Żywoty cezarów. Tom 1

historia przepleciona plotkami w sumie czyta się jak kryminał, świetna książka

historia przepleciona plotkami w sumie czyta się jak kryminał, świetna książka

[...]
Nie ma nic bardziej nieprzewidywalnego niż motłoch, nic bardziej niejasnego niż opinia publiczna, nic bardziej zwodniczego niż cały system polityczny.
[...]
Eamus quo nos signa deorum et iniquitas inimicorum nostrorum vocant.
Alea iacta est.

𝐙 𝐂𝐘𝐊𝐋𝐔 "𝐎𝐂𝐀𝐋𝐈Ć 𝐎𝐃 𝐙𝐀𝐏𝐎𝐌𝐍𝐈𝐄𝐍𝐈𝐀 -𝗞𝗟𝗔𝗦𝗬𝗞𝗔" 🎧📚👩💗
"De vita Caesarum" to najważniejsze i jedyne zachowane w całości dzieło Swetoniusza właściwie Gajusza Swetoniusza Tranquillusa , powszechnie znane w języku angielskim jako "The Twelve Caesars". Jest to zbiór 12 biografii kolejnych rzymskich władców od Juliusza Cezara do Domicjana .Prawdopodobnie zostało ono napisane w czasach Hadriana.
Inne prace Swetoniusza dotyczyły codziennego życia Rzymu , polityki, oratorium i życia znanych pisarzy, w tym poetów, historyków i gramatyków. Kilka z tych ksiąg przetrwało częściowo, lecz wiele zaginęło.
Tekst łaciński pochodzi od Maksymiliana Ihma z wydania Teubnera z 1907 roku, z kosmetycznymi zmianami, jak w wydaniu Loeb Classical Library z lat 1913‑1914. Tłumaczenie angielskie wykonał J. C. Rolfe i ukazało się w tym samym wydaniu. Zarówno tekst, jak i tłumaczenie należą do domeny publicznej.

Na tę konkretną powieść składa się 12 ksiąg, które z kolei są podzielone na mniejsze sekcje :
-Tekst łaciński .-Tłumaczenie angielskie
KSIEGA - I
-DIVVS IVLIVS -JULIUS CAESAR
KSIEGA - II
-DIVVS AVGVSTVS -AUGUSTUS
KSIĘGA - III
-TIBERIVS -TIBERIUS
KSIĘGA - IV
-CALIGVLA -CALIGULA
KSIĘGA - V
-DIVVS CLAVDIVS -CLAUDIUS
KSIĘGA - VI
-NERO -NERO
KSIĘGA - VII
-GALBA -GALBA
-OTHO -OTHO
-VITELLIVS -VITELLIUS
KSIĘGA - VIII
-DIVVS VESPASIANVS -VESPASIAN
-DIVVS TITVS -TITUS
-DOMITIANVS -DOMITIAN
Ukazują się też wydania w 8 księgach, podzielonych na 12 części, które zawierają tyleż biografii w porządku chronologicznym:
Boski Juliusz – KSIĘGA I (89 rozdziałów)
Boski August – KSIĘGA II (101 rozdziałów)
Tyberiusz – KSIĘGA III (76 rozdziałów)
Gajus Kaligula – KSIĘGA IV (60 rozdziałów)
Boski Klaudiusz – KSIĘGA V (46 rozdziałów)
Nero – KSIĘGA VI (57 rozdziałów)
Galba – KSIĘGA VII (23 rozdziały)
Oton – KSIĘGA VII (12 rozdziałów)
Witeliusz – KSIĘGA VII (18 rozdziałów)
Boski Wespazjan – KSIĘGA VIII (25 rozdziałów)
Boski Tytus – KSIĘGA VIII (11 rozdziałów)
Domicjan – KSIĘGA VIII (23 rozdziały)
Do Żywotów Swetoniusza nawiązywała pomyślana jako ich kontynuacja Historia Augusta, powstała jako zbiorowe dzieło autorskie w czasach późniejszych.
To monumentalne dzieło opowiada historię z życia każdego Cezara według ustalonej formuły i zawiera cenne informacje dotyczące życia, kariery politycznej, wyglądu zewnętrznego czy nawyków pierwszych cesarzy rzymskiego imperium, które nie występują w innych źródłach.: zaczynając od opisów wyglądu, znaków, historii rodziny, cytatów, a następnie historii podanych w spójnej kolejności. Zapisał najwcześniejsze relacje o napadach padaczkowych Juliusza Cezara . Pełno w niej anegdot często zabawnych, acz fascynujących. Oczywiście można je potraktować jako coś w rodzaju ploteczek ze starożytnego świata. Trzeba przyznać, że forma plotek często świadczy o duchu czasów i uwypukla ówczesne bieżące problemy, z których się rodzą.
Z co ciekawszych kąsków można wysnuć wnioski, że taki chociażby Kaligula był szalony jak gruszka, August był najlepszy z możliwych, Neron dojrzał do łoża Freuda, a gdyby nie pogodny dziadek Wespazjan, wielkie Imperium Rzymskie dawno zniknęłoby w mrokach historii, a dzisiejsi turyści nie mieliby przy Koloseum miejsca do robienia zdjęć.
Jednak jest to również doskonałe źródło informacji, a już na pewno wspaniały wstęp do innych dzieł tamtego burzliwego okresu i początkach naszej cywilizacji oraz kolejny dowód na to, że książka oraz jej autor to niezastąpione medium, które nigdy się nie starzeje. Zatem ...
𝗖𝗭𝗬𝗧𝗔𝗝𝗖𝗜𝗘 ⵑ 𝗞𝗟𝗔𝗦𝗬𝗞Ę 𝗭𝗔𝗪𝗦𝗭𝗘 𝗪𝗔𝗥𝗧𝗢 ⵑ
𝗦𝗭𝗖𝗭𝗘𝗥𝗭𝗘 𝗣𝗢𝗟𝗘𝗖𝗔𝗠 ⵑ

