Twierdza Warszawa

Tym razem Leśniewski opowiada o dziejach Kozaków i prób budowania ukraińskiej suwerenności. Bardzo ciekawa i brutalna historia, ale też zagmatwana ze względu na ogromną zmienność sojuszy. Kozacy znaleźli się w położeniu, w którym musieli sobie radzić między Tatarami i Imperium Osmańskim z jednej strony, z Moskwą z drugiej, z Rzeczpospolitą z trzeciej, a z biegiem czasu do gry włączyła się jeszcze Szwecja. Tytułowy Chmielnicki okazał się liderem, który w miarę możliwości sobie radził w takiej polityce, jednak ostatecznie Kozacy na jego wojennych i politycznych sukcesach nie zyskali nic.

Kolejna bardzo ciekawa i przyjemna w odbiorze książka Sławomira Leśniewskiego. Tym razem opowieść o Janie Sobieskim. Historia sama w sobie bardzo ciekawa, Sobieski zapisał się jako bohater spod Chocimia i Wiednia, gdzie zatrzymał Osmanów przed podbojem Polski i Europy, ale zaczynał m.in. walcząc po stronie Szwedów w czasie potopu. Oprócz samego Sobieskiego autor przedstawia też bardzo przykry obraz ówczesnej polityki, kiedy spory, egoizm i przekupstwo elit paraliżowały Króla, a Polska była w stanie permanentnego ocierania się o wojny domowe.

Są błędy. Np. Autor myli dwupłatowce obserwacyjne z górnopłatami albo nie zna losów i ilości polskich trałowców. Gdybologię "co by było" należało sobie darować bo wymaga uwzględnienia zbyt wielu danych. Ocena polityczna działań Francji i Wlk. Brytanii jest powierzchowna i emocjonalna, krzywdząca. Autor też nie powinien nazywać wiceprezydenta Wallaca "przygłupem". Ignorancja Kołymska 1944 była konsekwencją planów Roosevelta względem Stalina, magadańskiego złota i powojennego ONZ. Wallace miał nie widzieć "nic złego". Tak samo jak nikt nie dopytywał się o losy amerykańskich lotników, którzy wyskoczyli nad ZSRR i trafili do łagrów. Poza tym książka jest przydatna. Opisuje przygotowania Polski i Niemiec do wojny, rozwój ich przemysłów, koncepcję na armie... oraz polskie braki. Autor nie skupia się na skali taktycznej co od dekad robią polscy mitomani. Nie interesują go dokonania batalionów lecz grup armii, armii, korpusów i grup operacyjnych. Skala taktyczna pozwala Polakom kamuflować skalę porażki i amatorszczyzny Wojska Polskiego gdyż historycy skupiają się na tych wygranych potyczkach. W skali operacyjnej i strategicznej widzimy to jak bardzo było źle. Bez planu, bez talentu i umiejętności, bez wyszkolenia. Bez jakiejś koncepcji, gdy nie tylko armie ale same dywizje ulegały rozpadowi podczas odwrotu. Doceniam zwłaszcza podział na Północ, Centrum i Południe. Nic tak nie ukazuje dobrze porażki jak skupienie się w jednym rozdziale na niezsynchronizowanych działaniach armii "Łódź", "Poznań", "Kraków" i "Prusy", którymi nieudolnie próbował sterować Naczelny Wódz. Polacy mieli problemy nawet ze sterowaniem dywizjami, synchronizowaniem działań rodzajów broni. Co zresztą jest opisane w sekcji poświęconej BOS - Systemowi Bojowemu Wehrmachtu i Wojska Polskiego. Gdzieś tam jest też ZSRR ale w tej książce jego działania są epizodyczne, nieco mniej niż armii słowackiej. Ogólnie warto przeczytać jako sensowną odskocznię od krajowej "wrześniowej" literatury.

