Piąta strona świata

Świetna pozycja dla tych, którzy chcą zagłębić się w sentymentalną podróż po Górnym Śląsku.

Świetna pozycja dla tych, którzy chcą zagłębić się w sentymentalną podróż po Górnym Śląsku.

Niezwykle barwne, ciekawe i jednocześnie często przygnębiające opisy Górnego Śląska pokazują przeżycia Kazimierza Kutza z okresu dzieciństwa i wczesnej młodości. Historie ludzi zapomnianych przez los mających szczęścia i nieszczęścia na śląskiej ziemi różnorodności.

Niezwykle barwne, ciekawe i jednocześnie często przygnębiające opisy Górnego Śląska pokazują przeżycia Kazimierza Kutza z okresu dzieciństwa i wczesnej młodości. Historie ludzi zapomnianych przez los mających szczęścia i nieszczęścia na śląskiej ziemi różnorodności.

Jeśli ktoś chce coś spróbować zrozumieć Ślązaków, musi przeczytać tę książkę. Mądrze, choć z dystansem. Polecam z serca.

Jeśli ktoś chce coś spróbować zrozumieć Ślązaków, musi przeczytać tę książkę. Mądrze, choć z dystansem. Polecam z serca.

Genialna ksiązka. Kuc w najlepszym wydaniu.

Genialna ksiązka. Kuc w najlepszym wydaniu.

“Piąta strona świata” Kazimierza Kutza przenosi czytelnika na Górny Śląsk pierwszej połowy XX wieku. Autor pisał tę debiutancką powieść przez 15 lat, a opisując przemysłowy krajobraz Rozdzienia i Szopienic przedstawił swoje wspomnienia z dzieciństwa. Mało tego, ten powrót do najmłodszych lat był jedynie pretekstem do opowiedzenia historii Śląska: jego zawiłości oraz losów ludzi zamieszkujących ten region.

Legendarny reżyser w swojej debiutanckiej powieści sławi bohaterskie czyny, które nie miały nic wspólnego z legendarnymi opowieściami, a bliżej im było do zwyczajnego życia. Pisarz tym samym wynosi na piedestał zwykłych ludzi, ich perypetie i decyzje, a umiejscowienie na tle ważnych wydarzeń historycznych dodaje całości cech epopei. Zresztą to niejedyny element przybliżający “Piątą stronę świata” do tego utworu. Cała natura, czyli uprzemysłowione tereny Śląska, są u Kutza odrębnym tworem, który trzeba traktować jako osobnego bohatera. Podniosłość stylu również jest zauważalna.

Język Kutza jest specyficzny. Autor otwiera tę powieść stylizacją na język śląski, co może odrzucić, ale to tylko wstęp (choć trudno mi zrozumieć jego cel). Dalej Kutz pisze w języku polskim, momentami dorzucając języki niemiecki i śląski, ale ten trudny i oryginalny język doskonale współgra z całą powieścią. Co ważne, Kutz dobitnie pokazuje tu, że jest Ślązakiem, ale jednocześnie czuje się również Polakiem. Nie do końca pasowała mi tylko narracja w formie gawędy, która z jednej strony pozwoliła swobodnie przekazać historię Górnego Śląska, ale z drugiej bywały momenty, kiedy wiało nudą.

Niemniej “Piąta strona świata” to bezkompromisowa opowieść o Górnym Śląsku. Na podstawie dziejów kilku rodzin poznajemy dramatyczną historię całego regionu. Kutz na bazie kilkudziesięciu osób doskonale pokazuje splątanie ludzkich losów, które tutaj dotyczą tego regionu, ale jest w tym dużo uniwersalności. Przejmująca, brutalnie szczera, czuła i mocno niedoceniona (a dziś zupełnie zapomniana) opowieść. I jednocześnie, podobnie jak u Twardocha, rewizjonistyczna propozycja współczesnego mówienia o historii. A do tego kopalnia znakomitych cytatów!

“Piąta strona świata” Kazimierza Kutza przenosi czytelnika na Górny Śląsk pierwszej połowy XX wieku. Autor pisał tę debiutancką powieść przez 15 lat, a opisując przemysłowy krajobraz Rozdzienia i Szopienic przedstawił swoje wspomnienia z dzieciństwa. Mało tego, ten powrót do najmłodszych lat był jedynie pretekstem do opowiedzenia historii Śląska: jego zawiłości oraz losów...

Jeśli tak wygląda jedna z najważniejszych książek o śląskiej tożsamości, to nic dziwnego, że po chwilowym, mającym miejsce z dekadę temu, uniesieniu ruch śląskich autonomistów znalazł się w poważnym kryzysie. Tak naprawdę Kazimierz Kutz pod koniec życia postanowił spisać wspomnienia typowego dziadka, który przypomina sobie co chwilę jakąś nową postać ze swojego dzieciństwa i opisuje z czego ją zapamiętał. Pióra nieżyjący już reżyser najgorszego nie miał, ale poza tym publikacja bardzo kiepska.

