Sekwens

Prawie każdy wiersz w zbiorze "Oho" jest zapisem jakiegoś realnego zdarzenia lub doznanego przeżycia. Tomik ten jest szczególny ze względu na tematykę "szpitalną" i historię, która wkroczyła do poezji Mirona Białoszewskiego tylko jeden raz w grudniu 1981 roku. Srodze myliłby się jednak ten, kto by sądził, że Białoszewski przywdzieje na tę okazję płaszcz Konrada. "Kabaret Kici - Koci" pokazuje stan wojenny jako groteskową farsę. Historia dla twórcy jest pretekstem do sięgnięcia po symbole i mity, które poeta z upodobaniem demitologizuje. Strajki, pochody, aresztowania, zomowcy, rocznice — „cały ten zgiełk” jest w jego poezji pretekstem dla skojarzeniowych gier słownych, w sam raz nadających się do kabaretu. Białoszewski nie uważał się za kronikarza. On uprawiał „twórczość słowną”, był bardzo wyczulony na punkcie swojej wolności i na każdym kroku kwestionował różne role społeczne uznając, że są przejawem zniewolenia: 🔰"Czy ja muszę wciąż być Polakiem? Czy ja muszę wciąż być człowiekiem? Chwilami zamęt, ledwie dyszę jestem tylko ssakiem. ["Klapa"] 🔰"Nie każcie mi już niczym więcej być! Nareszcie spokój ["Wywiad"] Tak właśnie kończy się "Kabaret Kici - Koci". Mogłoby się wydawać, że Białoszewski pisząc w szpitalu o bólu, chorobie i śmierci zmieni ton, przestanie dowcipkować, zapomni o skojarzeniach i słownych gierkach — że w obliczu śmierci, która się o niego upomina, pojawi się w jego wierszach po raz pierwszy ton powagi. A jednak i szpitalne wiersze próbują jeśli nie rozśmieszyć, to chociaż oszukać nieuchronność przeznaczenia. Pod bacznym okiem podmiotu lirycznego, obserwatora, który znalazł się tutaj jakby przypadkowo i chwilowo, majestat instytucji będącej przedsionkiem do wieczności zaczyna się nadwyrężać. Pierwszy szpitalny cykl wierszy opatrzonym groźnym tytułem "Spotkania z nożem" powstał, gdy poeta przebywał na oddziale szpitala urologicznego: 🔰"Wchodzę, siadam na korytarzu, piszę. Omiata mnie salowa delikatnie. Szepce do siostry we wnęce: - to porządny człowiek." A kiedy podmiot wiersza zostaje honorowo umieszczony w jednoosobowej sali z dumą stwierdza: 🔰" - jestem wieszczem szpitala prozą i wierszem" W kolejnym szpitalnym cyklu oraz w tekstach "Kabaretu Kici- Koci" przybywa sporo różnych „szczególików”, które pozwalają oswoić trudną sytuację. Szpitalna biel okazuje się wcale nie taka sterylna, funkcjonariusze systemu, czyli personel medyczny, to ludzie mający swoje śmiesznostki, przyzwyczajenia i słabości. Polubić można nawet ohydną rurkę od cewnika, która po pewnym czasie zostaje zaakceptowana, przecież do wszystkiego można się przyzwyczaić: 🔰„wszędzie wszystko zwszystkojednieje” [Piosenka Kici - Koci do stanu wojennego] Wszędzie można się zadomowić. Nawet w prosektorium: 🔰"dren, suspensorium zmiana opatrunku po dwóch na leżankach bez krępunku jak w prosektorium [„dren, suspensorium ...”] Rym: opatrunku — krępunku, groteskowo i niespodzianie kontrastuje tu z dwoma urzędowo oschłymi wersami otwierającymi wiersz. Poetę przeraża urzędowy chłód nazw medycznych: dren, suspensorium, prosektorium. Powagę tych słów „równoważy”, więc kolokwialnym wyrażeniem „bez krępunku”, a poprzez „rymowe” zestawienie wyrazów: suspensorium — prosektorium, powstaje mu zabawny foniczny dziwoląg, dobrze brzmiący, ale pozbawiony sensu. W ten sposób uzyskuje bezpieczne odrealnienie bezdusznej medycznej terminologii. To wszystko żarty. Żarty z choroby i śmierci. Nawet porównanie chorych, leżących „po dwóch na leżankach”, z trupami w prosektorium (bo trupy również się nie wstydzą i leżą „bez krępunku”) — też jest żartem. Taki humor określa się mianem „czarnego” albo „wisielczego”. Spełnia on funkcję obronną: żartując z czegoś mamy poczucie przewagi, wyższości, wydaje nam się, że „panujemy nad sytuacją”. Białoszewski to chyba jedyny polski poeta, który poświęcił cykle poetyckie pierwszemu garniturowi swoich sztucznych zębów, dolegliwościom urologicznymi czy problemom z nadwagą: 🔰"co z tego że utyłem? reumatyzm po schodach przytyka mój kościotrup w sztywnych ukłonach -Wasza Cielesność długo zamierza? [z cyklu "Nowa wiosenna słabocha, czyli wiersze antywiosenne"] W swoim pisaniu Białoszewski dążył do wyzwolenia się z rygorów i konwencji, tworzył własny osobny "język w języku". Przypięta mu w latach sześćdziesiątych XX wieku etykietka poety lingwisty, okazała się niewystarczająca dla jego późniejszej twórczości. (P -60)

