Spot promujący polskie książki. Szczepan Twardoch nie szczędzi krytyki – „żenująco głupi”
Instytut Książki opublikował wideo, w którym promuje „najciekawsze i najbardziej inspirujące książki polskich autorów”. Spot, zrealizowany „z rozmachem godnym superprodukcji”, zbiera jednak negatywne komentarze. Szczepan Twardoch nazywa go „żenująco głupim” i „pięć razy za długim”.
kadr ze spotu Instytutu Książki
W sieci rozgorzała dyskusja dotycząca spotu wyprodukowanego przez Instytut Książki. Jego celem jest promowanie „New Books from Poland” – wydawanego przez Instytut Książki w Krakowie wyboru nowości z polskiego rynku książki skierowanego do zagranicznych wydawców. Katalog oraz specjalna strona internetowa booksfrompoland.pl mają zaprezentować przedstawicielom zagranicznych rynków polskie publikacje i umożliwić im kupno praw do wydania i przekładu.
„New Books from Poland” – ostra krytyka spotu
Spot trwa 3 minuty i 12 sekund. W jego trakcie oglądamy metaforyczne przedstawienie treści zawartych w poszczególnych książkach. Rozpoczyna go ujęcie nad morzem, o zmierzchu. Kamera pokazuje wyrzuconego na brzeg robota, a narrator rozpoczyna opowieść o poszczególnych książkach. Spot utrzymany jest w poważnym tonie, towarzyszy mu podniosła muzyka. Instytut Książki przedstawia go na swoim Facebooku słowami: „Polskie książki w «kinowym» stylu z rozmachem godnym superprodukcji. W ten sposób prezentujemy światu tegoroczny wybór najciekawszych i najbardziej inspirujących książek polskich autorów”.
Spot nie spodobał się Szczepanowi Twardochowi. Autor „Pokory” – jednej z książek ukazanych w wideo – w poście opublikowanym na swym oficjalnym koncie na Facebooku bezpardonowo krytykuje produkcję, nazywając ją „żenadą”.
Niestety zobaczyłem ten żenująco głupi i pięć razy za długi spot, za pomocą którego Instytut Książki chciałby „promować polską literaturę za granicą”. Śmiałem się w głos, prawie jak z bardzo długiej reklamy Apartu, do momentu, w którym pojawiła się tam moja książka i wtedy śmiech mi uwiązł w gardle.
Twórców tego kasztana chciałbym niniejszym prosić, by w przyszłości zaniechali odwoływania się do moich powieści. Skoro musicie zajmować się czymś, o czym nie macie pojęcia, to zajmujcie się książkami Wildsteina, on nie ma pojęcia o pisaniu, wy ani o promocji literatury, ani o produkcji video (licencja na drona to nie wszystko), to akurat pasuje. Takim spotem nie bylibyście w stanie wypromować szczepionki w pandemii, zimnego piwka na plaży w lipcu, ani kur*a eliksiru młodości w domu starców, więc naprawdę, zostańcie przy Wildsteinie i Kwaśnickiej, im nie zaszkodzicie, bo i tak nikt ich nie będzie tłumaczył ani czytał, chociażby w tym spocie zamiast robota na plaży oczkami mrugali Chalamet z Billie Eilish, mnie jednak oszczędźcie tej żenady.
Negatywnie o spocie wypowiada się również Jacek Dehnel, prezes Unii Literackiej.
(...) brakuje tego, co faktycznie mogłoby trafić do fachowców: przekazu atrakcyjnego na zupełnie innym poziomie, spójnej narracji reklamowej opartej na jakimś chwytliwym pomyśle. Że od czasu Targów w Londynie polska literatura błyszczy, że nominacja do Bookera dla Grzegorzewskiej, że Booker dla Tokarczuk a potem Nobel dla Tokarczuk, że entuzjastyczne recenzje (...), że liczba przekładów od tego a tego roku wzrosła o tyle a tyle, że zainteresowanie mediów. Konkrety, które są ważne dla wydawcy, zastanawiającego się, czy wydać Pipsztycką, czy może Pipstadottir, Pippensteina, Pipakowa albo Pippano. Ale cóż, mamy misia na miarę naszych potrzeb i możliwości - konkuluduje pisarz.
„Najciekawsze i najbardziej inspirujące książki”
Jakie książki zostały pokazane w spocie? Sprawdziliśmy, jak czytelnicy naszego serwisu oceniają dziewięć promowanych przez Instytut Książki tytułów.
- „Starość aksolotla”, Jacek Dukaj, Wydawnictwo Literackie; ocena na lubimyczytać.pl 6,6 / 10, 1142 ocen,
- „Oraz wygnani zostali”, Wacław Holewiński, Państwowy Instytut Wydawniczy; ocena na lubimyczytać.pl 5 / 10, 2 oceny,
- „Jak nakarmić dyktatora”, Witold Szabłowski, Wydawnictwo W.A.B.; ocena na lubimyczytać.pl 7,3 / 10, 517 ocen,
- „Bunt i afirmacja. Esej o naszych czasach”, Bronisław Wildstein, Państwowy Instytut Wydawniczy, ocena na lubimyczytać.pl 7,4 / 10, 5 ocen,
- „Zimowla”, Dominika Słowik, Znak, ocena na lubimyczytać.pl 7,0 / 10, 766 ocen
- „Patyki, badyle”, Urszula Zajączkowska, ocena na lubimyczytać.pl 8,0 / 10, 175 ocen
- „Pchła”, Anna Potyra, Zysk i S-ka, ocena na lubimyczytać.pl 7,8 / 10, 525 ocen
- „Pomyłka”, Marta Kwaśnicka, Wydawnictwo Benedyktynów TYNIEC, ocena na lubimyczytać.pl 5,8 / 10, 6 ocen
- „Pokora”, Szczepan Twardoch, Wydawnictwo Literackie, ocena na lubimyczytać.pl 7,7 / 10, 799 ocen.