Atlas absolutnie mnie zachwycił! To fenomenalna pozycja - szczególnie dla kogoś takiego jak ja, kto ma prawdziwego bzika na punkcie map. Każda strona to czysta przyjemność oglądania i odkrywania historii w zupełnie nowy sposób. Ogromnym atutem jest świeża perspektywa - historia świata pokazana inaczej niż w typowo polskim ujęciu, co pozwala spojrzeć szerzej i bardziej globalnie na znane wydarzenia. Jeśli ktoś kocha mapy, analizy przestrzenne i wizualne opowieści o historii - będzie zachwycony. Mapoholicy, tacy jak ja, znajdą tu prawdziwą gratkę. Na minus: strony mogłyby być nieco grubsze, a przy tak pięknym wydaniu aż prosi się o twardą okładkę. Mimo tych drobnych niedociągnięć - zdecydowanie warto mieć ten atlas w swojej domowej biblioteczce 🙂

Książka opisuje wybrane aspekty ideologii i działalności III Rzeszy. Mimo że omawia punktowe zagadnienia to całość składa się w jednolity obraz hitlerowskich Niemiec. Książka jest krótka i czyta się szybko ale niech to czytelnika nie zwiedzie. Nad poruszanymi zagadnieniami trzeba się zwyczajnie zatrzymać by się nad nimi zastanowić bo pewne elementy ideologiczne występują nadal we współczesnym świecie. Jak wiemy, III Rzesza była nowoczesna, postępowa, wysoko ceniła ekologię i wegetarianizm. Czy tych elementów nie spotykamy również dziś patrząc na rzeczywistość? Europa pogrąża się w socjalizmie (ale nie narodowym a unijnym, który w przyszłości ma stać się korpo-socjalizmem),jest forsowany postęp (który tak naprawdę jest regresem),króluje ekologia (przeliczanie wszystkiego na ilość zużytego CO2) oraz wegetarianizm jako najwyższa forma troski o zwierzęta. Do tego eutanazja, która wdziera się do Europy, chyba już nawet nie tylko tylnymi drzwiami. A my nadal oszukujemy się, że w Europie panuje wolność dziękując Bogu, że epokę totalitaryzmów mamy za sobą. Powstaje pytanie: kto odpowiada za to, że tak myślimy? Czy "budowniczy" współczesnego świata, którzy tak skrzętnie zakamuflowali ideologię w naszej rzeczywistości, że nie potrafimy jej rozpoznać? Czy może my sami oddaliliśmy się od rozumowego poznawania rzeczywistości tak bardzo, że nie potrafimy już połączyć kropek wyciągając lekcji z historii? Myślę, że jedno i drugie. A książkę polecam.

Co tu dużo mówić, niezwykle fachowa i merytoryczna pozycja poświęcona działalności włoskich podwodniaków na Atlantyku w czasie drugiej wojny światowej. Już od pierwszych stron widać ogromną wiedzę autora opartą głównie na włoskiej literaturze. W pierwszych rozdziałach Sobski omawia powstanie Betasom, włoską doktrynę, typy okrętów oraz prezentuje biogramy włoskich dowódców. Najważniejszą częścią książki jest jednak przedstawienie 197 patroli włoskich okrętów podwodnych na Atlantyku. Autor pokrótce omawia trasę poszczególnego patrolu, zatopione statki czy ewentualne "przygody" poszczególnych okrętów podczas wypraw łącznie z hipotezami dotyczącymi ich zatopień. Ciekawe są również fragmenty dotyczące losów włoskich statków oraz ich marynarzy na Dalekim Wschodzie. Wiadomo, że jest to trochę monotonna lektura, ale jednocześnie temat jest na tyle niszowy i fascynujący, że każdy zainteresowany drugą wojną światową powinien się zapoznać z tą pozycją.

wzięli duży rozmach, ale żeby dorzucić nie starczyło sił. Za mało danych. Baza źródłowa ograniczona praktycznie do prac anglojęzycznych i niemieckojęzycznych. Porównałem rozdział o Holandii z dość szczegółowym artykułem Luca Huyse na ten sam temat. Żadne liczby sie nie zgadzają. Huyse twierdzi, że w Holandii skazano ok. 107,000 osób (s. 168),Machcewicz i Paczkowski nie podają łącznej liczby, tylko osobno liczbę wyroków dla dwu działających typów trybunałów, i wychodzi suma ok. 65 tysięcy. Co więcej, znają pracę Huysego, bo podają ją w jednym z przypisów. Rozdział o Polsce długi że hej, ale nie sposób znaleźć szacunek autorów, ile osób skazano za kolaborację. Krążą wokół tematu, podają różne dane cząstkowe, ale tej cyfry akurat nie. Jeśli ktoś chce porównać mechanizm czystek, ich organizację, schemat, infrastrukturę legislacyjną, tło kulturowe w różnych krajach - tak, to jest dobra książka. Jeśli jednak chcemy porównać intensywność czystek w różnych krajach - a w sumie tu wystarczyłaby jedna, rozbudowana tabela - to książka rozczarowuje.