Chciałem ostrożnie wystawić ocenę 9/10, ale po chwili zastanowienia, daję zdecydowanie 10/10. Czytając "Czarny kwadrat" nie wiedziałem kompletnie nic o autorze, stąd moje późniejsze zaskoczenie, że Tadeusz Dąbrowski jest człowiekiem całkiem młodym. W trakcie lektury tego tomiku, nie czułem tej młodości (to jest komplement!),która kojarzy mi się z nierównym, niekoniecznie dojrzałym stylem, ewentualnie z efekciarskim bawieniem się formą i jej przesadnym rozdmuchiwaniem, kosztem treści, oczywiście. Napiszę krótko: wiersze znajdujące się w tomiku "Czarny kwadrat" to właśnie taka poezja, jaką chcę czytać: przemyślana, stonowana i posiadająca urodę o szlachetnych rysach.

Ewa Lipska, jak zwykle w świetnej formie. W "Drzazdze" bardzo spodobało mi się połączenie liryki ze światem nowych technologii i kultury masowej: t-shirt, aparat cyfrowy, playback, hip-hop, McDonald's, logowanie się czy mysz optyczna. Pojawienie się powyższych słów w wierszach zupełnie nie razi. Poetka nie moralizuje, nie ośmiesza, nie odcina się od nowoczesności. Między wersami dostrzegam jej przyjazny ukłon w stronę młodego czytelnika. Przecież wielu miłośników hip-hopu wcześniej czy później sięgnie w swoim życiu po wiersze Lipskiej. Odważę się też wygłosić tutaj proroctwo: otóż jestem pewien, że kiedyś jakiś młody wykonawca hip-hopu w swoich tekstach nawiąże do wierszy Pani Ewy. Poetka pięknie opisuje miłość, szczególnie w wierszach "Apteka" i "Grudzień". Polecam

Pomimo tego, że haiku Grochowiaka nieco wykraczają swoją objętością poza klasyczny rozmiar siedemnastu sylab, nie zmienia to faktu, że miniatury zawarte w tym tomiku stanowią piękny przykład skondensowanej formy opisywania świata. Obserwacje natury i refleksje nad kruchością człowieka zmieszczone w trzech wersach.

