Ostatnia powieść Marcela

To poruszająca i bardzo osobista książka o chorobie, rodzinie i mierzeniu się z granicami własnej siły. Autorka pisze szczerze, bez patosu i bez uciekania w łatwe pocieszenia. Ogromnym atutem jest empatia oraz uważność na emocje — zarówno własne, jak i cudze. To opowieść trudna, ale dająca poczucie zrozumienia i bliskości. Książka zostaje w głowie na długo i skłania do refleksji nad odpowiedzialnością, miłością i bezradnością.

Śpika poznajemy, gdy jest jeszcze bezpiecznie ulokowany w ciepłym, matczynym brzuchu. Matka, wyczekując syna, w marzeniach bawi się z nim, śpiewa kołysanki i snuje wizje świetlanej przyszłości. Kogo noszę? Profesora, a może lekarza? Marzy o dziecku mądrym i ładnym. On tymczasem jeszcze nie wie, że stanie się Śpikiem - dowie się o tym dopiero w szkole, gdy to pogardliwe przezwisko przylgnie do niego na lata. Na razie Śpik po prostu jest: kocha rytm tramwajów i miarowe kołysanie, nienawidzi zaś kościoła, w którym krzyczy, leżąc w wózku. Do czwartego roku życia milczy. Jego świat zamyka się w kuchni babci, przy jajku na miękko lub grysiku z kostką czekolady. To czas wspólnego robienia makaronu i zwijania wełny z prutych swetrów. Jednak pod tą bezpieczną powłoką czai się niepokój: Śpik nie może spać, nie potrafi ułożyć układanki ani pojąć, jak korzystać z huśtawki. We wszystkim wyprzedza go młodszy brat. Przełomowym, a zarazem bolesnym momentem jest pójście do szkoły. Niezdarny, niezbyt bystry, staje się klasową ofermą – kimś, kogo się lekceważy i z kogo można drwić. W ósmej klasie, by ratować go przed powtarzaniem roku, matka zaczyna odrabiać za niego prace domowe. Śpik wciąż zmaga się z lękiem przed ciemnością i koszmarami. Jego jedyną bezpieczną przystanią są tramwaje, których rozkłady jazdy zna na pamięć – to świat przewidywalny i uporządkowany. Samo przezwisko „Śpik”, nadane przez kolegów, jest bolesną etykietą, lecz on zdaje się go nie słyszeć. Jego ograniczona percepcja staje się pancerzem, barierą ochronną pozwalającą mu przetrwać w świecie, do którego nie przystaje. Jedyne czyste uczucia, jakie w nim drzemią, to bezgraniczna miłość do matki i do psa, który niespodziewanie pojawia się w ich życiu. Tymczasem matkę coraz częściej dręczą myśli o tym, co utracone. Tęskni za dzieckiem, które potrafiłoby rozmawiać z nią, czy odpowiedzieć inteligentnym żartem. Choć rozpaczliwie chciałaby widzieć w synu geniusza, każdego dnia musi konfrontować się z rzeczywistością, która drastycznie odbiega od jej dawnych marzeń. Nie potrafi przestać myśleć: dlaczego Śpik jest taki, jaki jest? Czy to ten upadek w czasie ciąży? Może niepotrzebnie myła okna przed samym porodem albo zbyt późno pojechała do szpitala? A może dostawał za mało witamin, może trzeba było częściej jeździć nad morze? Przecież miał zostać kimś mądrym, kimś ważnym. Niechętnie, ulegając naciskom szkoły, zabiera syna do poradni. Każda taka wizyta to dla niej osobiste upokorzenie i oficjalne potwierdzenie tego, co za wszelką cenę chciała ukryć: jej syn jest inny. Miał zostać lekarzem – został Śpikiem. Książka Zośki Papużanki to poruszające studium dorastania w rodzinie, w której ojciec jest wielkim nieobecnym, a jego braku zainteresowania synem nic nie jest w stanie zrekompensować. To także opowieść o trudnym, zaborczym macierzyństwie. Matka, choć panicznie martwi się o przyszłość syna, swoją nadopiekuńczością nie pozwala mu na usamodzielnienie się. Zamiast wspierać, pogłębia jego niedostosowanie, przez co Śpik, po jej śmierci, pozostaje na marginesie życia. Papużanka osadza tę historię w niezwykle plastycznych realiach PRL-u. Po mistrzowsku przywołuje nastrój czasów, w których po żywność stało się w kolejkach, pod drzwiami znajdowało się butelki z mlekiem, a pościel nosiło się do magla. Dla czytelników pamiętających tamte lata, opisy szkolnej codzienności czy wypraw na wieś po „świniaka” i świeże warzywa będą niezapomnianym, sentymentalnym powrotem do własnego dzieciństwa. Styl autorki jest przy tym wyjątkowy - choć pozornie prosty, operuje krótkimi, specyficznymi frazami, które dają wrażenie niedopowiedzianych myśli. Mimo trudnej tematyki, autorka potrafi pisać z niezwykłym, często gorzkim poczuciem humoru. Z wielkim wyczuciem balansuje między wzruszeniem a komizmem, tworząc lekturę refleksyjną, a zarazem pełną błyskotliwych obserwacji. „On” to przejmujący zapis walki matki z odmiennością syna, której nie potrafi ani zrozumieć, ani w pełni przyjąć. Papużanka pokazuje, że czasem największą tragedią nie jest sama „inność”, ale niezdolność najbliższych do jej zaakceptowania.