Bardzo szczegółowe i obszerne przedstawienie wojny stuletniej z perspektywy francuskiego historyka. Trzeba czytać bardzo uważnie, aby się nie pogubić we wszystkich wątkach. Na duży plus poza samą wojną ukazane życie codzienne zarówno feudałów jak i "prostego ludu" w związku z wojną.

Autor, historyk i pisarz, specjalista od Rosji dawnej i współczesnej, ale oczywiście nie tylko. Nie ukrywa swojego umiłowania do Ojczyzny. Co mnie nie dziwi, bo jest POLSKIM historykiem i patriotą. Książka arcyciekawa, napisana przystępnym językiem, nie będę jej streszczał, znajdziesz je wyżej. Obowiązkowa lektura, dla wszystkich interesujących się Rosją, a szczególnie rozwojem stosunków między Polską a Rosją na przestrzeni wieków. Szanowny Panie Profesorze, miałem ochotę odjąć jedną gwiazdkę za wydłużające się oczekiwanie na kolejne tomy " Dziejów Polski", ale rozumiem, jakość wymaga czasu. Polecam, bardzo polecam wszystkie książki Pana Profesora.

To, że autor poświęca nieco miejsca politycznym rozmową kuluarowym jest zaletą tej książki. Polacy mają w tej materii ogromne braki i kompletni nie pojmują iż właśnie w takich warunkach zapadają kluczowe dla dziejów świata ( i ich kraju) decyzje. Polski czytelnik dowie się, że Polska została wstępnie sprzedana ZSRR już 15 grudnia 1941, przez brytyjskiego szefa MSZ Edena. Zatem większość zbrojnych akcji partyzanckich można było sobie w ogóle darować. Bohaterszczyzna na frontach w ogóle nie wpłynęła na tą decyzję gdyż liczyły się możliwości mocarstw oraz ich wzajemna rywalizacja. Oprócz tego książka ma charakter pracy ogólnej, kompilacji istniejących prac i pełni rolę bardziej ambitnej pracy popularyzatorskiej. Czytelnik obeznany w tematyce może po nią nie sięgać. Sporo miejsca poświęcono na zbyt rozległe opisywanie sytuacji z lat 1919-1941. Poza tym w epilogu jest też o wydarzeniach po 1941. Sama zaś Operacja Barbarossa tak naprawdę skupia się na pasie środkowym i trasie z Brześcia do Moskwy. Kierunek północny i południowy są tu ledwie zaznaczone, a potem w ogóle zmarginalizowane. Kluczowym zagadnieniem bardzo szybko zostaje Operacja "Tajfun" i walki na drodze do Moskwy oraz kontratak sowiecki i odwrót niemiecki. Nie jest tutaj źle. Może czasami mało krytycznie ale autor sięga po rozmaite źródła niemieckie i sowieckie, w tym często do relacji z każdego szczebla walk. Czasami też do cywilnych. Sporo o panice w samej Moskwie i ewakuacji. Przede wszystkim rozmowy gabinetowe w Berlinie, Moskwie, Londynie i amerykańsko-brytyjskie misje dyplomatyczne w sprawie dostaw oraz ustalenia wspólnej strategii. Z wad istotnych? Autor jest wiernym wyznawcą zachodniej szkoły o holocauście. Niepotrzebnie zagłębia się w pogromy roku 1941 bez zagłębienia się w ich przyczyny. Wszelkie wystąpienia zrzuca na uprzedzenia, a wręcz na wiarę i urojenia o zemście za prześladowania ze strony "judeobolszewizmu". W tej samej książce wymienia też nazwisko Jagody, Jeżowa, Mechlisa i tak jakoś nie widzi związku pomiędzy ich zbrodniami a reakcją ludności. Pominę Litwinowa oraz innych towarzyszy. Ja rozumiem, że tematyka żydowskich partyjniaków-decydentów ze ZSRR jest niewygodna... ale jeżeli ma to być w takiej postaci do najlepiej tylko poinformować czytelnika o fakcie i przejść dalej.

