pewno zasługują artykuły o H. Murakamim, L. Tołstoju, współczesnej literaturze dla młodzieży gimnazjalnej, prozie J. Piekary, V. van Goghu. Z zaciekawieniem przeczytałam też fragmenty prozy A. Munro i polskiej powieści "Diabłu ogarek". Bardzo spodobał mi się tekst M. Szczygła o mało znanym u nas czeskim poecie Ivanie Martinie Jirousie. Raczej nie sięgnę po jego twórczość, bo to nie moja bajka, ale artykuł przeczytałam z przyjemnością i zainteresowaniem dzięki lekkiemu pióru autora i jego błyskotliwemu stylowi. Zaintrygował mnie materiał o O. Fallaci - pewnie dlatego, że mam podobnie mieszane uczucia na jej temat jak autor. Pozostałe teksty nie zrobiły na mnie wrażenia.

Jeden z lepszych numerów - przeczytałam za zaciekawieniem od deski do deski. Najbardziej zainteresował mnie wywiad ze Stefanem Chwinem, który - jak zawsze - ma do powiedzenia wiele ciekawych rzeczy na temat literatury (i nie tylko). Poza tym na uwagę zasługują teksty o Salingerze, Niziurskim, niebywałym sukcesie książki o Jezusie, o rosyjskich miliarderach (to w kontekście książki "Rublowka"). Spodobał mi się nieco ironiczny artykuł o Beacie Pawlikowskiej, jej reportażach podróżniczych i ostatnio pisanych poradnikach, które autor wyśmiewa jako odcinanie kuponów i pseudofilozofię życiową w stylu Coelho. Warto też przeczytać opowiadanie Karpowicza oraz ciekawostki o pisarzach, recenzje książek.

W numerze 01/2013: ♡ ekskluzywny wywiad z Jeffreyem Eugenidesem - drugim po Jonathanie Franzenie sprawcą odrodzenia wielkiej powieści, autorem pierwszego wielkiego ,,tołstojowskiego" romansu XX wieku pt. ,,Intryga małżeńska", ♡ Zadie Smith, wybitna brytyjska pisarka, przedstawi esej o sztuce radowania się i o tym, dlaczego radość trzeba sobie dawkować, ♡ Równoległe zestawienie fragmentów najnowszych powieści Eustachego Rylskiego i Jerzego Pilcha, ♡ Kolejna odsłona akcji ,,Czytamy w Polsce", a w niej: Bestsellery 2012, czyli raport o tym, co czytają Polacy.

Podczas porządków można znaleźć stare czasopismo. Radość nie trwała długo. Numer mało inspirujący, zapełniony sensacjami niczym plotkarski portal. :-( Grzegorz Wysocki rozkminia trylogię sado-maso E.L. James. Janusz Rudnicki przypomina, że w 2015 po raz pierwszy od 70 lat księgarnie i bilbioteki niemieckie zaleje "Mein Kampf." Wojciech Orliński rozpatruje zachwyt popkultury nad mormonami, między których szeregami zdarzali się męczennicy, spiskowcy, seksualni popaprańcy. O francuskiej kolaboracji w czasie II wojny światowej rozpisuje się niezawodny Marek Bieńczyk, frankofil. O Jeremym Clarksonie prześmiewczo pisze Radosław Leniarski. O spirytystycznym zakręceniu mieszkańców Zakopanego na początku XX w., i udziale w seansach ekscentrycznego Witkacego napomyka Jan Gondowicz. Pani Dorota Masłowska i jej dywagacje, delikatnie ujmując, mnie nie zachwyciły. Jedyną perełką w numerze okazała się rozmowa Łukasza Grzymisławskiego z Salmanem Rushdim. Autor “Dzieci Północy”, “Szatańskich wersetów” z całą mocą mówi o potrzebie buntu przeciw fundamentaliźmie, czego przejawem mogą być zwyczaje zachodnie, wolnomyślicielstwo, otwarty umysł ludzi. Pisarz wspomina też lata spędzone w Anglii, pod obligatoryjną ochroną rządu Wielkiej Brytanii ze względu na bardzo prawdopodobny zamach na jego życie (islamska fatwa z wyrokiem śmierci). Dość przypomnieć, że zabiegi Arabii Saudyjskiej doprowadziły do wprowadzenia zakazów sprzedaży i kolportażu “Szatańskich wersetów” w Pakistanie, Republice Południowej Afryki, Egipcie, Bangladeszu, Malezji, Sri Lance i Sudanie (w 1989 r. do tej grupy dołączyły jeszcze: Kenia, Tanzania, Indonezja, Tajlandia, Singapur i Wenezuela). Zaś 14. II 1989 Iran i cały świat z ust Chomeinego usłyszał klątwę: „W imię Boga miłosiernego, litościwego. Wszyscy należymy do Allaha i do niego wrócimy. Informuję wszystkich nieustraszonych muzułmanów na świecie, że autor »Szatańskich wersetów«, które zostały przygotowane, wydrukowane i opublikowane przeciwko islamowi, Prorokowi i Koranowi, oraz wydawcy, którzy mieli świadomość, co książka zawiera, są skazani na śmierć.” Ciekawa jest też lista 50 książek, które czytają aktualnie ludzie na całym świecie oraz rewelacyjny felieton Mariusza Szczygła.

Chociaż czasopism w kioskach i salonikach prasowych jest zatrzęsienie, to tych o książkach raczej jak na lekarstwo. Osobiście znam i regularnie czytuję dwa miesięczniki: 1) "Nowe Książki" - jeden duży wywiad w każdym numerze i sporo długich recenzji, w zasadzie miniesejów, traktujących głównie o literaturze popularno-naukowej i literaturze faktu, niestety bez nowości; 2) "Książki. Magazyn literacki" - także dużo recenzji, krótkich aczkolwiek treściwych, z przewagą beletrystyki, niestety z zaporową ceną 14,50. Wadą obu jest trudna dostępność, nabyć je można chyba tylko w empiku. "Książki. Magazyn do czytania" przywitałam więc z entuzjazmem i czytałam z rosnącym zainteresowaniem. Uważam, że ten tytuł świetnie wpasowuje się w lukę wydawniczą. Znajdziemy tu wywiady z autorami, recenzje krótsze i dłuższe, eseje krytyczno-literackie, rankingi i "50 książek, które czyta świat". Jedne artykuły są lepsze ("Palę lektury" to hit numeru),inne gorsze, z pewnymi tezami można się zgodzić, z innymi polemizować, ale przeczytać naprawdę warto. Trzy gwiazdki daję z ostrożności. Pożyjemy, poczytamy, zobaczymy czy i jak długo wydawcy uda się utrzymać wysoki poziom pisma.

Nareszcie udało mi się dorwać archiwalny numer "Książek" od mojego kolegi. I co w nim mamy? Na pewno są artykuły godne uwagi jak i też te mniej przyciągające uwagę. W tej pierwszej grupie umieściłbym: artykuł na temat konsumpcji kiedyś i dziś, czechofilski tekst Mariusza Szczygła, artykuł na temat Balzaca i tego jak wprowadził on pojęcie jedzenia do literatury, dalej mamy ciekawe portrety: byłego już papieża Benedykta XVI, Charlesa Dickensa, Mirona Białoszewskiego. Zaintrygował mnie też artykuł na temat brutalności w literaturze. Interesujacy okazał się również wywiad z pisarzem i tłumaczem Krzysztofem Bartnickim. Możemy dowiedzieć się z niego jak podjął się niewykonalnego zadania (przetłumaczenia pewnej książki). Ogólnie poziom numeru jest dobry, zachęcam do czytania.