Rozmowy
1
Popularne wyszukiwania
Książki i czasopisma
- Wszystkie
- Książki
- Czasopisma
2023
2022
Kamperem do Kabulu. Hippisowskim szlakiem przez Turcję, Gruzję, Armenię, Iran i Afganistan
278 czytelników 18 opinii
2022
Patronat LC2020
2018
2016
2015
2013
2013
2012
Powiązane treści
Czołem, nie ma hien. Wietnam, jakiego nie znacie Andrzej Meller 
Jedyna książka, którą zabrałam ze sobą w podróż do Wietnamu, co było – jak się okazało niestety już na miejscu – głupim pomysłem. Zważywszy, że leciałam tam wyłącznie z bagażem podręcznym, wybierając lekturę, nie powinnam była poprzestawać na okładkowym opisie, obiecującym pasjonującą opowieść o „Wietnamie nieznanym”. W efekcie targałam przez ponad dwa tygodnie na plecach ciężką cegłę, która już po pierwszym rozdziale wkurzyła mnie tak bardzo, że tylko wzgląd na dobro planety sprawił, że nie spuściłam jej z nurtem Rzeki Czerwonej.
Całość przeczytałam po powrocie do Polski (skoro już to przetargałam przez pół świata, to przeczytam…). Odbiór trochę się poprawił, jednak nadal nie uważam, aby była to pozycja dzięki której człowiek, który nie ma pojęcia o Wietnamie, a jednak tam jedzie, jakkolwiek się ubogacił. Czemu? Wyłożę to w punktach.
1. Rzeczywistość, którą opisuje Meller to rzeczywistość sprzed około dziesięciu lat. W Europie to sporo, w Azji, a zwłaszcza w Wietnamie to kosmicznie dużo. Zarówno jeśli chodzi o ichnią inflację, jak i całą resztę. Wietnam naprawdę się rozwija, pod każdym względem.
2. Meller, jak to Meller, lubi Mellera. Dużo go w tej książce, oj dużo. Zaryzykuję stwierdzenie, że nawet więcej niż Wietnamu. Czujcie się ostrzeżeni.
3. Wietnam opisywany w tej książce to w dużej mierze Wietnam ludzi, którzy przebywają tam nie dlatego, że postanowili się tam przeprowadzić na stałe, ale dlatego, że z jakichś przyczyn akurat ten kraj chwilowo (słowo „chwilowo” jest tu kluczowe) im pasuje. Bo jest tani, bo ma świetne warunki do uprawiania kitesurfingu, bo można tam otworzyć szkołę kitesurfingu, w której uczyć będą się głównie obcokrajowcy, którzy wybiorą ją dlatego, że Wietnam jest tani. I tak dalej, i tak dalej. Jeśli chcecie poczytać o Europejczykach, ewentualnie Amerykanach, którzy postanowili jakiś czas pomieszkać w Wietnamie, ta książka jest dla Was. Jeśli chcecie dowiedzieć się czegoś o Wietnamczykach, szukajcie dalej.
4. Autor uwielbia śmieszkować. Niestety jego poczucie humoru nie jest w najlepszym stylu i bywa podszyte pogardą. A to (nie raz, i nie dwa) przetłumaczy niedoskonałą angielszczyznę Wietnamczyków (nie ma to jak doskonała angielszczyzna Polaka w osobie Andrzeja Mellera, nieprawdaż) tak: „taksiówka? (…) tylko cidzieści dolalów! Dobla tlawka i tanie luchanko.” (zrywacie boki? Nie? Dziwne, naprawdę). A to użyje wobec niezbyt (zdaniem autora) urodziwej wietnamskiej kobiety określenia „paskuda” lub nazwie agresywnego, owszem, Wietnamczyka, „troglodytą”. Takie dowcipasy.
Czemu w to brnęłam? Pewnie dlatego, że współczesnej literatury w języku polskim o Wietnamie mamy tyle, co kot napłakał. Poza tym im w tę książkę dalej, tym lepiej. Więcej faktów, więcej historii i wietnamskich realiów, a mniej Mellera. Mając już jako takie pojęcie o tym kraju, byłam w stanie odsiać ziarna od plew i wyłapać smakowite kąski (a parę się ich w tej książce znalazło, przyznaję). Niewątpliwie jest to przede wszystkim opowieść o Wietnamie okiem Andrzeja Mellera – zatem głównie dla fanów tego ostatniego. Prawdy o życiu w tym kraju nie ma tam jakoś bardzo dużo, jednak coś tam można wyszperać. Na bezrybiu i rak ryba, mawiali.
Zenga zenga, czyli jak szczury zjadły króla Afryki Andrzej Meller 
Reportaż jest zapisem relacji dziennikarskiej Andrzeja Mellera z frontu wojennego w Libii, w której w 2011 r. wybuchła wojna domowa.