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
𝗗𝗟𝗔 𝗖𝗜𝗘𝗞𝗔𝗪𝗦𝗞𝗜𝗖𝗛 :
Swetoniusz był bliskim przyjacielem senatora i autora listów Pliniusza Młodszego . Pliniusz opisuje go jako „cichego i pilnego, człowieka oddanego pisaniu”. Pliniusz pomógł mu kupić małą posiadłość i wstawił się u cesarza Trajana o przyznanie Swetoniuszowi immunitetów zwykle przyznawanych ojcu trójki dzieci, ius trium liberorum , ponieważ jego małżeństwo było bezdzietne. Dzięki Pliniuszowi Swetoniusz zyskał łaskę Trajana i Hadriana .
Mógł służyć w sztabie Pliniusza, gdy Pliniusz był cesarskim namiestnikiem ( legatus Augusti pro praetore ) Bitynii i Pontu (północna Azja Mniejsza ) w latach 110–112. Za Trajana pełnił funkcję sekretarza studiów (dokładne funkcje są niepewne) i dyrektora archiwów cesarskich.
Za Hadriana został sekretarzem cesarza. Według kontrowersyjnej i niepełnej pod względem faktów Historii Augusta Hadrian później odprawił Swetoniusza za romans z cesarzową Vibią Sabiną .

Poniższa lista zaginionych dzieł Swetoniusza pochodzi z przedmowy Roberta Gravesa do jego tłumaczenia Dwunastu Cezarów.
Royal Biographies
Lives of Famous Whores
Roman Manners and Customs
The Roman Year
The Roman Festivals
Roman Dress
Greek Games
Offices of State
On Cicero's Republic
Physical Defects of Mankind
Methods of Reckoning Time
An Essay on Nature
Greek Objurations
Grammatical Problems
Critical Signs Used in Books

Wstęp do wydania Loeba Swetoniusza, przetłumaczonego przez JC Rolfe’a, ze wstępem KR Bradleya, odwołuje się do Sudy pod następującymi tytułami :
On Greek games
On Roman spectacles and games
On the Roman year
On critical signs in books
On Cicero's Republic
On names and types of clothes
On insults
On Rome and its customs and manners

Tom zawiera także inne tytuły, które nie zostały potwierdzone w Sudzie.
On famous courtesans
On kings
On the institution of offices
On physical defects
On weather signs
On names of seas and rivers
On names of winds
Dwa inne tytuły mogą być również zbiorami niektórych z wymienionych powyżej :
Pratum (Miscellany)
On various matters
dodatkowe informacje wiki angielska oraz strony z łacińską wersją oraz jej tłumaczeniem.

[...]
Nie ma nic bardziej nieprzewidywalnego niż motłoch, nic bardziej niejasnego niż opinia publiczna, nic bardziej zwodniczego niż cały system polityczny.
[...]
Eamus quo nos signa deorum et iniquitas inimicorum nostrorum vocant.
Alea iacta est.

𝐙 𝐂𝐘𝐊𝐋𝐔 "𝐎𝐂𝐀𝐋𝐈Ć 𝐎𝐃 𝐙𝐀𝐏𝐎𝐌𝐍𝐈𝐄𝐍𝐈𝐀 -𝗞𝗟𝗔𝗦𝗬𝗞𝗔" 🎧📚👩💗
"De vita Caesarum" to najważniejsze i jedyne zachowane w całości dzieło...

