Rozjaśnić tło

82/130/2025 Studium skąpstwa, które powinno się leczyć. Tytułową Pannę bardzo ukrzywdził ojciec, który, po doświadczeniu bankructwa, na łożu śmierci nakazał jej oszczędzanie.A że dziewczę było młode i w tatka wpatrzone, to wzięło sobie nakaz do serca tak bardzo, że można poniekąd uznać, że po kilkudziesięciu latach szlag ją właśnie przez to wielkie oszczędzanie trafił. W zasadzie nie poniekąd, a z pewnością. Takie skąpstwo nam chyba dziś nie grozi, za dużo pokus i za miętkie charaktery, ale poczytać warto. Chociażby z powodu realiów międzywojennej Jugosławii. "Wiadomo było wszem i wobec, czyja jest posesja, ludzie przeważnie się znali, przynajmniej z nazwiska albo z widzenia. A nawet jeżeli się nie znali, rzadziej wzajemnie się szukali i w razie potrzeby łatwiej trafiali do siebie niż dzisiaj."

Podróż przez życie nastoletniej dziewczyny, która pochodzi z biednego domu. Narracja pierwszoosobowa, która nadaje dynamizmu. Przemyślenia narratora, a zarazem głównej bohaterki, pozwalają nam wczuć się w jej sytuacji i zastanowić nad tym, jak sami poradzilibyśmy sobie z rzeczami, jakie ją spotykały. Ma lepsze i gorsze momenty. Miejscami zabawna, miejscami naiwna. Całość jak najbardziej godna polecenia. Świetna!

Węgry, czas II Wojny Światowej. Poznajemy historię Istvana Gregora, niedoszłego zakonnika, który dwanaście lat wcześniej zmarł bardzo młodo po straszliwej chorobie. Teraz jego duchowy przewodnik robi wszystko, aby doprowadzić do błyskawicznej kanonizacji. Wysłany przez biskupa prałat Vizniczei ma za zadanie zbadać sprawę i wydać opinię na temat Gregora. Czy zasłużył, by nazywać go świętym? Sprawa jest skomplikowana, a naciski polityczne nie ułatwiają zadania. Dobra lektura, mocno psychologiczna i wieloznaczeniowa.

Książka stanowi powieściowy opis społeczeństwa wsi galicyjskiej tuż przed wybuchem I wojny światowej (1913/1914 rok). Autor pokazał tu przekrój przez różne klasy i warstwy społeczne - bogatych i biednych chłopów, duchowieństwo. Zaprezentował również różne poglądy polityczne tamtego czasu na sprawę chłopską: od konserwatyzmu, przez ruch ludowy po socjalizm. Uczynił to w perspektywie walki klasowej, jednak nie w sposób tak jaskrawy, jak w powieściach socrealistycznych. Ciężko wskazać tu na główną pozytywną postać - nawet młoda socjalistka, Kazimiera, waha się i przeżywa rozterki w związku ze swoim ideowym wyborem. Pozytywną i nieskalaną postacią wydaje się biedny chłop Zydroń, który sprzeciwia się planom wykupu wspólnego pastwiska. Powieść została napisana dobrym językiem i stylem, znajdują się tu sceny dramatyczne i chwytające za serce. Polecam, szczególnie ciekawym spraw podziałów społecznych.

