Książki Agathy Christie rasistowskie? Klasyki przepisywane pod kątem współczesnej wrażliwości

Konrad Wrzesiński Konrad Wrzesiński
27.03.2023

Książki Agathy Christie, w tym powieści o Herkulesie Poirot i pannie Marple, są redagowane z myślą o współczesnej wrażliwości. Fragmenty, które uznano za rasistowskie, zostały poprawione lub usunięte. To kolejny przypadek ingerencji w oryginalną treść książek po tym, jak redakcji zostały poddane książki Roalda Dahla i Iana Fleminga.

Książki Agathy Christie rasistowskie? Klasyki przepisywane pod kątem współczesnej wrażliwości Joop van Bilsen / Anefo / Wikimedia Commons

Powieści Królowej Kryminału zostały poddane edycji przez HarperCollins, drugie największe wydawnictwo książkowe na świecie, mające prawa do anglojęzycznych wersji książek Agathy Christie. W nowych wydaniach oryginalne fragmenty, które uznano za obraźliwe, zostały przepisane lub usunięte, donosi „The Telegraph”. W całym procesie skorzystano z usług tzw. sensitivity readers (co można by przetłumaczyć jako: czytelników badających wrażliwość).

Brytyjski dziennik pisze o licznych zmianach, których dokonano w książkach Christie z lat 1920–1976. Skupiono się przede wszystkim na fragmentach zawierających odniesienie do pochodzenia etnicznego bohaterów.

Książki Agathy Christie. Co zmieniono?

Co konkretnie zmieniono? Dla przykładu: w powieści „Śmierć na Nilu” fragment opisujący czarnoskórego służącego, który uśmiecha się, ponieważ rozumie potrzebę milczenia o pewnym incydencie, został zedytowany tak, by kolor skóry sługi nie był znany, a on sam nie uśmiechał się, a kiwał głową.

W angielskich wydaniach książek Agathy Christie nie znajdziemy już terminów odnoszących się do rasy. Z powieści znikło też choćby słowo „orientalny”. Edycja objęła nie tylko opisy, ale również monologi wewnętrzne takich postaci jak Jane Marple czy Herkules Poirot.

Cenzura książek Agathy Christie, czyli bez „pięknych białych zębów”

Zmiany sięgają znacznie dalej. Tak oto w nowym wydaniu „Karaibskiej tajemnicy” panna Marple nie chwali już „pięknych białych zębów” pracownika hotelu z Indii Zachodnich, a w przypadku opisu jednej z postaci kobiecych nie przeczytamy już o „torsie z czarnego marmuru, jaki ucieszyłby rzeźbiarza”.

Ze wspomnianej już „Śmierci na Nilu” usunięto odniesienia do ludu nubijskiego. Występujący w książce nubijski przewoźnik został tym samym po prostu „przewoźnikiem”.

Fragmenty opisujące tubylców (czy też przymiotnik „rdzenny”) zostały zastąpione słowem „lokalny” lub całkowicie usunięte. Z książek znikło też słowo „nigger” (zazwyczaj tłumaczone jako „czarnuch”), które usunięto zarówno z opisów, jak i dialogów.

Co dalej? W debiutanckiej powieści Christie, opublikowanej w 1920 roku „Tajemniczej historii w Styles”, Herkules Poirot nie wspomina już, że jedna z postaci jest „rzecz jasna, Żydem”, a młoda kobieta „typu cygańskiego” jest po prostu młodą kobietą.

W powieści „Śmiertelna klątwa” zmieniono z kolei fragment o wściekłym sędzi, w którym wspomniano jego „indyjski temperament”. W nowym wydaniu HarperCollins bohater książki ma „temperament”.

Zmiany zostały wprowadzone w zgodzie z Agatha Christie Ltd, firmą prowadzoną przez prawnuka pisarki, Jamesa Pricharda, który zarządza spuścizną intelektualną swojej prababki.

Teraz Christie. Najpierw Dahl i Fleming

Kilka tygodni temu pisaliśmy, że edycji zostały poddane książki Roalda Dahla, autora „Charliego i fabryki czekolady” czy „Matyldy”. By powieści stały się bardziej inkluzywne, brytyjski wydawca usunął lub zmienił między innymi niemal wszystkie słowa odnoszące się do wyglądu fizycznego, w tym „gruby” czy „brzydki”, ale również „szalony”. Więcej na ten temat przeczytasz TUTAJ.

