Odyseusz. Biografia nieautoryzowana

Jedna z najlepszych książek dotyczących starożytności i mitów greckich, jakie ukazały się w ostatnich latach. Dawno nikt nie pisał o mitologii w sposób tak zajmujący – może z wyjątkiem Zygmunt Kubiak. Odyseusz. Biografia nieautoryzowana autorstwa Tomasz Mojsik to książka lekka w stylu, popularnonaukowa, a przy tym świetnie uporządkowana i podzielona na przemyślane rozdziały.

Autor pokazuje Odyseusza nie tylko jako bohatera Iliady i Odysei, lecz także jako postać funkcjonującą „przed” i „po” tych najsłynniejszych wydarzeniach. Dzięki temu dostajemy pełniejszy, bardziej wielowymiarowy portret herosa – sprytnego stratega, króla, tułacza, ale też człowieka uwikłanego w sprzeczne tradycje i wersje mitu.

Książka dostarcza wielu informacji, które dla przeciętnego czytelnika mogą być zupełnie nowe – albo wcześniej przeoczone w szkolnych opracowaniach. Mojsik zbiera rozproszone wątki, porządkuje je i pokazuje, jak zmieniał się obraz Odyseusza na przestrzeni wieków.

Jak już wspomniałem, język jest bardzo przystępny – książkę czyta się szybko i z prawdziwą przyjemnością. To pozycja, do której warto wracać: aby sprawdzić fakty, odświeżyć ciekawostki czy po prostu przypomnieć sobie, jak fascynująca potrafi być grecka mitologia.

Dla mnie – pozycja wybitna.

Jedna z najlepszych książek dotyczących starożytności i mitów greckich, jakie ukazały się w ostatnich latach. Dawno nikt nie pisał o mitologii w sposób tak zajmujący – może z wyjątkiem Zygmunt Kubiak. Odyseusz. Biografia nieautoryzowana autorstwa Tomasz Mojsik to książka lekka w stylu, popularnonaukowa, a przy tym świetnie uporządkowana i podzielona na przemyślane...

Dużo informacji, wyjaśnienia pojęć, interpretacji tekstu Homera, a i opowieść o Odysie wykracza poza główne wątki eposu. Wielki plus za to, że Autor użył normalnego, ludzkiego języka, co bardzo ułatwia czytanie. Poza wszystkim, to lektura po prostu przyjemna.

Dużo informacji, wyjaśnienia pojęć, interpretacji tekstu Homera, a i opowieść o Odysie wykracza poza główne wątki eposu. Wielki plus za to, że Autor użył normalnego, ludzkiego języka, co bardzo ułatwia czytanie. Poza wszystkim, to lektura po prostu przyjemna.

Jak wiecie, jestem fanką mitologii greckiej i zawsze poluję na kolejne książki tego typu. Tym razem wśród retellingów czy młodzieżówek inspirowanych mitologią znalazłam coś całkiem nowego – swego rodzaju biografię Odyseusza z Itaki.

Autor, Tomasz Mojsik, przedstawia nam niejako całą historię Odyseusza, od tego, co wiemy o jego rodzinie i dzieciństwie, przez wojnę trojańską, dziesięcioletnią tułaczkę, aż po śmierć. Autor nie skupia się tylko na ,,Odysei”, a zwraca uwagę na różne wersje i modyfikacje.

Książka jest napisana lekkim, prostym językiem, mamy tu wiele nawiązań do współczesności i popkultury, dzięki czemu czyta się szybko i może to być ciekawa pozycja dla młodych osób, które dopiero poznają mity greckie. Nie znaczy to jednak, że autorowi brakuje wiedzy i kompetencji – widać tu jego wykształcenie i przygotowanie, erudycję przy poruszaniu kolejnych tematów. Mimo że dobrze znam mit trojański, to i tak dowiedziałam się kilku ciekawych rzeczy, a nie tylko przypominałam sobie to, o czym od dawna wiem, albo poznałam odpowiedzi na pytania, które wcześniej sobie zadawałam – chociażby dlaczego Menelaos jest w polskich przekładach nazywany ,,płowym”, a w amerykańskich powieściach ,,rudym”. Jednak to, co mnie najbardziej urzekło, to podkreślanie przez pana Mojsika, że mity mają wiele wersji i interpretacji, że nie zawsze da się je połączyć czy wybrać tę właściwą i że trudno powiedzieć, że opowieść Homera jest prawdziwsza od tych znanych z Rzymu czy Bizancjum. Jako że o mitologii nie tylko czytam, ale i piszę, przeżyłam wiele dyskusji na temat tego, czemu powieści bazujące na historiach herosów nie muszą oddawać prawdy o starożytności albo dlaczego moja wizja nie jest całkowicie zgodna z tym, co rozmówca wcześniej czytał – i właśnie w tej książce autor tłumaczy, że sednem mitologii jest wielość wersji, rozdarcie między historią a fantazją i to, że nie ma żadnej oryginalnej, ,,prawdziwej” wersji.

