Żart

Akcja tego opowiadania toczy się pod koniec wojny, w 1945 roku w małej miejscowości Kastomlaty, przez którą przebiegał ważny kolejowy szlak. Tytułowe pociągi pod specjalnym nadzorem to transporty wojska, uzbrojenia i amunicji na gwałt zwożone przez Niemców do III Rzeszy w celu podjęcia ostatniej, rozpaczliwej obrony. Oczywiście te transporty były celem akcji dywersyjnych czeskiego ruchu oporu. I chociaż w powszechnym mniemaniu Czesi to naród Szwejków, życiowych pragmatyków, leniwych pożeraczy knedli, rubasznych biesiadników i uczestników wiejskich zabaw, to jednak Niemcy obawiali się ataków czechosłowackiego ruchu oporu na swoje transporty wojskowe, bo jak twierdził folksdojcz radca Murarick (przed wojną Murarzyk): „Czesi to śmiejące się bestie.” Na pewnych odcinkach do lokomotyw hitlerowcy zabierali kolejarzy z okolicy w charakterze zakładników. Pierwszoosobowy narrator Elew Pipka też tego doświadczył. Chociaż wydaje się, że wojna w tym opowiadaniu jest tylko tłem dla ukazania życia zwyczajnych ludzi na prowincji, to uważny czytelnik zapewne dostrzeże jej grozę. Hrabal nie stroni od ukazywania okupacyjnego terroru, o którym jakby mimochodem opowiada. Przykładem może być historia pani Karaskowej zamkniętej w 1940 i wypuszczonej pod koniec 1944. Kobieta przez cztery lata wycierała w Peczkamie krew po egzekucjach. Kat był dla niej miły, częstował szynką i i prosił, by mu czasem śpiewała. Postradała zmysły. Autor pokazuje też, jak brutalni napastnicy po odniesieniu ran człowieczeją, łagodnieją. Tuż przed kulminacyjnym momentem opowiadania na stację Kastomlaty wjeżdża pociąg z uciekinierami z Drezna po gigantycznym nalocie aliantów i spaleniu starówki. Elew Pipka, chociaż wrażliwy i empatyczny nie bardzo im współczuje, co wyraźnie go martwi. Nadwrażliwość wpędzi Miłosza w wielką depresję i omal nie zabije, gdy młodzieniec nie podoła w sytuacji intymnej. Hrabal czasem zadziwia nas oryginalnym poczuciem humoru, bawimy się znakomicie, śledząc aferę, która wybuchła po opieczętowania tylnej części ciała pracownicy stacji przez jej kolegę. Uśmiechamy się także, gdy główny bohater przedstawia historię swoich męskich przodków i mówi, że: „żadna rodzina nie leżała tak na wątrobie całemu miastu” jak jego. Prawdziwą zakałą był jego pradziadek. A groteskowa śmierć dziadka - hipnotyzera, który wzrokiem chciał zatrzymać niemieckie czołgi, nie ma sobie chyba równych w literaturze. Świat tego opowiadania przepełniony jest tak wieloma postaciami zachowującymi się dziwacznie i groteskowo, że nie można tu mówić o przypadku i trzeba założyć, że ta metoda pisarska ma jakiś cel. Wojna się toczy i zwykli ludzie zostają na siłę wciągnięci w jej tryby. Radzą sobie z tym różnie czasem wykazują się sprytem zaradnością a nawet cwaniactwem, innym razem śmieszą, czasem wydają się nieporadni, a bywa i tak, że stają się przypadkowymi ofiarami wojny. Co ciekawe Hrabal dobrze radzi sobie nie tylko z groteską, on potrafi w nieoczekiwanych momentach zadziwiać magią, po której stopniowo, niemal niedostrzegalnie podpełza do czytelnika groza: 🔰"W tym roku Niemcy nie panowali już w powietrzu nad naszym miasteczkiem. Kiedy przyjechałem ścieżką aż do samego kadłuba samolotu, śnieg lśnił na równinie i w każdym kryształku śniegu jakby tykała malutka wskazówka sekundnika, tak się ten śnieg w gwałtownym blasku słońca mienił wszystkimi kolorami; słyszałem to tykanie wskazówki nie tylko w każdym kryształku, ale i gdzie indziej jeszcze (...) i tykanie to dobiegało z samolotu, z tych szczątków. Rzeczywiście tykał tam zegar pokładowy (...). Ale potem spostrzegłem, że tam głębiej, znajduje się objęta słonecznym blaskiem rękawiczka, i wiedziałem doskonale, że rękawiczka ta nie jest sama, że tkwi w niej ludzka ręka, i że ta ręka nie jest sama, ale że ma ramię, i że to ramię należy do ludzkiego ciała, które leży gdzieś tam pośród szczątków..." Równie skutecznie Hrabal potrafi odzierać z patosu sceny, które u innych twórców zamieniają się w pochwałę determinacji i odwagi bohaterów. I tak w trakcie ostatniego wydarzenia w opowiadaniu, które mogło z patosem zakończyć fabułę, Miłosz Pipka trzymając za rękę martwego, anonimowego Niemca, powtarzał: „Trzeba było siedzieć w domu na dupie”. [Szkoda, że tę scenę ukazano trochę inaczej w ekranizacji]. Opowiadanie Hrabala ma w sobie wszystko, co typowe dla czeskiej nowej fali: zwyczajnych bohaterów w codziennym, szarym życiu. Nie ma tu wielkich uniesień czy bohaterstwa, jest za to subtelna ironia z tragizmu historii. Premiera filmu "Pociągi pod specjalnym nadzorem" w reżyserii Jiřego Menzla odbyła się w 1966 roku. Był to debiut reżysera. Scenariusz to efekt pracy zarówno reżysera jak i pisarza. Film został uhonorowany Oscarem. 🪻Przeczytane w ramach wyzwania marcowego 2026: książka, która została sfilmowana (4).