Nie, to nie jest kolejna powieść czy też poradnik o poszukiwaniu Boga czy szczęścia w samym sobie! To również nie jest żadna literatura faktu, chociaż struktura powieści Updike’a może na to właśnie wskazywać. Szukajcie mego oblicza to fikcyjny wywiad-rzeka dotyczący historii i struktury malarstwa amerykańskiego XX wieku, począwszy od lat 40-tych do początku nowego milenium. Autor skupia się w dużej mierze na biografiach Jacksona Pollocka i Grega White’a jednak nie pomija całej rzeszy wielkich artystów, którzy wpłynęli na rozwój i sławę malarstwa. Należy przede wszystkim wspomnieć o szalenie oryginalnym formacie książki pełnym zdań na pòł strony i brakiem rozdziałòw, w którym bardzo intymny wywiad jest regularnie przerywany wewnętrznymi refleksjami malarki, a także przenoszeniem nas w czasie ukazując fragmenty swojego dawnego życia oraz wszystkich przyjemności i zmartwień dotyczących poszczególnych chwil. Odbiorca sam musi sobie poskładać to wielkie i rozdmuchane życie Hope w poszczególnych dekadach doskonale wyróżnionych modą i popularnością stylu malarstwa, a naprawdę jest co tutaj poznawać! Malarka opisuje nam swoją młodość w domu kwakierskim, nowojorską fascynację pompowanymi w mediach surrealistami, swoje pierwsze doświadczenia w galeriach i miłostki na studiach. Następnie przenosimy się głęboko w skandaliczne życie małżeńskie z alkoholikiem i skandalistą Zackiem, inspirowanym wspomnianym Pollockiem i jego drippingiem wraz z całą malarską bohemą Long Island, następnie poznamy dogłębniej fascynację modnym kubizmem i przeskoczymy do pop-artu Warhola, którego przeniesieniem do powieści, wraz ze skandalami i życiorysem, będzie drugi mąż – Guy. Hope opowie o urokach i nienawiści macierzyństwa, niezrozumieniu i złamaniu uczuciowym na linii matka-córka feministka-lesbijka, wyłoży nam szczegółowo ekspresjonizm abstrakcyjny i op-art stosując szczegółowy przekrój malarstwa do body performance, ulicznego minimalizmu i hiperrealizmu. Na koniec wrócimy do rozterek serca i szczęśliwego trzeciego małżeństwa z maklerem Jerry’m oraz do samotnego życia w zimie swojej twórczości. Oczywiście pod tą całą fasadą i spowiedzią kryje się drugie, znacznie głębsze dno kruchych relacji kobiecych, w których obie panie: Hope i Kathryn w ciągu jednego dnia rozmowy będą zmieniać wobec siebie nastawienie, będąc przy tym skłonne do dzielenia się swoimi intymnymi wspomnieniami i szczerymi radami. Przepytywana malarka ciągle rozpraszająca się i mimowolnie uciekająca od wywiadu, niczym ofiara prasowego drapieżnika, z czasem przejdzie oczyszczającą sesję terapeutyczną pełną sporej ilości zwierzeń z małżeństw i porównań seksualnych. Jej nachalna i oziębła interlokutorka polująca na sensację do gazety zacznie odkrywać siebie jako zagubioną kobietę potrzebującą porady w swoim młodym życiu odnośnie pracy, pasji i związkowych ustaleń z mężczyzną nie dzielącego z nią jej zainteresowań. Z pozoru zwykły wywiad zamieni się w relację niespełnionej matki, która utraciła przez nastawienie córkę do osoby zamkniętej w sobie, pragnącej intymności i nakierowania na właściwe postępowanie. Obie panie, tak bardzo oddalone od siebie wiekiem, odbędą debatę nad życiem oraz istotą sztuki, jej fizycznych aspektów i sensu dla kolekcjonerów, a co ważniejsze nad jej przeznaczeniem i oddzieleniem od ludzkiej nicości. Powieść dla koneserów i ludzi otwartych na eksperymenty nowej literatury pięknej, która zachwyci nie tylko zagorzałych fanów sztuki malarskiej.

Pomysł wyśmienity a książka rewelacyjna. Można łyknąć kawałek ameryki poprzez zwykłych amerykanów i ich historie. NIektóre słabsze, niektóre lepsze, niektóre ciekawsze, niektóre nudne, niektóre śmieszne a wiele niezwykłych opowiastek. Uwielbiam Austera i doceniam kunszt jego twórczości natomiast żeby przejrzeć te kilka tysięcy opowiadań - praca niezwykła.