Serdecznie polecam tę pozycję, zarówno osobom, które w przystępny sposób chcą poznać mitologię, jak i jej miłośnikom, którzy może sobie uświadomią, że znowu czegoś nie wiedzieli 😉

,, (…) istotą mitu jest trwanie dzięki nieustannemu opowiadaniu go – wciąż i wciąż na nowo.”

Jak wiecie, jestem fanką mitologii greckiej i zawsze poluję na kolejne książki tego typu. Tym razem wśród retellingów czy młodzieżówek inspirowanych mitologią znalazłam coś całkiem nowego – swego rodzaju biografię Odyseusza z Itaki.

Autor, Tomasz Mojsik, przedstawia nam niejako całą historię Odyseusza, od tego, co wiemy o jego rodzinie i dzieciństwie, przez wojnę...

„Odyseusz. Biografia nieautoryzowana” autorstwa Tomasza Mojsika stanowi próbę przedstawienia życia jednego z najsłynniejszych bohaterów mitologii greckiej w formie biografii. Choć Odyseusz jest postacią mityczną, autor podjął się zadania zebrania i analizy różnych opowieści oraz wariantów jego przygód, aby ukazać pełniejszy obraz tego herosa.

Czym są mity? To opowieści przekazywane przez pokolenia, często zawierające elementy nadprzyrodzone i symboliczne. Służyły starożytnym społecznościom do wyjaśniania zjawisk przyrody, pochodzenia świata czy przekazywania wartości moralnych. Chociaż mity nie są dosłownymi relacjami historycznymi, często zawierają echa rzeczywistych wydarzeń. Czy mity o Odyseuszu są tylko mitami? Grecy wierzyli w swoje opowieści i traktowali je jako ważny element swojej kultury. Na wstępie wyjaśnienia wymaga forma imienia. W naszym języku używamy formy Odys, Odyseusz, a czasami łacińskich wersji Ulixes/Ulisses. Imię Odys oznacza „gniewny”.

„Postać Odysa kojarzy nam się właśnie z perypetiami i odkrywaniem świata, wędrówką na jego kres i długim powrotem do domu."

Mojsik eksploruje różne aspekty życia Odyseusza. Począwszy od jego pochodzenia i rodziny, przez udział w wojnie trojańskiej, aż po długą i pełną niebezpieczeństw podróż powrotną do Itaki. Autor analizuje mniej znane wersje mitów, odpowiadając na pytania dotyczące rodziców Odyseusza, liczby jego dzieci z różnych związków, roli w wojnie trojańskiej czy okoliczności jego śmierci. Książka stanowi kompendium wiedzy na temat Odyseusza, łącząc różne źródła i interpretacje mitów związanych z tą postacią...

Z całością zapoznacie się na blogu --> https://zaczytanyksiazkoholik.pl/recenzje/odyseusz-bez-tajemnic-odyseusz-biografia-nieautoryzowana-tomasz-mojsik/

„Odyseusz. Biografia nieautoryzowana” autorstwa Tomasza Mojsika stanowi próbę przedstawienia życia jednego z najsłynniejszych bohaterów mitologii greckiej w formie biografii. Choć Odyseusz jest postacią mityczną, autor podjął się zadania zebrania i analizy różnych opowieści oraz wariantów jego przygód, aby ukazać pełniejszy obraz tego herosa.

Czym są mity? To opowieści...

Odyseusz to jedna z najbardziej rozpoznawalnych postaci literackich. Literacka ikona, o której niemal każdy jest w stanie powiedzieć choć parę słów. Kto nie słyszał o koniu trojańskim, o trwającym dwadzieścia lat powrocie z wojny czy o wiernej żonie przez dwie dekady nietracącej wiary, że jeszcze ujrzy swego męża?

Tymczasem książka pokazuje, jak nieuchwytną i w gruncie rzeczy mało znaną postacią jest literacki Odyseusz. Kanoniczna wersja jego historii utrwalona w Iliadzie i Odysei ma niezliczone warianty i boczne odnogi, o których mało kto słyszał. Kto z nas wie coś o jego dzieciństwie? O jego starości? O jego śmierci? Wiedzieliście, że zlatynizowana forma imienia herosa „Ulisses” w zasadzie jest starsza od formy „Odys/Odyseusz”, którą przecież powszechnie uważamy za pierwotną? Albo że niezliczone miasta noszą nazwy pochodzące od imion dzieci (!) lub towarzyszy Odyseusza?

