Tais

Egipt, IV wiek n.e. Czasy cesarza Konstanscjusza. Fanatyczny mnich i pustelnik Pafnucy bierze sobie za cel nawrócenie nierządnicy Tais.

Trudna książka, napisana archaicznym językiem. Polska ekranizacja raczy nas nagimi scenami, więc spodziewałem się czegoś podobnego do ,,Diabła” Tołstoja z moralnym, lubieżnym dylematem. Kuszenie i rozterki rzeczywiście występują, ale erotyzmu tu tyle, co kot napłakał. Wszystko jest obleczone w gruby kokon doktrynerskich dysput filozoficznych, etycznych, mitologicznych i religijnych. Odnoszę także wrażenie, że Pafnucemu realizacja głównego wyzwania przychodzi coś podejrzanie łatwo.

Lektura dla uważnego, erudycyjnego czytelnika. Łatwo zagubić się co jest widzeniem Pafnucego, opowiastką mistyka z jakiejś groty, a co główną linią fabularną.

Dla niektórych książka może mieć wydźwięk antyklerykalny, choć trzecio-osobowy narrator jest bardzo obiektywny. Trudno jednak nie mieć skojarzeń. Mistyk miał sen, opowiedział o nim, pustelnik słyszał głos. Choć autor tego nie pisze, to czytelnik sam dopowiada - ,,tak powstało pismo święte”.

Plusem jest klimat Egiptu tamtych czasów, który przemierza główny bohater. Nil, grobowce, rodzące się chrześcijaństwo, Aleksandria. Książka ciężka do oceny. Mocne 6. Przeczytana w ramach wyzwania LC na marzec – przeczytać zekranizowaną książkę.

Egipt, IV wiek n.e. Czasy cesarza Konstanscjusza. Fanatyczny mnich i pustelnik Pafnucy bierze sobie za cel nawrócenie nierządnicy Tais.

Trudna książka, napisana archaicznym językiem. Polska ekranizacja raczy nas nagimi scenami, więc spodziewałem się czegoś podobnego do ,,Diabła” Tołstoja z moralnym, lubieżnym dylematem. Kuszenie i rozterki rzeczywiście występują, ale...

W rękach czytelnika połączenie literackiej erudycji z religijną refleksją czyli w dużym stopniu pretekst do rozważań o naturze wiary, jest to lekko archaiczna opowieść o zderzeniu dwóch światów, a może nawet wszechświatów, miłości ziemskiej z życiem wiecznym, a do tego całkiem zgrabny portret życia w Egipcie w IV wieku n.e., mnich Pafnucy często rozmawia z Panem Bogiem, Panu Bogu niespieszno jest go oświecić ; )

Powieść z roku 1890 ubrana w kostium biblijnej przypowieści, napisana przez syna paryskiego antykwariusza, laureata Literackiej Nagrody Nobla za rok 1921, kluczem do zrozumienia utworu jest słowo P R A G N I E, Pafnucy, pustelnik i wyznawca wiary chrześcijańskiej pragnie zbawić duszę czarującej urodą i bezbożnością Tais, szybko okazuje się, że nic w życiu nie jest definitywne, a już spokój ducha na pewno ; )

W rękach czytelnika połączenie literackiej erudycji z religijną refleksją czyli w dużym stopniu pretekst do rozważań o naturze wiary, jest to lekko archaiczna opowieść o zderzeniu dwóch światów, a może nawet wszechświatów, miłości ziemskiej z życiem wiecznym, a do tego całkiem zgrabny portret życia w Egipcie w IV wieku n.e., mnich Pafnucy często rozmawia z Panem Bogiem,...

1. Jakie to jest nadal aktualne!
2. O tym jak twoje przekonania mogą sprawić, że oślepniesz na wszytko i wszystkich, jak zawładną twoim myśleniem przysłaniając nawet to co miało być najważniejsze.
3. To opowieść jak wiara w swoją nieomylność i wspaniałość może być niebezpieczna dla innych i dla nas samych

1. Jakie to jest nadal aktualne!
2. O tym jak twoje przekonania mogą sprawić, że oślepniesz na wszytko i wszystkich, jak zawładną twoim myśleniem przysłaniając nawet to co miało być najważniejsze.
3. To opowieść jak wiara w swoją nieomylność i wspaniałość może być niebezpieczna dla innych i dla nas samych

🌵🔥 Wiara jak miecz: tnie grzech, a czasem… człowieka 🔥🌵

🎭 Gatunek: klasyk / moralitet w przebraniu opowieści o nawróceniu + ironia pod sutanną

🌡️ Nastrój: żar pustyni, chłód osądu, a pod spodem dziwna, kłująca niepewność

🎧 Tryb czytania: powoli — bo to książka, która udaje „pewność”, a mruga w pół zdania

⭐ Moja ocena: 7/10 — dobry klasyk: zostaje w głowie, bo drażni i stawia krzywe lustro