Niniejszy tomik zawiera wybór najpiękniejszych i najpopularniejszych liryków oraz wierszy miłosnych rosyjskiej poetki, w której żyłach płynie krew tatarskich przodków. Anna Achmatowa uznawana jest obecnie za jedną z najwybitniejszych poetek rosyjskich. Jej poezja wyrosła na gruncie modernizmu. Tworzyła wiersze rytmiczne, na ogół stroficzne, charakteryzujące się epickim monologiem podmiotu lirycznego. Tym co wyróżnia jej poetycką twórczość jest lakoniczność w wyznawaniu uczuć. Są to wyznania często podszyte subtelną ironią, operujące skąpymi i powściągliwymi metaforami także we fragmentach opisujących emocje i miłosne doznania. 🔰"Pierwsza piosenka Tajnego niespotkania Odświętność tak jałowa. Słowa nie powiedziane, nie wymówione słowa. Spojrzenia nie skrzyżowane Co z sobą począć mają? Łzy są tylko wygrane, Że tak długo spływają. Podmoskiewskiej tarniny Jakieś w tym zawiłości... Wszystko to nazwą inni Nieśmiertelną miłością." 🔰"Jak przez słomkę pijesz moją duszę. Wiem smakuje gorzko i upojnie. Lecz błaganiem nie zmącę katuszy, O, konanie to potrwa tygodnie. Skończysz - powiedz. Nie zmartwi nikogo, Że mej duszy nie ma już na świecie. Pójdę sobie niedaleką droga, Będę patrzeć, jak bawią się dzieci." Życie Anny Achmatowej naznaczone było burzliwą historią końca XIX i pierwszej połowy XX wieku: Wielką Wojną, upadkiem Imperium Rosyjskiego, rewolucją lutową i bolszewicką, drugą wojną światową, totalitaryzmem stalinowskiej Rosji. W latach 1923- 34 inwigilowana przez NKWD, objęta całkowitym zakazem publikacji, który jedynie na pewien czas zawieszono, gdy poetka, aby wybłagać zwolnienie swego jedynego syna z łagru, zgodziła się napisać tomik socrealistycznych wierszyków ku czci Stalina. Czym ta niepozorna kobieta zasłużyła na taki ostracyzm wąsatego władcy Rosji? Czy nawoływała do buntu? A może pisała antysowieckie utwory lub działała w opozycji? Nic z tych rzeczy. Anna Achmatowa pisała wiersze nieodpowiednie, także wiersze miłosne, nieprzystające do wzorca poezji socrealistycznej. "Homo sowieticus", nie mógł takich liryków czytać, gdyż podobno nawiązywały one do minionej "burżuazyjnej i mieszczańskiej" epoki. Po śmierci Stalina poezję Achmatowej zaczęto powoli przywracać czytelnikom. O swoim życiu poetka pisała w utworze "Toast pożegnalny" (1934 r.),chociaż jeszcze wtedy nie wszystko, co złe przeżyła. Wiele jeszcze było przed nią. 🔰 Piję za życie niedobre moje, Za ten rozbity dom, Za samotność naszą we dwoje I za pomyślność twą - Piję za kłamstwa zdradliwych warg, Za oczu martwych chłód, Za to, że świat to okrutny targ, Za to, że nas nie zbawił Bóg. Prześladowana, lżona, pozbawiana prawa do druku swoich wierszy, żegnająca na zawsze przyjaciół, Anna Achmatowa stała się prawdziwą "Muzą Płaczu". Przez całe życie poetka odprowadzała w ostatnią drogę swoich przyjaciół i bliskich. Grzebała ich w ziemi i sprawiała godny pochówek w wierszach. 🔰"Za tobą bliskim tęskni serce moje I zawiść czuję do tego, kto płacze. [Kto może płakać w tych okrutnych czasach,] Za tymi - tam - co na dnie jaru leżą... Lecz wyschła wilgoć, nim do oczu naszła, Nie dała ulgi łez zbawienna świeżość (1938r.) (P-48) (4) Wyzwanie czytelnicze LC maj 2025: "Przeczytam książkę o miłości."

