Zatrzymani pod Stalingradem. Klęska Luftwaffe i Hitlera na wschodzie, 1942-1943.

Bitwa Stalingradzka to z pewnością najokrutniejsza i najkrwawsza bitwa XX wieku. W wyniku prawie półrocznych zmagań o miasto (które obecnie nosi nazwę Wołgograd) zginęło po obydwu stronach konfliktu łącznie ponad milion żołnierzy - Austriaków, Chorwatów, Niemców, Rumunów, Węgrów, Włochów, Rosjan, Ukraińców. Jednocześnie jest to także jeden najczęściej opisywanych w książkach historycznych epizodów II Wojny Światowej, ilość publikacji jaka powstała przez lata jest wprost oszałamiająca. Oczywiście są to książki lepsze lub gorsze, natomiast w zachodniej historiografii skupiano się przede wszystkim raczej na walkach lądowych, zmagania w powietrzu cieszyły się odrobinę mniejszym zainteresowaniem historyków. Tą lukę niejako próbuje wypełnić książka Joela S.A. Haywarda - "Zatrzymani pod Stalingradem. Klęska Luftwaffe i Hitlera na wschodzie 1942-1943", wydana przez oświęcimski Napoleon V w 2015 roku.

Główny nacisk został tutaj położony na działania VIII Korpusu Lotniczego Lufwaffe w składzie 4 Floty Powietrznej pod dowództwem Wolframa von Richthofena - bezpośrednie wsparcie 6 Armii Wehrmachtu w jej szturmie na Stalingrad. Przy czym wspomniany marszałek polowy wyrasta tutaj na głównego bohatera i postać pierwszoplanową.

Pierwszy zarzut, który jest powszechny w przypadku publikacji pisanych o froncie wschodnim przez zachodnich historyków - brak źródeł sowieckich, co bezpośrednio wynika z braku dostępu do rosyjskich archiwów. Książka oparta jest wyłącznie na na źródłach niemieckich, w tym przede wszystkim na dziennikach Wolframa von Richthofena. Autor interpretuje je nieraz w sposób całkowicie bezkrytyczny. Osoby które coś już wiedzą w temacie, mają pewne wyobrażenie jak to wyglądało na południowym odcinku frontu i czytały inne publikacje, powinny te nieraz fantastyczne dane wyłapać, natomiast laik będzie wierzył na słowo w opowieści o Luftwaffe, która potrafiła strącić w powietrzu 100 maszyn w ciągu jednego dnia, bez strat własnych.

Całkowity jest brak udziału lotnictwa Węgier w kampanii, o ile o samolotach rumuńskich jest coś niecoś wspomniane, tak o Węgrach ani słowa, a pod względem żołnierzy, wysłali ich oni obok Włoch na front wschodni najwięcej ze wszystkich sojuszników III Rzeszy.

Z kolei lotnictwo sowieckie nie posiada w książce żadnej struktury organizacyjnej, jedynie nazwę WWS (Wojskowe Siły Powietrzne - Военно-воздушные силы). Brak również informacji o jego taktyce. Jeśli już jednak autor decyduje się na jakikolwiek jego opis to wyłącznie w negatywnym stylu - przestarzałe typy samolotów, piloci młodzi, niedoświadczeni itp.

Są rzecz jasna i plusy - największy to szeroki zakres tematyczny książki. Mamy tutaj zarys planowania Operacji "Fall Blau", oprócz tego jest poprzedzająca ją Kampania Krymska, Charków 1942, Kaukaz. Autor duży nacisk kładzie na kwestię zmagań na Morzu Czarnym i świetnie opisuje współdziałanie niemieckiej floty z lotnictwem, głównie w okresie zaciętych walk na Półwyspie Krymskich, ale w ogóle nie podaje nazw zatopionych sowieckich okrętów. Było to dla mnie poniekąd szokujące i świadczy o zwyczajnym lenistwie i niechlujstwie.

Pozytywnie również odbieram przedstawienie problemu produkcji, zapotrzebowania, zużycia ropy naftowej i wpływu tych zjawisk na planowanie strategiczne, na przykładzie chociażby III Rzeszy, której rezerwy tego surowca zawsze były niewystarczające dla prowadzenia wojny o takiej skali i jej prób opanowania roponośnych pól naftowych na Kaukazie. Dla mnie były to jedne z najbardziej interesujących fragmentów lektury.

Jednak najlepsza część książki, to ta o decyzji i samym utworzeniu w Stalingradzie mostu powietrznego, służącego do ewakuacji rannych z kotła oraz zaopatrywania 6 Armii Feldmarszałka Paulusa uwięzionej w mieście. Chociaż z drugiej strony, to tutaj właśnie w pełnej krasie objawia się sympatia autora do strony niemieckiej i jego dziwny sentyment do topniejącej w oczach tejże 6 armii.

