Czerwone imperium. Powstanie Związku Sowieckiego

Nie jest to łatwa pozycja, dla kogoś, kto nie jest zorientowany w temacie lub dopiero zaczyna swoją przygodą z historią Rosji początku XX wieku. Dla tych czytelników, którzy są z tym okresem zaznajomieni nie będzie to tak skomplikowana pozycja jak może się wydawać po opiniach.

Nie jest to łatwa pozycja, dla kogoś, kto nie jest zorientowany w temacie lub dopiero zaczyna swoją przygodą z historią Rosji początku XX wieku. Dla tych czytelników, którzy są z tym okresem zaznajomieni nie będzie to tak skomplikowana pozycja jak może się wydawać po opiniach.

Pierwsze spotkanie z klasykiem Pipesem to też jego chronologicznie pierwsza książka i zarazem wydanie doktoratu. Sięgnąłem po niego z uwagi na sugerowany "rusorealizm" i lekkie pióro. Widać, że na początku twórczości to lekkie pióro nie było jeszcze wyrobione.

Tytuł jest przewrotny, bo istotnie śledzimy powstanie Związku Radzieckiego (albo jak konsekwentnie pisze autor Sowieckiego) ale nie z perspektywy Piotrogrodu a kresów carskiego a później sowieckiego Imperium. I tak Pipes omawia konsolidację i centralizację władzy bolszewików blokami - na Ukrainie i Białorusi, na Kaukazie i w Azji Środkowej. Przez cały wywód przewija się kwestia stosunku bolszewików do nacjonalizmów ludów zamieszkujących przyszły ZSRR oraz kwestii ile autonomii im zapewnić by trzymało się to jeszcze pryncypiów marksizmu i głoszonego przez Marksa internacjonalizmu proletariuszy. Jak przekonuje Pipes była to istna kwadratura koła.
Lektura wymaga sporego skupienia, w gąszczu nazwisk lokalnych komunistów, co i rusz zmieniających się nazw lokalnych partii i organów władzy łatwo się zgubić. Mimo tego szorstkiego przywitania z pewnością wrócę do innych prac autora.

Pierwsze spotkanie z klasykiem Pipesem to też jego chronologicznie pierwsza książka i zarazem wydanie doktoratu. Sięgnąłem po niego z uwagi na sugerowany "rusorealizm" i lekkie pióro. Widać, że na początku twórczości to lekkie pióro nie było jeszcze wyrobione.

Tytuł jest przewrotny, bo istotnie śledzimy powstanie Związku Radzieckiego (albo jak konsekwentnie pisze autor...

Poleca dr Wojciech Konończuk, GROUND ZERO #18

Poleca dr Wojciech Konończuk, GROUND ZERO #18

Książka została napisana w latach 50 ubiegłego wieku i jak na tamte czasy zawiera dokładny opis rozpadu Rosji carskiej i powstania bolszewickiej. Czerwonej Rosji Która od samego początku ukierunkowana była na zagarnięcie i panowanie nad jak największym terytorium i mieszkającą tam ludnością tej Rosji którą niby zniszczyła. Komuniści wykorzystywali do tego kłamstwa i oszustwa, aby wykorzystując ruchy narodowe na końcu zamknąć je w więzieniu jeszcze gorszym niż owa Rosja carska.

Książka została napisana w latach 50 ubiegłego wieku i jak na tamte czasy zawiera dokładny opis rozpadu Rosji carskiej i powstania bolszewickiej. Czerwonej Rosji Która od samego początku ukierunkowana była na zagarnięcie i panowanie nad jak największym terytorium i mieszkającą tam ludnością tej Rosji którą niby zniszczyła. Komuniści wykorzystywali do tego kłamstwa i...

Książka stara, ale jara. Czego tytuł nie zdradza, to że Pipes koncentruje się na kresach "czerwonego imperium": Ukrainie i Białorusi, terenach zamieszkałych głównie przez ludność muzułmańską i Zakaukaziu. W niezwykle rzetelny, profesjonalny, przejrzysty sposób pokazuje, w jaki sposób mniejszości narodowe zostały w zasadzie wykorzystane przez bolszewików do zdobycia władzy (póki się do niej dąży, żadne przymierza nie są niemożliwe, nawet nacjonalizmu z socjalizmem),a potem mimo protestów podporządkowane Moskwie.

Książka stara, ale jara. Czego tytuł nie zdradza, to że Pipes koncentruje się na kresach "czerwonego imperium": Ukrainie i Białorusi, terenach zamieszkałych głównie przez ludność muzułmańską i Zakaukaziu. W niezwykle rzetelny, profesjonalny, przejrzysty sposób pokazuje, w jaki sposób mniejszości narodowe zostały w zasadzie wykorzystane przez bolszewików do zdobycia władzy...

