Cytaty z tagiem "dynamizm boskovica" [1]

Dynamizm Boškovića
Greg Whitlock w artykule Roger Boscovich, Benedict de Spinoza and FriedrichNietzsche: The Untold Story62 omawia wpływ Boškovića i Spinozy na kształtowanie się metafizycznych poglądów Nietzschego. Chodzi przede wszystkim o dość specyficzne rozumienie materializmu. Nietzsche poznaje stanowisko Boškovića dzięki lekturze pracy Geschichte des Materialismus und Kritik seiner Bedeutung in der Gegenwart (1865), za którą odpowiadał Friedrich Albert Lange, niemiecki filozof i publicysta, powiązany z

fizjologicznym nurtem interpretacji w neokantyzmie. Co ciekawe, istnieje polskie tłumaczenie tej pracy – Historya filozofii materyalistycznej i jej znaczenie wteraźniejszości – opublikowane już w 1881 roku, w przekładzie Aleksandra Świętochowskiego. Nietzsche czyta pracę Langego już w 1866 roku (a więc rok po publikacji), a w 1872 sięga po oryginalny tekst Boškovića, Theoria philosophiaenaturalis (1758). Warto może zatrzymać się w tym momencie i napisać parę słów o tym autorze. Ruđer Josip Bošković (1711-1783) to chorwacki myśliciel, polihistor, fizyk, astronom, matematyk, filozof, dyplomata, poeta, teolog, ksiądz z zakonu Jezuitów.
Urodził się w Raguzie (obecnie Dubrownik w Chorwacji), tworzył głównie we Włoszech, uchodzi za prekursora geometrii nieeuklidesowych. Sformułował rozumowanie, nazwane na jego cześć demonem Boškovića, co oczywiście nawiązuje do znanej figury demona Laplace’a. Autor wysoce oryginalnej teorii fizycznej, nazywanej zwykle dynamizmem Boškovića, której wyraźny ślad widać w teorii przyrodniczej Friedricha Nietzschego.
Nazwisko samego Boškovića tylko raz występuje w opublikowanych pracach Nietzschego, w dwunastym paragrafie Poza dobrem i złem. Preludium do filozofii przyszłości.