Lubię tę książkę dlatego, że jest krótka i pozostawia niedosyt. Czasami wydaje się, że chciałoby się poczytać więcej o człowieku wbrew własnej woli wykształconym, by za chwilę uzmysłowić sobie, że jednak nie. Dobrze, że nie ma już więcej, można spokojnie wrócić do początku, żeby jeszcze raz przeczytać kilka zbyt długich zdań i się nad nimi zastanowić. Książka jest dowcipna i smutna zarazem. Opowiada historię w sposób bardzo nienachalny.

Prawdziwa przypowieść, ubrana w realia Polski, w dużej mierze Warszawy z końca XIX wieku. Można by ją umieścić w komentarzach do Talmudu. Opowieść o tym, jak człowiek najpierw igrał z losem i z Bogiem, aż w końcu seria wydarzeń doprowadziła go do przełomu moralnego i powrotu do wiary przodków. Konstrukcja głównego bohatera jest bardzo charakterystyczna dla gatunku przypowieści. Bohaterem jest akrobata i szarlatan Jasza Mazur, zarabiający na życie cyrkowymi sztuczkami. Zręczność ciała, zwinne palce, którymi otwierał każdy zamek, talent do tresowania zwierząt, umiejętność szachowania w kartach – wszystko to pozwala mu wieść w miarę dostatnie życie, zarabiając na występach przed publicznością. Kariera w Warszawie i na prowincji mu nie wystarcza, chętnie rozpocząłby tournée po Europie i Ameryce za dużo lepsze pieniądze. Żyje pełnią życia, popisując się przed żoną, kochankami, kolegami z młodości, rozdając zarobione pieniądze na prawo i lewo – aż coś się w nim załamuje. Dostrzega jałowość, płytkość i niemoralność swojej egzystencji, a do tego wniosku doprowadza go seria klęsk i niepowodzeń. Pierwsze z nich to nieudana kradzież pieniędzy, po której Jasza uświadamia sobie, że nieustannie łamie dziesięcioro boskich przykazań i jeśli Bóg jest, to spotka go za to kara. Przeżywa szok moralny i od tej pory wiedzie życie pokutnika, zresztą w niezwykle spektakularny sposób. Uciekając przed poklaskiem publiczności na arenach i scenach, zdobywa poklask admiratorów swojego nawrócenia, którzy dostrzegają w nim świętego rabina. Zaiste przewrotna pokuta. Sięgnęłam po „Sztukmistrza…” po raz drugi, próbując porównać go z późniejszą książką „Pokutnik”, którą przeczytałam niedawno. Przede wszystkim, „Sztukmistrz z Lublina” to znacznie lepsza literatura. Jasza egzystuje w świecie dużo bardziej realnym, na styku obu narodowości, polskiej i żydowskiej. Nie ma w powieści nachalnego opisu warunków życia w sztetlu, jest za to klimat dawnej Warszawy. Całej Warszawy, nie tylko dzielnic żydowskich. Profesja sztukmistrza sama w sobie niesie ładunek jak w moralitecie: oszukujesz na scenie, oszukujesz w życiu miłosnym, to nie ma przeszkód, by złamać jeszcze kolejne przykazania. Droga bohatera do przebudzenia w wierze prowadzi przede wszystkim przez wyrzuty sumienia. Pokutuje, bo czuje się winny za śmierć kochanki i inne grzechy, nawet za upadek moralny innej kochanki, która w końcu zostaje burdelmamą. Podszepty szatana nie są tak oczywiste, przełom psychiczny następuje w duszy samego Jaszy, w którym budzi się sumienie i żal za grzechy. Przesłanie bardzo uniwersalne, toteż powieść trafiła do rąk wielu czytelników i nie bez powodu uznana została za jedno z najlepszych dzieł noblisty. Jednym słowem, przypowieść o grzeszniku i jego nawróceniu. Jak w Biblii. Jak w Ewangelii. Jak w Koranie. Jak w Talmudzie. Grzech i nawrócenie są obecne w każdej religii. Niestety - przekład z angielskiego.