Plotki, ploteczki
Bardzo interesujące źródło historyczne, ale lepiej przeczytać wpierw wstęp lub jakąś krytykę. Swetoniusz - co adekwatne u wielu dawnych dziejopisów - często lubi urozmaicić pewien aspekt jakiegoś żywotu, lub również jak wielu antycznych historyków opisuje postaci ze względu na osobiste sympatie i antypatie. Źródło wielu mitów o cesarzach, później dalej propagowanych np. w "Ja, Klaudiusz".

Plotki, ploteczki
Bardzo interesujące źródło historyczne, ale lepiej przeczytać wpierw wstęp lub jakąś krytykę. Swetoniusz - co adekwatne u wielu dawnych dziejopisów - często lubi urozmaicić pewien aspekt jakiegoś żywotu, lub również jak wielu antycznych historyków opisuje postaci ze względu na osobiste sympatie i antypatie. Źródło wielu mitów o cesarzach, później dalej...

Everyone is gay af

Everyone is gay af

Klasyczne dzieło Swetoniusza, opowiadające dzieje dwunastu władców Starożytnego Rzymu, od Juliusza Cezara po Domicjana. Autor przedstawia najważniejsze fakty z życia, ale też zwyczajną charakterystykę każdego z nich - nie zawsze ponoć rzetelnie, ale to jedno z niewielu dzieł starożytnych, które pozostało do naszych czasów. Ciężka do czytania.

Klasyczne dzieło Swetoniusza, opowiadające dzieje dwunastu władców Starożytnego Rzymu, od Juliusza Cezara po Domicjana. Autor przedstawia najważniejsze fakty z życia, ale też zwyczajną charakterystykę każdego z nich - nie zawsze ponoć rzetelnie, ale to jedno z niewielu dzieł starożytnych, które pozostało do naszych czasów. Ciężka do czytania.

Źródło narracyjno-historiograficzne najwyższego sortu.
Swetoniański model biografii jest wzorcowy i wiele wieków później nadal odnajdywał pole do popisu - chociażby w "Vita Caroli Magni".

Źródło narracyjno-historiograficzne najwyższego sortu.
Swetoniański model biografii jest wzorcowy i wiele wieków później nadal odnajdywał pole do popisu - chociażby w "Vita Caroli Magni".

Czyta się jak kryminał.

Czyta się jak kryminał.

Sukcesem Swetoniusza jest to, że po dwóch tysiącach lat dalej wszyscy chętnie go czytamy, a konkurencja Tacyta i Kasjusza Diona, chociaż równie interesująca, nie cieszy się aż taką popularnością. Laicy zadowolą się barwnymi opisami ekscesów, szaleństw i ekstrawagancji, czy też całkiem sympatycznych anegdot o Auguście czy Wespazjanie. Historycy mają tu przed sobą jedno z najbardziej kompletnych źródeł tego typu z okresu, wciąż otwarte na nowe badania. Natomiast miłośnicy literatury w dziele Swetoniusza, zwłaszcza w biografii Kaliguli czy Nerona, odnajdą bogate w topiczne przedstawienia dzieło, pełne odniesień do innych starożytnych hitów, z dziełami Seneki włącznie. Zdecydowanie polecam zainteresowanym literaturą starożytną czytelnikom dokładne przeanalizowanie Żywotów pod kątem wykorzystanych motywów - bogata literatura na temat Swetoniusza naprawdę pozwala zakochać się w tym cesarskim sekretarzu.

Sukcesem Swetoniusza jest to, że po dwóch tysiącach lat dalej wszyscy chętnie go czytamy, a konkurencja Tacyta i Kasjusza Diona, chociaż równie interesująca, nie cieszy się aż taką popularnością. Laicy zadowolą się barwnymi opisami ekscesów, szaleństw i ekstrawagancji, czy też całkiem sympatycznych anegdot o Auguście czy Wespazjanie. Historycy mają tu przed sobą jedno z...

Historie sprzed dwóch tysięcy lat a jak aktualne. Życiorysy niezwykłych śmiertelników-bogów. Spisane ręką fascynata biografa, który nigdy nie doczekał się własnej. „Żywoty Cezarów” Swetoniusza to dzieło ponadczasowe, nieumierające.
Nieumierające dla nas dzięki pięknemu tłumaczeniu pani Janiny Niemirskiej-Pliszczyńskiej. Właściwie już od pierwszej strony książka ta staje się nam duchowa i bliska. Tłumaczka informuje nas, że praca nad nią uratowała jej życie psychiczne podczas okupacji niemieckiej. Podczas jednej z łapanek do jej domu wbiegł ratujący się przed śmiercią tłum ludzi. By zachować zdrowe zmysły, mózg nakazał jej zrobić coś, w czym odnajdzie radość. Tą radością i ucieczką od traumy wojny był Swetoniusz.

