Ekonomia obwarzanka. Siedem sposobów myślenia o ekonomii XXI wieku

Z jednej strony uważam, że książka warta jest przeczytania, z drugiej zaś jestem nią rozczarowany.
W Ekonomii obwarzanka dobrze pokazano wady dominującej narracji ekonomicznej i gospodarczej, które nieuchronnie prowadzą nas do katastrofy. Autorka powołując się na liczne źródła, pokazuje, że alternatywne scenariusze i rozwiązania są dostępne i możliwe do wdrożenia. Nie czuję jednak, że dowiedziałem się czegoś nowego. Mimo, że książka nie jest długa, to strasznie się wlecze i dałoby się ją skrócić, bez uszczerbku dla treści. Natomiast uważam, że za mało miejsca poświęcono wyjaśnieniu samej koncepcji obwarzanka. Nie zdobyłem też żadnych nowych argumentów, które mógłbym wykorzystać w dyskusji. Jeżeli autorce nie udało się przekonać przekonanego, to wątpię, żeby udało się przekonać nieprzekonanych.

Z jednej strony uważam, że książka warta jest przeczytania, z drugiej zaś jestem nią rozczarowany.
W Ekonomii obwarzanka dobrze pokazano wady dominującej narracji ekonomicznej i gospodarczej, które nieuchronnie prowadzą nas do katastrofy. Autorka powołując się na liczne źródła, pokazuje, że alternatywne scenariusze i rozwiązania są dostępne i możliwe do wdrożenia. Nie czuję...

Wartościowa książka, która proponuje nowe spojrzenie na ekonomię i rozwój, przede wszystkim poprzez zastąpienie pogoni za nieustannym wzrostem PKB dążeniem do utrzymania się w obwarzanku, czyli w przestrzeni równowagi między niedoborem a możliwościami regeneracji zasobów Ziemi.

Autorka przedstawia 7 zagadnień omawianych przez tradycyjną ekonomię, które z biegiem lat okazały się być tylko daleko idącym uogólnieniem (lub też zupełnie ślepą uliczką),ale przez lata powielania utrwaliły się w głowach ekonomistów i polityków, przez co "zaprogramowały" działanie społeczeństwa zgodnie z nimi. Raworth proponuje zmianę tego paradygmatu zgodnie ze współczesną wiedzą i - co bardzo ważne - wskazuje konkretne hasła oraz proste wykresy tłumaczące każde z zagadnień w taki sposób, by łatwo docierało do ludzi i mogło sukcesywnie wypierać nieaktualne pojęcia.

Sztandarowym przykładem jest tu obwarzanek (przedstawiony też na okładce, a omówiony w szczegółach),ale też np. zastąpienie krzywej Kuznetsa i środowiskowej krzywej Kuznetsa propozycjami dot. redystrybucji dóbr oraz gospodarki cyklu zamkniętego.

Książka jest dobrą syntezą tego, co powinna oferować ekonomia w kontekście radzenia sobie z postępującymi zmianami klimatu i ograniczonymi zasobami Ziemi, ale jest przy tym miejscami zbyt rozwleczona i przez to bywa ciężkostrawna. Odnoszę wrażenie, że meritum treści dałoby się zmieścić w kilkukrotnie mniejszej objętości.

Wartościowa książka, która proponuje nowe spojrzenie na ekonomię i rozwój, przede wszystkim poprzez zastąpienie pogoni za nieustannym wzrostem PKB dążeniem do utrzymania się w obwarzanku, czyli w przestrzeni równowagi między niedoborem a możliwościami regeneracji zasobów Ziemi.

Autorka przedstawia 7 zagadnień omawianych przez tradycyjną ekonomię, które z biegiem lat...

„Ekonomia obwarzanka” to jedna z tych książek, które zaskakują nie tyle treścią, co faktem, że w ogóle zostały wydane i zdobyły taką popularność. To lektura tak absurdalna i męcząca, że z czystym sumieniem mogłabym polecić ją wyłącznie osobom, które darzę autentyczną niechęcią. Jako obowiązkowa lektura, oczywiście.

Kate Raworth proponuje wizję nowej ekonomii, osadzonej między „fundamentami społecznymi” a „granicami planetarnymi”, ujętą w metaforę tytułowego obwarzanka. I w tym miejscu pojawia się zasadniczy problem: książka sprawia wrażenie, jakby autorka dokonała odkrycia na miarę przewrotu kopernikańskiego, podczas gdy większość przedstawionych tez to intuicje znane, omawiane i krytykowane w ekonomii, socjologii czy ekologii od dekad. Naprawdę, przysięgam, nic tu nie jest aż tak odkrywcze, jak sugeruje ton narracji.