🖤 Pamięć, ciało i śmiech — z ciemnym dnem 🖤 ⭐ Moja ocena: 7/10 — bardzo dobry Kundera: krótszy, bardziej poszatkowany, ale nadal uderzająco jego. To książka, w której polityka miesza się z intymnością, pamięć z pożądaniem, a cielesność nie służy taniej erotyce, tylko obnażaniu człowieka. Jest tu to, co u Kundery lubię najbardziej: lekkość formy, pod którą cały czas pracuje ciężar myśli. 🧠 Tu nawet wspomnienia są podejrzane 🧠
 Najmocniejsze jest dla mnie to, że Kundera nie pisze po prostu o pamięci, tylko o tym, jak człowiek sam fałszuje własną przeszłość. Od słynnej fotografii z Gottwaldem i znikającym Clementisem po Mirka, który chce odzyskać stare listy, żeby wyretuszować własną przeszłość — wszędzie chodzi o to samo: nie tylko władza wymazuje ludzi, my też robimy to sobie nawzajem i samym sobie. I właśnie tu Kundera trafia najmocniej: polityka okazuje się tylko większym lustrem dla prywatnych małości. 💋 Cielesność nie rozpala tu zmysłów, tylko rozsadza złudzenia 💋
 To jedna z tych książek, w których erotyka jest bardziej „erotyką umysłu” niż ciała, choć ciało jest stale obecne. Pożądanie miesza się tu ze wstydem, upokorzeniem, pychą, śmiesznością i potrzebą bycia zapamiętanym. U Kundery człowiek nie bywa nagi dlatego, że jest wolny, tylko dlatego, że w nagości często najłatwiej wychodzi na jaw jego słabość. I właśnie dlatego te sceny zostają w głowie — nie jako zmysłowe, lecz jako przenikliwe. 🎭 Śmiech u Kundery bywa groźniejszy niż rozpacz 🎭
 Bardzo mocno działa też to, jak ta książka przechodzi od ironii do czegoś niemal dusznego i sennego — zwłaszcza w wątku Tarniny, gdzie pamięć o zmarłym i o własnej przeszłości, zapomnienie oraz dziecięco-okrutny świat zaczynają układać się w niemal koszmarną przypowieść. 🖋️ Sedno 🖋️
 To nie jest Kundera najbardziej monumentalny, ale bardzo esencjonalny. Pełen gry, inteligencji, ironii i tej jego szczególnej zdolności, by o historii, pożądaniu i pamięci pisać tak, jakby wszystko działo się jednocześnie w łóżku, w głowie i w polityce. Krótsza forma, a nadal bardzo dużo zostaje.