Swetoniusz został wciągnięty na dwór cesarski jako sekretarz przez samego Hadriana. Zaszczyt ten był wynikiem skrupulatności i lekkości pióra pisarza. Żywoty Cezarów cieszyły się już wielką popularnością za życia biografa, pomimo że istniały już podobne dzieła Tacyta. Swetoniusz miał jednak swój fason pisarski. Oprócz opisów specyficznie rzymskich cech życia autor opisuje wszelakie obrzędy wojskowe, opisuje rodzinę oraz znaki wieszcze przed zgonem danego cesarza. Oprócz gromadzenia faktów pisarz dokonywał również analizy charakterologicznej oraz fizjonomii rządzących, dawał władcom osobowość. Dzięki niemu ulepiliśmy w wyobraźni wygląd i zachowanie znanych cesarzy. Rozpoznajemy je bez trudu.

” Wyglądał poważnie, nawet dostojnie, gdy stał lub siedział, szczególnie zaś gdy leżał. Dobrze zbudowany, silny, miał piękną postawę i piękne, siwe włosy, pełny kark. Lecz w czasie chodu zawodziły go zbyt słabe wiązania kolan. Gdy mówił, czy to żartem, czy poważnie, szpeciły go różne śmiesznostki: nieprzystojny śmiech, gniew tym bardziej wstrętny, że pianą toczył z otwartych ust, nozdrza zawsze wilgotne, oprócz tego jąkanie i stałe kołysanie głowy, szczególnie zmagające się podczas najmniejszego ruchu..
Najbardziej charakterystyczną jego cechą była trwożliwość i nieufność. W pierwszych dniach panowania, chociaż, jak to już powiedziałem, okazywał przesadną uprzejmość, jednak ośmielał się zasiąść do uczty tylko wtedy, gdy otaczała go straż z oszczepami, a żołnierze podawali potrawy ”.

O innym pisał: ”Wzrostu było dość słusznego. Ciało miał pokryte plamami i cuchnące, włosy jasnoblond, twarz raczej piękną niż miłą, oczy niebieskawe, krótkowidzące, kark opasły, brzuch wydatny, golenie wyjątkowo szczupłe… Swoim strojem i wyglądem budził odrazę. Włosy miał zawsze ułożone piętrowo… Występował publicznie najczęściej w stroju domowym, z chustką do nosa obwiązaną dookoła szyi, niczym nie przepasany, bez obuwia… Jako że miał słabość do poezji, chętnie i bez trudu układał pieśni. Miał też niemałe upodobanie do malarstwa i rzeźby. Pragnął sławy wieczystej i nieśmiertelnej”.

To pięknie wydana edycja, z ilustracjami, tablicami genealogicznymi oraz z pięknym wstępem i komentarzem tłumaczki. Łatwo przenosi nas w czasy dawne, w czasy pogańskich świątyń, igrzysk, rydwanów i teatrów. Lektura obowiązkowa dla fascynatów historii antycznej.

Historie sprzed dwóch tysięcy lat a jak aktualne. Życiorysy niezwykłych śmiertelników-bogów. Spisane ręką fascynata biografa, który nigdy nie doczekał się własnej. „Żywoty Cezarów” Swetoniusza to dzieło ponadczasowe, nieumierające.
Nieumierające dla nas dzięki pięknemu tłumaczeniu pani Janiny Niemirskiej-Pliszczyńskiej. Właściwie już od pierwszej strony książka ta staje...

„Żywoty Cezarów” (Lektura na sobotę)

„[Juliusz Cezar] już u szczytu potęgi będąc, wynosił pewnych ludzi nawet z najniższego stanu, na najwyższe godności. Gdy z tego powodu czyniono mu wyrzuty, oświadczył publicznie, że „skoro skorzystał z pomocy bandytów i rozbójników dla obrony swej godności, takim także ludziom równą wdzięczność świadczyć będzie” (s.70)

„Żywoty Cezarów” Swetoniusza są jak dobre wino. Im starsze tym lepsze i mimo upływu wieków od ich powstania jest pozycją, która powinien przeczytać każdy zainteresowany historią cesarskiego Rzymu.
Gaius Suetonius Tranquillus w swoim najsłynniejszym dziele prezentuje sylwetki Juliusza Cezaraz oraz 11 pierwszych cesarzy rzymskich. Każdą z prezentowanych przez siebie biografii Swetoniusz podzielił na trzy części. Pierwsza stanowi chronologiczny opis życia danej postaci. Druga tzw. „species” jest opisem cech duchowych i fizycznych, przedstawieniem wad oraz zalet. Ostatnia część jest przedstawieniem okoliczności śmierci cesarza z obszernym przedstawieniem zjawisk nadprzyrodzonych czy przepowiedni, które miały zwiastować odejście władcy Rzymu z tego świata.

