Czysty ton

„Czysty ton” to mądra i dobrze napisana historia związana z Islandią z początku XX wieku. Książka jest realistyczna i poetycka zarazem, ciepła, z nutą smutku, z dawką humoru i z tajemnicą. To z pozoru prosta opowieść o życiu małej społeczności, ale jej przesłanie jest cenne.
Autor zatrzymał na kartach powieści świat który minął, a który zachwyca współczesnego czytelnika czystością moralną, mądrością życiową, człowieczeństwem głównych bohaterów –
ubogich, prostych, skromnych ludzi.
Główny bohater – będący narratorem, wspomina swoje dzieciństwo i młodość, które spędził na obrzeżach Reykjaviku. Ciekawe są więc opisy miejsc, mieszkańców, warunków i stylu życia, sposobów myślenia, tradycji, wierzeń, strojów, posiłków ludzi tamtych czasów. Dowcipnie przedstawiono np. „erę drutu kolczastego” i powstającą modę na chodzenie do golibrody.
Ale to tylko elementy tła. Służą one pokazaniu przemian, które wówczas następują: „nowe” powoli niszczy dawny świat. Przegrywają uczciwi, pracowici, prości ludzie, którzy z godnością i pokorą znoszą biedę, a gromadzenie bogactw uważają za „sprzeczne ze zdrowym rozsądkiem”. Tacy się przybrani dziadkowie narratora, mądrzy życiowo, głęboko moralni, o wielkim sercu. Ich życie jest trudne, monotonne, wypełnione obowiązkami i ciężką pracą. Ale godzą się z taką codziennością, znajdując w niej sens i spokój. Są piękni w tym życiowym trudzie, twardzi, uparci, skłonni do poświęceń w imię wartości w które wierzą. Szanują naturę i innych ludzi. Ich biedna chatka z torfu jest gościnną przystanią dla życiowych rozbitków - osobliwych ludzi, których życie, postawy, poglądy skłaniają czytelnika do refleksji, czasem budzą zdziwienie, czasem podziw czy wzruszenie. Ten świat narrator opisuje z wrażliwością, wyrażając szacunek i akceptację dla ludzi ze swojego otoczenia. A co najważniejsze - obserwujemy proces, jak człowiek nasiąka wartościami, w jakich został wychowany. Problem więzi międzyludzkich jest w tej książce szczególnie pięknie pokazany.
To książka o wartościach prawdziwych, za którymi my współcześni coraz bardziej tęsknimy. Więc ta warstwa utworu zrobiła na mnie największe wrażenie. Bohater podkreśla, że świat moralnego dobra, w którym dorastał, dał mu poczucie bezpieczeństwa, „zakotwiczenia”. A to ważne przesłanie.
Mądrość, biało-czarna moralność (bohaterami wobec których autor zachowuje ironiczny dystans są nowobogaccy kupcy i urzędnicy, których cechuje pretensjonalność i megalomania; ale i prostaccy masowi odbiorcy sztuki),nastrojowość i sprawność językowa autora to atuty książki, decydujące o jej uniwersalności.

„Czysty ton” to mądra i dobrze napisana historia związana z Islandią z początku XX wieku. Książka jest realistyczna i poetycka zarazem, ciepła, z nutą smutku, z dawką humoru i z tajemnicą. To z pozoru prosta opowieść o życiu małej społeczności, ale jej przesłanie jest cenne.
Autor zatrzymał na kartach powieści świat który minął, a który zachwyca współczesnego czytelnika...

Sentymentalnie przerczytałem ponownie po kilkunastu latach. Dobrze wprowada w klimat Reykjaviku początku wieku, jednak mankamentem jest fakt, że powieść Laxnessa została przetłuamczona nie z oryginału, a z niemieckiego. Przez to błędnie podane są imiona czy nazwy geograficzne.

Sentymentalnie przerczytałem ponownie po kilkunastu latach. Dobrze wprowada w klimat Reykjaviku początku wieku, jednak mankamentem jest fakt, że powieść Laxnessa została przetłuamczona nie z oryginału, a z niemieckiego. Przez to błędnie podane są imiona czy nazwy geograficzne.

