Zachar Berkut

Powieść historyczna Iwana Franki, ukraińskiego poety, dramaturga i pisarza sprzed I wojny światowej, czyli klasyka literatury naszych południowo-wschodnich sąsiadów. Napisana w 1882 roku, gdy autor miał 26 lat, a przetłumaczona na polski w 1940.
Opowiada o rozgrywającym się w Karpatach Wschodnich, na terenie dzisiejszej Bojkowszczyzny epizodzie z czasów najazdu Mongołów w 1241 roku, kiedy to jeszcze lokalna ludność nazywała samych siebie Rusinami. Oczywiście fabułą opisuje walkę lokalnej ludności z najazdem, bohaterów i zdrajców także wątek romansowy.
W zakresie historyczno-przygodowym France jest znacznie bliżej do Kraszewskiego, niż Sienkiewicza czy nawet Żeromskiego. Tło historyczne jest ledwie zarysowane, przeważa nad nim romantyczno-bajkowa wizja autora. Na nie nałożone są klasyczne i typowe schematy, zarówno przygodowy, jak i romansowy. Postacie nie są zbyt pogłębione psychologicznie, niektóre wręcz wyidealizowane.
Ale siła powieści tkwi w czym innym. To wyidealizowany manifest wizji przeszłości ludowej, naszkicowany przez młodego Ukraińca w czasie, gdy konflikt jego rodaków z Polakami w Galicji jeszcze nie rozkwitł a świadomość narodowa dopiero wzrastała. To także obraz ówczesnych poglądów Iwana Franki, wówczas ludowego socjalisty-chłopomana, niechętnego chrześcijaństwu, odwołującego się do rodzimych wierzeń słowiańskich i wiejskiego kolektywizmu, według dzisiejszych historyków właściwego raczej przodkom Rosjan, niż Ukraińców. Nie obywa się bez swoiście rozumianej „walki klasowej” chłopów z bojarami a tych ostatnich z księciem.
„Zachar Berkut” mówi zatem więcej o autorze i problemach rodzącej się ukraińskiej literatury, kultury i historiografii niż o samej historii czy psychologii postaci. I dlatego warto tą powieść przeczytać, tym bardziej, że jest napisana łatwym i prostym językiem i dzisiaj byłaby raczej przeznaczona dla młodzieży co najwyżej ”gimnazjalnej”.

Powieść historyczna Iwana Franki, ukraińskiego poety, dramaturga i pisarza sprzed I wojny światowej, czyli klasyka literatury naszych południowo-wschodnich sąsiadów. Napisana w 1882 roku, gdy autor miał 26 lat, a przetłumaczona na polski w 1940.
Opowiada o rozgrywającym się w Karpatach Wschodnich, na terenie dzisiejszej Bojkowszczyzny epizodzie z czasów najazdu Mongołów w...

Iwan Franko uważany jest za jednego z najwybitniejszych przedstawicieli ukraińskiej myśli politycznej i literatury z przełomu XIX i XX wieku.
Zachar Berkut "to kultowa powieść na Ukrainie. Doczekała się ekranizacji. Czas utworu piastowany na  XIII wiek. A miejscem akcji chłopska wieś Tuchla. Powieść ma za zadanie wzmocnić siłę w narodzie, pokrzepić ich, pokazać ideały którym hołdują i postawy (szlachtę),które są im wrogie.Tytułowy Zachar to starzec stający na czele hermetycznej społeczności, wzór do naśladowania. Wspaniały ojciec, patriota. Pragnie by mieszkańcy funkcjonowali w zgodzie, przyjaźni. Potrafili w chwilach próby się zjednoczyć. Żyli według gromadzkiego ładu, w symbiozie z naturą. Niestety harmonijne od pokoleń  społeczeństwo trafi na przeszkodę w postaci Bojara, mongolskiego najeźdźcy chcącego objąć władzą absolutną teren i ludzi egzystujących w dolinie.Czym jest proroctwo Zachara i czy ma szansę na spełnienie? Aby się o tym przekonać należy przeczytać ten tytuł.Bohaterowie na kartach książki są zróżnicowani. Żyją na dwóch biegunach. Są charakterystyczni, dokładnie widać ich motywacje, postawy moralne, dążenie do określonych celów. Franko przemyca w tekście własną filozofię życia. Uwypukla jak ważna jest wspólnota, ile kosztuje wolność. Walka o zwycięstwo, przywrócenie ładu nadaje kompozycji tytuł.  Słowa momentami są naturalistyczne, brutalne i archaiczne. Trzeba być na to gotowym sięgając po lekturę. Całość okraszona  kontekstem społeczno - politycznym, stosunkami z sąsiadami, podejściem do monoteistycznej religii objawionej. Opisy przyrody zrobiły na mnie wielkie wrażenie. Ogrom tu fundamentalnych wartości, które powinny przyświecać ludzkiemu życiu. Autor przypomina o zgniliznach tłoczących arterie ciał. Uczy szacunku do natury, umiejętnego czerpania z jej dobroci.

Iwan Franko uważany jest za jednego z najwybitniejszych przedstawicieli ukraińskiej myśli politycznej i literatury z przełomu XIX i XX wieku.
Zachar Berkut "to kultowa powieść na Ukrainie. Doczekała się ekranizacji. Czas utworu piastowany na  XIII wiek. A miejscem akcji chłopska wieś Tuchla. Powieść ma za zadanie wzmocnić siłę w narodzie, pokrzepić ich, pokazać ideały...