Arabska Wiosna była buntem zwykłych ludzi przeciwko despotycznym rządom w krajach Bliskiego Wschodu i Afryki. W latach 2010 - 2012 doprowadziła do obalenia większości dyktatorów w państwach, w których wybuchły zamieszki.
W 2011 r. w Libii wybuchł bunt przeciwko dyktaturze Mu'ammara al - Kaddafiego, który doszedł do władzy w 1969 roku w wyniku przewrotu wojskowego. Przed wybuchem ogólnokrajowego powstania opozycja zwróciła się do Kaddafiego z postulatem, aby ukrócił nepotyzm, przywrócił wolną prasę i wolność słowa, ale despota stwierdził, że jego naród tego nie potrzebuje, gdyż Libijczycy potrzebują tylko wody i jedzenia.
Powstanie rozgorzało w kilku ośrodkach na terenie kraju. Walki były krwawe i bardzo ucierpiała w nich ludność cywilna. W miastach rebeliantów Kaddafi rozkazał zabijać wszystkich "mężczyzn"od 10. roku życia, a dziewczynki i kobiety gwałcić. Walczący po jego stronie wojskowi oraz najemnicy powszechnie stosowali viagrę, gwałty były zbiorowe, kilkugodzinne i często nagrywane telefonami. Gwałt okrywał hańbą cały ród, a dla poszkodowanej kobiety był jak wyrok społecznej śmierci. Dlatego wielu z tych bestialskich gwałtów po prostu nie zgłoszono.
Walki pomiędzy zwolennikami i przeciwnikami Kaddafiego były bardzo ciężkie, ich skutek przybrał pozytywny kształt dla rebeliantów dopiero, gdy wsparło ich lotnictwo NATO. Kaddafi stracił w bombardowaniach syna i troje wnucząt. Sam był ranny i ukrył się w kanale burzowym. W niejasnych okolicznościach tyran został zabity, a ciało po jego śmierci zmasakrowano. Społeczność międzynarodowa chciała oddać dyktatora pod sąd Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w Hadze, więc nie zaakceptowała samosądu, którego dopuścili się rebelianci. Nieoficjalnie wiadomo także, że rebelianci, bez skrupułów, mordowali wszystkich wojskowych podejrzanych o udział w gwałtach na ich kobietach.
Wojna trwała 8 miesięcy, pochłonęła około 30 000 ofiar, co dla Libii liczącej 6 milionów mieszkańców było niemal katastrofą demograficzną. Jak podaje Meller - ilość ofiar porównywano proporcjonalnie do liczby ofiar powstania warszawskiego. Po pokonaniu wojsk Kaddafiego powstał rząd tymczasowy, ale mimo tego kraj na długo pogrążył się w chaosie.
Dziennikarz opisuje działania wojenne, tragedię rannych i zabitych cywilów, rozmawia z rebeliantami, miejscowym personelem medycznym oraz ochotnikami i pracownikami medycznymi z innych krajów. Wspomina też o ofiarach wśród dziennikarzy z różnych krajów.
Relacja dziennikarska Mellera jest bardzo subiektywna i dosyć chaotyczna. Prowadzona była na bieżąco z miast objętych walkami, więc nie daje obiektywnego obrazu wojny w Libii. Na szczęście reportaż kończy się chronologicznym kalendarium ukazującym przebieg konfliktu. Dzięki temu czytelnik może uporządkować opisywane fakty.
W propagandowych przemówieniach Kaddafi nazywał swoich przeciwników szczurami, nie przypuszczał wtedy, że sam jak szczur będzie ukrywał się w kanale burzowym. I właśnie do tych okoliczności nawiązuje tytuł reportażu. Nietrudno dostrzec tutaj analogię do tytułu znanej "Legendy o myszach, które zjadły Popiela".
Niestety Andrzej Meller nie wyjaśnia pochodzenia pierwszej części tytułu swej książki.
Wikipedia podaje natomiast, że słowa "Zenga Zenga" w polskim tłumaczeniu znaczą: "Ulica po ulicy".
📍"Był to tytuł filmu umieszczonego przez izraelskiego dziennikarza i muzyka, Noy Alooshe, na portalu YouTube dnia 22 lutego 2011. Pokazuje on wystąpienie Mu’ammara al-Kaddafiego, połączone z obrazami tańczącej w stroju gimnastycznym kobiety do podkładu muzycznego z piosenki Hey Baby (Drop It To The Floor) amerykańskiego rapera Pitbulla.
Zmiksowana piosenka stała się niebawem nieoficjalnym hymnem sił rebelianckich podczas powstania przeciw al-Kaddafiemu, a na prośbę muzułmanów, Noy Alooshe stworzył wersję teledysku bez tańczącej kobiety." *
[* informacja zaczerpnięta z Wikipedii na podstawie artykułu opublikowanego przez newsweek.pl: „Zenga-zenga”, czyli izraelski hymn libijskiej rewolty. 1 marca 2011.]
Przeczytane w ramach lipcowego wyzwania czytelniczego: książka, której akcja dzieje się w ciepłym kraju, w Libii. (7)
