Rzeczpospolita zwycięska. Alternatywna historia Polski

Trudna do skategoryzowania książka Ziemowita Szczerka. Jest to bowiem alternatywna wizja historii po ... zwycięskiej dla nas II wojnie światowej. Z tym, że w odróżnieniu od „Jak zwykle” Miłoszewskiego autor nie skonstruował powieści, albo inaczej – prawie jej nie stworzył.
Zasadnicza część narracji składa się z opisu historii rzeczywistej oraz prezentacji alternatywnej wizji rozwoju Polski, Europy i świata. Warstwa publicystyczno-historyczna jest całkiem dobra. Szczerek zwraca uwagę na słabości i zacofanie cywilizacyjne oraz biedą II Rzeczpospolitej, jej problemy z mniejszościami narodowymi, zależne i niezależne od działań władz oraz mocarstwowe aspiracje i autorytarne rządy. Widzi, że dalszy rozwój byłby możliwy tylko dzięki transferowi środków (jak ten, otrzymany po akcesie do UE) i przedstawia jego źródło, przyczyny i skutki. Dobre i złe, ale … wymyślone.
I o ile można się zgodzić z przypuszczeniami dotyczącymi rozwoju wewnętrznego, szczególnie ekonomicznymi i socjalnymi oraz narodowościowymi, o tyle analiza międzynarodowa wydaje się dość naiwna i – co ty dużo ukrywać – polonocentryczna (który to punkt widzenia autor nieustannie zwalcza). Zwalczanie mocarstwowej koncepcji „międzymorza” jest zasadne, ale samo jego powstanie (Węgry, Rumunia, Słowacja i Jugosławia w jednym obozie) kompletnie nierealne. To samo dotyczy wojny na Pacyfiku bez sojuszników ze strony jednego z krajów oraz ekspansji kolonialnej.
Zasadnicza, publicystyczna część książki kończy się w roku 1950 wraz … ze śmiercią Rydza- Śmigłego (to też zły przykład „wodza”, kompletnie bez charyzmy). I nie da się ukryć, że to część słabsza, mimo wielu realistycznych założeń.
Prawdziwy Szczerek to bowiem epilog, czyli relacja anonimowego, mówiącego po polsku zagranicznego dziennikarza z wizyty w Drugiej Rzeczypospolitej w roku … 2013. Prowadzona w czasie teraźniejszym w formie pierwszoosobowej narracji, opisującej spostrzeżenia, przemyślenia i spotkania. Widać w niej talent, dystans, ironię oraz elementy poczucia humoru autora (np. rozmowa dwóch dziennikarzy - Jacka z Samuelem) . Szkoda, że autor całej książki nie napisał w tej formie.
Ciekawostką jest fakt, że tym razem Ziemowit Szczerek – jak nie on – powstrzymuje się od wulgaryzmów. Ale i ta beczka miodu niesie za sobą łyżkę dziegciu – humoru też jest tu niewiele – jak na niego.
Można przeczytać, ale póki co to najsłabsza pozycja autora. Miłoszewski poradził sobie jednak lepiej.

Trudna do skategoryzowania książka Ziemowita Szczerka. Jest to bowiem alternatywna wizja historii po ... zwycięskiej dla nas II wojnie światowej. Z tym, że w odróżnieniu od „Jak zwykle” Miłoszewskiego autor nie skonstruował powieści, albo inaczej – prawie jej nie stworzył.
Zasadnicza część narracji składa się z opisu historii rzeczywistej oraz prezentacji alternatywnej...

Taka sobie historia alternatywna jak ktoś lubi może przeczytać.

Taka sobie historia alternatywna jak ktoś lubi może przeczytać.