Jeśli traktować książkę realistycznie to ciekawe będą tylko opisy surowego życia prostolinijnych ludzi na Islandii w świecie, który już przeminął i galeria zabawnych sytuacji i oryginalnych postaci. Ale dla mnie to przede wszystkim realizm magiczny i wielka parabola o życiu ludzkim , jego wartościach i sensach. Na różne sposoby autor stawia pytania o sukces i klęskę, o bogactwo i ubóstwo, o samostanowienie i podporządkowanie innym, o marzenia i obowiązki, o prawdę i zakłamanie. A zwłaszcza cała, powoli odkrywana historia "wielkiego śpiewaka" Holma to pełna ukrytych znaczeń saga, w której tzw prawda cały czas się wymyka i zaciemnia po to,by zwrócić uwagę na coś uniwersalnego i ponadczasowego.

Jeśli traktować książkę realistycznie to ciekawe będą tylko opisy surowego życia prostolinijnych ludzi na Islandii w świecie, który już przeminął i galeria zabawnych sytuacji i oryginalnych postaci. Ale dla mnie to przede wszystkim realizm magiczny i wielka parabola o życiu ludzkim , jego wartościach i sensach. Na różne sposoby autor stawia pytania o sukces i klęskę, o...

Przez ponad połowę świetna - nostalgiczny opis trudów surowego, a jednak pięknego w swej prawdziwości życia w Islandii, widzianych oczami dziecka. A potem wszystko zmienia się w przegadaną bajkę o utalentowanym Kopciuszku

Przez ponad połowę świetna - nostalgiczny opis trudów surowego, a jednak pięknego w swej prawdziwości życia w Islandii, widzianych oczami dziecka. A potem wszystko zmienia się w przegadaną bajkę o utalentowanym Kopciuszku

Początek przedstawia obraz rustykalnej Islandii z początku XX wieku oczyma dziecka, obraz oryginalny i interesujący, przesycony zapachem torfu i suszonych ryb. Gdyby w takim tonie utrzymana zostałaby całość, myślę że jedna lub dwie gwiazdki więcej by się należały. Niestety, drugą połowę dominuje mało interesujące interakcje dojrzalszego już bohatera ze znanym śpiewakiem. Nie wiadomo specjalnie ani do czego autor zmierza, ani co chce w zasadzie przedstawić i przekazać, a filozofowanie w tle nie porywa i kończąc krótką książkę byłem pełen zawodu, że autor nie wykorzystał w pełni egzotyki tego miejsca w daleki zakątku Europy, klimatu biednych prostych ludzi, rybaków i oryginałów wizytujących dom starego Björna.

Początek przedstawia obraz rustykalnej Islandii z początku XX wieku oczyma dziecka, obraz oryginalny i interesujący, przesycony zapachem torfu i suszonych ryb. Gdyby w takim tonie utrzymana zostałaby całość, myślę że jedna lub dwie gwiazdki więcej by się należały. Niestety, drugą połowę dominuje mało interesujące interakcje dojrzalszego już bohatera ze znanym śpiewakiem....

Czysty ton to nawiązanie do muzyki, stanowiący ważny punkt powieści. Zegar symbolizuje upływ czasu, wieczność. Nie brakuje tu też urokliwych opisów przyrody, zwierząt, ryb. Mamy też nawiązania biblijne (miejscowy mesjasz zamiast Jan, zwie się Tordur Chrzciciel). W książce obecne jest poczucia humoru, czego chyba najlepszym przykładem są „naukowe” rozważania o goleniu brody, a także ukazanie nieśmiałości głównego bohatera. Są też nawiązania do islandzkich legend – chyba obowiązkowy punkt w twórczości Laxnessa. Momentami książka jest rewelacyjna, choć ogólnie nie jest to jakieś wielkie arcydzieło.

Czysty ton to nawiązanie do muzyki, stanowiący ważny punkt powieści. Zegar symbolizuje upływ czasu, wieczność. Nie brakuje tu też urokliwych opisów przyrody, zwierząt, ryb. Mamy też nawiązania biblijne (miejscowy mesjasz zamiast Jan, zwie się Tordur Chrzciciel). W książce obecne jest poczucia humoru, czego chyba najlepszym przykładem są „naukowe” rozważania o goleniu brody,...

Słabe. Skandynawski Paolo Coelho? Usilna próba przekazania głębokich myśli, które- niestety- wcale takie głębokie nie są.

Słabe. Skandynawski Paolo Coelho? Usilna próba przekazania głębokich myśli, które- niestety- wcale takie głębokie nie są.