Odyseusz nie jest w książce opisany jako postać posągowa. Przeciwnie – ma liczne wady i słabości. Bywa zazdrosny i próżny. Jest notorycznym kłamcą i mitomanem do tego stopnia, że autor w pewnym momencie przytomnie zadaje pytanie, na ile niezwykła podróż Odyseusza jest jedynie wytworem jego wyobraźni? Przecież wiele z tego, co o tej podroży wiemy, jest jedynie JEGO opowieścią przedstawioną Alkinoosowi – królowi Feaków. Czy literacki Odyseusz naprawdę przeżył te przygody, czy tylko sam je zmyślił? Gdy Penelopa pruła co noc tkany za dnia materiał, on przez łącznie osiem lat (!) używał słodkiego życia u boku nimfy Kalipso czy czarodziejki Kirke i rozsiewał swe geny na prawo i lewo… Uśmiechnąłem się na myśl o niezliczonych wymówkach, jakie wszyscy mężowie od tysiącleci gotowi są stworzyć na poczekaniu, byle tylko usprawiedliwić spóźniony powrót do domu…

To, co możemy przeczytać u Homera, to tylko niewielka część całej opowieści o Odyseuszu, którą powtarzali antyczni poeci, dramatopisarze czy lokalni pieśniarze. Ta historia ewoluowała od samego początku – jeszcze zanim ją spisano po raz pierwszy, gdy wciąż była jedynie opowieścią przekazywaną z ust do ust. Autor tłumaczy, z czego wynika ta mnogość wersji, ale nie próbuje żadnej z nich stawiać przed innymi.

Opowieść o królu Itaki jest dla Tomasza Mojsika pretekstem do opowiedzenia o mitach, o ich niezliczonych wersjach, o ich ewolucji i dostosowywaniu przez kolejne pokolenia do potrzeb zmieniającego się świata.

Lektura książki nasunęła mi skojarzenie z lekkim stylem Mary Beard, która historię starożytnego Rzymu przedstawia w sposób bardzo przystępny. Tomasz Mojsik też nie przemawia do czytelnika językiem profesorsko-uniwersyteckim, ale stara się przykuć jego uwagę klarownością wypowiedzi i licznymi nawiązanymi do współczesności.

Lekka forma ma jednak też swoje minusy. Momentami odnosiłem wrażenie, że autor starał się uwieść młodszego odbiorcę, ponieważ tu i ówdzie pojawia się np. sformułowanie z języka niemal młodzieżowego, albo aluzja kierowana raczej do młodszego pokolenia.

Skoro już wspominam o drobnych minusach – bardzo żałowałem, że analizując wielowariantowość i zmienność greckich mitów w czasie, autor nie odpowiedział na pytanie, które mnie od dawna nurtuje: skoro różne mitologiczne wątki są często wynikiem literackiej inwencji greckich, a potem rzymskich, a nawet bizantyjskich autorów, gdzie więc przebiega granica dalszej reinterpretacji mitów? Na ile my obecnie możemy je modyfikować i uzupełniać, tak jak czynili to ludzie antyku? Czy możemy tworzyć na ich podstawie dalsze historie? I czy to wciąż jeszcze będą „mity greckie”?

Dla mnie lektura książki Tomasza Mojsika miała bardzo osobisty wymiar. Podróżując przez różne krainy Morza Śródziemnego, nieustannie stykałem się z miejscami związanymi z Odyseuszem. Kilka lat temu wylądowałem także na Itace. Stałem na wzgórzu obok ruin domu, który sami Grecy uważają (pewnie niesłusznie) za pozostałości pałacu Odyseusza, i spoglądałem na zatokę, gdzie po długiej tułaczce miał dotrzeć nasz heros i gdzie ukazała mu się Atena. Patrzyłem na pozostałości „pałacu”, a wyobraźnia podsuwała mi scenę konkursu łuczniczego czy rzezi zalotników Penelopy. Gdy w zeszłym tygodniu skończyłem czytać „Odyseusza”, wróciły wspaniałe wspomnienia. Mam nadzieję, że czytając tę książkę, poczujecie choć część tego, co ja.

Za egzemplarz recenzencki bardzo wydawcy dziękuję.

Odyseusz to jedna z najbardziej rozpoznawalnych postaci literackich. Literacka ikona, o której niemal każdy jest w stanie powiedzieć choć parę słów. Kto nie słyszał o koniu trojańskim, o trwającym dwadzieścia lat powrocie z wojny czy o wiernej żonie przez dwie dekady nietracącej wiary, że jeszcze ujrzy swego męża?

Tymczasem książka pokazuje, jak nieuchwytną i w gruncie...