Książka dla koneserów ,lubujących się w ornamentyce językowej, zdaniach wielokrotnie złożonych, niespiesznej narracji. Próba spojrzenia na wielokulturowy świat Czerniowców z okresu dzieciństwa narratora , ale okiem i z perspektywy dorosłej osoby. Znajdziemy tam charakterystycznych i charakternych bohaterów, wątki kryminalne, miłosne, a wszystko jakby za mgłą, z przeczuciem szybkiego końca tego odchodzącego w niebyt świata CK.

Nikt tak nie umie konstruować opowieści jak Toni! Nawet Dumas ze swoim wywlekaniem brudów w "Monte Christo" może się schować, bo tutaj to jest na poziomie poza skalą. Już myślisz, że wiesz o co chodzi i czemu ten ktoś jest skurwesynem, a potem Toni dowala jeszcze z grubej rury.

Willem Elsschot łączy zazwyczaj w swej twórczości dwa główne wątki, które składają się na jego doświadczenie, czyli życie rodzinne i sprawy handlowe. Nie inaczej jest w przypadku ”Sera”, głównej noweli tego tomu, opowiadającej o wielkich marzeniach i małych możliwościach, stanowiącej więc antytezę haseł głoszonych przez tuzów coachingu. Dopełniający zbiór krótki „Tankowiec” jest utworem lepszym, choć pozbawionym elementu familijnego. To zgrabna satyra na ludzką bezduszność i wojenne fortuny. Muszę jednak przyznać, iż ani „ Poskramiacz lwów”, ani „Ser” nie spełniły obietnicy, którą złożył pierwszy wydany w Polsce wybór Elsschota, „Hochsztapler Laarmans”. W obu nie zabrakło wprawdzie Laarmansa ani Boormana, którzy tak udanie przedstawili się polskim czytelnikom, wydaje się jednak, że łagodna ironia flamandzkiego pisarza straciła z czasem wszelki pazur, a jego prosty, przejrzysty styl począł nużyć swą monotonią. Oczywiście, wciąż jest to lepsza literatura niż zdecydowana większość współczesnej produkcji, bo też różnica między literaturą a produkcją nie jest wcale trudna do wychwycenia dla kogoś, kto zjadł zęby na czytaniu, nawet jeśli te mądrości nigdy mu nie wyrosły.

Powieść (wszędzie piszą, że zbiór opowiadań... e tam – dla mnie to powieść) poprzedza doskonały wstęp, którego autorem jest Alija Dukanović, jak czytam na wortalu "Croatica": "tłumacz, krytyk literacki, jedna z kluczowych postaci w okresie PRL kreująca obraz literatur narodów byłej Jugosławii w Polsce". Alija Dukanović świetnie kreśli okoliczności powstania utworu, tło historyczne. Okazuje się, że w zamyśle autora "Omer-pasza Latas" było ostatnią częścią trylogii, którą chciał spłacić dług trzem miastom, którym jako człowiek tyle zawdzięczał: w Trawniku się urodził (w tym mieście dzieje się druga część: "Konsulowie ich cesarskich mości"), w Visegrádzie uczęszczał do szkoły średniej (pierwsza część: "Most na Drinie"), a w Sarajewie – do gimnazjum (trzecia część: "Omer-pasza Latas"). Choć tłumacz dość dobitnie wykazuje specyficzne podejście Andricia do historii, konstatując nawet: "A przede wszystkim nie wolno jego historycznych wizji brać za prawdziwy obraz przeszłości"... ;)) to jednak nikogo nie powinno to zniechęcać. Bowiem siłą prozy Andricia jest mistrzowski sposób w jaki autor pokazuje życie całych grup ludzkich, złożonych problemów, które fantastycznie nakreśla, stara się wejść głęboko w życie jednostki, wytłumaczyć co daną osobą kieruje. Pokazuje ukryte motywy kierujące ich postępowaniem. Tworzy genialne psychologiczne portrety, oczywiście literackie, ale oddające klimat epoki. Jak na przykład kompleks austriacki głównego bohatera – Omer-paszy Latasa, który to kompleks przejawia się w doskonałych fragmentach opisujących żonę, Austriaczkę: "Przynosiła mu ową beztroską, łagodną i pogodną – a potężną i pewną siebie – a u s t r i a c k o ś ć, co do której kiedyś, na początku swojej kariery, czuł, że mógłby ją osiągnąć, lecz która potem pozostała za nim i której w Turcji nigdy nie mógł posiąść". Andrić opisuje szczegółowo kilka postaci wokół "dworu" Omar-paszy Latasa, pojawia się malarz, maitre d'hotel (który doprowadzi do prawdziwej obyczajowej katastrofy), evet-efendi, czyli pan "tak" (jedna z wielu bardzo ciekawych postaci – odsyłam koniecznie do powieści :) Andrić to też mistrz opisu przyrody... Rozdziały "Lato" i "Wiatr" to piękny popis, zarażony jednak nutą jakiegoś złowieszczego oczekiwania na "coś". Żal tylko, że powieść niedokończona...