Lektura jest przy tym potwornie rozwlekła. Proste idee obudowane są warstwami powtórzeń, uproszczeń i publicystycznych sloganów, które zamiast porządkować myślenie, skutecznie je męczą. Autorka zdaje się bardziej zainteresowana moralnym uniesieniem niż rzetelną analizą, a ekonomia coraz częściej ustępuje miejsca manifestowi ideologicznemu. To książka, która mówi czytelnikowi, co powinien myśleć, zamiast zapraszać go do krytycznej refleksji.

Najbardziej irytujące jest jednak przekonanie Raworth o własnej przełomowości. Ton momentami ociera się o mentorski, a entuzjazm dla własnych koncepcji nie idzie w parze z wystarczającą głębią argumentacji. W efekcie pojawia się pytanie, które powraca z każdą kolejną stroną: kto to wydał i dlaczego uznał, że właśnie tak powinno się mówić o przyszłości ekonomii?

„Ekonomia obwarzanka” miała być świeżym spojrzeniem na światowy system gospodarczy, a stała się lekturą nużącą, pretensjonalną i zaskakująco jałową intelektualnie. Jeśli ktoś szuka prowokacji do myślenia, znajdzie lepsze, bardziej uczciwe i mniej męczące książki. Ta natomiast idealnie nadaje się jako test cierpliwości lub narzędzie subtelnej zemsty na bliźnich.

„Ekonomia obwarzanka” to jedna z tych książek, które zaskakują nie tyle treścią, co faktem, że w ogóle zostały wydane i zdobyły taką popularność. To lektura tak absurdalna i męcząca, że z czystym sumieniem mogłabym polecić ją wyłącznie osobom, które darzę autentyczną niechęcią. Jako obowiązkowa lektura, oczywiście.

Kate Raworth proponuje wizję nowej ekonomii, osadzonej...

rozwiązanie ogólne, ale typu wytrych

rozwiązanie ogólne, ale typu wytrych

Wiele dziedzin nauki poszło do przodu i przeformułowało swój wycinek wiedzy tak, że trudno porównywać wiedzę z początku XX wieku z tym co jest teraz. Wyobraźcie sobie astronomię czy medycynę z 1900 roku, czy nawet 1950 roku z tym co jest teraz.
A w ekonomii niektóre teorie właśnie z tamtego czasu trzymają się mocno i mimo, ze młodsze pokolenia zaczynają kwestionować XIX sposób myślenia to nauka przypomina religię a próby obalenia przestarzałych teorii graniczą z świętokradztwem (powyższe to moje wnioski z przeczytanej lektury - nie jej treść). Autorka niezwykle wnikliwie dowodzi potrzebę zmiany paradygmatu i roli ekonomii w zapewnieniu dobrostanu zarówno ludzkości jak i planecie na której żyjemy. Pokazuje że w wielu sferach jest optymalny poziom korzystania z zasobów ziemi (i innych) taki który zapewnia ludziom dobre życie, ale nie rujnuje środowiska (i innych rzeczy). Rolą ekonomii jest wyznaczenie tego bezpiecznego zakresu i wywiedzenie praw, trzymanie się których, zapewni ludzkości i środowisku równowagę, tak by kolejne pokolenia tak gospodarując mogły zostawić taki sam stan następnym generacjom. Tak się składa, że jako model obrazowo wyjaśniający teorię autorka przyjęła wykres o kształcie donuta. Bardzo ciekawie to wygląda.

Wiele dziedzin nauki poszło do przodu i przeformułowało swój wycinek wiedzy tak, że trudno porównywać wiedzę z początku XX wieku z tym co jest teraz. Wyobraźcie sobie astronomię czy medycynę z 1900 roku, czy nawet 1950 roku z tym co jest teraz.
A w ekonomii niektóre teorie właśnie z tamtego czasu trzymają się mocno i mimo, ze młodsze pokolenia zaczynają kwestionować XIX...

Książka, która wykracza poza tradycyjne ramy ekonomii. Zamiast koncentrować się na wzroście gospodarczym jako jedynym wskaźniku sukcesu, Raworth proponuje nową perspektywę, w której celem jest zapewnienie dobrobytu wszystkim ludziom, jednocześnie szanując granice ekologiczne naszej planety. Jej koncepcja, znana jako „ekonomia obwarzanka”, oferuje świeże podejście do wyzwań współczesnego świata.

