Dynamizm Boškovića
Greg Whitlock w artykule Roger Boscovich, Benedict de Spinoza and FriedrichNietzsche: The Untold Story62 omawia wpływ Boškovića i Spinozy na kształtowanie się metafizycznych poglądów Nietzschego. Chodzi przede wszystkim o dość specyficzne rozumienie materializmu. Nietzsche poznaje stanowisko Boškovića dzięki lekturze pracy Geschichte des Materialismus und Kritik seiner Bedeutung in der Gegenwart (1865), za którą odpowiadał Friedrich Albert Lange, niemiecki filozof i publicysta, powiązany z

fizjologicznym nurtem interpretacji w neokantyzmie. Co ciekawe, istnieje polskie tłumaczenie tej pracy – Historya filozofii materyalistycznej i jej znaczenie wteraźniejszości – opublikowane już w 1881 roku, w przekładzie Aleksandra Świętochowskiego. Nietzsche czyta pracę Langego już w 1866 roku (a więc rok po publikacji), a w 1872 sięga po oryginalny tekst Boškovića, Theoria philosophiaenaturalis (1758). Warto może zatrzymać się w tym momencie i napisać parę słów o tym autorze. Ruđer Josip Bošković (1711-1783) to chorwacki myśliciel, polihistor, fizyk, astronom, matematyk, filozof, dyplomata, poeta, teolog, ksiądz z zakonu Jezuitów.
Urodził się w Raguzie (obecnie Dubrownik w Chorwacji), tworzył głównie we Włoszech, uchodzi za prekursora geometrii nieeuklidesowych. Sformułował rozumowanie, nazwane na jego cześć demonem Boškovića, co oczywiście nawiązuje do znanej figury demona Laplace’a. Autor wysoce oryginalnej teorii fizycznej, nazywanej zwykle dynamizmem Boškovića, której wyraźny ślad widać w teorii przyrodniczej Friedricha Nietzschego.
Nazwisko samego Boškovića tylko raz występuje w opublikowanych pracach Nietzschego, w dwunastym paragrafie Poza dobrem i złem. Preludium do filozofii przyszłości.

...wszyscy mężczyźni są kłamcy, zmiennicy, fałszywi, paple, obłudnicy, pyszałki lub tchórze, nędzni i zmysłowi; wszystkie kobiety są przewrotne, wyrachowane, próżne, ciekawe i zepsute; świat jest jedną kałużą bez dna, gdzie pełzają najpotworniejsze foki, przewalając się na górach błota; ale jest na świecie jedna rzecz święta i wzniosła, a mianowicie zespolenie tych dwojga istot tak niedoskonałych i ohydnych.

...wszyscy mężczyźni są kłamcy, zmiennicy, fałszywi, paple, obłudnicy, pyszałki lub tchórze, nędzni i zmysłowi; wszystkie kobiety są przewrotne, wyrachowane, próżne, ciekawe i zepsute; świat jest jedną kałużą bez dna, gdzie pełzają najpotworniejsze foki, przewalając się na górach błota; ale jest na świecie jedna rzecz święta i wzniosła, a mianowicie zespolenie tych dwojga istot...

-Gdybym rok temu została w domu, tak jak chciałam, i nie przyszła na gwiazdkowe przyjęcie lekarzy, nigdy byśmy się nie spotkali.
-Nieprawda-szepnął jej do ucha-znalazłbym Cię.

-Gdybym rok temu została w domu, tak jak chciałam, i nie przyszła na gwiazdkowe przyjęcie lekarzy, nigdy byśmy się nie spotkali.
-Nieprawda-szepnął jej do ucha-znalazłbym Cię.

,, Nigdy tak naprawdę nie można nikogo mieć. Nieważne, jak bardzo się kocha, ten ktoś może się wyśliznąć między palcami jak woda i nic nie da się zrobić." ~ str.154

,, Nigdy tak naprawdę nie można nikogo mieć. Nieważne, jak bardzo się kocha, ten ktoś może się wyśliznąć między palcami jak woda i nic nie da się zrobić." ~ str.154

Przeznaczeniem człowieka - mówiło widmo - jest żyć wspólnie z innymi ludźmi, razem z nimi pracować dla wspólnego dobra, razem cierpieć w niedoli, dzielić swoje radości i samemu cieszyć się szczęściem innych. Kto żyje wyłącznie dla siebie, ten po śmierci skazany jest na wieczne tułanie (jak ja, nieszczęsny!), staje się martwym świadkiem tych wszystkich spraw i rzeczy, w których nigdy nie brał udziału!