„[Tyberiusz] karności wojskowej przestrzegał jak najsurowiej. Wznowił stosowane w przeszłości różne rodzaje kar i nagan. Nawet legata legionu napiętnował naganą za to, że kilku żołnierzy wysłał ze swoim wyzwoleńcem za rzekę na polowanie. Na ogół bynajmniej nie zdawał się na los i przypadek” (s.180)

Swetoniusz przygotowują swoje dzieło miał dostęp do archiwów cesarskich, na których oparł swoje dzieło. Trzeba jednak zauważyć, że autor ma słabość do przytaczania plotek, mniej lub bardziej złośliwych anegdot czy opisywania historyjek, które śmiało można nazwać paszkwilami. Choć trudno uwierzyć we wszystkie przytaczane przez rzymskiego autora historie, z pewnością dają one współczesnemu czytelnikowi pewien wgląd w obyczajowość starożytnych elit oraz ich upodobań do „wyszukanych” rozrywek.

Cesarzowie prezentowani przez Swetoniusza to ludzie z krwi i kości, których historie wciągają od samego początku. Jak wspomniałem, rzymski autor ma duże zamiłowanie do plotkarskich opowieści, ale z drugiej strony pokazuje rzymskich cesarzy jako osoby, które niezbyt różniły się od nas samych. Na kartach pracy Swetoniusza poczytamy o Oktawianie Auguście, który był niezbyt chętny do zawierania przyjaźni, ale jeżeli już kogoś obdarzył zaufaniem był wierny danej osobie do końca. Poznamy historię Klaudiusza, który czuł wielki strach przed zamachem na swoją osobę, a do posiłku przystępował, gdy był otoczony przez straż, a potrawy podawali mu żołnierze. Dowiemy się jak wyglądał plan dnia Wespazjana oraz o jakiej porze był on najbardziej przystępny i gotowy do pomyślnego załatwienia sprawy petentów.

„[Neron] swoim ciałem kupczył tak szczodrze, że nie tylko splamił rozpustą prawie wszystkie jego części, lecz wymyślił jeszcze jakby nowy rodzaj zabawy. Oto przebrany w skórę dzikiego zwierzęcia wypadał z klatki i rzucał się na organy płciowe mężczyzn i kobiet przywiązanych do słupa. A gdy do syta zaspokoił swą okrutną żądzę, oddawał się wyzwoleńcowi Doryforosowi” (s. 318).

„Żywoty Cezarów” zostały przełożone przez Janinę Niemirską-Pliszczyńską (pierwsze wydanie ukazało się w 1954 r.) oraz opatrzone przez nią przypisami. W obecnym wydaniu zamieszczono sporo materiału ilustracyjnego przedstawiających głównych bohaterów dzieła Swetoniusza oraz dodano tablice genealogiczne. Dla każdego kontakt z dziełem rzymskiego pisarza będzie nieco inny. Moim zdaniem warto do Swetoniusza – nawet gdy się go już raz przeczytało – wracać od czasu do czasu. Jego dzieło doskonale pokazuje naszą ludzką naturę i wszelkie jej słabości, które są czasem ukryte pod płaszczykiem „boskości” czy pełnionej funkcji.

„[Tytus] jako trybun wojskowy służył w Germanii i Brytanii. Tam zyskał sobie jak najlepszą sławę swej dzielności i nie mniejszą rozwagą, jak świadczy wielka liczba jego posągów i wizerunków oraz napisów w obydwu prowincjach. Po służbie wojskowej poświecił się pracy na polu sądowym, odznaczając się raczej szlachetnością charakteru niż pracowitością” (s.404)

„Żywoty Cezarów” (Lektura na sobotę)

„[Juliusz Cezar] już u szczytu potęgi będąc, wynosił pewnych ludzi nawet z najniższego stanu, na najwyższe godności. Gdy z tego powodu czyniono mu wyrzuty, oświadczył publicznie, że „skoro skorzystał z pomocy bandytów i rozbójników dla obrony swej godności, takim także ludziom równą wdzięczność świadczyć będzie” (s.70)

„Żywoty...