Co by było gdyby Polska wygrała drugą wojnę światową (OK, ja wiem że technicznie, to wygraliśmy, ale przy takim zwycięstwie to pyrrusowe wydaje się całkiem atrakcyjne) ? Perspektywa ciekawa i w literaturze niezbyt popularna. Od razu pasuje napisać, że nie jest to pozycja dla turbo-patriotów, bo autor przedstawia przyszłość w niezbyt różowych barwach, nawet zakładając, że zaraz po wojnie absolutnie wszystko ułożyło się na naszą korzyść. Jeżeli, ktoś miał wcześniej styczność z książkami Ziemowita Szczerka, nie będzie zbyt zaskoczony, bo autor znany jest z ciętego poczucia humoru, sarkazmu i ośmieszania napuszonych symboli. Mi taka literatura odpowiada, jeżeli zresztą ktoś sięga po następną książkę tego autora to raczej mój pogląd podziela. Co do samego tekstu, to bardzo dobry jest początek, który świetnie i krótko wprowadza w temat pokazując że II RP to jednak takie eldorado nie było i miała dużo własnych problemów, które zostały by w II RP zwycięskiej. Później też jest nieźle, z pomysłem i podparciem realiami historycznymi oraz literaturą. Nie przypadł mi do gustu epilog napisany jako reportaż, epilog zajmujący niemal 1/3 książki ... Nie wiem jakoś chyba trochę pomysłu zabrakło, albo perspektywa alternatywnego roku 2013 to jednak już nieco za daleko i za bardzo się to rozjechało w mojej opinii. Stąd też tylko 6/10.

Co by było gdyby Polska wygrała drugą wojnę światową (OK, ja wiem że technicznie, to wygraliśmy, ale przy takim zwycięstwie to pyrrusowe wydaje się całkiem atrakcyjne) ? Perspektywa ciekawa i w literaturze niezbyt popularna. Od razu pasuje napisać, że nie jest to pozycja dla turbo-patriotów, bo autor przedstawia przyszłość w niezbyt różowych barwach, nawet zakładając, że...

Dołująca wizja tego gdzie Polacy dostali finalnie to czego chcieli, na prawdę chcieli. Tylko to jak bardzo tego pragnęli przysłoniło im widok na to że rzeczywistość nie skończy się po ich zwycięstwie a będzie szła nieodwracalnie do przodu.

Dołująca wizja tego gdzie Polacy dostali finalnie to czego chcieli, na prawdę chcieli. Tylko to jak bardzo tego pragnęli przysłoniło im widok na to że rzeczywistość nie skończy się po ich zwycięstwie a będzie szła nieodwracalnie do przodu.

Książka jest przeciętna, autor ukazał Polskie idącą po wygranej nad Niemcami w kierunku samo destrukcji

Książka jest przeciętna, autor ukazał Polskie idącą po wygranej nad Niemcami w kierunku samo destrukcji

Ciekawa ale jak dla mnie cała narracja książki jest aż denerwująco pesymistyczna. Jakiekolwiek zalety czy to kulturowe czy państwowe, czy architektoniczne są bardzo bardzo krótko opisywane. Podczas gdy wszystkie wady są dogłębnie opisywane całymi rozdziałami. Tak jak podoba mi się „realizm” tej książki tak ten realizm według mnie w wielu miejscach jest aż za bardzo pesymistyczny.

Ciekawa ale jak dla mnie cała narracja książki jest aż denerwująco pesymistyczna. Jakiekolwiek zalety czy to kulturowe czy państwowe, czy architektoniczne są bardzo bardzo krótko opisywane. Podczas gdy wszystkie wady są dogłębnie opisywane całymi rozdziałami. Tak jak podoba mi się „realizm” tej książki tak ten realizm według mnie w wielu miejscach jest aż za bardzo...

Książka ciekawa, można przeczytać, ale nie trzeba. Zaletą jest próba nakreślenia ogólnej sytuacji wyjściowej II RP, która później staje się podstawą do historii alternatywnej. Wadą jest mały wkład literacki, książka bardziej dla pasjonatów historii, nie literatury.

Książka ciekawa, można przeczytać, ale nie trzeba. Zaletą jest próba nakreślenia ogólnej sytuacji wyjściowej II RP, która później staje się podstawą do historii alternatywnej. Wadą jest mały wkład literacki, książka bardziej dla pasjonatów historii, nie literatury.