Wilk stepowy jest opowieścią o poszukiwaniu "tego czegoś" w życiu, przedstawioną z perspektywy tytułowego Wilka - 50-letniego samotnika. Czuć zarówno mocny wpływ romantyzmu jak i pozytywizmu, jednocześnie powieść wychodzi poza jasno określone nurty.

Chwilę mi zajęło, że to nie o miłości jest książka, że ci bohaterowie są wręcz patologicznie niezdolni do odczuwania głębszych uczuć, bo blokują ich własne lęki, kompleksy, traumy czy próżność albo egocentryzm. Seks i erotyzm są dla nich w najlepszym razie rozrywką, częściej pozą, bywają drogą do celu, a zazwyczaj to po prostu problem, z którym nawet jeśli sobie poradzą, to tylko po to, żeby się okazało, że to nie o seks wcale chodziło. A miłość w tym wszystkim jest nieuchwytnym złudzeniem, które umyka, gdy cel zostanie osiągnięty, albo częściej, kiedy porażka okaże się ostatecznie druzgocąca. I dopiero kiedy to wszystko pojąłem, dokopałem się do warstw czarnego, okrutnego humoru, wycelowanego w te wszystkie niedoskonałości z których składają się męskie (głównie) postaci tych opowiadań. Autor bawi się przewrotnie: patrz, co za biedak, na wyciągnięcie ręki ma miłość, szczęście i stabilność, a nawet tego nie widzi. A śmiejąc się z tych ułomnych, nawet jeśli dorosłych metrykalnie, to bardzo niedojrzałych emocjonalnie mężczyzn, a jakże, trochę musiałem pośmiać się z siebie. I tak moje początkowe rozczarowanie tą książką przeszło w zachwyt.

Bardzo ciekawa przypowieść pięknym językiem opowiadająca o bardzo przyziemnych rzeczach. Z każdą stroną ta przyziemność czerpie z głębi językowych umiejętności Autora i puchnie, rośnie do momentu kiedy orientujemy się że z przyziemności nic nie zostało i oto opowiadamy o życiu ze wszelką jego złożonością. Nadal wolę “Grona Gniewu” - ale dwa rozdziały: jeden o o odkurzaczu, a drugi o gromadce dzieci jedzących fasolę zostaną ze mną na długo.