W dzisiejszej videorecenzji książka "Most nad Piekłem" autorstwa ukraińskiego historyka Serhii Plokhy, nie obyło się bez pierwszej kontrowersji na moim kanale. Ale o tym dowiecie się słuchając podcastu. Pomimo tego książkę należy uznać za bardzo udaną. Znajdziecie tu wszystko na temat operacji "Frantic". Polecam.

Na pewno dowiedziałam się, że krakowska wytrzeźwiałka znajduje się na ulicy Rozrywki i jest to pokłosie nazwy karczmy, która tam kiedyś była. ▫️ A tak już na poważnie. Jeśli pominiemy nieustanną prywatę autora, krasomówcze wstawki i romantyzowanie stanu chłopskiego, jak to wcale nie był taki zły (autor przecież sam wywodzi się z chłopstwa i wie jaka to ciężka praca, a szczególnie jak ciężka była jeszcze kilka dekad temu),docieramy do kawału porządnej wiedzy. ▫️ Znajdziecie tu wszystko. Od tego jak wyglądała pańszczyzna, przez to jak bogatsi chłopi się z niej wykupywali. Do tego mamy miliony dowodów na to, że niedola chłopska to nie była rzecz nieodwracalna, a brak możliwości chłopa wyjścia poza obręb folwarku to była rzecz niemożliwa. Owszem, chłopstwo to był najniższy stan i jakiekolwiek romantyzowanie przez autora jak to wszystko się da, niczym 16-letni kołcz z tiktoka, możemy nadal pomiędzy bajki włożyć i trochę dziwi mnie taka narracja z ust historyka, to faktem jest, że stan chłopski nie był tylko uciskiem i niedolą. Był niewydolny i taka jest prawda. Jednak pojedyncze jednostki, jak kmiecie, z bogatszych i lepiej usytuowanych regionów podróżowały, na przykład Wisłą do Gdańska z towarami i potem spowrotem do swoich wsi.

18/2023 Doktor Jakub Polit przeprowadza nas przez dzieje japońskiej polityki zagranicznej od czasów światłego cesarza Meiji i szeregu wielkich mężów opatrznościowych aż do panowania Hirohito i "wielkich" polityków pokroju Hieki'ego Tōjō, którzy sprowadzili na kraj katastrofę. Doktor kreśli obraz w sposób pasjonujący i nie ma możliwości na nudę. Zresztą tak samo jak w najnowszej historii Japonii. Od kraju, który dopiero w połowie XIX w. został zmuszony do otwarcia się na świat przez armaty okrętu Matthew Perry'ego, aż do rozbłysków nad Hiroszimą i Nagasaki. Mając przed oczyma Japonię w pierwszej połowie XX wieku widzimy zaborczą politykę i brutalność dla przeciwników. I jest to prawda, ale połowiczna, ponieważ jeszcze na początku stulecia Japończycy respektowali w pełni prawa jeńców i ci byli traktowani wręcz jak goście. Przede wszystkim jednak Japonia była ścisłym sojusznikiem Wielkiej Brytanii, czyli Ententy, co zostało odwrócone o 180° w latach 30 przez twardogłowych wojskowych i zakończyło się tragiczną katastrofą dla Cesarstwa.

Książka bardzo dobra, choć trudna w odbiorze. W mojej ocenie trochę przegadana - np. zupełnie poboczna informacja o znaczeniu przydomka Tojo (kamisori) pojawia się bodaj trzy razy. Mimo wszystko czytało się przyjemnie, choć z racji tego jak odizolowany był cesarz Japonii niewiele znajdzie się tu anegdot, które w naturalny sposób ożywiłyby długą narrację.