Niedługo potem doniesiono, że redagowane są również powieści Iana Fleminga o Jamesie Bondzie, gdzie również zmieniono bądź usunięto odniesienia rasowe.

W przypadku książek Dahla wydawca ostatecznie wycofał się z cenzury po licznych głosach oburzenia ze strony fanów. W sprawie interweniowała choćby brytyjska królowa małżonka Kamila, żona Karola III.

Tagi i tematy


komentarze [138]

Sortuj:
więcej
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
Dominik - awatar
Dominik 06.01.2025 13:55
Czytelnik

Nie wiem co jest gorsze: palenie książek czy zniekształcanie ich treści? Palenie niszczy tylko ich fizyczne kopie, lecz nie zaciera pierwotnej treści. Zniekształcanie niszczy je na zawsze, wypaczając i zamazując pierwotną treść. Brzydzę się cenzurą i inżynierią społeczną. Jak najdalej od wszelkiej maści palaczy książek i "wrażliwych czytelników".                           ...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
Montalbano - awatar
Montalbano 21.05.2023 13:08
Czytelnik

A gdzie się podziało "Dziesięciu murzynków" ?

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Mirek - awatar
Mirek 14.04.2023 11:23
Czytelnik

Skandal! To nic innego jak cenzura. Trzeba to głośno napiętnować. Jeszcze trochę i prawdziwa literatura będzie dostępna na czarnym rynku. Całe szczęście mam całą kolekcje A. Christie w pierwowzorze.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
wiciu - awatar
wiciu 01.04.2023 20:33
Czytelnik

Jakiś czas temu zaopiniowałem ,,Podróż na okręcie Beagle" Darwina. Autor pisał w XIX wieku o nędznych brudasach z Ziemi Ognistej. Pewnie za niego też się zaraz wezmą. Pytam retorycznie - jak niby mieli pisać Brytyjczycy w czasach, gdy ich imperium władało sporą częścią świata (do połowy XX wieku), wspierając to doktryną wyższości białej rasy? 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Aguirre - awatar
Aguirre 30.03.2023 23:29
Bibliotekarz

Utwór literacki, podobnie jak muzyczny,  plastyczny (obraz, rzeźba), filmowy to określona całość. Twórca nadał mu zarówno postać, jak i nazwę. I nikt nie powinien mieć prawa grzebania w tym i zmieniania, ani tytułów, ani treści. Prawo nienaruszalności treści i formy utworu w świetle naszego ustawodawstwa to jedno z autorskich praw osobistych, które nie podlegają zrzeczeniu...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
KamilJakiśtam - awatar
KamilJakiśtam 30.03.2023 21:15
Czytelnik

Za parę lat młodzi Amerykanie wychowani na "uwrażliwionych" lekturach szkolnych (w których nikt nie mówi złego słowa na czarnych) i filmach historycznych (w których już w średniowieczu Anglią rządzą czarni monarchowie i pół europejskiej arystokracji to kolorowi) zaczną się zastanawiać, o co tym czarnym chodzi, kiedy były jakiekolwiek prześladowania i dyskryminacja. Od tego...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
Jerico - awatar
Jerico 30.03.2023 12:43
Czytelnik

Naszło mnie jeszcze jedno przemyślenie w związku z tym całym "poprawianiem" książek. Dziś "sensitivity readers" domagają się usunięcia rozmaitych odniesień do rasy, jak "czarny", "orientalny", "Żyd" czy "Nubijczyk". Za parę lat wszyscy zdążą zapomnieć, że oryginały zostały przepisane i jakaś grupa "diversity readers" zacznie się czepiać, że w tych książkach nie ma...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
pszemeksz - awatar
pszemeksz 30.03.2023 13:56
Czytelnik

XD 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
AvaSenle - awatar
AvaSenle 03.04.2023 14:49
Czytelniczka

No może tak się stać.  😆
Później znowu wykreślą, żeby później dopisać tylko po to by za jakiś czas znowu usunąć.  Ludziom nie dogodzisz. Zawsze znajdą coś do czego można się przyczepić...  😓

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
inga72 - awatar
inga72 30.03.2023 10:59
Czytelnik

Orwellowska cenzura wprowadzana przez neonazistów. Neonaziści, w przeciwieństwie do swoich przodków, już książek nie palą, oni je po barbarzyńsku deformują.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Ann-chan - awatar
Ann-chan 29.03.2023 22:27
Czytelniczka