Dzis skonczylam czytac Wiersze Stachury. Spojrzalam na jego biografie i co mnie uderzylo,to,ze dzis to jest 24 lipca 2024 roku przypada 45 rocznica smierci poety. Taki zbieg okolicznosci. W mlodosci zaczytywalam sie w jego poezji. Po latach wrocilam. Mam ulubione. Za kazdym razem odkrywam na nowo.

Poezja to tak specyficzna, wyjątkowa kraina, którą każdy z nas odbiera na swój sposób. Czy oceny, opinie są tu potrzebne ............? Chyba nie. Albo coś do nas trafia albo nie. Do mnie Maria trafiała prawie każdym słowem..... , bo przede wszystkim to autorka mojego nastoletniego życia. Zawsze pozostanie dla mnie jedyną w swoim rodzaju, cokolwiek to znaczy.

Nawet najgorszemu wrogowi nie można polecić czytania tego wydania wierszy Wojaczka. Mnogie literówki, bardziej irytujące niż prawdziwie przeszkadzające w odbiorze wierszy, miejscami przeradzały się w potwory rodzaju "Fafała Wojaczka" w zakończeniu "Piosenki z najwyższej wieży" czy uniemożliwiające zupełnie właściwą interpretację zamienienie słowa "dziecinny" na "dzienny" w "Micie rodzinnym" - rzecz niemożliwa do wyłapania dla osób nie znających twórczości tego artysty. Tak mocno, jak radzę każdemu sięgnięcie po Wojaczka, odradzam sięganie po ten tom.

Tomik do nieśpiesznego czytania, w przeciwnym razie grozi zalew motywów, miejsc, postaci, nawiązań językowych i wszelakich innych. Poeta z wprawą lingwisty i erudyty łączy powyższe elementy, nadaje im stałą formę, wprowadza coraz to inne miejsca i czas - chwila nieuwagi i łatwo się pogubić. Na szczęście nie jest to bełkot nowicjusza chcącego za wszelką cenę zaistnieć i zaskoczyć formą, tylko dobrze przemyślana (aczkolwiek nieco długawa) całość.

Aż dziwię się, że Świrszczyńska była autorką wierszy i opowiadań dla dzieci. Jej poezja jest tak szczera, że chce się ją czytać. Poza tym niesamowite okazuje się ujęcie mało atrakcyjnych tematów dla poezji (niektóre z nich są dość mocne, np. poród czy gwałt) w w bardzo ciekawy sposób. To dopiero nazywa się 'poezja kobieca' - pisana przez kobietę dla kobiet, bez motyli, kwiatków i romantycznej miłości. Jestem zdecydowanie na tak.

JESTEM ZMĘCZONY Czuję, usycha we mnie wiara Instynkt ludzkości nieomylny Tyle słów niepotrzebnych naraz Złości i trwogi zgiełk bezsilny Chcę uciec, wiem to brzmi naiwnie Chcę uciec choćby na pustynię - Jesteś zmęczony? Tak To minie (...) *** Po "Wiersze" Jonasza Kofty sięgnęłam z czystej ciekawości – znałam Koftę jako autora genialnych tekstów piosenek, ale chciałam poznać go „na papierze”, bez muzyki. I znalazłam człowieka czującego słowo jak mało kto – subtelnego obserwatora świata z celnym poczuciem humoru i wielkim sercem na dłoni. Jest lirycznie, ironiczne, czasem liryczno-ironicznie... Kofta z mistrzowską lekkością balansuje między cierpkością a wzruszeniem. Potrafi w kilku wersach powiedzieć więcej niż niejedna powieść. Jego poezja jest bardzo ludzka – pisze o miłości, samotności, absurdzie życia i drobnych codziennych wzruszeniach z taką lekkością, że nawet poważne tematy niosą w sobie światło. Jego poezja bywa gorzka, ale nigdy nie traci ciepła. Znajdziemy tu błyskotliwe puenty i delikatne westchnienia szeptane z uśmiechem i lekkim przekąsem. To poezja, która nie gra na patosie, a jednak porusza najczulsze struny. To poezja, która mówi prosto z serca – z humorem, czułością i niezwykłą wrażliwością na codzienność. Jeśli podoba Wam się moja recenzja, to zapraszam po więcej: https://www.instagram.com/anemonenemorose/