Historia Joli, dziewczyny dorastającej w rozbitej rodzinie. Czasy PRL. Ojciec nie interesuje się rodziną. Brat Joli żyje własnym życiem, matka Joli nie żyje, a mąż ledwo, co ją rozumie. Topienie smutków w alkoholu. Wódki trzeba... Jest lepsza od chleba. Zbyszek kieliszek przyda Ci się. Nie wiem, dlaczego, ale zawsze jak ktoś łapie doła musi sięgnąć właśnie po procenty. Nie lepiej przewałkować temat ze specjalistą? Nie ma się czego wstydzić. Fakt, faktem, że gdy mama i tata się rozstają, cierpią dzieci. Syndrom dzieciaka niekochających się rodziców. Taka osoba nie umie normalnie żyć, żyje jak na autopilocie. Nie ma wpływu na swoje życie, czy warto? Moim zdaniem to żaden wstyd szukać pomocy u specjalistów.

Iwasiów ilustruje, jak wyższa inteligencja przeszkadza alkoholiczce w wyjściu z kłopotów. Główna bohaterka wszystko opowiada z detalami (przemyka oczywiście nad tymi, które nie pasują do układanki pokazującej jej wyższość) i analizuje, mimo to nadal niewiele rozumie. Obserwowanie procesu zasypywania uprzedniej pustki, związanej prawdopodobnie z nigdy nie zdiagnozowanym zaburzeniem osobowości lub zaburzeniem neurorozwojowym, jest drażniące, ale jednocześnie bardzo ciekawe, bo zatrącające o prawdę. Nie jest to powieść wybitna, momentami skręca na mielizny (szukanie odpowiedzi w zbyt dalekiej przeszłości, w historii kraju, branie ustawień hellingerowskich za dobrą monetę - z uwagi na typ narracji, trudno zgadnąć, czy to pomysły samej głównej bohaterki mające ją głębiej charakteryzować, czy pomysły autorki podrzucającej czytelnikowi kolejne tropy),ale właśnie element pustki i zaburzeniowej przemądrzałości czyni z niej pozycję wyjątkową na tle płaczliwych opowieści o kobiecym alkoholizmie. Oczywiście, cały czas pozostaje problem z odpowiedzią na pytanie, kto do nas mówi, kto jest autorką kwiecistych opisów, ciekawych metafor. Cały czas mówi do nas Gosia, alkoholiczka, która już zaczęła mieć problemy z pamięcią? Ejże :)