Najpopularniejsza książka Christie "I nie było już nikogo" została już przekształcona w latach 40, więc koncept nie jest nowy. Zmiany się przyjęły, więc teraz poszli o kilka bardzo niepokojących kroków do przodu.
Ponieważ nie robią tego dyskretnie, to ludzie zaczynają się burzyć. Nie zdziwiłabym się jednak, gdyby nie zaczęli wprowadzać swoich zmian po cichu, by inni się nie...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
SekstusEmpiryk - awatar
SekstusEmpiryk 29.03.2023 21:46
Czytelnik

Kiedyś istniało niewolnictwo. Jak wiemy, niewolnictwo jest "be". Czy to znaczy, że trzeba czyścić setki (a prawdopodobnie tysiące) książek, w których występuje?

W mitologii greckiej bogowie łajdaczą się na potęgę. Dochodzi do gwałtów, kanibalizmu a nawet kazirodztwa. Czy mamy wyczyścić mity greckie? A co z klasycznym dramatem starogreckim (np. taki obywatel Edyp czy sposób...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
Lucy Fair - awatar
Lucy 30.03.2023 12:24
Czytelniczka

No właśnie, Parys - burak jakich mało, a będzie jeszcze mniej.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
KamilJakiśtam - awatar
KamilJakiśtam 30.03.2023 21:01
Czytelnik

@Lucy Fair 
Parys był przede wszystkim głupkiem albo leniem, który chciał dostać od razu to, czego pożądał. Jabłko trzeba było dać Atenie. Mając dar Ateny: mądrość i umiejętność walki, zdobyłby to, co mu pozostałe boginie oferowały i jeszcze więcej.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Lucy Fair - awatar
Lucy 30.03.2023 22:24
Czytelniczka

KamilJa... czyżby oferowały mu odburaczenie? Moim zdaniem spoczynek na Spartance prędzej zmniejszy liczbę buractwa w ogóle niż na Atenie. Obliczenia wskazują, że wyniosłaby ona wówczas mało minus jeden.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
SekstusEmpiryk - awatar
SekstusEmpiryk 31.03.2023 21:24
Czytelnik

@problemat O ile dobrze pamiętam, Helena została porwana.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
Piotr Piotr - awatar
Piotr Piotr 29.03.2023 21:39
Czytelnik

Ale po co zakłamywać specyfikę czasów, w których dani autorzy pisali? Jak kogoś to razi to niech nie czyta.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
keana77 - awatar
keana77 29.03.2023 19:22
Czytelniczka

Nic już z tego nie rozumiem. Jeśli mamy tylko białych bohaterów to jest to rasizm, bo przecież mamy też inne kolory skóry i w adaptacji trzeba na siłę obsadzać innych, nie białych. A teraz znów jeśli mamy innych to trzeba ich usuwać z książek bo to też rasizm? Za chwilę nie będzie można opisać wyglądu bohatera bo ktoś może się poczuć urażony. Czy to jeszcze cenzura czy już...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
Jerico - awatar
Jerico 30.03.2023 12:54
Czytelnik

Pamiętaj, że dziś jakakolwiek postać o innym kolorze skóry, niż biały musi być przedstawiona wyłącznie w superlatywach. Jakakolwiek wzmianka, że "kolorowy" mógłby być mniej niż kryształowo to przecież czysty rasizm.   😛

Swoją drogą dziwię się, że ta moda poprawiania nie dotarła jeszcze do gier. Już widzę jak próbują przerobić na współczesną modłę GTA San Andreas, gdzie 99%...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
kuba - awatar
kuba 29.03.2023 16:47
Czytelnik

No cóź, trzeba kupować książki i nie skąpić na nie grosza. Za dwadzieścia, trzydzieści lat, gdy ludzkość otrzeźwieje, będą  warte majątek...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Michał Wójcik - awatar
Michał 29.03.2023 17:54
Czytelnik

Tylko pytanie czy ta cenzura rzeczywiście jest komukolwiek potrzebna. To jest podobnie jak z przeszłością, jest ona jaka jest i tyle, zmieniać możemy przyszłość. 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
Elwira - awatar
Elwira 29.03.2023 13:25
Czytelniczka