Czy była szansa na uniknięcie 123. lat? Z upadku można się sporo nauczyć, jeśli chociażby zobaczyć w Stanisławie Auguście Poniatowskim człowieka. Można tę lekcję przejść z Brytyjczykiem, który robił doktorat z Poniatowskiego w Cambridge. Profesor Richard Butterwick momentami ożywczą interpretacją opisuje polsko-litewskie państwo późno-nowożytne akcentując polityczno-społeczne uwarunkowania. „Światło i płomień. Odrodzenie i zniszczenie Rzeczypospolitej (1733-1795)” w dużym stopniu jest oparte o osobowości wpływające na losy milionów. Lekturę akurat tej wersji zdarzeń, które Polacy znają w swoim mniemaniu świetnie, bardzo dobrze uwypukla kontekst najnowszej historii (posłowie do polskiego wydania powstało latem 2022). Wszelkie problemy wewnętrzne, które z ekspansjonistycznej wizji jutra tworzą niepewność, najlepiej eksternalizować. Rzeczpospolita była świetnym poligonem i buforem dla militaryzacji sąsiadów, bo nie potrafiła (i nie mogła) własnej anarchii wyplenić. Książka nie jest w treści nowatorska, poza kilkoma odcieniami interpretacji, przywołanymi relacjami obywateli brytyjskich z epoki i grupą materialnych odkryć z ostatnich lat. Wyszła interesująca alternatywa dla ‘narodowej autobiografii’ i przede wszystkim dla ‘swojskich kolein’, które nam utrudniają grupowanie przyczyn i okoliczności czy proces separacji detali od punktów zwrotnych w dziejach. Książka podtytułem trochę wprowadza w błąd. Okres panowania Augusta III stanowi jakieś 10% objętości tekstu głównego. Stąd jest skupiona na świetle (oświeceniowych reformach za rządów ostatniego króla) i płomieniu (konfliktach, przemocy zbrojnej i rozbiorach). Historyk z takiej periodyzacji uczciwie i sensownie tłumaczy się w posłowiu. Sama praca ma sporo atutów. Dzięki specyficznemu autorstwu, wprowadza oczywistą świeżość. Rodzime historie okresu upadku (chociażby słynna synteza Rostworowskiego przywołana przez Brytyjczyka wielokrotnie) referują dzieje z perspektywy emocjonalnej, którą uformowała kultura, chociażby romantyzm. Kościuszko, Kiliński, Virtuti Militari, obiady czwartkowe,… - tu wszystko zostało pozbawione bagażu mitotwórczego. W jakimś stopniu nasze kompleksy można podleczyć, gdy chwali ktoś z zewnątrz czy prostuje nieuzasadnioną dumę. Przez całą książkę powraca motyw wpisania polskiego trudu reform w kontekst otoczenia. Niesamodzielność rządów Wettinów, gdy imperialna Rosja pilnowała bez skrupułów interesów, a jeszcze bardziej rola swoistego kondominium epoki rozbiorów, wzmacnia unikatowość zrywu reformatorskiego. Butterwick na tym kontraście utkał główną narrację. Rozbudowane analizy reakcji różnych koterii i prądów schyłkowej magnaterii na ogólnym poziomie to odtworzenie ‘typowego szkolnego dyskursu’ z areną w postaci Sejmu. W skali bliższej jednostkom, Butterwick bardzo dobrze opisał nastroje reformatorów i magnaterii. Przywołał sporo z ich korespondencji publicznej i prywatnej. Budując napięcie ostatnich dekad istnienia kraju, odtworzył zagubienie, strach i niedowierzanie (chociażby emocje roztrzęsionego Potockiego i innych Targowiczan na wieść o II rozbiorze) upadających rodów. Warto chyba sobie jeszcze raz zrekapitulować postawy, pośród których były takie, gdzie ważniejsze od tego w jakim kraju się budowało klientelę, było to, ile wiosek oddawało hetmanowi/wojewodzie pańszczyznę. Warto jeszcze wspomnieć o kilku nowościach w historiografii europejskiej. Profesor sporo miejsca poświęcił na dyskusje polskiego republikanizmu, w szczególności wpisując go w europejską myśl nowożytną filozofii politycznej. Nie zapomniał również o przywołaniu kilku badań dotyczących percepcji konfederacji targowickiej w kręgach imperialnych, gdy na kilka lat otwarto archiwa rosyjskie. Interesujące spostrzeżenia czy dobrze dobrane zestawienia politycznych zjawisk nie zastąpią jednak kilku poziomów istnienia I RP, których jest zbyt mało. Obyczajowość jest nieco zdawkowa, nawet jeśli pojawia się nieco zdań o życiu biedoty na warszawskiej Pradze. Perełki w postaci opisu zaczątków policji państwowej czy pierwsze pra-partie typu nowoczesnego – to raczej wyjątki. Istotne różnice historyczne między Koroną i Litwą nie doczekały się wzmiankowania. Historyk książkę napisał jakby była kontynuacją wcześniejszej historii szlacheckiej. Jeśli tekst miał trafić na rynek brytyjski jako zamknięte dzieło, to pozostawia sporo zagadek. Ponieważ dużo miejsca zajmują opisy reform i kolejne etapy ustawodawstwa Rzeczypospolitej, to przemilczenia o wielu mechanizmach mogą dezorientować. Sejmiki, ich relacje z sejmem, rodzaje konfederacji, typy sejmów i proces elekcji – to wszystko jest nieusystematyzowane i pojawia się wprost, jeśli akurat jest potrzebne w wywodzie. W przypadku gospodarki, również wprowadzanej tylko wtedy, gdy stanowiła element próby konkretnych reform, jest tylko nieco lepiej. Na szczęście przy odrobinie wyobraźni, można sobie dopowiedzieć niewolnicze konsekwencje stwierdzenia: „Gospodarczy wpływ reform na majątki szlacheckie średniej wielkości, z których wiele nie mogłoby funkcjonować bez darmowej pracy, mógł okazać się zabójczy.” Wciąż jednak brakowało mi danych liczbowych, które urealniałyby opisy. System walutowy kraju i dodatkowo trzech państw zaborców komplikują ocenę wartości kroplówek uzyskiwanych przez Skarb w wyniku reform i zawieszają w próżni imperialistyczne wydatki Prus, Rosji czy ich poziomu pasożytowania na I RP. Nieco zawiodłem się na wątku mieszczańskim. W książce ‘czarna procesja’ formalnie się nie pojawia, a postulaty najmłodszej warstwy społecznej rozpłynęły się w uniwersałach, napomnieniach czy kolejnych artykułach Konstytucji. Być może Brytyjczyk obiektywnie ocenił ‘mizerię’ tego zrywu Dekerta i innych i jako detale po prostu zignorował? „Światło i płomień” nie jest przełomem. To raczej ‘powtórka z historii’. W kilku jednak punktach bardzo przydatna naszej martyrologii, być może słusznym poglądom wielu Polaków, które w wielości alternatyw sami w sobie czasem deprecjonujemy. Butterwick nie słodzi historii, nie jest też ‘po angielsku zdystansowany’. Szeroką wiedzą o epoce, sumiennie relacjonuje fakty. Sam Poniatowski w ostatecznej ocenie pozostaje nowoczesnym władcą, pracowitym monarchą świadomie korzystającym z prerogatyw. Warsztat pisarski profesora zaowocował ciekawym dynamizmem opowieści, więc lektura nie jest monotonna. Okres 1772-1795 jest w zasadzie jednorodnie (bez wyczuwalnych momentów szczególnie wyróżnionych, poza Sejmem Wielkim) prowadzonym dyskursem nad polską polityką wewnętrzną i zagraniczną. Z elementów technicznych, zabrakło indeksów i być może słowniczka kluczowych pojęć (głównie w związku z mechanizmami parlamentaryzmu szlacheckiego, o czym wspomniałem wyżej). W zasadzie to dobry podręcznik licealny, jako lektura przed maturą. Może nieco karmić nasze ego piękne wpisanie historii XVIII-wiecznej Rzeczypospolitej Obojga Narodów w poetykę greckiego dramatu w podsumowaniu: „Publiczne spory między reformatorami a tradycjonalistami stały się katalizatorem ożywienia kulturalnego, ale też rozbudziły naiwny optymizm co do przyszłych perspektyw Rzeczypospolitej, nieznajdujący bynajmniej uzasadnienia w sytuacji międzynarodowej. Wszystko to zostało osiągnięte dzięki wyborowi umiarkowanego kursu między Scyllą absolutnej monarchii a Charybdą rewolucyjnego terroru. W 1792 roku Rzeczpospolita budziła obawy sąsiadów, gdyż była statkiem dobrze przygotowanym do wypłynięcia na globalne wody XIX wieku. Statek ten został więc wielokrotnie ostrzelany z dział i zatopiony.” Zapewne z kolejnymi wiekami ta epoka będzie zyskiwać nowe warstwy nieuchronnego odrealnienia. Wciąż jednak musimy przepracowywać te kilka dekad upadku, jako lekcję dla zbiorowości; przynajmniej w czasie, gdy dane nam żyć akurat w środkowoeuropejskich nizinach z dość krótkimi i labilnymi tradycjami demokratycznymi. 7.0 - DOBRE z mini plusem