Książka, w której to, co ważne, wcale nie zostało zapisane. I to nawet nie chodzi o to, co na sam wierzch wychodzi. A o to, co pod spodem. Co z tego. Misterna sztuka, artyzm. Można się w niej przejrzeć jak w starym lustrze z obtłuczonym rogiem, gdzie wiesz, że jesteś chociaż Cię nie widać w nim tak naprawdę. Na prawdę to można przysiąc. Tylko… cóż to jest? Dziękuję Małgosi, która mi ją na urlop do przeczytania dała. Warto. Polecam z całych sił. A. —— Jestem pedagogiem, psychoterapeutką, autorką. Piszę dla chcących mnie czytać. Znajdź mnie na FB: Anna Malec - Idźmy 💛

Osobista opowieść o niemieckiej tożsamości w polskim kontekście – historia rodzinna z pogranicza kultur i pamięci. Autorka splata prywatne losy z historią powojennej migracji i wykluczenia. To książka o trudnym dziedzictwie, milczeniu i próbie zrozumienia własnych korzeni. Prosta forma, ale wielowymiarowa treść. Dla tych, którzy lubią literaturę z historią w tle.

Maję Wolny miałem ostatnio okazję poznać jako niezwykle odważną reportażystę podróżującą po Rosji już w czasie jej agresji na Ukrainę i w rozmowach ze swymi dawnymi znajomymi ale i przygodnymi ludźmi, próbującą dociekać owej rosyjskiej bez-duszy ludzi żyjących wiecznie pod jakimś carskim butem i podlegającym wpływom wszechobecnej propagandy. Lektura tyleż rzetelna i reportersko świetna, co i poznawczo straszna. Ale znalem wcześniej Maję Wolny jako autorkę kilku książek z nurtu, który może nie stanowi jakoś głównego mojego czytelniczego zainteresowania: literatury obyczajowej, czasem z szerszym kulturowo-społecznym (to już ciekawsze) zacięciem. I taka jest też ta powieść. Dostajemy w niej kilkoro bohaterów poruszających się w kilku planach czasowych, których losy - do tego nas już Autorka zdążyła przyzwyczaić - ostatecznie powiążą się w wielopokoleniową opowieść… W jednym planie - wojennym - obserwujemy Julię, komunizującą fotografkę, przemieszczającą ogarniętą wojenną i powojenną pożogą, w drugim zaś Weronikę, badaczkę stosunku ludności cywilnej do Żydów, a do tego wcielającą się w Demeter poszukującą Kory, swej zaginionej córki. Prócz świetnie zarysowanych wątków fabularnych i realistycznie nakreślonych bohaterów (bohaterek głównie!),mamy też głos w sprawie stosunku do Zagłady, mamy refleksję nad tym, jak w powojennej Polsce możliwe były pogromy Żydów i kto mógł je inspirować. Wagi książek Grossa to tu nie ma, ale współbrzmienie z wymową jego dzieł już tak. Jest to też hołd oddany Julii Pirotte, sławnej niegdyś fotografce i komunistce, dokumentującej czasy wojny i powojenną rzeczywistość. Powieściowa Julia to bowiem jedyna w pełni autentycznie historyczna postać przywoływana tu na kartach książki, która nieco wydobywa bohaterkę z współczesnej niepamięci. Książka do polecenia szczególnie tym, którzy lubią powieść obyczajową, dobrze zakorzenioną w historii, a do tego kameralną z jednej strony, z drugiej zaś rozciągającą się swą narracją na dziesięciolecia i pokolenia. Ja z Mają Wolny pozostaję i w Jej wydaniu powieściowym, i w tak mnie zaskakującym Jej obliczu non-fiction.

Lubię styl autora, ale tu historia zdecydowanie zbyt przegadana z bohaterami, których motywy i zachowanie mnie nie przekonały. A wątek wyjaśnienia śmierci rodziców, który myślałam, że będzie kluczowy, został zepchnięty na sam koniec. Finał książki bardzo pobieżny i pospieszny. Tym razem obyło się bez zachwytów.