Wiecie co? To już czas umierać jak się takie kurioza dzieją, przecież nikt tym wszystkim "wrażliwcom" czytać nie każe, niech zostawią to co napisane w spokoju a napiszą lepsze, nieobrażające nikogo książki. Ludzie do czego ten świat zmierza to ja nie wiem, zbierajcie stare wydania, bo jeszcze trochę to zaczną nimi palic...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Jerico - awatar
Jerico 30.03.2023 12:58
Czytelnik

Żeby napisać sensowną książkę to jednak trzeba mieć talent. A wydaje mi się, że zawodowi urażeni właśnie dlatego są urażeni, że większość z nich żadnego innego talentu nie posiada. Poza tym mogliby ze zgrozą stwierdzić, że nie da się napisać książki, która absolutnie nikogo niczym nie uraża i jeszcze przy tym jest dobra.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
Karo - awatar
Karo 29.03.2023 12:47
Czytelniczka

No ciekawe, kiedy wezmą się za klasykę literatury, bo przecież np. w takim "Panu Tadeuszu" to dyskryminacji ze względu na płeć całe worki...

A tak na poważnie, to tragedia i dramat z takimi pomysłami i jestem całkowicie przeciwna. Jeśli komuś się nie podoba czy czuje niesmak po przeczytaniu, ma do tego prawo i nie rozumiem, czemu ma być pozbawiany możliwości samodzielnej...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
Krzysiek Czyżowski - awatar
Krzysiek 29.03.2023 12:36
Czytelnik

Na poprawność polityczną, znaną również jako zidioceniem, akurat w literaturze - jest akurat sposób niezwykle prosty. To antykwariaty. Kupuję książki wydane maksymalnie do 2000. roku. Dzięki temu Murzynek Bambo nie jest Afroamerykaninem, Helmowy Jar w Drużynie Pierścienia nie jest Helmowym Parowem w Bractwie... itd., itd. Z Christie jest ten problem, że postanowiła umrzeć...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
Katarzyna - awatar
Katarzyna 29.03.2023 15:44
Czytelnik

Boże, jak to już tu ktoś powiedział, pora umierać. 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
KKrakowiak Krakowiak - awatar
KKrakowiak 27.11.2023 02:53
Czytelniczka

To już nawet nie jest śmieszne, że za pomocą literatury dawnych czasów nie
prowadzi się dyskusji jak w tych owych czasach się żyło i jak inne to życie było
od tego co jest teraz. Usuwanie dzieł z bibliotek to naprawdę przerażająca
sprawa i ubolewam nad tym, że tak się dzieje. Nie tylko podręczniki do historii
dają nam obraz zamierzchłych czasów, ale i książki. Bez nich...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
Katarzyna - awatar
Katarzyna 29.03.2023 12:19
Czytelnik

Tak sobie czytam Wasze wypowiedzi i myślę, że to byłoby nawet śmieszne, gdyby nie było tak tragicznie realne i smutne. A jak to przyjdzie do nas? I ktoś na przykład na nowo napisze całego Leśmiana? Bo przecież te jego kuternogi, garbusy, dusiołki itp. jakiś chory umysł potraktuje jako nsigrawanie się z kakectea. A co zrobiliby z powieściami historycznymi, w których chłopa...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
AvaSenle - awatar
AvaSenle 29.03.2023 08:43
Czytelniczka

Mnie zastanawia jedno - skoro usuwają z książki słowo "orientalny" to czy w przyszłości będzie można używać słów kuchnia orientalna czy książki kucharskie i karty menu w restauracjach też oberwą xD 

No i gruby! Skoro trzeba usunąć słowo gruby z książki dla dzieci, bo nie wolno pisać, że postać jest gruba to czy będzie można pisać, że ktoś ma gruby portfel? A może to też...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
Vittore - awatar
Vittore 29.03.2023 08:33
Czytelniczka

Zupełnie tego nie rozumiem. To, co jest może i obraźliwe dziś a może i było kiedyś jest częścią historii - mniej, czy bardziej niechlubnej, niemniej, jest to część historii - czegoś co miało miejsce a już się skończyło i nie można - NIE WOLNO - tego zmieniać. Tak było, trzeba to zaakceptować i iść dalej. Zupełnie nie rozumiem, jak wnuk Królowej Kryminału mógł był się na to...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
STACH - awatar
STACH 29.03.2023 08:31
Czytelnik

No cóż... to są kpiny i żarty. Tak nie można postępować! Czy należy przepisać wszystkie dzieła literatury światowej z antycznymi włącznie, by były prawomyślne i dopasowane do współczesnej nowomowy? Dla kaprysu ingerować w czyjś tekst? Chwila, chwila...To wszystko pachnie Rokiem 84 Orwella. Zgroza... 😜

