Historia powstania islamu jako doktryny społeczno-politycznej

Książka składa się z dwóch zasadniczo rozłącznych części. Najpierw przedstawione są same początki islamu, poczynając od stosunków społecznych panujących w Arabii przedmuzułmańskiej, omówiona jest działalność Mahometa, rozwój pierwotnej wspólnoty (ummy) muzułmańskiej i państwa dwóch pierwszych kalifów (Abu Bakra i Umara),ze szczególnym naciskiem na główne wyzwania młodego państwa: tworzenia administracji, systemu podatkowego, utrzymywania armii i tym podobnych. Pokazane jest, jak ukształtowały się generalne pojęcia i zasady filozofii politycznej funkcjonujące w świecie muzułmańskim do dzisiaj.

Następnie autor zajmuje się islamską myślą polityczną w czasach nowożytnych. Przenosi nas do XIX wieku aby omówić biografie i działalność kilku myślicieli tzw. odrodzenia arabskiego, zarówno reformistów, jak i konserwatystów. Przedstawieni kolejno Rifa al-Tahtawi, Dżamala Ad-Din Al-Afgani, Muhammad Abduh, Abd Ar-Rahman Al-Kawakibi i Taha Husajn (jako jedyny spośród nich żyjący w XX wieku) zajmowali się głównie problemem reorganizacji życia społecznego i politycznego Imperium Osmańskiego, Egiptu czy też szerzej świata arabskiego, których słabość w stosunku do Europy dość drastycznie się uwidoczniła już pod koniec XVIII wieku. W dalszej części powierzchownie przedstawione są dwa główne nurty kształtujące politykę arabską w XX wieku: socjalizm arabski oraz fundamentalizm w wydaniu braci muzułmanów. Na samym końcu, mocno skrótowo, wspomniane są wybrane ruchy religijne: sufici, mahdyści i wahabici oraz główne szkoły koraniczne (hanaficka, malikicka, szaficka i hanbalicka).

Mój najmocniejszy zarzut wobec ksiązki jest taki, że sugeruje ona istnienie jednej, wspólnej doktryny społeczno-politycznej we współczesnym islamie. Poza światem arabskim islam dominuje w wielu państwach Afryki Subsaharyjskiej, Iranie, części Kaukazu, w Azji Centralnej, Pakistanie, Azji Południowo-Wschodniej i nie tylko. O nich książka w zasadzie milczy, a przecież funkcjonujące tam doktryny polityczne czy stosunki społeczne, mimo pewnych cech wspólnych, znacznie odbiegają od byłego Imperium Osmańskiego, czy też współczesnego świata arabskiego.

Wykład jest raczej suchy i prowadzony w stylu akademickim, ale każdy poruszony temat jest jasno omówiony i poparty obszerną bibliografią. W szczególności warta polecenia jest pierwsza połowa książki, dotycząca początków islamu. Z drugiej części, choć od strony merytorycznej również dobrej (choć nazbyt szczegółowej, jeśli chodzi o działalność XIX-wiecznych myślicieli),ze względu na arbitralny dobór tematów, trudno sobie wyklarować jasny obraz współczesnego stanu myśli "islamskiej" (która jest bardizej myślą arabską). Jej powiązanie z pierwszą częścią jest o tyle słabe, że dzieli je ponad 1000-letnia przerwa i nie dowiadujemy się zbyt wiele o muzułmańskiej filozofii politycznej w tym okresie, co stanowi w moim odczuciu poważny brak książki.

Książka składa się z dwóch zasadniczo rozłącznych części. Najpierw przedstawione są same początki islamu, poczynając od stosunków społecznych panujących w Arabii przedmuzułmańskiej, omówiona jest działalność Mahometa, rozwój pierwotnej wspólnoty (ummy) muzułmańskiej i państwa dwóch pierwszych kalifów (Abu Bakra i Umara),ze szczególnym naciskiem na główne wyzwania młodego...

Niestety strasznie się zawiodłem. Szukałem książki, dzięki której poznam lepiej kulturowe aspekty islamu jako ideologii. Niestety ta książka poza paroma pierwszymi rozdziałami dość szczegółowo opisującymi historię postawia kolejnej monoteistycznej religii. Reszta to raczej biografie myślicieli i przywódców, które niewiele wyjaśniają. Poza tym książkę czyta się bardzo opornie (choć nie spodziewałem się łatwej lektury),mimo, że spora część książki to przypisy i strony bez obszernej treści. Śmiało można powiedzieć, że jest tej treści dość mało i w mojej opinii nie zaspokaja ona całkowicie apetytu na wiedzę (choć nie wiem czy da się lepiej opisać ten temat, bo to moja pierwsza książka prezentująca tę problematykę) No cóż będzie trzeba poszukać czegoś innego aby lepiej poznać islam. W mojej opinii nie warto wydawać pieniędzy na tę pozycję i raczej jej nie polecam.

Niestety strasznie się zawiodłem. Szukałem książki, dzięki której poznam lepiej kulturowe aspekty islamu jako ideologii. Niestety ta książka poza paroma pierwszymi rozdziałami dość szczegółowo opisującymi historię postawia kolejnej monoteistycznej religii. Reszta to raczej biografie myślicieli i przywódców, które niewiele wyjaśniają. Poza tym książkę czyta się bardzo...