„Zamek” Franza Kafki to wyjątkowo specyficzna lektura — wybitnie ambitna i, być może, pisana przez autora dla samego siebie. Można ją jednak próbować odczytać jako rozwinięcie pesymistycznej wizji „Procesu”, ale jednocześnie z wyraźnym przestawieniem akcentów: zamiast historii o wyroku, który wydaje system, dostajemy historię o tym, że system nie daje żadnej odpowiedzi. W obu powieściach Kafka opisuje w istocie ten sam konflikt — CZŁOWIEK KONTRA SYSTEM. O ile w „Procesie” Józef K. zostaje nagle aresztowany i zmuszony do obrony wobec systemu, który działa bez wyjaśnień, o tyle w „Zamku” sytuacja odwraca się zasadniczo. K. przybywa do wsi dobrowolnie, przedstawiając się jako geometra wezwany przez władze. Nie jest ścigany — sam staje się petentem. To przesunięcie zmienia wszystko. Józef K. walczy o uniewinnienie, K. walczy o uznanie. Tamten próbuje uniknąć wyroku, ten – uzyskać potwierdzenie, że w ogóle ma prawo istnieć w obrębie systemu. Jednak właśnie ta aktywna postawa ujawnia głębszy poziom absurdu. Im bardziej K. stara się zalegalizować swój byt, tym wyraźniej okazuje się kimś zbędnym — „ponadliczbowym”, kimś, kto wszędzie przeszkadza, choć nigdzie formalnie nie został odrzucony. W „Procesie” system jest agresywny, osaczający, niemal namacalny. W „Zamku” przeciwnie — pozostaje cichy, rozproszony, nieuchwytny. Nie atakuje, lecz nie odpowiada. Jego przedstawiciele mówią dużo, ale nie rozstrzygają niczego. Nawet momenty pozornej bliskości kończą się fiaskiem: najbardziej wymowna jest nocna rozmowa z Bürglem, podczas której urzędnik mimochodem odsłania mechanizm działania systemu i wskazuje K. możliwą w nim lukę. K. jednak, wyczerpany, zasypia w chwili, która mogłaby stać się przełomem. Szansa istnieje, lecz nie zostaje wykorzystana — i natychmiast znika. Pesymizm „Zamku” jest więc innego rodzaju niż w „Procesie”. Nie polega na nieuchronności wyroku, lecz na jego nieobecności. Bohater nie zostaje skazany — zostaje zawieszony. To zawieszenie znajduje wyraz także w formie utworu: powieść pozostaje niedokończona, co nie jest tylko faktem biograficznym, lecz znaczącym gestem. Być może Kafka celowo nadał „Zamkowi” formę bardziej rozwlekłą, momentami wręcz bardzo nużącą, aby czytelnik sam doświadczył tego stanu przeciągającego się oczekiwania i bezowocnego krążenia wokół nierozwiązywalnej sprawy — doświadczenia, które w „Procesie”, jako powieści bardziej zwartej i skondensowanej, jest znacznie mniej odczuwalne. Łatwo napisać w recenzji, że „Zamek” można odczytać — znacznie trudniej rzeczywiście przez niego przejść: lektura zajęła mi sporo czasu, czytałem ją powoli, po kilka–kilkanaście stron dziennie, z przerwami. W praktyce dopiero obejrzenie spektaklu Teatru Telewizji z 1989 roku w reżyserii Marka Grzesińskiego pomogło mi uporządkować i utrwalić w głowie przebieg powieści — mimo że inscenizacja wprowadza pewne zmiany. Brak zakończenia utworu (celowo lub przypadkiem) staje się częścią jego sensu — K. nie dochodzi do żadnego punktu, bo taki punkt nie istnieje. W obu utworach człowiek ponosi klęskę w starciu z systemem, ale jej charakter jest odmienny. Józef K. ginie gwałtownie, „jak pies”, natomiast K. z „Zamku” nie ginie — jego porażka polega na czymś bardziej rozciągniętym i trudniejszym do uchwycenia: na nieskończonym trwaniu w stanie oczekiwania, które nigdy nie prowadzi do rozstrzygnięcia.

Trudno jest mi napisać opinię o tej historii, ponieważ przeczytanie jej zabrało mi parę miesięcy, ale postaram się zrobić to jak najlepiej. Główny bohater, Oskar, jest skrajnie nieobiektywny do czego sam się przyznaje. Jest sprzeczny, ma kompleks Boga, sam decyduje o swojej istocie, albo tak próbuje się tłumaczyć, jednocześnie ucieka od rzeczywistości, dorosłości. Powieść jest przepełniona metaforami co z jednej strony utrudnia jej odbiór, interpretację, ale także dodaje pewnego nie podrabianego nastroju, kreacji bohaterów i świata. Pierwotny odbiór powieści miesza się z tym późniejszym. Postać Oskara przedstawia tragizm mimo wszystko dorosłego mężczyzny traktowanego jak dziecko, jednak z drugiej strony sam Oskar chce być tak traktowany. Historia groteskowa i metaforyczna.

Czuje sie wielce zawstydzona. Jak to mozliwe, ze taka lektura mi umknela? Ale do rzeczy. To nie jest powiesc. Nie jest to tez opowiadanie czy tez reportaz. Nazwalabym to raczej relacja. Relacja ta dotyczy tragicznych/smutnych/dramatycznych wydarzen, ktore staja sie udzialem Katarzyny B., przyslowiowej Pani Nikt. Zostaje ona wplatana w afere rozpetana przez media (tutaj: GAZETA) i decyduje sie na wymierzenie sprawiedliwosci tym, ktorzy zniszczyli jej zycie. Ksiazka napisana pol wieku temu nic na stracila na aktualnosci. Wybrzmiewa dzis wrecz lepiej niz kiedykolwiek wczesniej. Sposob, w jaki prowadzona jest narracja to majstersztyk. Cynizm, satyra, tragedia i czarna komedia zderzaja sie tu ze soba i tworza swietny, zgrany zespol. To chyba jedyny sposob, aby uniesc te ciezka historie i nie zwariowac z leku i obawy, ze to moze spotkac kazdego z nas i obrocic w niwecz cale nasze zycie, mniej lub bardziej znaczace, ale nasze. Podsumowujac: doskonale. Goraco polecam. 

