Wszystko płynie

7.5!

7.5!

Wydarzenia z życia bohatera stają się w istocie punktem wyjścia do pogłębionych rozważań autora. Książka nie należy do łatwych – porusza kwestie polityczne, opisuje przemiany zachodzące w społeczeństwie nieustannie poddawanym terrorowi oraz ukazuje krzywdę, jaką komunizm wyrządził całemu narodowi. Przede wszystkim jednak opowiada o ogromnym cierpieniu i głębokim poczuciu żalu, których doświadczyli ludzie.

Wydarzenia z życia bohatera stają się w istocie punktem wyjścia do pogłębionych rozważań autora. Książka nie należy do łatwych – porusza kwestie polityczne, opisuje przemiany zachodzące w społeczeństwie nieustannie poddawanym terrorowi oraz ukazuje krzywdę, jaką komunizm wyrządził całemu narodowi. Przede wszystkim jednak opowiada o ogromnym cierpieniu i głębokim poczuciu...

Ciężko mi się ją czytało. Duży chaos i część scen dla mnie bez sensu.

Ciężko mi się ją czytało. Duży chaos i część scen dla mnie bez sensu.

Samotność, smutek i rozpacz dalekie od sentencji - co cię nie zabije...
Co cię nie zabije to cię pokaleczy.

Samotność, smutek i rozpacz dalekie od sentencji - co cię nie zabije...
Co cię nie zabije to cię pokaleczy.

Trochę za duży chaos, za dużo polityki, za mało treści

Trochę za duży chaos, za dużo polityki, za mało treści

„Wszystko płynie” Wasilija Grossmana o czasach stalinowskich jest książką wstrząsającą, podobnie jak jego opus magnum, czyli „Życie i los”. Struktura powieści jest jednak zupełnie inna, bowiem autor nie zdążył przed śmiercią dokończyć swojego dzieła. To niedokończenie widać, ponieważ niektóre rozdziały nie mają związku z postacią Iwana Grigorjewicza, głównego bohatera książki. Są w zasadzie osobnymi opowiadaniami. Tak jest w przypadku krótkiej historii rodziny Wasilija Timofiejewicza. Być może Grossman miał zamiar połączyć te luźne rozdziały z całością narracji, ale nie zdążył. Nasuwa mi tę myśl historia o Maszy zesłanej na Kołymę za straszną zbrodnię bycia żoną „wroga ludu”. Dopiero pod koniec opowiadania pojawia się postać Iwana, choć wciąż nie wiemy, jak jego los połączył się z losem Maszy. Mimo tej pewnej szkicowości, książkę czyta się świetnie. Jednak nie, „świetnie” nie jest tu dobrym słowem. Trudno je odnieść do wielkiego głodu na Ukrainie, który jest tu przedstawiony we wszystkich makabrycznych detalach. Grossman nie byłby jednak sobą, gdyby nie próbował w tym morzu zła znaleźć jego przyczyn, precyzyjnie określić i zrozumieć motywy działania niektórych sprawców. Koncentruje się na postaci donosicieli – co nimi kieruje? Wyjmuje z tym rozważań tych, którzy podali jakiekolwiek nazwiska tylko pod wpływem tortur. Tu przyczyna jest oczywista i w ogóle trudno tych nieszczęśników nazwać donosicielami. Ale byli też inni, którzy dostarczali KGB całe listy „zbrodniarzy”. Z tych delatorów jedni kierowali się fanatyzmem, inni koniunkturalizmem, jeszcze inni strachem. W jednym z rozdziałów / opowiadań Grossman przeprowadza nad nimi sąd. Jest w nim i oskarżyciel i obrońca. Czytałam obronę tych łajdaków z poczuciem sprzeciwu, ale chyba nie wyłapałam intencji autora. Widzę sporo ironii w jego słowach, ale nie wiem, czy całość tego fragmentu jest rozegrana na ironicznej nucie. Do przemyślenia. Książkę polecam, ale uprzedzam – to nie jest lektura na poprawienie humoru czy miłe spędzenie wolnego czasu. Na pewno nie.

„Wszystko płynie” Wasilija Grossmana o czasach stalinowskich jest książką wstrząsającą, podobnie jak jego opus magnum, czyli „Życie i los”. Struktura powieści jest jednak zupełnie inna, bowiem autor nie zdążył przed śmiercią dokończyć swojego dzieła. To niedokończenie widać, ponieważ niektóre rozdziały nie mają związku z postacią Iwana Grigorjewicza, głównego bohatera...

Znakomita, prawdziwa i smutna historia człowieka, który został „zniszczony” przez totalitaryzm.

Znakomita, prawdziwa i smutna historia człowieka, który został „zniszczony” przez totalitaryzm.

Bohater powieści to mężczyzna, który całe swoje dorosłe życie spędził w stalinowskich obozach, był zaaresztowany jako student, po wyjściu na wolność, po śmierci Stalina, jako już starszy, doświadczony przez los człowiek, próbuje zrozumieć działanie aparatu państwowego, zarówno za czasów Lenina, jak i później za panowania Stalina. W książce poruszona jest kwestia donosicielstwa w ówczesnym państwie radzieckim, istniał strach przed mówieniem prawdy, ludzie chcąc ocalić własne i swoich najbliższych życie, kłamali, składali fałszywe oskarżenia. Skazywano na śmierć lub obozy ludzi niewinnych, wydawano wyroki na działaczy rewolucyjnych, współtowarzyszy, na „tych, co stworzyli to państwo”.
Rozważania bohatera dotyczą działalności Lenina, a później kontynuowanie tej polityki przez Stalina, już na zasadach ustanowionych przez tego dyktatora.
Książka porusza także tragiczną sytuację na Ukrainie na początku lat 30-tych, represje wobec chłopów będących właścicielami gospodarstw rolnych, ludzi, których ograbiono ze wszystkiego i pozostawiono na śmierć głodową: „Pomór spadł na wieś. … Walały się więc trupy na ulicach, na podwórzach, a ostatnie zostały w chatach. … Wymarła cała wieś.”
„Wszystko płynie” Grossmana to niewielka książeczka, ale jakże przemawiająca swą treścią, autor ostrzega, do czego doprowadza terror i dyktatura.

Bohater powieści to mężczyzna, który całe swoje dorosłe życie spędził w stalinowskich obozach, był zaaresztowany jako student, po wyjściu na wolność, po śmierci Stalina, jako już starszy, doświadczony przez los człowiek, próbuje zrozumieć działanie aparatu państwowego, zarówno za czasów Lenina, jak i później za panowania Stalina. W książce poruszona jest kwestia...

Lektura otwierająca oczy. Obowiązkowa dla wszystkich tych, którzy gloryfikują ZSRR czasów Stalina.

Lektura otwierająca oczy. Obowiązkowa dla wszystkich tych, którzy gloryfikują ZSRR czasów Stalina.

Dzieło, które wywiera ogromne wrażenie. Nie można pozostać obojętnym obok tej poetyki cierpienia, którą Grossman słusznie wplata w historię o życiu i nieżyciu pod dyktaturą systemu totalitarnego.


Backlog z 2017. Jeśli wystarczy sił, wrócę kiedyś do tego utworu.

Dzieło, które wywiera ogromne wrażenie. Nie można pozostać obojętnym obok tej poetyki cierpienia, którą Grossman słusznie wplata w historię o życiu i nieżyciu pod dyktaturą systemu totalitarnego.


Backlog z 2017. Jeśli wystarczy sił, wrócę kiedyś do tego utworu.