W przeciwieństwie do nauki, ontologia stara się wywieść serce tradycyjnej filozofii: esencje, substancje i formy rzeczy, z niektórych ogólnych idei, w stosunku do których rozum roi sobie, iż odnajduje je w samym sobie. Ale struktury uniwersum nie da się wywieść z jakichkolwiek pierwszych zasad, jakie odkrywamy w naszym duchu. Nie ma powodu, dla którego mielibyśmy abstrakcyjne jakości jakiejś rzeczy uważać za pierwotne lub esencjonalne. Tę fundamentalną słabość ontologii bardziej niż jakikolwiek inny filozof uświadomił sobie Nietzsche.
„Inna idiosynkrazja filozofów nie mniej jest niebezpieczna: polega ona na tym, iż ostatnie przyjmują za pierwsze. To, co znajduje się na końcu
[...] «pojęcia najwyższe», to znaczy najogólniejsze, najbardziej czcze pojęcia, ostatnie ulatniające się realności tchnienia kładą na początku jako początek. Przejawia się w tym znowu jeno ich sposób oddawania czci: wyższe nie może róść z niższego, wzrosnąć w ogóle nie mogło [...] i dotarli do osłupiającego pojęcia «Bóg» [•?•] Ostatnie, najniklejsze, najbardziej czcze kładzie się jako pierwsze, jako przyczynę samą w sobie, jako ens realissimum. Że też ludzkość mogła brać poważnie chorobliwe pajęczych mózgów majaczenia! A przepłaciła je drogo [...]"
[F. Nietzsche, Zmierzch bożyszcz, tłum. S. Wyrzykowski, Warszawa 1905]
Dlaczego prymat ontologiczny ma przysługiwać temu, co jest logicznie wcześniejsze, lub właściwości bardziej ogólnej? Pojęcia uszeregowane według ich ogólności odzwierciedlają raczej ucisk natury przez człowieka niż strukturę samej natury. Gdy Platon lub Arystoteles szeregują pojęcia według ich logicznego pierwszeństwa
to wywodzą ich hierarchie nie tyle z tajemnego pokrewieństwa, ile, nieświadomie, ze stosunków władzy.
Kup Społeczna funkcja filozofii w ulubionej księgarni
W naszej porównywarce znajdziesz książki, e-booki i audiobooki z najpopularniejszych księgarń internetowych. Niektórzy partnerzy przygotowują dla użytkowników naszego serwisu specjalne rabaty, dlatego warto kupować książki przez lubimyczytać.pl. Oferty są prezentowane w trzech kategoriach: „Oferta dnia” (promocje partnerów), „Polecane księgarnie” (sprawdzeni partnerzy handlowi, z którymi współpracujemy na podstawie umów) oraz „Pozostałe”. W każdej kategorii kolejność prezentacji zależy od ceny produktu przekazanej przez księgarnie lub dostawcę porównywarki. Lubimyczytać.pl nie prowadzi sprzedaży i nie uczestniczy w procesie zakupowym po przekierowaniu na stronę sklepu. Mimo że dokładamy starań, aby wszystkie linki i informacje były aktualne, nie mamy wpływu na ewentualne nieścisłości cenowe, błędne przekierowania lub zmiany w ofertach księgarni. Jeśli zauważysz nieprawidłowość, prosimy o zgłoszenie jej na adres: admin@lubimyczytac.pl. Dzięki Twojej informacji możemy jeszcze lepiej dbać o jakość działania naszej porównywarki.
Popularne tagi cytatów
Inne cytaty z tagiem miłość
[...] często najbardziej kochamy tych ludzi, te sprawy i te rzeczy, od których bieg życia każe nam odchodzić - nieraz na zawsze.
Począł się ubierać; nie śmiał przy tym dotknąć własnego ciała. Czuł ją ciągle przy sobie; aż po czubki włosów wypełniony był owym dziwnym, cięższym od ołowiu, boleśniejszym od męki umierania, słodszym od najpiękniejszych wierszy uczuciem, jakie daje noc z kimś, na kogo czekało się przez tysiąc chwil, kogo pragnęło się przez wiele bezsennych nocy, kogo widziało się w każdej na u...
RozwińA może uczucia zawsze odbierają możliwość ujrzenia prawdy? Może przez pryzmat miłości, którą obdarzamy drugiego człowieka, widzimy go wyłącznie takim, jakim chcemy go zobaczyć? Zniekształcony wizerunek zgodnie z własnym wyobrażeniem?
Inne cytaty z tagiem ludzie
Czasami najbliżsi ludzie zdradzają, a własny dom przestaje być miejscem, gdzie możemy być szczęśliwi
Jest to człowiek, który głuchnie, kiedy ktoś mówi mu słowo "nie". I nie odzyskuje słuchu, dopóki nie odpowiedzą mu "tak
Dotarcie na szczyt Everestu powinno wyzwalać przypływ radosnego uniesienia. Ostatecznie, brew licznym przeciwnościom losu, osiągnąłem właśnie cel, o którym marzyłem od dzieciństwa. Jednak szczyt rzeczywiście znaczył zaledwie półmetek. Jeśli choć przez chwilę miałem chęć sobie pogratulować, to została ona natychmiast zduszona przemożną obawą przed długim, niebezpiecznym zejściem...
RozwińInne cytaty z tagiem pieniądze
Pieniądze to nie wszystko. Jest jeszcze ta prosta radość, wynikająca z tego, że się kimś opiekujemy a ktoś opiekuje się nami.
Bez wątpienia jednak na świecie żyje znacznie mniej mężczyzn posiadających fortunę niż pięknych kobiet, które na nich zasługują.
Jeśli sądzicie, że trudno rozmawiać o pieniądzach, kiedy jesteście w sobie zakochani, spróbujcie porozmawiać o nich później, kiedy będziecie niepocieszeni i rozgniewani, a wasza miłość zdąży wygasnąć.