Ostatni król Polski

Książka bardzo mi się podoba. Począwszy od pięknego wydania - twarda oprawa, dobry papier, wkładki z kolorowymi zdjęciami / ilustracjami, drzewa genealogiczne. Autor pisze żywym, barwnym językiem. Czułem się, jakbym towarzyszył królowi w jego podróży do Petersburga, Anglii czy Kaniowa. Książka jest bardzo spójna. Mimo że porusza wiele wątków, to narracja prowadzona jest chronologicznie i czytelnik nie gubi się w nich. Autor sięgnął do mnóstwa dokumentów źródłowych (listy, pamiętniki, notatki, publikacje z epoki),które dodają życia opowieści. Zdecydowanie polecam książkę wszystkim miłośnikom historii.

Książka bardzo mi się podoba. Począwszy od pięknego wydania - twarda oprawa, dobry papier, wkładki z kolorowymi zdjęciami / ilustracjami, drzewa genealogiczne. Autor pisze żywym, barwnym językiem. Czułem się, jakbym towarzyszył królowi w jego podróży do Petersburga, Anglii czy Kaniowa. Książka jest bardzo spójna. Mimo że porusza wiele wątków, to narracja prowadzona jest...

Książka wydana pierwotnie w latach dziewięćdziesiątych po angielsku, doczekała się ostatnio wznowienia polskiego wydania. Trzeba przyznać, że jest to biografia obiektywna i wyważona. Zamoyski wspomina, że w Polsce król Poniatowski był przedmiotem licznych i krytycznych opinii, nawet sprowadzanie jego zwłok do Polski pod koniec XX wieku nie obyło się bez kontrowersji.
Momentami wydawało mi się, że jest to książka skrojona pod zachodniego czytelnika. Niekoniecznie jest to typowa biografia, sporo miejsca poświęcono sytuacji politycznej w Europie II połowy XVIII wieku, rokowaniom dyplomatycznym, sojuszom, planom. Poza, co oczywiste, stosunkami z Rosją, Prusami i Austrią, często przewijają się opinie Anglików i Francuzów na temat Rzeczpospolitej. Autor nie ucieka także od opisów sytuacji wewnętrznej kraju czy to dotyczących handlu, przemysłu, sztuki czy architektury - nie zabrakło chociażby fragmentów o planach przebudowy Zamku Królewskiego w Warszawie.
Autor omawia wszystkie najważniejsze wydarzenia związane z Poniatowskim - pracę z Charlesem Williamsem, ambasadorem brytyjskim w Petersburgu, romans z Katarzyną czy rosyjskie więzienie. Nie zabrakło też oczywiście omówienia wydarzeń o charakterze ogólnopaństwowym jak elekcja, rozbiory, wojna polsko-rosyjska, powstanie kościuszkowskie, w które właśnie Zamoyski umiejętnie wplata ich odbiór w innych państwach europejskich czy plany dyplomatyczne, co pozwoliło na umieszczenie zdarzeń w Rzeczpospolitej w szerszym, kontynentalnym kontekście.
Wspomniałem, że jest to biografia obiektywna, bo mimo wszystkich kontrowersji związanych z tą postacią, upadkiem kraju, podczas lektury nie da się nie poczuć pewnej sympatii do Poniatowskiego i jego tragicznego losu. Autor staje tu w obronie króla, wspomina o czarnej legendzie Poniatowskiego i raczej wskazuje na odpowiedzialność zbiorową za upadek kraju niż na winę tylko samego monarchy. Parafrazując Józefa Szujskiego, Zamoyski wskazuje, że król nie był "pierwszym i najważniejszym z nieszczęść narodowych", lecz był "ostatnim ogniwem długotrwałego procesu".

Książka wydana pierwotnie w latach dziewięćdziesiątych po angielsku, doczekała się ostatnio wznowienia polskiego wydania. Trzeba przyznać, że jest to biografia obiektywna i wyważona. Zamoyski wspomina, że w Polsce król Poniatowski był przedmiotem licznych i krytycznych opinii, nawet sprowadzanie jego zwłok do Polski pod koniec XX wieku nie obyło się bez kontrowersji....