Pozycja słaba (by nie rzec: żenująco słaba...). Oczywiście wielu osobom się spodoba: Polsce nic się nie udaje, Polacy śmiecą na ulicach, biją Żydów i gnębią głęboko uduchowionych Ukraińców.
Chcecie o tym poczytać? Pan Szczerek Wam to da!

Pozycja słaba (by nie rzec: żenująco słaba...). Oczywiście wielu osobom się spodoba: Polsce nic się nie udaje, Polacy śmiecą na ulicach, biją Żydów i gnębią głęboko uduchowionych Ukraińców.
Chcecie o tym poczytać? Pan Szczerek Wam to da!

Dobrze napisana, ciekawa książka, przyjemnie inicjująca refleksje typu "co by było gdyby". Może czasem to gdybanie jest na bardzo dużym poziomie ogólności. Na pewno znajdą się czytelnicy, którym będzie brakowało analitycznego podejścia do alternatywnych wizji rozwoju konkretnych wydarzeń z naszej historii kosztem rozważań nad ogólnymi procesami historycznymi. Ale cóż, im dalej trzeba wybiec w alternatywną przyszłość tym mniej przecież konkretów na których można bazować, bo punkt wyjścia do budowania alternatywnej historii następnych dekad jest też zmyśloną wersją historii. Stąd bardzo ciekawe rozważania o historii alternatywnej od wybuchu II wojny światowej do czasów powojennych i bardziej ogólne rozmyślania nad kolejnymi latami. Ciekawa lektura i kolejna książka, która może w trochę mniej zasadniczy sposób, ale jednak każe nam się zastanowić nad naszą polską historią i naturą społeczną. Trochę krytyki pod naszym adresem jest. Chyba zasłużonej, bo przecież nie wszystko złoto, co się świeci i nie można wciąż mitologizować naszej przeszłości. Książka trochę rozprawia się z naszym przekonaniem, że gdyby nie wojna to ho, ho... Przecież po odzyskaniu niepodległości wprost zmierzaliśmy ku mocarstwowości. Szczerek może trochę uwierać, szczególnie tych czytelników, którzy mocno wierzyli i wierzą, że jesteśmy zdolni nadawać ton dziejom jeśli nie świata, to Europy. I właśnie chyba tacy czytelnicy dawali najniższe oceny książce. Chciałoby się rzec, prawda o nas samych w oczy kole, ale chyba książka była pomyślna bardziej jako rozrywka, niż rozliczenie się z II RP i tym, czym mogła się stać. Nie mniej poważne refleksje także w tej książce są i dlatego warto ją przeczytać. Dobra, ciekawa lektura.

Dobrze napisana, ciekawa książka, przyjemnie inicjująca refleksje typu "co by było gdyby". Może czasem to gdybanie jest na bardzo dużym poziomie ogólności. Na pewno znajdą się czytelnicy, którym będzie brakowało analitycznego podejścia do alternatywnych wizji rozwoju konkretnych wydarzeń z naszej historii kosztem rozważań nad ogólnymi procesami historycznymi. Ale cóż, im...

Autor w bardzo sprawny sposób zderza prawdziwą historię Polski z tą alternatywną. Opisuje to w lekki sposób, wyraźnie zaznacza obie te płaszczyzny, dlatego nie sposób się pogubić w jego rozważaniach. Cała dokumentacja książki zasługuje na szczególne uznanie -autor nie tylko zaznacza swoje stanowisko, ale również powołuje się na opinie konkretnych historyków.

Szczerze polecam tę książkę każdemu, kto chociaż w niewielkim stopniu interesuje się historią czy losami Polski po II wojnie światowej. Jest to publikacja, która zdecydowanie daje do myślenia.

Autor w bardzo sprawny sposób zderza prawdziwą historię Polski z tą alternatywną. Opisuje to w lekki sposób, wyraźnie zaznacza obie te płaszczyzny, dlatego nie sposób się pogubić w jego rozważaniach. Cała dokumentacja książki zasługuje na szczególne uznanie -autor nie tylko zaznacza swoje stanowisko, ale również powołuje się na opinie konkretnych historyków.

Szczerze...