📖 To dla mnie książka o tym, jak łatwo wiara staje się narzędziem narzucania prawdy — nawet gdy startuje z dobrego impulsu. Jak człowiek potrafi pomylić gniew z gorliwością, a urojenie, że moja racja jest objawieniem — z „głosem wyższym”.
Mocno czułem tu motyw postrzegania jako ślepoty: każdy patrzy i widzi… siebie. Grzech jest realny, ale równie realna bywa zazdrość przebrana za świętość — i to, że walka ze złem potrafi zatruć od środka. A jednak w tym wszystkim jest coś ludzkiego: potrzeba dobra, potrzeba przebaczenia, i ta nuta, że autor już wtedy wyczuwał absurd — że „zbawianie” drugiego człowieka bywa czasem bardziej o nas niż o nim.

🧠 Sedno 🧠

Wiara kontra projekcja. Prawda kontra „moja prawda”. Nawrócenie, które może być łaską… albo przemocą w białych rękawiczkach.

🎯 Clue 🎯

Największym przeciwnikiem nie zawsze jest grzech. Czasem jest nim pewność, że nie możesz się mylić.

🌵🔥 Wiara jak miecz: tnie grzech, a czasem… człowieka 🔥🌵

🎭 Gatunek: klasyk / moralitet w przebraniu opowieści o nawróceniu + ironia pod sutanną

🌡️ Nastrój: żar pustyni, chłód osądu, a pod spodem dziwna, kłująca niepewność

🎧 Tryb czytania: powoli — bo to książka, która udaje „pewność”, a mruga w pół zdania

⭐ Moja ocena: 7/10 — dobry klasyk: zostaje w głowie, bo drażni i...

Od wieków cały świat zastanawia się nad tym, czy w dosięganiu do prawdy bardziej się przyda rozum od emocji. Pytaniom nigdy nie było końca, więc wcale się nie dziwię, że również Anatol France podjął się tego karkołomnego i być może skazanego na niepowodzenie zadania. Postać opata z Antinoi wcale nam nie pomaga w wyjaśnieniu tej zagadki a zjedzenie przez niego owocu z drzewa poznania dobra i zła może nawet wprowadzić zamęt w umysłach co bardziej bojaźliwych ludzi. Dlatego też jedyne, co mi przychodzi w tej chwili na myśl, to potęga ciemnoty i szaleństwa w starciu z nauką. One zawsze mają przewagę i tak samo jak w przypadku wyższości marzenia nad rzeczywistością, potrafią wiele spraw doprowadzić do nieszczęśliwego końca. A jeśli chodzi o Pafnucego, to pół królestwa należy się temu, kto odgadnie dlaczego kuszony na ciele i duchu mnich spadł ze szczytów ufności i pogrążył się w prześladującym go pożądaniu.

Mam do czynienia z napisaną ze smakiem i erudycją historią wielkiego złudzenia, która sięgnąwszy do pierwszych wieków chrześcijaństwa, przybrała kształt filozoficznej powiastki. "Tais" nosi w sobie cechy wyznania pierwszych słów o nieznanej miłości, ubranej jednocześnie w prostotę i ubóstwo. Zawiera tajemnicę życia, tej zwykłej i narażonej na pokusy egzystencji, dla której nie ma znaczenia czy chcemy doskonalić swoją duszę poprzez wyrzeczenia, czy też pragniemy odnaleźć sens istnienia w jakikolwiek inny sposób. Dlatego też dzieło France'a pełne jest powątpiewania i wykwintnej ironii. W morzu obrazów każdy odnajdzie tu niesamowitą grę słów i może sam oszacuje cenę, jaką należy zapłacić za miłość.

Kolejny już raz zastanowiłem się nad rozkoszą rozmyślania i przyznałem w tym względzie rację francuskiemu laureatowi Nagrody Nobla. W jego próbach odnalezienia mądrego i szczęśliwego człowieka dostrzegłem brak pewności co do istnienia czegoś, co mogłoby nam posłużyć za podporę. Bo przecież opowieść o Taidzie zawiera w sobie wszystko, co chcielibyśmy wiedzieć na temat kurczowego trzymania się złudzeń. Bez fałszywej tkliwości France ukazał lęk przed niespokojnymi uczuciami i roztoczył na miarę XIX-wiecznych realiów zmysłowe wizje. Jednym z najciekawszych wątków powieści ustanowił nawracanie, które stało się zgorszeniem. Dokonał tego wszystkiego za pomocą subtelnych zagadek a przy okazji stworzył krótki traktat o filozofii cnoty.