Ciężka książka, nawet dla kogoś z wykształceniem historycznym. Masa faktów, żadnej narracji, dosyć szybko czytelnik zaczyna się gubić w plątaninie powiązań, sojuszy, idei.... Ogólnie — niezbyt polecam.

Ciężka książka, nawet dla kogoś z wykształceniem historycznym. Masa faktów, żadnej narracji, dosyć szybko czytelnik zaczyna się gubić w plątaninie powiązań, sojuszy, idei.... Ogólnie — niezbyt polecam.

Kolejna książka Pipesa za mną. Ta była zdecydowanie najtrudniejsza choć opisywane zagadnienia bardzo ważne i de facto rzadko uświadamiane. Otóż książka poświęcona powstaniu Związku Sowieckiego i relacjom między zamieszkującymi ją narodami, w szczególności między Rosjanami, a nie-Rosjanami. Tych drugich było zdecydowanie więcej ale imperium było na wskroś rosyjskie – mimo że czerwone. Szczegółowo zapoznałem się z politykę bolszewików i ich zapatrywaniami na kwestię narodowościowe i nacjonalistyczne, kapitale były zwłaszcza poglądy Lenina. W końcu dostałem wyczerpujący opis poglądów i polityki Stalina – jeszcze jako komisarza ds. narodowościowych. Książka niełatwa acz ważna.

Kolejna książka Pipesa za mną. Ta była zdecydowanie najtrudniejsza choć opisywane zagadnienia bardzo ważne i de facto rzadko uświadamiane. Otóż książka poświęcona powstaniu Związku Sowieckiego i relacjom między zamieszkującymi ją narodami, w szczególności między Rosjanami, a nie-Rosjanami. Tych drugich było zdecydowanie więcej ale imperium było na wskroś rosyjskie – mimo że...

Bardzo ciężka lektura.

Bardzo ciężka lektura.

Trudna pozycja. Ze znojem przebrnąłem do końca, a przeczytanie ostatnich stron zajęło mi kilka dni. Książka nie porywa, nie trzyma czytelnika w ciągłym zainteresowaniu. Być może ta mało porywająca narracja wynika z braku doświadczenia młodego historyka, być może jest to rezultat próby ukucia sukcesu na wydaniu w formie książki pracy doktorskiej (czy habilitacyjnej). Dość powiedzieć, że autor zasypuje czytelnika kubłami faktów, nie dbając zbytnio o to czy udało mu się je wszystkie przyswoić. Plątanina faktów, sojuszy politycznych, ruchów narodowych czy aktorów na scenie politycznej jest bezkresna jak sama Rosja. Nawet zlokalizowanie geograficzne sceny wydarzeń może doprowadzić do bólu głowy.
To co pozostaje po przebrnięciu przez tę trudną lekturę to obraz chaosu w Rosji w latach 1917-1920. Sprytu i szczęścia komunistów, krótkowzroczności i naiwności przywódców ruchów narodowych i zaślepienia ich lokalnymi korzyściami.
Autor przytacza szereg zdarzeń, dla niego oczywistych, w sposób tak chaotyczny że pozostawia czytelnika kompletnie zagubionym. Główne zagrożenie komunistów ze strony armii białych Denikina i Wrangla, pojawia się w postaci zdawkowych informacji w wielu miejscach w książce. Jednak informacje nie pozwalają wyobrazić sobie ani układu sił, ani dynamiki zdarzeń, ani szans i ryzyk każdej ze stron. Z drugiej strony analiza sytuacji politycznej jest drobiazgowa, jakie partyjki, gdzie powstawały, kiedy na jakich zjazdach zostały podjęte decyzje. Wydaje się, że bardziej istotne jest pojawienie się lokalnego dwumiesięcznego ruchu narodowościowego w Kirgistanie niż ofensywa białych na Ukrainie.
Mnie osobiście lektura przypominała próbę szczegółowego opisania zamieszania na polskiej scenie politycznej w latach 1992-1995. O ile kogoś to może zaciekawić. Oczywiście w przypadku Rosji Sowieckiej wydarzenia były bardziej krwawe, chociaż chaos podobny i przyniosły światu nieporównywalnie poważniejsze konsekwencje.

Trudna pozycja. Ze znojem przebrnąłem do końca, a przeczytanie ostatnich stron zajęło mi kilka dni. Książka nie porywa, nie trzyma czytelnika w ciągłym zainteresowaniu. Być może ta mało porywająca narracja wynika z braku doświadczenia młodego historyka, być może jest to rezultat próby ukucia sukcesu na wydaniu w formie książki pracy doktorskiej (czy habilitacyjnej). Dość...

Szczegółowy opis

Szczegółowy opis