Raworth proponuje przyjęcie nowej perspektywy ekonomicznej, w której tradycyjne podejście (skupione na nieustannym wzroście PKB jako mierniku sukcesu) zostanie zastąpione modelem, w którym celem jest zapewnienie wszystkim ludziom dostępu do podstawowych potrzeb, takich jak edukacja, opieka zdrowotna czy godne warunki życia, przy jednoczesnym utrzymaniu granic ekologicznych naszej planety. Obrazowo przedstawia to za pomocą modelu obwarzanka: wewnętrzny krąg symbolizuje minimalne potrzeby ludzkie, a zewnętrzny granice ekologiczne. Przestrzeń pomiędzy nimi to obszar, w którym ludzkość może prosperować w sposób zrównoważony.

Model obwarzanka nie jest jedynie teoretycznym konceptem. Został on wdrożony w różnych miastach na całym świecie. Na przykład w Amsterdamie wprowadzono polityki miejskie oparte na tym modelu, takie jak prawdziwe ceny czy promowanie gospodarki cyrkularnej. Podobne inicjatywy mają miejsce w innych miastach, takich jak Barcelona czy Mexico City, które dążą do stworzenia bardziej zrównoważonych i sprawiedliwych społeczności.

Chociaż model obwarzanka oferuje nową perspektywę, nie jest wolny od krytyki. Niektórzy eksperci uważają, że jest zbyt ogólny i trudny do zastosowania w praktyce. Inni wskazują na potrzebę bardziej szczegółowych analiz i narzędzi, które umożliwią skuteczne wdrożenie tego modelu w różnych kontekstach. Tak czy owak, „Ekonomia obwarzanka” zmusza do refleksji nad obecnym modelem gospodarczym i proponuje alternatywę, która stawia na pierwszym miejscu dobro ludzi i planety. Jej wpływ na współczesną myśl ekonomiczną jest niezaprzeczalny.

Książka, która wykracza poza tradycyjne ramy ekonomii. Zamiast koncentrować się na wzroście gospodarczym jako jedynym wskaźniku sukcesu, Raworth proponuje nową perspektywę, w której celem jest zapewnienie dobrobytu wszystkim ludziom, jednocześnie szanując granice ekologiczne naszej planety. Jej koncepcja, znana jako „ekonomia obwarzanka”, oferuje świeże podejście do wyzwań...

Publikacja stanowi dobre podsumowanie współczesnej ekonomii oraz jej tendencji. Autorka porusza liczne zagadnienia związane z problemami wynikającymi z obecnego stanu rzeczy, lecz często brakuje na nie jednoznacznych odpowiedzi – proponowane rozwiązania bywają powielane, nieprecyzyjne i zbyt idealistyczne.

Autorka pisze bardzo przyjemnym językiem, skupiając się przede wszystkim na historii ekonomii oraz teoriach, które ukształtowały aktualną sytuację i jej skutki. Opis problemów jest interesujący, jednak po przedstawieniu zagadnień i sugestii dotyczących ich rozwiązania, miałem wrażenie, że pojawia się ciągle ta sama, zbyt idealistyczna wizja – wspólnoty pozbawionej oszustw, populizmu itd. Rozumiem, że autorka ma dobre intencje, ale przez to połowa książki traci na sile przekazu.

Publikacja stanowi dobre podsumowanie współczesnej ekonomii oraz jej tendencji. Autorka porusza liczne zagadnienia związane z problemami wynikającymi z obecnego stanu rzeczy, lecz często brakuje na nie jednoznacznych odpowiedzi – proponowane rozwiązania bywają powielane, nieprecyzyjne i zbyt idealistyczne.

Autorka pisze bardzo przyjemnym językiem, skupiając się przede...

Ekonomia Obwarzanka – Kate Raworth, 2017

„Bądź zmianą, którą pragniesz ujrzeć w świecie.”

Do lektury książki Kate Raworth podszedłem z przekonaniem, że jest to jedna z najważniejszych książek ekonomicznych XXI wieku. Być może z tego powodu, a także przez moje wcześniejsze doświadczenia z podobnymi pozycjami, oczekiwałem efektu „wow”. Chciałem, by książka zmieniła mój sposób postrzegania świata, choćby w niewielkim stopniu. Jednakże, mimo że nie doświadczyłem oczekiwanego „wow”, książka zdecydowanie nie traci na wartości, nawet po siedmiu latach od wydania.

Poruszane w niej problemy – takie jak nierówności społeczne czy zmiany klimatyczne – są jak najbardziej aktualne. Autorka stara się zmienić nasze myślenie o ekonomii, zachęcając do wyjścia poza schematy, które przez lata dominowały w rozważaniach o gospodarce. Te schematy były przyjęte nie tylko przez polityków i wykładowców akademickich, ale również przez zwykłych obywateli. Moim zdaniem, ta część książki jest wyjątkowo udana.