Książka z "iskrą" i jak dla mnie wielopoziomowa. Można ją czytać jako historię kryminalną czy obyczajową, można wyczochrać z niej opisy materii godne Bruno Schulza, a postaci jak spod pióra Chmielewskiej, można zadumać się nad historią Polski. Przede wszystkim można poczuć rytm swingu. Z minusów pod koniec trochę się dla mnie rozsypuje i zakończenie wątków jest na siłę. Dobrze zrobiłoby tu pozostawienie tych wątków jako materiał na 2 czy trzeci tom. Zapiszę się na kurs swinga, to pewne.

W książce przede wszystkim czuć, że Pani Plebanek zna temat, zna Belgię, problem imigrancki i wie coś o afrykańskiej społeczności. To najmocniejsza strona powieści. Ciut gorzej było z fabułą a właściwie z próbą dynamizacji (wątek policyjny) i podjęcia dodatkowego problemu. Najlepszymi wątkami były te dotyczące kobiecości w świecie patriarchalnym, samotności, poszukiwania miłości, wyobcowania, "multikulturowości". Im Alia była starsza, tym mniej czułem jej postać i decyzje. W ogóle zdziwił mnie tytuł, który jak się okazało miał nawiązywać do agresji głównej bohaterki. Ta cecha albo nie została wyeksponowana, albo mam kompletnie inne pojęcie furii. Ciekawy i różnorodny drugi i trzeci plan. Pierwszą część książki oceniam znacznie wyżej niż drugą, ocena finalna to moja średnia. Dobry podział na rozdziały pomaga sprawnie i szybko czytać, świetna okładka.

Laureatce Nagrody Nobla, nie łatwo jest pozostać niezauważonym. Wisława Szymborska chciała spokoju, a jednak stała się sławna. Ale ta SŁAWA jej „nie zniszczyła”. I może się wydawać, że Wisława była zwykłą kobietą, ale właśnie w tej swojej zwykłości była niezwykła… W książce „Nic zwyczajnego. O Wisławie Szymborskiej” Michał Rusinek wspomina piętnaście lat spędzonych z Noblistką. Jako młody absolwent polonistyki został Pierwszym Sekretarzem Wisławy i towarzyszył jej aż do śmierci. W książce znajduje się wiele anegdot; powiedzonek; dyplomatycznie, a zarazem zabawnie skonstruowanych odpowiedzi na różne zaproszenia, które otrzymała Wisława, a także prywatnych fotografii, które przenoszą czytelnika do świata wspaniałej poetki. Oczywiście to nie jest wszystko, ale nie chcę za dużo zdradzać :) Po przeczytaniu tej książki myślę, że te piętnaście lat było wspaniałym czasem w życiu ich obojga. I chociaż Wisława cały czas zawracała się do Michała na per PAN, to wydaje się, że ich relacja była bliska. I mam na myśli tutaj wyjątkową przyjaźń, w której razem mogli na siebie liczyć. Piękna, wciągająca, zabawna a zarazem melancholijna historia, która naprawdę warto poznać. Polecam ! <3 Dziękuję Wydawnictwu Znak za egzemplarz do recenzji. Współpraca z wydawnictwem nie ma wpływu na treść recenzji.

Wciągająca, nasycona poezją i seksem. Trafiłem na nią zupełnym przypadkiem, ale coś czuję, że zostanie ,,we mnie" na dłużej. Bohaterka do złudzenia przypominała mi pewną kobietę, o której też trudno mi zapomnieć... A do tego wartka fabuła, akcja mknie na złamanie karku - nie ma chwili na nudę, przy końcu wszystko łączy się w spójną, kompozycyjną całość. Świetna powieść

Książka słodko-gorzka. Parę razy się uśmiałam do łez, parę zasmuciłam przykrym losem bohaterek…niestety, miałam poważny problem z rozróżnieniem przedstawianych kobiet, kto jest kto. Zmęczyło mnie skakanie od jednej bohaterki do drugiej i częste zmiany przedziałów czasowych. Musiałam się zastanawiać i czytać po kilka razy żeby połączyć fakty i koligacje. Dialogi pisane „cięgiem” najlepiej sobie czytać na głos, wtedy najłatwiej usłyszeć „co autorka ma na myśli”.