Pasjonująca podróż przez dzieje I RP widziane przez pryzmat Stanisława Augusta.

To co stanowi ogromny walor tej książki to barwny język, precyzja i rzetelność opowieści oraz logiczny i spójny tok opowieści. Widać, że autor zna temat a książkę napisał w przemyślany i rzetelny sposób. Bardzo brakuje tak dobrych książek!

Pasjonująca podróż przez dzieje I RP widziane przez pryzmat Stanisława Augusta.

To co stanowi ogromny walor tej książki to barwny język, precyzja i rzetelność opowieści oraz logiczny i spójny tok opowieści. Widać, że autor zna temat a książkę napisał w przemyślany i rzetelny sposób. Bardzo brakuje tak dobrych książek!

Stanisław August Poniatowski jest prawdopodobnie najbardziej zmitologizowanym polskim królem. Ponieważ historią interesuję się od dziecka, to sam pamiętam jak myślałem o nim w latach szkolnych. Werdykt mógł być tylko jeden – to najgorszy król, albowiem na okres jego rządów przypadły rozbiory i upadek państwa. Oczywiście takie prawo młodych umysłów – dokonywać sądów ostrych i jednoznacznych.
Wiemy wszakże, że historia jest dużo bardziej złożona. Niemniej jednak postać Stanisława Poniatowskiego ciągle wywołuje spory i kontrowersje. Kim był? Czy bezwolnym narzędziem w rękach Katarzyny? Czy wybitnym umysłem, dniem i nocą rozmyślającym nad reformami? Oczywiście poważny historyk nie może się zapisać ani do wyznawców czarnej ani białej legendy Stanisława. Jest to jednak bez wątpienia postać nietuzinkowa, pod wieloma względami tragiczna. Rządził w czasach najtrudniejszych i czasom tym nie podołał. To nie ocena. To fakt. Czy jednak ktokolwiek inny na jego miejscu ugrałby więcej?
Jeśli chcemy poznać odpowiedzi na pytania, kim był Stanisław August Poniatowski, jeśli zastanawiamy się w jakich czasach przyszło mu żyć i pracować, to bez wątpienia powinniśmy sięgnąć po pracę Adama Zamoyskiego pod tytułem „Ostatni król Polski”. Drugie wydanie tej monografii ukazało się właśnie nakładem wydawnictwa Czytelnik. Najpierw słów kilka o szacie graficznej. Wydawnictwo naprawdę się postarało. Twarda oprawa oraz liczne wkładki z ilustracjami czynią lekturę recenzowanej publikacji jeszcze przyjemniejszą. Wszystkim znany jest Adam Zamoyski, brytyjski historyk i autor kilkunastu książek.
„Ostatni król Polski” bez wątpienia dowodzi jego kunsztu. Przede wszystkim biografia ta nie jest nudna. Bardzo lubię czytać biografie i przyznaję, że ta jest naprawdę jedną z lepszych. Postać króla została ukazana na szerokim tle epoki. Oczywiście była to pewna konieczność. Bez naświetlenia sytuacji w Polsce i Europie XVIII wieku nie zrozumielibyśmy Stanisława Augusta. Adam Zamoyski wykonał iście tytaniczną pracę. Nie ograniczył się tylko do historii politycznej czy militarnej. Sporo miejsca poświęcił gospodarce, społeczeństwu i Kościołowi. Obszerne fragmenty tekstu dotyczą Sejmu Wielkiego i Konstytucji 3 Maja. Autor nie waha się burzyć sporo mitów i narosłych uproszczeń. Jednocześnie nie popada w skrajności. Ostatni król Polski nie jest dla niego ani nieskazitelnym reformatorem ani ograniczonym kochankiem Katarzyny. Jest postacią tragiczną, pełną sprzeczności i dlatego właśnie tak arcyciekawą.
Oczywiście nie sposób streszczać w tym miejscu ani biografii króla ani treści książki. Wydaje się jednak zasadne przytoczyć kilka wątków. Nie ulega wątpliwości dla Zamoyskiego, że bieg historii odmieniła noc 28 grudnia 1755 roku. Skąd taka data? Otóż właśnie wtedy młody Stanisław Poniatowski (oczywiście jeszcze nie August) został przedstawiony Katarzynie. Zostali kochankami. Z czasem Katarzyna została imperatorową Wszechrosji i osadziła Poniatowskiego na polskim tronie. Nie ma cienia przesady w stwierdzeniu, że ta relacja i ta znajomość oddziaływała na całe późniejsze życie i wybory polityczne ostatniego króla Polski. On rzeczywiście wierzył, że Katarzyna żywi do niego słabość. Liczył na to, że ponad interes Imperium postawi swoje uczucie do Poniatowskiego. Oczywiście o tym nie mogło być mowy. Niestety przekonać miał się o tym nie tylko sam król, ale cała Rzeczpospolita.
Sporo miejsca Zamoyski poświęca opisowi pozycji króla w systemie politycznym Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Rozdział ten nosi wymowny tytuł „pęta monarchii”. Były to istotnie już pęta. XVIII wiek to czas, kiedy monarcha ciągle musiał zjednywać sobie stronników i brać udział w skomplikowanej politycznej układance. Najwyższym tego dowodem była kwestia uchwalenia konstytucji.
Poniatowscy, Czartoryscy, Braniccy, Lubomirscy – wszystkie te głośne nazwiska pojawiają się na kartach recenzowanej książki. Podobnie jak Kołłątaj czy Kościuszko.
Sporo miejsca zostało poświęcone kwestii cudzoziemców. Wiemy dobrze, że Rosja bezwzględnie wykorzystywała tę kwestię w rozgrywkach politycznych.
Stanisław August Poniatowski był postacią tragiczną. Caryca Katarzyna przeprowadziła de facto jego elekcję na polski tron. Ta sama Katarzyna pozbawiła go tego tronu i zmusiła do abdykacji, doprowadzając uprzednio do likwidacji jego państwa. Widział więc Stanisław August upadek Polski. Umarł na wygnaniu w Rosji, jako marionetka na cesarskim dworze. Jego biografia splata się z tragicznymi losami ostatnich lat Rzeczpospolitej Obojga Narodów.
„Ostatni król Polski” to świetnie napisana publikacja. Adam Zamoyski pisze arcyciekawie, barwnie i w sposób niezwykle interesujący dla czytelnika. Zachęcam do lektury.