Największą siłą książki jest ukazanie, w jaki sposób teorie ekonomiczne XIX i XX wieku zostały przyjęte za pewnik, mimo braku jednoznacznych dowodów. Tak się stało, ponieważ były one wygodne dla ówczesnych decydentów. Łatwo było zbagatelizować problem nierówności społecznych, gdy główne teorie ekonomiczne uznawały je za zło konieczne w procesie rozwoju gospodarczego, które zniknie samoistnie w miarę bogacenia się państwa.

W opozycji do tego starego sposobu myślenia autorka proponuje alternatywne podejście, czerpiąc inspirację z innych autorów oraz teorii. Robi to w sposób przystępny i zrozumiały, wykorzystując rysunki i przykłady. Tytułowy „obwarzanek” jest bardzo trafny i dobrze ilustruje nową koncepcję. To ogromny plus, szczególnie dla osób, które dopiero zaczynają interesować się ekonomią. Książka może nie wprowadzić nic rewolucyjnego dla osób już zaznajomionych z tematyką, ale z pewnością wniesie wiele dla tych, którzy chcą poznać współczesne trendy oraz aktualne badania w tej dziedzinie. Jednocześnie, książka jest napisana w sposób, który pozwala na łatwe zrozumienie, bez obawy, że czytelnik zgubi się w skomplikowanych definicjach ekonomicznych.

Problem, jaki mam z tą książką, polega na tym, że takie alternatywne podejście do ekonomii wydaje się zbyt wyidealizowane. Każdy z nas, choćby raz w życiu, wyobrażał sobie świat, w którym ludzkość współpracuje na rzecz wspólnego dobra. Jednak dominacja kapitalizmu nie wynikała wyłącznie z chciwości garstki najbogatszych, ale także z faktu, że ta ideologia dobrze wkomponowała się w ludzką naturę oraz pragnienie poprawy swojego statusu i bycia lepszym od innych. Dlatego nie sądzę, by ludzkość była w stanie w pełni przejść do modelu proponowanego przez Raworth, przynajmniej nie bez jakiegoś przełomowego wydarzenia.

Ocena: warto przeczytać.

Ekonomia Obwarzanka – Kate Raworth, 2017

„Bądź zmianą, którą pragniesz ujrzeć w świecie.”

Do lektury książki Kate Raworth podszedłem z przekonaniem, że jest to jedna z najważniejszych książek ekonomicznych XXI wieku. Być może z tego powodu, a także przez moje wcześniejsze doświadczenia z podobnymi pozycjami, oczekiwałem efektu „wow”. Chciałem, by książka zmieniła mój...

Poprawna diagnoza, zbyt idealistyczna recepta. To tak w potężnym skrócie.
Raworth pisze w spobób interesujący, trafnie krytykuje nurt orotodoksyjnej, neoliberalnej ekonomii, dzieli się dobrymi spostrzeżeniami i zauważa potrzebę zmiany, jednak nie podaje jasnej i realnej ścieżki jak problemy współczesnego świata rozwiązać.
Zadaję sobie pytanie do kogo jest skierowana ta książka i wyjade mi się, że targetem są wszyscy zawiedzeni studenci ekonomii (i paru pokrewnych kierunków) na I roku studiów. Jako książkowa zajawka dla osób poszukujących nurtu alternatywnego względem ortodoksji, mogłaby się pewnie obronić, gorzej w przypadku, gdyby student zacząłby zadawać więcej pytań, ponieważ Raworth w tym momencie zostawia nam gorzkiego doughnuta na biurku i zamyka za sobą drzwi :/

Poprawna diagnoza, zbyt idealistyczna recepta. To tak w potężnym skrócie.
Raworth pisze w spobób interesujący, trafnie krytykuje nurt orotodoksyjnej, neoliberalnej ekonomii, dzieli się dobrymi spostrzeżeniami i zauważa potrzebę zmiany, jednak nie podaje jasnej i realnej ścieżki jak problemy współczesnego świata rozwiązać.
Zadaję sobie pytanie do kogo jest skierowana ta...

Kompleksowo przedstawiony pomysł nowego nurtu, który łączy w sobie dotychczasowe pomysły. Podoba mi się uwzględnienie barier planetarnych.
Aby pomysł trafił do szerszej grupy odbiorców.

Kompleksowo przedstawiony pomysł nowego nurtu, który łączy w sobie dotychczasowe pomysły. Podoba mi się uwzględnienie barier planetarnych.
Aby pomysł trafił do szerszej grupy odbiorców.