Moje zainteresowanie się autorem jest jednym z odprysków fascynacji Jackiem Kaczmarskim, który tak w skrócie przedstawił jego życiorys w piosence mu poświęconej: "Bruno Jasieński - niemieckie imię, nazwisko polskiej szlachty, Bywał w Rzymie, paryskie miał kontakty. W Moskwie sądzony za szpiegostwo, skazany i zesłany. Zaginął gdzieś po drodze. Odtąd los jego jest nieznany." "But w butonierce i inne wiersze" to poezja niełatwa, w wielu miejscach ideologicznie wątpliwe w wielu miejscach pusta semantycznie. Natomiast jako pierwszy zaintrygował mnie przed laty wiersz "Żygające posągi" (sic!),a potem było, przerabiane w latach szkolnych "Mięso kobiet", a to wystarczyło żeby zainteresować mnie tą specyficzną postacią, który przeszedł drogę od futuryzmu do komunizmu, tego, który szedł "młody i genialny", a później dał się uwieść "czerwienią cumulusów sztandarów" w "stolicy krasnolicych Azjatów". Warto dodać, że publikacja wydawnictwa Iskry z 2006 roku wykonała tu znakomitą pracę u podstaw dzięki drobiazgowemu posłowiu autorstwa Krzysztofa Jaworskiego, przybliżającą historię Jasieńskiego w możliwie najbardziej bezstronny sposób.

Delikatne jednak rozczarowanie, bo spodziewałam się wiele. Książka jest w dwóch językach, można sobie przeczytać, jak się "w miarę" zna język niemiecki, ja nie znam jakoś wybitnie, ale miło się czytało, rozumiałam połowę wyrazów mniej więcej, fajnie było się domyślać reszty. Trzeba też pamiętać, że to jednak poezja i tłumaczenie może nie być dosłowne ani nawet około-dosłowne, np. wróżki urzekły mnie przetłumaczeniem jako "Scheherezaden", co sprawdziłam i oczywiście nie jest tłumaczeniem tego słowa (zawsze trzeba sprawdzić, w końcu po angielsku motylek to też latające masło [butterfly]). Poziom wierszy niby wysoki, a jednak Kazimiera Iłłakowiczówna i Ewa Lipska nie skradły mojego serca. Ich poezja jest na pewno na wysokim poziomie, wierzę tym, którzy się znają bardziej, ale zwyczajnie do mnie nie trafia, nie ten rodzaj kobiety, one są romantyczne w ten "dziewczęcy" sposób, którego nie trawię. Wisława Szymborska wspaniała, chociaż nie wszystkie wiersze są dla mnie, prawdopodobnie z tych samych powodów, to jednak doceniam jej wyobraźnię, jesteśmy totalnie różne, ale rozumiem ją, podążam za jej pięknym umysłem, jej wiersze są dla mnie przyziemno-abstrakcyjne, bo pisze o rzeczach zwykłych, ale umieszcza je w metafizyce, np. sarenka i myśliwi, ale atramentowi, na papierze, w świecie słów. Przepiękne. Maria Pawlikowska-Jasnorzewska jest dla mnie poetką nierówną, kilka wierszy mnie zachwyciło, jak to w kombinacji ja + dobry wiersz, cały świat mi się zawala i tworzy od nowa, a sporo z nich jest... za romantycznych, znów te same "zarzuty" co wcześniej. Cóż, taka ja, taki umysł, lubię emocje ponad wszystko, ale te dojrzałe, nie dziecinne.