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Malkontent - awatar
Malkontent 29.03.2023 00:00
Czytelnik

Ostatnio czytałem 12 prac Herkulesa. Wszystkie służące, nianie, guwernantki i tym podobne postaci są tępe, złośliwe i podstępne. Bardzo mnie to zniesmaczyło.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Book_Dragoness - awatar
Book_Dragoness 29.03.2023 14:29
Czytelniczka

No i zapewne nieubłaganie czasy panowania tej akurat królowej kryminału chylą się ku upadkowi, ponieważ 100 lat później po prostu widzimy świat inaczej, bo też i on sam bardzo się zmienił. A przepisanie paru "nieprawomyślnych" określeń raczej nie zatrzyma tego procesu.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
saa-saa- - awatar
saa-saa- 28.03.2023 23:21
Czytelnik

Cieszą mnie jednoznaczne opinie. Niestety, wciąż w ataku filmowczynie, chirurżki, psychpatolożki, kowalki czy dżentelłomenki. .    

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Liwia Łuża - awatar
Liwia 29.03.2023 00:01
Czytelniczka

Najgorsze są architektki, spróbuj to wymówić.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Vittore - awatar
Vittore 29.03.2023 08:35
Czytelniczka

Osobiście wolę formę męską, bo do takiej przywykłam a forma żeńska wydawała się początkowo dziwna. Niemniej, wraz z upływem czasu i do form żeńskich człowiek się przyzwyczaja. Pytanie - czy to dobrze, czy źle?...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Katarzyna - awatar
Katarzyna 29.03.2023 12:25
Czytelnik

Ja też wolę męskie i długo te żeńskie wyśmiewałam, ale o zgrozo, są one w większości poprawne i charakterystyczne dla słowiańszczyzny (jestem po wykładzie prof. Miodka). Problem w tym, że reguły tworzenia tych feminatywów są wolną amerykanką. Miodek zwrócił też uwagę na podmiot liryczny. Jak go nazwać, gdy ewidentnie jest to kobieta? Podmiotka liryczna?  😅

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Krzysiek Czyżowski - awatar
Krzysiek 29.03.2023 12:51
Czytelnik

Feminatywy, jak słusznie wspomniała Pani Katarzyna, są w polszczyźnie od zawsze, w słownikach wieku dziewiętnastego i dwudziestego. U Mickiewicza, Słowackiego. Dopiero w latach 50. "komunizm" je wycofał z użycia jako infantylizujące kobiety. Używane z rozwagą i rozsądkiem są wręcz wskazane. Choć faktycznie jeśli "gościni" brzmi normalnie, to Pani Prezydentka odrobinę zabawnie.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Book_Dragoness - awatar
Book_Dragoness 29.03.2023 14:33
Czytelniczka

No i bardzo dobrze, że wreszcie język podąża za duchem czasu i nikogo nie dziwi, że kobieta pracuje zawodowo i zajmuje odpowiedzialne stanowisko (bo chyba nie masz z tym problemu, co?). Ale to nie powód, żeby książki przepisywać i na siłę upychać tam takie poprawki. Co innego nowy przekład, który uwzględni bogactwo języka, ale poprawki w rodzimej literaturze nie są dobrym...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
saa-saa- - awatar
saa-saa- 28.03.2023 23:17
Czytelnik

No popatrzcie, a naszej Tokarczuk nikt nie musi poprawiać!

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Liwia Łuża - awatar
Liwia 28.03.2023 23:59
Czytelniczka

Gdyby ją trzeba było poprawiać, nie daliby jej Nobla. Noble z literatury przysługują dziś tylko poprawnym politycznie. Tak samo jest z Oscarami. 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
PedroP - awatar
PedroP 28.03.2023 22:19
Czytelnik

Kiedy wezmą się np. za Faulknera czy O'Connor? Przecież ich książki starają się oddać wiernie i bez osłonek filozofię życia na Południu Stanów Zjednoczonych, i pełno w nich słów na 'n', a także wielu innych nieprawomyślnych odniesień i wypowiedzi. Co w takim wypadku? Zaczną usuwać całe porcje tekstu? Na razie to tylko uchylenie furtki, ale jeśli ktoś nie powie stop, to to...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
Sierra - awatar
Sierra 28.03.2023 21:16
Czytelniczka