Iwaszkiewicza uwielbiam. Z książki na książkę poznaję go coraz lepiej i bardziej się przywiązuję. To zdecydowanie mój komfortowy pisarz. O "Rzeczach" słyszałem wiele złego. Nie mogę się jednak z tymi opiniami zgodzić (przynajmniej nie w całości). Książka Król nie wnosi za wiele, nie pojawiają się nowe, odkrywcze informacje. Mnie osobiście lekko irytowało gdybanie autorki, która wymyślała fabularyzowane sceny. Zamiast napisać rzeczywistą biografię Iwaszkiewicza przez pryzmat rzeczy, które posiadał, powstał niezły bigos. Są tu wymyślone przez Król wycinki z życia Jarosława czy jej wrażenia z podróży po miejscach bliskich zeszłowiecznemu twórcy. Przy tym sporo też powtarza. Nazwanie "Rzeczy" biografią to, wg mnie, spore nadużycie. Nie zmienia to faktu, że przyjemnie i szybko mi się czytało. Polecam, ale nie nastawiajcie się na nic wyjątkowego.

Chyba najsłabsza z trzech części, wzbudzająca nieco mniej sympatii. I właściwie, po przeczytaniu pierwszej o smutnej, osamotnionej i opuszczonej emocjonalnie dziewczynce, której nikt nie dostrzegał i nie pomógł, można było się spodziewać jak ta smutna dziewczynka stanie się smutną nastolatką i niezrozumianą młodą kobietą. Ważna lektura, dla wszystkich czterdziesto, pięćdziesięcio, sześćdziesięcioobecnych latkow.. To książka o Was, o nas, o naszym pokoleniu pełnym Dziuń. Książka dla wszystkich rodziców by mieli na uwadze.. i nie krzywdzili. Rany emocjonalne goją się trudniej, i jak widać w tej książce: je widać.

To jedna z tych lektur, które nie dają wytchnienia. Czyta się ją z ciężarem w klatce piersiowej, z poczuciem, że obcuje się z czymś boleśnie prawdziwym. Okrucieństwo wojny nie jest tu tłem – ono wdziera się w codzienność, niszczy, wypacza relacje i zostawia blizny, które nie znikają nawet po wielu latach. To okropieństwo wojny pokazane bez patosu, bez uproszczeń, za to z ogromną siłą emocjonalną. Najbardziej poraża to, jak wojna przenika całe życie bohaterów. Ciągłe ukrywanie prawdy, przemilczenia, kłamstwa wypowiadane „dla dobra innych” – wszystko to staje się sposobem na przetrwanie. Ale ta strategia ma swoją cenę. Axelsson bezlitośnie pokazuje, że tajemnice nie znikają, one tylko czekają, aż wybuchną ze zdwojoną siłą. Z drugiej strony to także opowieść o rodzinie – trudnej, chłodnej emocjonalnie, nieumiejącej mówić o uczuciach. Miłość jest tu obecna, ale kaleka, niedopowiedziana, wyrażana bardziej przez obowiązek niż czułość. Relacje między bliskimi bolą niemal tak samo jak wojenne wspomnienia, bo brak słów i gestów potrafi ranić równie głęboko jak przemoc. Uwielbiam Autorkę za jej odwagę i bezkompromisowość, ale tym razem była to lektura wyjątkowo trudna. To książka smutna, przytłaczająca, momentami wręcz nie do zniesienia – a jednak potrzebna. Axelsson nie oszczędza czytelnika, zmusza do konfrontacji z tym, co niewygodne: z traumą, winą, milczeniem i konsekwencjami wojny, które rozciągają się na całe życie. To nie jest książka „do poduszki”. To książka, która zostaje w głowie i sercu na długo, boli, ale też uświadamia, jak bardzo historia potrafi zniszczyć nie tylko świat, lecz także najbliższe relacje. Jeśli się po nią sięga, trzeba być gotowym na emocjonalny wysiłek – i na to, że nie da się przejść obok niej obojętnie.