Wizerunek Zachara Berkuta uosabia najlepsze cechy narodu ukraińskiego: umiłowanie wolności, niezłomność w trudnej walce z ciemiężcami, mądrość, dobroć, patriotyzm.

W swojej opowieści I. Franko przeciwstawia postacie masowe przedstawicielom ówczesnego szczytu społeczeństwa. Pisarz wychwala społeczeństwo, w którym nie ma nierówności i ucisku, w którym relacje między ludźmi są harmonijne. To w takim społeczeństwie człowiek pokazuje swoje najlepsze cechy. To tego kraju obywatele bronią do ostatniego tchu.

Krajobrazy odgrywają ważną rolę w tworzeniu nastroju. Natura wydaje się wspierać Tukholtów, dodaje im siły. Tak, słońce staje się dla nich źródłem inspiracji, kamienny Strażnik pomaga walczyć z wrogami, woda ich niszczy.

Język twórczości I. Franko charakteryzuje się szerokim użyciem słownictwa dialektalnego (słów używanych w określonym obszarze),a także archaizmów - słów przestarzałych.

Wizerunek Zachara Berkuta uosabia najlepsze cechy narodu ukraińskiego: umiłowanie wolności, niezłomność w trudnej walce z ciemiężcami, mądrość, dobroć, patriotyzm.

W swojej opowieści I. Franko przeciwstawia postacie masowe przedstawicielom ówczesnego szczytu społeczeństwa. Pisarz wychwala społeczeństwo, w którym nie ma nierówności i ucisku, w którym relacje między ludźmi...

Ukraińska powieść ku pokrzepieniu serc - jednoznaczne postaci, biało-czarne. Jeśli zmieniają swoje postępowanie to też skrajnie. Autor wychwala ukraińską legendarną hromadę - społeczność, która sama sobą zarządza, żyje w zgodzie z naturą, zgodnie z wartościami honoru i uczciwości, sama organizuje się przeciw wrogowi. Na przeciwległym skraju stawia ukraińską szlachtę, która pomiata prostym ludem, wyznaje jedynie argument siły, jest skłonna do zdrady narodu dla własnych celów. Ciekawym też elementem tej układanki jest niechęć dla chrześcijaństwa i sympatia dla słowiańskich wierzeń pogańskich.
Ciekawa powieść, jednak trzeba się nastawić na denerwujący jednoznaczny podział na dobrych i złych.

Ukraińska powieść ku pokrzepieniu serc - jednoznaczne postaci, biało-czarne. Jeśli zmieniają swoje postępowanie to też skrajnie. Autor wychwala ukraińską legendarną hromadę - społeczność, która sama sobą zarządza, żyje w zgodzie z naturą, zgodnie z wartościami honoru i uczciwości, sama organizuje się przeciw wrogowi. Na przeciwległym skraju stawia ukraińską szlachtę, która...

Iwan Franko- dla każdego Ukraińca to nazwisko wiele znaczy. To właśnie on jest jednym z najwybitniejszych pisarzy Ukrainy, który w utworach zamieszczał tylko prawdę. Jego utwory nie mają w sobie ani grama fałszu i obłudy. Jest nazywany „kamieniarzem”, gdyż robił wszystko, aby Ukraina była wolnym krajem, a przyszłe pokolenie żyło w niezależnym, szczęśliwym narodzie. Jego utwory mimo upływu lat wciąż są na „topie”, gdyż chyba nie muszę przypominam co dzieje się za polską granicą…

W utworze mówi się o wydarzeniach XIII wieku pośród Karpackich gór w kwitnącej dolinie, gdzie leży malownicza wieś- Tuchla. Mieszkańcy owej wsi żyją w zgodzie. Na czele gromady stoi Zachar Berkut- 90- letni, ale za to bardzo mądry człowiek. Któregoś dnia w dolinie pojawia się Tuhar Wowk- bojar, który pragnie podporządkować mieszkańców Tuchli swojej władzy. Ale ci nie zgadzają się na to i za wszelką cenę próbują walczyć o swoje prawa. Z jakim skutkiem? Mieszkańcy wspólnie uzgadniają, że najlepszym rozwiązaniem będzie wygnanie go ze wsi. Co będzie dalej?

„Życie ma dotąd wartość, dopóki człowiek może pomagać innym. Kiedy natomiast staje się on ciężarem dla innych i nie przynosi żadnych korzyści, to to już nie jest człowiek, a zaraza. Wtedy on życia nie jest wart.”

I oto moja kolejna lektura szkolna, którą zaliczam do udanych. W utworze podobał mi się sam język, przedstawienie przyrody, połączenie romansu na tle różnych konfliktów, ciekawie opisane postacie i przede wszystkim tak pożądana przeze mnie prawda- między innymi to sprawiło, że lekcje były naprawdę przyjemne i wartościowe. Warto sięgnąć po ta pozycję.

Iwan Franko- dla każdego Ukraińca to nazwisko wiele znaczy. To właśnie on jest jednym z najwybitniejszych pisarzy Ukrainy, który w utworach zamieszczał tylko prawdę. Jego utwory nie mają w sobie ani grama fałszu i obłudy. Jest nazywany „kamieniarzem”, gdyż robił wszystko, aby Ukraina była wolnym krajem, a przyszłe pokolenie żyło w niezależnym, szczęśliwym narodzie. Jego...