Jeśli tak wygląda jedna z najważniejszych książek o śląskiej tożsamości, to nic dziwnego, że po chwilowym, mającym miejsce z dekadę temu, uniesieniu ruch śląskich autonomistów znalazł się w poważnym kryzysie. Tak naprawdę Kazimierz Kutz pod koniec życia postanowił spisać wspomnienia typowego dziadka, który przypomina sobie co chwilę jakąś nową postać ze swojego dzieciństwa...

Pisana przez piętnaście lat debiutancka powieść Kutza, będąca wspomnieniem dzieciństwa w Szopienicach, skupiająca się jednak na ludzkich losach, szczęśliwych i tragicznych, a historie opowiedziane przez narratora splatają się w opowieść o Śląsku i śląskości.

Pisana przez piętnaście lat debiutancka powieść Kutza, będąca wspomnieniem dzieciństwa w Szopienicach, skupiająca się jednak na ludzkich losach, szczęśliwych i tragicznych, a historie opowiedziane przez narratora splatają się w opowieść o Śląsku i śląskości.

I jeszcze raz Śląsk. Tym razem przecedzony przez wspomnienia, wrażliwość i spojrzenie człowieka, który dla tożsamości Śląska i Ślązaków zrobił wiele dobrego, reżysera, publicysty, pisarza i polityka – Kazimierza Kutza. „Piąta strona świata” jest opowieścią o tym, co to znaczy być Ślązakiem i o tym, że wielowiekowy Śląsk ze swoją kulturą, wartościami, językiem – zanika, że Ślązacy „wtapiają się w nowy materiał genetyczny” daleko od śląskiej ziemi, bo zgodnie z instynktem „celtyckiego matriarchatu” nakazującym „opuszczenie nieżyczliwej ziemi”, w ostatnim stuleciu tłumnie opuszczali ziemię ojców.

„To nie bezpłodność, tylko coś głębszego, podobnego do wymierania rasy, stanowi o naszym biologicznym wyjałowieniu.”

Nostalgiczna, z dobrze wyważonymi dawkami humoru i powagi, subtelności i dosadności, z mieszaniem języka opowieści (bo mamy tu wstawki śląskie i niemieckie) przenosi czytelnika na Śląsk pierwszej połowy XX wieku, pobudza do refleksji i współczucia dla krainy, którą historia i politycy igrali wg swojego widzimisię.

I jeszcze raz Śląsk. Tym razem przecedzony przez wspomnienia, wrażliwość i spojrzenie człowieka, który dla tożsamości Śląska i Ślązaków zrobił wiele dobrego, reżysera, publicysty, pisarza i polityka – Kazimierza Kutza. „Piąta strona świata” jest opowieścią o tym, co to znaczy być Ślązakiem i o tym, że wielowiekowy Śląsk ze swoją kulturą, wartościami, językiem – zanika, że...

Przeczytanie tej pozycji sprawiło mi dużą przyjemność. Pierwsze strony napisane po śląsku, moga wystraszyć, ale spokojnie. Warto przeczytać o Ślązakach, o trudach życia na Śląsku na przstrzeni lat, o "odmienności" tego skrawka ziemi. Widziałam wcześniej przedstawienie teatralne , które stanowi świetna ilustrację książki.

Przeczytanie tej pozycji sprawiło mi dużą przyjemność. Pierwsze strony napisane po śląsku, moga wystraszyć, ale spokojnie. Warto przeczytać o Ślązakach, o trudach życia na Śląsku na przstrzeni lat, o "odmienności" tego skrawka ziemi. Widziałam wcześniej przedstawienie teatralne , które stanowi świetna ilustrację książki.

Kazimierz Kutz pięknie opisuje swoją „piątą stronę świata”. Opowiadając o przemysłowym krajobrazie Roździenia i Szopienic oraz snując opowieść o Ślązakach zamieszkujących te okolice uwodzi czytelnika. Świetnie obrazuje skomplikowane losy XX-wiecznego Górnego Śląska, dlatego polecam tę książkę każdemu, nie tylko Ślązakom.

Kazimierz Kutz pięknie opisuje swoją „piątą stronę świata”. Opowiadając o przemysłowym krajobrazie Roździenia i Szopienic oraz snując opowieść o Ślązakach zamieszkujących te okolice uwodzi czytelnika. Świetnie obrazuje skomplikowane losy XX-wiecznego Górnego Śląska, dlatego polecam tę książkę każdemu, nie tylko Ślązakom.