Anna i Tobias. Młodzi, ambitni, z marzeniami. Spodziewają się córeczki. kiedy mała Freja się rodzi, ułożone życie rozpada się jak domek z kart. Freja jest dzieckiem niepełnosprawnym. Rodziców czeka trudny czas pogodzenia się z tym, że ich córka nie będzie zwykłym dzieckiem. Że nie zobaczą jak idzie do szkoły, jak odbiera dyplom studencki, jak bierze ślub. Narodziny Frei zbiegły się z czasem marzeń o domu we Francji. Czy spełnią marzenia i odnajdą w nowych rolach? Czy miłość wystawiona na próbę przetrwa? To smutna książka, ale mimo wszystko kojąca i dająca nadzieje. Dramat rodziców, przeplatany jest ze smakami południowej kuchni. Magiczna to książka.

Na "Sen sów" trafiam zupełnie przypadkiem. Po prostu mam książkę na czytniku, czyli musiałam ją pobrać z Legimi. Nie wiem dlaczego tam trafiła, ale z jakiegoś powodu musiała mnie zaintrygować. Może tytuł, może okładka. Czytam przez trzy wieczory. Tyle wystarcza mi aby bardzo polubić Jarko (nie Jajco, nie Jarek, a Jarko właśnie). Chłopca rezolutnego i ciekawego świata. Aby przemierzać z nim plażę w Kołobrzegu z lat siedemdziesiątych w fantastycznej narracji Jerzego Sosnowskiego. Jest coś zupełnie normalnego w jego podróży zatłoczonym pociągiem do zakładu przyrodoleczniczego, w którym będzie leczył astmę. Wraz z rodzicami, których relacja jest tutaj mocno nakreślona oraz jego siostrą. Jest namacalna rola wspomnień oraz relacji z drugą osobą. Nikt nie gapi się w ekran monitora czy komórki (wszak wspominałam, że to lata siedemdziesiąte),ludzie cieszą się tym co mają. I widzą w człowieku człowieku, kompana do rozmów, bycia ze sobą. Padają w książce pytania o miłość i sens. Poruszane są wątki pierwszej miłości, rozczarowania i przyjaźni. We wszystko to wplątane są zapachy, smaki i dźwięki. Wspomnienia przeplatają się jak miesiące i lata. Wspaniała uczta literacka.

Książka, która przez pryzmat centrów handlowych ukazuje współczesną kobietę. Matkę. Żonę. Pracownicę. Wyjaśnia, dlaczego sklep wielkopowierzchniowy może być przekleństwem i wybawieniem. Co ciekawsze, zakupy są tu najmniej istotnym aspektem. Chodzi o to, co w duszy gra. Oczywiście, trzeba wziąć poprawkę na to, że jest to opis konkretnej kobiety. I jej choroby. Pamiętać o ty, że płeć nie definiuje sposobu myślenia i odczuwania. Że jednak panie się różnią. Lecz mimo wszystko ta powieść daje możliwość zajrzenia do duszy płci pięknej. Podchodziłam do tej prozy z dużą rezerwą, a okazało się, że zrobiła mi dużą niespodziankę. Nie spodziewałam się, że mnie aż tak zainteresuje. Polecam.

Niesamowita historia, wciągająca od pierwszej do ostatniej strony. Dla mnie była momentami tak poruszająca, że musiałam odkładać ją na jakiś czas by przetrawić wszystko na spokojnie. Ogrom emocji w połączeniu z naturalnym, niewymuszonym językiem pozwalał mi identyfikować się z bohaterami i kibicować im z całych sił. Książka porusza kwestie tak fundamentalne jak to, co wyznacza granice człowieczeństwa, a jednocześnie nie trąci moralizatorstwem. Stawia wiele bardzo ważnych pytań i pozostawia nas bez jednoznacznych odpowiedzi. Na pewno pozostanie w mojej głowie na długie lata.