Absolutnie rewelacyjna książka, która znakomicie przybliża ten nieco zapomniany konflikt. Zapomniany to może złe stwierdzenie, raczej przykryty następnymi wydarzeniami lat 1939-1945. Mimo że to PWS była wydarzeniem decydującym, bo być może gdyby jeszcze jedno pokolenie żyliśmy jako Polacy w różnych systemach to mielibyśmy o wiele większy problem z odbudową kraju jako unitarnego. Autorzy znakomicie kreślą szeroką pespektywę, całość zasadnie dzielą na dwie główne części (Imperia i narody) ukazując jak każdy ten konflikt wpływał na naszą część Europy. Tak, bo nie jest to kolejna książką o "Wielkiej Wojnie", co właśnie jej recepcji i wpływu na Europę Środkową, Wschodnią i Południową. Czyli jak to Autorzy zauważają, wojny Pigmejów - niemniej zażartych niż te gigantów. Są tu i wątki wojskowe, polityczne ale na de wszystko społeczne, wszystko się jednak przeplata a Autorzy nie dociążają przesadnie żadnego z aspektów. Jest to też trochę odtrutka na nasze przekonanie jak to naród cały bez sporów politycznych jednoczył się w budowie kraju - no odbudowy kraju chcieli prawie wszyscy (Bo Komuniści już niekoniecznie) ale już definicja jakim krajem miała Polska być, sprawiała że konfliktów było co niemiara. Co niemiara było polityki, sporów i wewnętrznej walki. To nie o to chodzi by teraz się samobiczować, co raczej po prostu nie idealizować przeszłości bo POMIMO konfliktów wielka praca poniekąd się udała. Pozostawiam refleksji.