Syn Thomasa Manna niesłusznie zostaje w cieniu nagradzanego ojca literaty. Na szczęście nie idzie skrótem, wydeptaną drogą swojego starego i wrzuca tematy związane z jego autobiograficznym faux pas. Czego tutaj nie ma, żeby nie powiązać z jego osobistą klęską jako następcy z wielkich Mannów. Rozczarowania, samotnej ścieżki, zagubienia w marazmie codzienności - portretuje ludzi jako bandę cyrkowców, seksualnych maniaków, narkotyzujących się własną zgubą, a opowiadanie ,,Zakratowane okno'', gdzie pojawia się element homoseksualny, ponieważ potężny król Niemiec Ludwik II, który kochał bardziej muzykę oraz osobę Wagnera od kobiet - jest niemal przyznaniem się autora, że jego skłonności do mężczyzn nie były przypadkowe. Dosyć smutny zbiór opowieści, gdzie bohaterowie targają się na własne życie, szukają oparcia w śmierci, jak inni kurczowo trzymają się życia. Ostre, niejednoznaczne, panoptikon na kruche emocje, spojrzenie na więziennictwo uczuć, ściskany przed oddech kostuchy czyhającej na potknięcie. Nieprzyjemnie drażniące, ale nie szorstkie, lecz opatulone okrągłymi zdaniami, szykownym atramentem, gdzie czerń pochłania dusze ludzi skazanych na porażkę. Mocne, wyraźne, inne, jakby nie podobne do ojca. Klaus ruszył z własnym pomysłem na literaturę, w której poniósł klęskę, ale zyskał autentyczność jako twórca wyklęty i skandaliczny.

Nie oceniaj książki po okładce! Te jakże popularne słowa znane praktycznie każdemu, są w całej swojej prostocie niebywale realne i prawdziwe. Po lekturze takich właśnie książek jak tytułowe "Przedmieście piekieł" uzmysławiam sobie głęboko tę starą prawdę obecną w naszym żuciu czytelniczym. Powieść - tak jak zdradza jej skrót na okładce - to połączenie kryminału z powieścią obyczajową, a to razem doprawione pikantnym romansem. Tak więc, kryminał, ponieważ prowadzone jest dochodzenie i sprawa do rozwiązania. Powieść obyczajowa, gdyż lektura dostarcza nam mnóstwa informacji o ówczesnych środowiskach angielskich. O pracy górników, ich zwyczajach, problemach czy rozrywkach. Dostarcza także - dla lepszego kontrastu - nieco informacji o życiu angielskiej arystokracji. No i w końcu romans. A dlaczego? Tego się można łatwo domyślić. Podpowiem tylko, że mamy samotnego mężczyznę z bogatym bagażem życiowym oraz tajemniczą, rozpalającą zmysły młodą, rudowłosą kobietę. Bohaterowie powieści są bardzo dobrze wykreowani. Każdy ma jakieś zalety, wady. Wielu skrywa swoje sekrety. Realności dodaje fakt, że ułomności nie są pozbawieni także ci porządni bohaterowie. Powieść czyta się bardzo szybko, jest przemyślana i błyskotliwa. Na uwagę i pochwałę zasługuje dbałość autora o drobiazgi i szczegóły. Intryga - a myślę, że można o niej mówić - po przeczytaniu powieści wydaje się być taka banalna. Natomiast w trakcie czytania lektury uznać ją można zdecydowanie za misterną. Powieść jak najbardziej godna uwagi. Polecam.