Trzeba mieć, kolokwialnie mówiąc, najebane do pały... przecież te fragmenty nie są obraźliwe! To są realia epoki, do cholery! W tamtych czasach w brytyjskich koloniach służącymi byli lokalni, czarni lub Hindusi. I co, karwia, jest złego we wspomnieniu o tym, że przewoźnik był Nubijczykiem? 
Właśnie doprowadzili do tego, że stare wydania będą w drugim obiegu i sprzedawane...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
Katarzyna - awatar
Katarzyna 29.03.2023 12:28
Czytelnik

Lepiej wymazać że słownika słowo gruby, niż kilka kilogramów zrzucić. Uspokojone mamusie (nikt nie będzie operował słowem mogącym urazić jej bąbelka) nadal będą mogły serwować fastfood. 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Sierra - awatar
Sierra 29.03.2023 19:05
Czytelniczka

Sama jestem gruba i to słowo nic a nic mi nie przeszkadza. 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
im_czytaaa - awatar
im_czytaaa 28.03.2023 21:07
Czytelniczka

Tragedia...
 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Baratora - awatar
Baratora 28.03.2023 20:22
Czytelnik

Faszyzm wprowadzany tylnymi drzwiami.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Mateusz Dobrowolski - awatar
Mateusz 28.03.2023 19:44
Czytelnik

Poprawność polityczna, lewicowe idee, gendery, lgbt, unia europejska i wiele innych czynników spowodowały że jesteśmy świadkami jak nasza cywilizacja łacińska upada. Niestety raczej się już tego nie zatrzyma...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Ronoaro - awatar
Ronoaro 28.03.2023 19:34
Czytelnik

Czekam aż ktoś złapie się do zmieniania Grubasa Bolgera na Plus Size/Ciało-pozytywnego Bolgera, a Czarnych Jeźdźców zmienią na Nocnych Kierowców(no bo wiecie- jeździli na koniach, a to już podchodzi pod wykorzystywanie i znęcanie się nad zwierzętami).  Trzeba również wygumkować całe to fajkowe ziele, bo to promocja tytoniu i uzależnienia od nikotyny.  Nowocześni ludzie z...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
Jerico - awatar
Jerico 28.03.2023 20:39
Czytelnik

Ale cicho, bo jeszcze to ktoś nieodpowiedni przeczyta i postanowi wprowadzić twoje propozycje w życie.  😜

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
StaryKon - awatar
StaryKon 28.03.2023 20:42
Czytelnik

Potwierdzam, że jazda wierzchem, jak również zaprzęganie to wykorzystywanie i znęcanie się. 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Sierra - awatar
Sierra 28.03.2023 21:16
Czytelniczka

Weź nie podpowiadaj...
 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
Skorpio999 - awatar
Skorpio999 28.03.2023 19:16
Czytelnik

Kiedyś była taka sztuka "Hamlet we wsi Głucha Dolna" gdzie w latach 60-tych na jugosłowiańskiej (wtedy) wsi aktyw postanawia wystawić Hamleta, tylko w wersji poprawionej przez wiejskiego nauczyciela. U nas była grana w Teatrze Telewizji. Kiedyś mnie to śmieszyło.... 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Ushikawa - awatar
Ushikawa 29.03.2023 09:36
Czytelnik

Teraz sztuka ta (napisana przez chorwackiego nauczyciela gimnazjalnego Ivo Bresana), wystawiana jest przez łódzki Teatr Nowy w reżyserii Roberta Talarczyka, ze świetną rolą Bartosza Turzyńskiego - jako posła Jedynej Słusznej Partii

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Aguirre - awatar
Aguirre 30.03.2023 23:01
Bibliotekarz

Wystawienie tej sztuki w Teatrze na Woli pod dyrekcją Tadeusza Łomnickiego było wydarzeniem przełomu lat 70-tych i 80-tych ubiegłego wieku. Z kolei w"Złotej setce Teatru TV" wydano inscenizację z 1987 r. w reż. Olgi Lipińskiej, m.in. z Gajosem, Turkiem, Celińską, Rewińskim, Ferencym etc. https://teatrtv.vod.tvp.pl/594553/przedstawienie-hamleta-we-wsi-glucha-dolna ...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
betsy - awatar
betsy 31.03.2023 21:50
Czytelniczka

Widziałam w Teatrze na Woli 😪

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się