Niestety, moje oczekiwania były naprawdę duże, a tymczasem otrzymałem stronniczą pracę, będącą bardziej apologią Luftwaffe, niż rzetelną książką, która pozwalałaby na obiektywne spojrzenie na ten aspekt Operacji "Fall Blau".

Bitwa Stalingradzka to z pewnością najokrutniejsza i najkrwawsza bitwa XX wieku. W wyniku prawie półrocznych zmagań o miasto (które obecnie nosi nazwę Wołgograd) zginęło po obydwu stronach konfliktu łącznie ponad milion żołnierzy - Austriaków, Chorwatów, Niemców, Rumunów, Węgrów, Włochów, Rosjan, Ukraińców. Jednocześnie jest to także jeden najczęściej opisywanych w...

Tytuł jest cokolwiek mylący. Główny nacisk został położony na działania Luftwaffe (VIII. Korpus Richthofena) - wsparcie 6. Armii w podejściu do Stalingradu. Największa wartość pracy leży w świetnym (imho lepszy niż u Beevora) opisie mostu powietrznego do oblężonego Stalingradu.

Tytuł jest cokolwiek mylący. Główny nacisk został położony na działania Luftwaffe (VIII. Korpus Richthofena) - wsparcie 6. Armii w podejściu do Stalingradu. Największa wartość pracy leży w świetnym (imho lepszy niż u Beevora) opisie mostu powietrznego do oblężonego Stalingradu.

Świetna, detaliczna pozycja. Na początku podchodziłem do niej z rezerwą – no cóż mi po samych działaniach Luftwaffe pod Stalingradem – wydawało mi się to zbyt szczegółowe i nużące. Nic z tych rzecz. Świetne pióro autora spowodowało, że książkę czytałem z najwyższą przyjemnością. Opisuje działania na froncie wschodni w jego części południowej w latach 1942 i 1943. Nie tylko działania lotnicze ale również funkcjonowanie armii lądowych. Narracja jest płynna, wzbogacona o najróżniejsze statystyki. Jednak nie zaburzają jego toku tylko wzbogacają przyjmowane tezy i wyciągane wnioski. Całość jest świetnie uzupełniona przez wspomnienia i dzienniki najważniejszych aktorów tych wydarzeń jak Mannstain, Richhofen i wielu innych. Świetna pozycja, zresztą kolejna wydawnictwa Napoleon V.

Świetna, detaliczna pozycja. Na początku podchodziłem do niej z rezerwą – no cóż mi po samych działaniach Luftwaffe pod Stalingradem – wydawało mi się to zbyt szczegółowe i nużące. Nic z tych rzecz. Świetne pióro autora spowodowało, że książkę czytałem z najwyższą przyjemnością. Opisuje działania na froncie wschodni w jego części południowej w latach 1942 i 1943. Nie tylko...

Publikacja jest syntezą działań Luftwaffe w wąskim okresie czasu. Dzięki temu ograniczeniu mamy bardzo ciekawą pozycję, która bardzo dokładnie omawia temat. Mimo, że wojska lotnicze są głównym daniem, znajdziemy na kartach pracy rozważania o armii lądowej i sytuacji strategicznej. Wszystko jest zgrabnie połączone w jeden pasjonujący wywód. Autor skupia się też na sylwetkach poszczególnych dowódców. Czerpie z ich wspomnień i dzienników starając się przesiewać je przez krytyczne sita. Dzięki nowym badaniom zostaną poddane surowszemu osądowi starsze źródła. Wiele odniesień do literatury odnajdziemy w przypisach pod tekstem.
Wydanie bardzo staranne. Twarda lakierowana oprawa i dobrej jakości papier.
W środku oprócz tekstu mapy i zdjęcia
Jednak przydałaby się dokładniejsza korekta tekstu. Zdarzają się lapsusy ortograficzne typu dzielenie wyrazów przy przenoszeniu np. liczy- ć.
Kolejna ciekawa i bardzo poszerzająca horyzonty wiedzy w oparciu o nowe badania publikacja Napoleon V. Jeżeli dodam, że język autora jest bardzo przystępny i książka wciąga na dłuższe okresu czasu- to warto po nią sięgnąć.

Publikacja jest syntezą działań Luftwaffe w wąskim okresie czasu. Dzięki temu ograniczeniu mamy bardzo ciekawą pozycję, która bardzo dokładnie omawia temat. Mimo, że wojska lotnicze są głównym daniem, znajdziemy na kartach pracy rozważania o armii lądowej i sytuacji strategicznej. Wszystko jest zgrabnie połączone w jeden pasjonujący wywód. Autor skupia się też na sylwetkach...