Przeczytana ponownie po dziesięciu latach. Znakomita,jak znakomite jest nowe tłumaczenie Michała Misiornego(przykład-w starym tłumaczeniu podrozdział 3 brzmi:"Naturalnie,kobieta!",w nowym tłumaczeniu:"Oczywiście, jakaś pańcia! Genialne. To tylko drobny przykład). Tłumacz wykonał kawał dobrej roboty i chwała mu za to. Hans Castorp, Naphta, Settembrini, Pani Chauchat...byłem przez chwilę w ich świecie.

Książka ta to lekka z humorem opowieść o zakompleksionym mężczyźnie na terapii u psychoanalityka. To jednak pozory, bo ten niby grzeczny, ułożony pan garniturek z Nowego Jorku borykający się ze stygmatem pochodzenia kulturowego (ni to Żyd, ni Amerykanin) to wypisz wymaluj seksualny łowca koneser z niebylejakimi potrzebami i fantazjami, co to nie może się zdecydować czy wiązać się z kobietą, czy nie. Czy ma ona być ineligentna i brzydka, czy szałowa a głupia? I ta ciągła jego niepewność, czy aby ta, którą ma, to już na pewno ta najlepsza, czy czasami nie spotka na swej drodze jeszcze lepszej. Coś jeszcze ciekawego: czy aby największych przeciwników religii nie znajdziemy właśnie wśród tych, co wzrastali w środowisku despotyzmu, fanatyzmu i ortodoksji?

pomiędzy fizycznym głodem a człowieczeństwem - o upodleniu człowieka w Kristianii, o irracjonalnej potencjalności ludzkiej psychiki... prekursor modernistycznej powieści psychologicznej XX wieku - pierwsza nowoczesna powieść norweska (strumień świadomości, monolog wewnętrzny, narracja subiektywna, fragmentaryczna, antyrealistyczna)... pisarz był szczególnie hołubiony w weimarskich Niemczech (tematy ziemskie - Nagroda Nobla w roku 1920 za „Markens Grøde” [„Błogosławieństwo ziemi”]) - Goebbels wspomina w swoich dziennikach (rok 1923) o swoim uwielbieniu do Hamsuna... filozofowie szkoły frankfurckiej pisali przed wojną o misinterpretacji literatury Hamsuna (podobnie jak Dostojewskiego czy Nietzschego), która została wykorzystana przez propagandę narodowosocjalistyczną dla własnych celów - oczywiście zdobycie władzy, władzy absolutnej... po II wojnie światowej dzieła Hamsuna były bojkotowane społecznie w Norwegii z powodu jego jawnego poparcia dla Hitlera i kolaboracyjnego rządu Quislinga - Norwegowie palili jego książki, wyrzucali je z bibliotek i domów... *** znakomita ekranizacja książki z niesamowitą ścieżką muzyczno-sonoryczną Krzysztofa Komedy Sult (1966), reż. Henning Carlsen https://letterboxd.com/film/hunger-1966/ film znajduje się eg. na listach: - Danish Culture Canon, - National Cinematic Heritage, Memory of the World. uważany za pierwszy duński film, który zyskał poważne międzynarodowe zainteresowanie, od czasów kina Carl'a Theodor'a Dreyer'a...

Książka nietuzinkowa, trudna w czytaniu, pisana jednym tchem, płynie jak dzika rzeka przez kolejne strony, szarpie, skręca, kluczy, wzbiera, występuje z brzegów, wymaga skupienia aby nie utonąć, nie zniechęcić się. Czasem zalewa drastycznością, chyba pierwszy raz mi się zdarzyło zamknąć w trakcie czytania książkę przy drastycznym opisie. Dogłębne stadium próby odnalezienia kontroli nad sobą, swoim ciałem, tożsamością poprzez akt masochistyczny pełniący rolę trauma play. Problem w tym, że do pary zaproszony jest narcystyczny sadysta. Przy okazji, mam wrażenie, że część opinii bazuje jedynie na ekranizacji a nie na samym dziele.