Publikacja wideo jest częścią szerszej kampanii – w jej pierwszym etapie ukażą się artykuły sponsorowane i reklamy w prasie i internecie na amerykańskim, brytyjskim, francuskim i niemieckim rynku książki, w drugim – powstaną kolejne wersje językowe spotu. Ostatnim etapem ma być zrealizowanie kolejnych dziewięciu filmów, które będą promowały konkretne książki o tytułach: „Oraz wygnani zostali” Wacława Holewińskiego, „Zimowla” Dominiki Słowik, „Nieradość” Pawła Sołtysa, „Pchła” Anny Potyry, „Patyki, badyle” Urszuli Zajączkowskiej, „Pomyłka” Marty Kwaśnickiej, „Światło Zachodu” Bartosza Jastrzębskiego, „Bunt i afirmacja. Esej o naszych czasach” Bronisława Wildsteina oraz „Tyrmand. Pisarz o białych oczach” Marcela Woźniaka.
Spot został zrealizowany na podstawie scenariusza Grzegorza Jankowskiego. Zdjęcia wykonał Adama Palenta, ujęcia lotnicze zaś Michał Wencek. Za produkcję była odpowiedzialna firma Tesla Pro Anna Kronenberg, producentem był Tomasz Kronenberg.
Instytut Książki o programie „New Books from Poland”
[Aktualizacja]
O wyborze książek do katalogu Instytutu Książki opowiedział Łukasz Jarocki, rzecznik prasowy Instytutu Książki.
„Książki do katalogu „New Books from Poland” wybierane są na podstawie wskazań krytyków i znawców literatury polskiej. Ostateczną liczbę promowanych w danym katalogu tytułów ustala Instytut Książki. W przypadku filmu promocyjnego Instytut Książki wybrał tytuły z tegorocznego katalogu kierując się kryterium reprezentatywności gatunkowej: powieść, powieść historyczna, esej, opowiadanie, kryminał, reportaż, powieść sci-fi”, wyjaśnia rzecznik.
„Prace nad katalogiem, drukowanym co roku na przełomie września i października, zatem siłą rzeczy nieuwzględniającego premier z końca roku, trwają od wczesnego lata. Stąd pod uwagę brane są książki z drugiej połowy roku 2019 oraz z 2020. «Starość aksolotla» została wydana po raz pierwszy w papierze pod koniec roku 2019 i biorąc pod uwagę inspirowany twórczością pisarza serial Netflixa, rok 2020 był znakomitą okazją, by przypomnieć o jego twórczości zagranicznym wydawcom”, mówi Łukasz Jarocki.
Jak podkreśla rzecznik Instytutu Książki, wydawnictwa, których nakładem ukazały się promowane w katalogu książki, zostali powiadomieni o umieszczeniu danych książek w katalogu. „Instytut współpracował z nimi [z wydawnictwami lub/i reprezentującymi autorów agentami - przyp. EC] przy tworzeniu katalogowych prezentacji. Wybranym książkom poświęcono także indywidualne «wizytówki» filmowe, w których o książkach opowiadają sami autorzy. Nie wszyscy autorzy przedstawieni w głównym filmie mogli (bądź chcieli) wziąć udział w nagraniach indywidualnych wizytówek w lokacjach i/lub terminach dostępnych w harmonogramie zdjęciowym produkcji”, zaznacza rzecznik.
A skąd decyzja, by w tym roku książki promować za pośrednictwem spotu wideo? Jak mówi Łukasz Jarocki, wpływ na to miała pandemia COVID-19, przez którą odwołano wiele targów i spotkań branżowych, takich jak Targi we Frankfurcie i Londynie. Szeroko zakrojona kampania ma zrekompensować brak poszczególnych działań targowych.
„Forma wideo umożliwia dotarcie do odbiorców w czasach utrudnionych podróży zagranicznych, a także wykorzystanie jej przez międzynarodowych partnerów np. poprzez prezentowanie ich na zagranicznych imprezach. Poprzez zaskakującą, niecodzienną formę, pozwala też liczyć na zwrócenie uwagi zagranicznego odbiorcy, zaintrygowanie, odwołanie się do emocji, wywołanie ciekawości”, podkreśla rzecznik Instytutu Książki.
A jakie jest zdanie czytelników? Czy ten spot dobrze promuje polskie książki? Jak oceniacie wybór tytułów zaprezentowanych w wideo?
komentarze [52]
Obejrzałem. Nie wiem o co ta afera. Rozumiem, że kontrowersje wokół wypowiedzi Twardocha mają pobudzić temat. Sprawdziło się. Wszyscy oglądają coś, czego nigdy by nie obejrzeli gdyby nie rzucono przynęty.
Co do samej formy, hmmm, nie tak zachęca się do przeczytania czegokolwiek. Jeżeli mieli powiedzieć polska literatura jest super to nie trzeba było używać aż tylu farbek....