Przeznaczeniem człowieka - mówiło widmo - jest żyć wspólnie z innymi ludźmi, razem z nimi pracować dla wspólnego dobra, razem cierpieć w niedoli, dzielić swoje radości i samemu cieszyć się szczęściem innych. Kto żyje wyłącznie dla siebie, ten po śmierci skazany jest na wieczne tułanie (jak ja, nieszczęsny!), staje się martwym świadkiem tych wszystkich spraw i rzeczy, w których ...

Ludzki punkt widzenia jest sprzeczny z naturą anielskości. Anioły przyglądają się sobie w altruistycznym poczuciu, że każdy z nich jest gorszy od drugiego, i dlatego odczuwają potrzebę stałego wspinania się po szczeblach Drabiny.

Ludzki punkt widzenia jest sprzeczny z naturą anielskości. Anioły przyglądają się sobie w altruistycznym poczuciu, że każdy z nich jest gorszy od drugiego, i dlatego odczuwają potrzebę stałego wspinania się po szczeblach Drabiny.

Połknąłem pastylki na złagodzenie niestrawności, spojrzałem właśnie na swoje odbicie w lustrze, zasalutowałem sobie do kapelusza i zapytałem jak się miewam. Ojciec mnie tego nauczył, kiedy byłem w liceum. Spójrz sobie w oczy i zobaczysz jak inni cię dzisiaj widzieli. Nie przyglądaj się swoim krostkom ani włosom w nosie - chyba że z samego rana albo też przed wyjściem.

Połknąłem pastylki na złagodzenie niestrawności, spojrzałem właśnie na swoje odbicie w lustrze, zasalutowałem sobie do kapelusza i zapytałem jak się miewam. Ojciec mnie tego nauczył, kiedy byłem w liceum. Spójrz sobie w oczy i zobaczysz jak inni cię dzisiaj widzieli. Nie przyglądaj się swoim krostkom ani włosom w nosie - chyba że z samego rana albo też przed wyjściem.

Czy to ptak, czy to samolot? Nie, to człowiek bankomat.

Czy to ptak, czy to samolot? Nie, to człowiek bankomat.

Uderzyła mnie od razu liczba młodych Anglików rozsianych w tym tłumie: wszyscy dobrze ubrani, wszyscy jakby trochę głodni, cicho i poważnie rozmawiali z budzącymi zaufanie Amerykanami. Na pewno chcieli im coś sprzedać: akcje albo polisy ubezpieczeniowe, albo samochody. W każdym razie widać było, że wiją się w mękach, czując bliskość dużych pieniędzy, przekonani, że mogliby je mieć za kilka trafnie dobranych słów.

Uderzyła mnie od razu liczba młodych Anglików rozsianych w tym tłumie: wszyscy dobrze ubrani, wszyscy jakby trochę głodni, cicho i poważnie rozmawiali z budzącymi zaufanie Amerykanami. Na pewno chcieli im coś sprzedać: akcje albo polisy ubezpieczeniowe, albo samochody. W każdym razie widać było, że wiją się w mękach, czując bliskość dużych pieniędzy, przekonani, że mogliby je m...

W 1988 roku Ne Win za radą swoich astrologów wycofuje z obiegu monety o nominałach dwadzieścia pięć, trzydzieści pięć i siedemdziesiąt pięć kyatów, wprowadzając w zamian banknot dziewięćdziesiędziokyatowy. Ludzie w ciągu jednej nocy tracą oszczędności.

W 1988 roku Ne Win za radą swoich astrologów wycofuje z obiegu monety o nominałach dwadzieścia pięć, trzydzieści pięć i siedemdziesiąt pięć kyatów, wprowadzając w zamian banknot dziewięćdziesiędziokyatowy. Ludzie w ciągu jednej nocy tracą oszczędności.