Książka jest jak najbardziej OK. Opisuje całą historię Habsburgów, a to długi okres czasu, ale najciekasze rzeczy są opisane, i co najważniejsze przystępnym językiem i dobrze się czyta. Może autor trochę za dużo się rozpisuje o sztuce w tym baroku. Rozumiem, że barok jest jendak związany z Habsburgami.,

Należę do tego pokolenia, które urodziło się jeszcze w poprzednim ustroju a czas przemian przypadł na tak wczesne dzieciństwo, że wydarzenia takie jak zburzenie muru berlińskiego czy obrady Okrągłego Stołu to migawki z telewizji i prawdopodobnie z późniejszego okresu. Nie zmienia to jednak faktu, że w trakcie trwania mojego życia zmienił się świat, a przynajmniej Europa Środkowo-Wschodnia. Na naszych oczach został obalony komunizm a wiele krajów weszło w intensywną i mniej lub bardziej udaną fazę transformacji. Gdy chodziłam jeszcze do szkoły, perspektywa zaledwie kilkunastoletnia sprawiała, że jeszcze nikt jednoznacznie nie umiał tego ocenić. Uczyliśmy się najważniejszych dat, pobieżnie omawialiśmy kilka centralnych wydarzeń a potem już na żywo obserwowaliśmy konsekwencje takie jak , w przypadku Polski, wejście do Nato, Unii Europejskiej, otwarcie granic. Świat się szybko zmieniał. Ale gdzie właściwie zaczęła się ta zmiana? Po ponad trzydziestu latach łatwo powiedzieć, że w 1989 upadł komunizm ale przecież nie stało się to z dnia na dzień. Zapominamy jak skomplikowany i długofalowy był to proces a rok 1989 był zaledwie kulminacją. Jednak była to kulminacja zaskakująca, ewenement na historyczną skalę. Właściwie odbyło się bez przelewania krwi. Prawie równocześnie wszystkie kraje znajdujące się w orbicie wpływów ZSRR postanowiły wyzwolić się spod jego wpływu i wejść na ścieżkę demokracji. Praca naukowa ,,1989. Jesień narodów" próbuje przybliżyć specyfikę tego okresu. Pokazać całą ścieżkę, która doprowadziła do roku 1989 a potem to co działo się w kolejnych latach. Praca podzielona jest na sześć rozdziałów opowiadających kolejnych omawianym państwom: Polsce, NRD, Węgrom, Czechosłowacji, Rumunii i Bułgarii. Chyba najważniejszy, szczególnie dla Polaków, jest rozdział pierwszy podsumowujący wszystko co zdarzyło się w Polsce praktycznie od czasów II wojny światowej, oczywiście największą uwagę skupiając na końcówce komunizmu i na tym do działo się później. W sposób skondensowany można prześledzić najważniejsze kamienie milowe, które doprowadziły nie tylko do upadku komunizmu ale także ukształtowały współczesną politykę i sytuację kraju. Autorzy próbują nakreślić cały oś czasu dla roku 1989, która właściwie zdefiniowała przyszłość, wykreowała najważniejszych graczy oraz rozłożyła układ sił. Podobnie jest w przypadku pozostałych omawianych krajów. Nie tylko omawiany jest okres Jesieni Narodów ale sięga się znacznie głębiej pokazując najważniejsze wydarzenia, głównych bohaterów oraz próbuje się podsumować całość, sprawdzając czy to co wtedy chciano zapoczątkować udało się zrealizować. Mimo, że wszystkie omawiane kraje łączy zerwanie jarzma komunizmu to ich drogi były i są zupełnie inne. Towarzyszyła im zupełnie inna dynamika oraz inne podjęły decyzje by finalnie skierować się w zupełnie inne strony. Ale jedno jest pewne był to dla nich dynamiczny okres, który zapoczątkował drogę w stronę pozostałych państw zachodnich. Dla mnie ,,1989. Jesień Narodów" było niesamowitym kompendium wiedzy. Uporządkowało mi trochę wiedzę, pokazało przyczyny i skutki oraz uświadomiło, że był to dużo bardziej skomplikowany proces, który wcale nie zamknął się w latach 90-tych ale trwa nadal. Rok 1989 odcisnął trwałe piętno, wywrócił Europę do góry nogami oraz dał szanse, których niestety nie dało się w stu procentach wykorzystać. To była nie tylko zmiana polityczna, to także ogromna zmiana społeczna, które wyznaczyła granicę pomiędzy pokoleniami. Obecnie zaciera się świadomość jak ważne to było i dlatego tym bardziej polecam zapoznać się z tą pracą. Polecam!