To jest książka, do której trzeba dorosnąć, a jednocześnie najlepiej czyta się ją pierwszy raz jako młodzież, a drugi jako osoba dojrzała, żeby mieć porównanie. Mistrzostwo formy, które nie każdemu przypadnie do gustu, bo fabuła nie jest liniowa. Innowacja, którą trzeba chcieć zrozumieć.

Niestety "przeczytana" w formie audiobooka jednak mimo to jest to świetna pozycja. Potrafiłam się wczuć w głównego bohatera, mimo iż pozycja była dla mnie przewidywalna to książka mnie ogromnie wkręciła. Polecam. Psychologiczne podejście do tematu wygasających uczuć w małżeństwie. Brawo! Mam nadzieję jeszcze zetknąć się z tym pisarzem bo bardzo odpowiadał mi jego styl.

Czy się zachwyciłem? Raczej nie Dziś inaczej patrzymy na to co widzieli i co czuli ludzie w latach 50 ubiegłego wieku Inne są emocje podczas czytania dziś i czytania w czasie komuny. Ciekawe jest natomiast spojrzenie Chłaski na Żydów, to mnie bardzo i zaskoczyło a zarazem zdumiało. Czy dziś gdyby żył miał inne poglądy na temat tej narodowości. Czy tak łatwo by mu przychodziło chwalenie i wdzięczność. Tego niestety się nie dowiemy. Książkę polecam przeczytać i odbyć podróż z Markiem Chłaski po Polsce i Europie.

Moravia jak zwykle w nietuzinkowy, dosadny i prawdziwy sposób ukazuje pogubienie człowieka. To kolejna powieść tego autora, która dla mnie jest takim lustrem: Co mogłoby się ze mną stać, gdyby w moim życiu zabrakło Boga. Dla mnie wszystkie, jak dotąd przeczytane historie Moravii są takim dysktrentym apelem, żeby poszukiwać w życiu głębi. Pokładanie szczęścia wyłącznie w tym co zewnętrzne doprowadza człowieka do zguby. W różnych wymiarach i w różnych aspektach.

Moje pierwsze spotkanie z Marquezem. Márquez stworzył w Macondo świat, który paruje wilgocią, pachnie prochem i obłędem. To nie jest zwykła saga rodzinna, tylko gęsty, duszny realizm magiczny, gdzie lewitacja przy kawie jest tak samo naturalna jak śmierć. Język tętni życiem, jest barwny i bezczelnie dobry. Autor genialnie pokazuje, jak fatum samotności zapętla się w rodzie Buendiów, zmuszając ich do mielenia tych samych błędów przez wieki. Oryginalność tej powieści wgniata w fotel, bo pod warstwą fantastyki kryje się brutalnie prawdziwa diagnoza ludzkiej natury. Ta książka to totalny emocjonalny walec, który zostawia czytelnika z pustką i zachwytem jednocześnie.

Druga z kolei powieść z „Gdańskiej Trylogii” Noblisty Guntera Grassa to historia przyjaźni (czy tylko relacji) dwóch chłopców, która dzieje się w 1940 roku w mieście Gdańsku. Historię tę opowiada z perspektywy czasu jeden z chłopców, Pilensz, który jest narratorem. Grassa wraca w swojej powieści do mrocznych czasów nazizmu, pisząc o potworności historii i banalności zła. Jak u Grassa, mamy do czynienia z połączeniem realizmu i fantazji, wypływającej ze wpółzatartych wspomnień, przeplatanie czasów i sposobów narracji. Czytając tę powieść Grassa, nie zapominajmy, że – poza continuum gdańskim – jest to, według słów samego Noblisty, reinterpretacja przyjaźni Seurela z Meaulnes’em, z jednej z najbardziej poczytnych w historii literatury powieści Alaina Fourniera „Mój przyjaciel Meaulnes”