Próżno tu szukać roztrząsań o tajemnicach wiary i budowania jej mocnego gmachu. Bardziej należy się dopatrywać badań nad siłami pokusy i jej wpływu na poczynania zagubionego człowieka. A może już zgubionego przez doświadczenie ludzkich emocji. Szkicując wielkie oszustwo, France postawił na jego tle kogoś niezwykle zahartowanego w ogniu zwątpienia i dzięki dobraniu takiego bohatera pokazał czym jest wiara w starciu z namiętnościami. Bo na pewno tu odnajdziemy żądzę, wściekłość i nienawiść a temat walki dobra ze złem poruszany jest na przestrzeni całej powieści. W tym wypadku nie pomoże jedynie uzbrojenie się w znak krzyża ponieważ sidła grzechu są tak wielką pułapką, że do wyplątania się z nich nie wystarczy nawet umiłowanie prawdy.

Od wieków cały świat zastanawia się nad tym, czy w dosięganiu do prawdy bardziej się przyda rozum od emocji. Pytaniom nigdy nie było końca, więc wcale się nie dziwię, że również Anatol France podjął się tego karkołomnego i być może skazanego na niepowodzenie zadania. Postać opata z Antinoi wcale nam nie pomaga w wyjaśnieniu tej zagadki a zjedzenie przez niego owocu z drzewa...

Rzecz o hipokryzji.Jak zwykle u Anatola France- napisana błyskotliwie.

Rzecz o hipokryzji.Jak zwykle u Anatola France- napisana błyskotliwie.

Jest to zaiste powiastka filozoficzna, lecz konfrontowane w niej doktryny legitymują się kilkunastowiecznymi metrykami. Nie jest to zatem filozofia w jej współczesnym rozumieniu, przez co można z nią obcować bez przykrości.

Nawet jeśli wtłacza France do głowy czytelnika jakieś konkretne poglądy, czyni to tak subtelnie, że ten nie ma niemal szans się w tym zorientować. Subtelność ta różna jest jednak od subtelności platońskiej, zdolnej przywieść uznanych komentatorów do całkowicie przeciwstawnych stanowisk, nawet jeśli trzecia część "Tais" jest jawnym hołdem dla greckiego filozofa.

Cała "Tais" to bardzo stanowcza deklaracja światopoglądowa - ale wyrażona z wysmakowaniem i nie bez przedniego dowcipu. Mamy tu kpinę z wiary chrześcijańskiej, w szczególności w wydaniu ascetycznym, ale to France, a jego zawsze należy czytać szerzej. W tym wypadku jest to głos przeciw idei religii w ogóle. Zdaniem francuskiego pisarza próby pogodzenia wiary z rozumem są mrzonką z góry skazaną na niepowodzenie.

Co jeszcze? Autor dobitnie wykazuje, że tylko głupcy z absolutną pewnością orzekają o rzeczach niepewnych. Za przykład służą mechanizmy powstawania dogmatów religijnych, każące się jednak - znowu szerzej - zastanawiać nad tym, jak pisana była historia w ogóle i czy nie bierze w niej góry zmyślenie. Tę akurat refleksję bardzo zabawnie można zestawić z aktualnymi kontrowersjami dotyczącymi najnowszej przecież historii Polski, gdzie dwa spolaryzowane stronnictwa - całkowicie wbrew zaleceniom France'a - nader ochoczo rozstają się z rozumem. Choć bowiem prawda nie zawsze leży pośrodku, to przecież znacznie rzadziej można ją odnaleźć na jednym lub drugim krańcu.

Jest to zaiste powiastka filozoficzna, lecz konfrontowane w niej doktryny legitymują się kilkunastowiecznymi metrykami. Nie jest to zatem filozofia w jej współczesnym rozumieniu, przez co można z nią obcować bez przykrości.

Nawet jeśli wtłacza France do głowy czytelnika jakieś konkretne poglądy, czyni to tak subtelnie, że ten nie ma niemal szans się w tym zorientować....

Jest też polska ekranizacja tej powieści.

Jest też polska ekranizacja tej powieści.

Powiastka filozoficzna o mocno antychrześcijańskim wydźwięku. Znakomite.

Powiastka filozoficzna o mocno antychrześcijańskim wydźwięku. Znakomite.

To jedna z tych książek, które czyta się bardzo długo (a przynajmniej tak czytało się mnie) i raczej nie sięga się po nie ponownie. Za dużo w niej filozofowania (jak dla mnie),za mało konkretnej akcji. Gdyby nie nadzieja(ciekawość),że(czy) w końcu coś się wydarzy wstrząsającego, to zakończyłbym lekturę po kilku pierwszych kartkach. Książka wyłącznie dla miłośników długaśnych dysput filozoficznych. Nie wiedzieć czemu była wydana w serii - powieści historyczne.

To jedna z tych książek, które czyta się bardzo długo (a przynajmniej tak czytało się mnie) i raczej nie sięga się po nie ponownie. Za dużo w niej filozofowania (jak dla mnie),za mało konkretnej akcji. Gdyby nie nadzieja(ciekawość),że(czy) w końcu coś się wydarzy wstrząsającego, to zakończyłbym lekturę po kilku pierwszych kartkach. Książka wyłącznie dla miłośników...