Pięknie wydana, łatwym językiem napisana, ale czegoś mi tu brakuje. Zgodzę się z tym co napisał ktoś w jednej z opini, że za mało informacji o charakterze i życiu prywatnym. Książka warta przeczytania, ale Jerzy Besala w dalszym ciągu najlepszy Pytam się dlaczego tak Wielki Polak ma tylko jeden pomnik w Polsce ?

" Wszystko co słyszymy jest opinią, nie faktem. Wszystko co widzimy, jest punktem widzenia, nie prawdą ". Marek Aureliusz Czytając książkę chciało mi się trochę śmiać z autora. Oprócz właściwej historii, z niespotykanym zaangażowaniem stara się przekonać czytelnika do swoich anty iberyjskich poglądów. Hiszpanie są be, biją Murzynów i Indian. Zajmują się handlem niewolników, są dla nich brutalni itd. itp. na co trzeciej stronie. Nie istotne, że Drake też handlował, teraz już tego nie robi, tylko w miły sposób rabuje nieswoje złoto i jest już... cacy. W ogóle Anglicy to w porównaniu do Hiszpanów zgraja aniołów czekających na wciągnięcie żywcem do nieba. Prawdę powiedziawszy trochę więcej inteligencji i oczytania spodziewałem się po tak poczytnym pisarzu i znanym dziennikarzu !!! " Czarna Legenda Hiszpanii " to termin powszechnie znany średnio oczytanemu miłośnikowi historii. " Określa sposób przedstawiania Hiszpanii jako kraju okrutnego, nietolerancyjnego, fanatycznego i represyjnego. Termin powstał w XVI w. i był wykorzystywany jako narzędzie propagandy przez kraje konkurencyjne wobec Hiszpanii podczas jej ekspansji w Nowym Świecie ". Wydaje się, że autor nie wie, albo nie chce wiedzieć co Anglicy wyprawiali w podbitych przez siebie koloniach, kiedy zajęli miejsce Hiszpanii. Oj, oj, z nieba nic nie będzie. To jedyna uwaga. Książka jest interesująca, czyta się dobrze, zawiera masę faktów, cytatów z korespondencji i dzienników opisywanych osób. Jeśli przeczytasz, dowiesz się skąd wziął się kryptonim Bonda " 007 ". POLECAM !!!