Stanisław August Poniatowski jest prawdopodobnie najbardziej zmitologizowanym polskim królem. Ponieważ historią interesuję się od dziecka, to sam pamiętam jak myślałem o nim w latach szkolnych. Werdykt mógł być tylko jeden – to najgorszy król, albowiem na okres jego rządów przypadły rozbiory i upadek państwa. Oczywiście takie prawo młodych umysłów – dokonywać sądów ostrych...

Znakomita, bardzo wyważona i obiektywna biografia króla, który był i jest postacią mocno kontrowersyjną. Do tego książka napisana bardzo żywym, narracyjnym językiem, tłumaczy w sposób prosty nieraz bardzo zawiłe kwestie polityczne. Czyta się znakomicie.

Znakomita, bardzo wyważona i obiektywna biografia króla, który był i jest postacią mocno kontrowersyjną. Do tego książka napisana bardzo żywym, narracyjnym językiem, tłumaczy w sposób prosty nieraz bardzo zawiłe kwestie polityczne. Czyta się znakomicie.

Dobrze opisane wady polskiego społeczeństwa., która jest przestrogą na teraźniejszość.

Dobrze opisane wady polskiego społeczeństwa., która jest przestrogą na teraźniejszość.

Książka ciekawa i godna uwagi.

Książka ciekawa i godna uwagi.