Bardzo mocna i mroczna książka. Jedna z najmocniejszych, które ostatnio czytałam. Czyta się ją bardzo ciężko i trzeba ją dawkować. Jest przy tym w pewien sposób wyważona? Albo raczej nie schematyczna i w swoim okrucieństwie do bólu realistyczna i przerażająca. Autor w bardzo trudny sposób stworzył postać głównego bohatera oprawcy i oprawy, wzbudzającą obrzydzenie, ale momentami też litość. Nie ma w tej książce empatii, współczucia ani górnolotnych porywów sumienia, jest tu tylko strach, ból i wola przeżycia za wszelką cenę.

Książka pisana prozą przez pisarza, który ma w sobie dużo z poety. Stąd zwracanie uwagi na szczegóły- nastrój chwili, migawki z życia pisarzy czy artystów, zachwyt nad tym co ulotne, uważność i obserwacja tego co się pojawia wokół, niechęć do stabilizacji , powtarzalności i tzw. szarego życia. Dla mnie to trochę taki typ wiecznego poszukiwacza i wiecznego studenta w szkole życia, który żyje chwilą, ale za nic nie bierze odpowiedzialności. Książka jest urokliwa i na pewno inspirująca do własnych przemyśleń

Kilkudziesięciostronicowe opowiadanie, którego pierwszoosobowym narratorem jest trzydziestoparoletni nauczyciel, kawaler, introwertyk, odwiedzający w Genui dawnego przyjaciela i jego żonę. Wspólne wyjścia na plażę są kanwą opowieści, w której leniwe dni, nieobfitujące zbytnio w wydarzenia, sycą się obrazami, budzą wspomnienia, refleksje, komentarze do widzianego świata. Bohater jest raczej zdystansowanym i nieingerującym w ten świat obserwatorem, a my mamy wgląd w narrację, toczącą się w jego głowie, która odbija jak w lustrze strategie narracyjne, które toczą się w naszych własnych głowach, często bezwiednie. Pavese to jeden z najwybitniejszych pisarzy włoskich XX wieku. Oskarżany przez faszystów o działania antypaństwowe, został aresztowany i przebywał na zesłaniu na południu Włoch. Jego pisarstwo jest przykładem literatury, która bierze się z wewnętrznego cierpienia. Niestety, włoska literatura ubiegłego stulecia jest mało znana w Polsce (może poza Umbertem Eco i Italem Calvino), a szkoda. Nie pasuje ona do stereotypu wesołego Włocha z południa, który macha rękami i wsuwa makaron, śpiewając O sole mio. Jest mocno melancholijna, a włoskie słońce jest tam raczej metaforą psychicznej duchoty niż wesołych wakacji z rodziną w Toskanii.

Wnioski wynikające z opowiadań "Czym jest człowiek" są raczej przygnębiające. Niczym dobrym. Żałosną egoistyczną szmatą. Budzącą współczucie kreaturą, która żyje rozpaczą i samotnością. Więc generalnie opowiadania bardzo mi się podobają, opis świata bliski moim prywatnym spostrzeżeniom.

Tak! To kolejna świetna książka Morrison. Słychać w niej jazz, rytm Harlemu, kołysanie biodrami i stukot dłoni wybijających melodię. Małżeńskie potyczki, choć opisane prosto, są niesamowicie skomplikowane. Rwana fabuła nie ułatwia czytania. Potrzeba dużego skupienia, żeby się w tej książce nie zgubić. Ale wszystko wynagradza wszędobylski jazz. Niesamowita książka.