-
Artykuły
Umrę, jeśli tego nie polubisz - weź udział w konkursie i wygraj wspomnienia influencerki
2 -
Artykuły
Wiosna z książką – kwietniowe premiery, które warto poznać
2 -
Artykuły
Dlaczego poziom czytelnictwa w Polsce nie rośnie? Raport Biblioteki Narodowej
27 -
Artykuły
Wakacje pełne magii - weź udział w akcji recenzenckiej i przenieś się do magicznego świata
2
-
Patronat LC -
Patronat LC
Sekretne tożsamości znanych pisarek
Powody, dla których pisarki przyjmowały – i przyjmują nadal! – męskie pseudonimy, są przeróżne, od czystej konieczności aż do chęci odsapnięcia od wielkiej kariery.
Oczywiście sporo zależy od czasu i okoliczności, dlatego przyjrzymy się paru autorkom, które na przestrzeni lat albo zasłynęły pod innymi personaliami niż te, które widnieją w ich aktach urodzenia, albo potrzebowały trochę od sławy odpocząć. Niekiedy były to również decyzje motywowane kwestiami komercyjnymi, a także i ideologicznymi. Wydaje się, że dzisiaj nikt już nie musi ukrywać swojej płci na okładce książki, lecz jeszcze nie tak dawno nie było to oczywiste.
Oto kilka autorek z tajnymi literackimi tożsamościami.
Siostry Brontë
A może raczej bracia Bell? Bo pod takim nazwiskiem wszystkie trzy siostry opublikowały swoje poezje i powieści, tym samym przeciwstawiając się dziewiętnastowiecznemu poglądowi, jakoby kobiecie nie wypadało zajmować się literaturą. Dla mnóstwa ówczesnych autorek przyjęcie męskiego pseudonimu było jedynym sposobem, aby móc cokolwiek wydać i doczekać się rzetelnej krytyki i poważnego traktowania.
Jako pierwsza z sióstr Brontë na taki krok zdecydowała się Charlotte, która opublikowała swój zbiorek jako Currer Bell, a niebawem Anne i Emily poszły jej śladem, również posługując się męskimi imionami – Acton i Ellis, nie przypadkiem rozpoczynającymi się na tę samą literę, co ich prawdziwe. Mimo to ich powieści i tak uznane zostały przez ówczesną krytykę za cokolwiek szokujące, lecz ich odbiór byłby zapewne negatywny, gdyby zdecydowały się wydać je pod prawdziwym nazwiskiem. Charlotte określała przyjętą strategię wydawniczą jako konieczność wynikającą z bezskutecznego zmagania się z uprzedzeniami w stosunku do artystek płci żeńskiej.
J.K. Rowling
Sprawa z Joanne Rowling jest o tyle ciekawa, że złożona podwójnie. Przed debiutem została zachęcona (żeby nie powiedzieć zmuszona) przez swojego wydawcę do posłużenia się neutralnymi płciowo inicjałami, z których drugi musiała sama sobie wymyślić, bo ma tylko jedno imię. Celem takiego fortelu miało być zachęcenie – a raczej niezniechęcenie do siebie – do kupna książek o pewnym młodym czarodzieju młodych czytelników, którzy nie zawsze spoglądali łaskawym okiem na fantastykę pisaną przez kobiety.
Ale po latach, kiedy przyjęła męski pseudonim już jako milionerka i autorka bestsellerowej serii o Harrym Potterze, zrobiła to całkowicie dobrowolnie. Siadając do pisania powieści kryminalnej jako Robert Galbraith, chciała móc uwolnić się od ciążących na niej oczekiwań i otrzymać na temat swojej pracy opinie nieprzefiltrowane przez jej rozpoznawalność. Udało się połowicznie, bo prawda szybko wyszła na jaw, ale Rowling ze swojego literackiego alter ego nie rezygnuje i dalej wydaje kryminały pod męskim nazwiskiem.
Mary Ann Evans
Mary Ann Evans czytała zawzięcie od małego i kiedy tylko nadarzyła się okazja zatrudnienia się jako asystentki redaktora londyńskiego kwartalnika, to tę szansę wykorzystała. Z czasem ciężar produkcji całego magazynu spadł na nią, ale i tak laury zbierali mężczyźni.
Evans nie czarowała się, że z jej prozą mogłoby być inaczej. Dlatego zaczęła pisać jako George Eliot (do czego zachęcił ją filozof i krytyk George Henry Lewes), aby obnażyć szkodliwe stereotypy, a także odciąć się od swojej pracy tłumaczki, publicystki i redaktorki oraz, prawdopodobnie, chronić swoje życie prywatne. Z goryczą mówiła o tym, że krytycy pozostają obojętni wobec nawet najznakomitszych dzieł, jeśli te zostały napisane przez kobiety. Po sukcesie swojej debiutanckiej powieści pisała nieprzerwanie, a jej najsłynniejszym dziełem jest „Miasteczko Middlemarch”.
Ann Rule
Sławę zdobyła co prawda pod swoim prawdziwym imieniem, ale fakt faktem, że początek dziennikarskiej i pisarskiej kariery Ann Rule był cokolwiek wyboisty. Jako że amerykańska autorka zajmowała się literaturą faktu traktującą o seryjnych mordercach, krwawych zbrodniach i ludzkiej niegodziwości, nie tylko wyszła z założenia, że zadanie będzie łatwiejsze, jeśli na potrzeby zawodowe przyjmie męski pseudonim, ale i miał to na niej wymusić redaktor magazynu detektywistycznego, w którym zaczynała.
Zaznaczmy, że Rule miała niezłe kwalifikacje, bo pracowała wcześniej w policji, ale, cóż, sama jej płeć wystarczyła, aby referencje przestały mieć jakiekolwiek znaczenie. Długo pisała jako Andy Stack, wydając pod tym nazwiskiem kilka książek, lecz po sukcesie jej najsłynniejszej pozycji, „Bestii obok mnie”, traktującej o Tedzie Bundym, którego autorka znała osobiście, publikowała już pod prawdziwym imieniem. Czyli postawiła na swoim.
Louisa May Alcott
Louisa May Alcott ukuła męski, a raczej neutralny płciowo pseudonim nie tylko dlatego, że może podobnych rzeczy damie nie wypadało pisać, ale również z przyczyn biznesowych. Bo zanim zasiadła do pisania swojej najsłynniejszej powieści, „Małych kobietek”, wydawała niekoniecznie ambitne historie gotyckie jako A.M. Barnard. Prawdopodobnie motywowały ją kwestie finansowe i pisała to, co było w owym czasie popularne, aby zgromadzić odpowiednie oszczędności i móc poświęcić się temu, co faktycznie jej w duszy grało.
Alter ego autorki pozostawało nieodkrytą tajemnicą przez długie lata po jej śmierci, aż na trop wpadły specjalistki od białych kruków Leona Rostenberg i Madeleine B. Stern, znajdując list do Alcott od jej bostońskiego wydawcy, który mówił otwarcie o korzystaniu przez pisarkę z wyżej wymienionego pseudonimu. Odkrycie to doprowadziło do pewnej reinterpretacji kariery autorki oraz krytycznej analizy dzieł A.M. Barnarda.
Nora Roberts
A to może być pewna niespodzianka, bo jednak Nora Roberts zasłynęła i słynie dalej jako bestsellerowa autorka powieści romantycznych, która nie musiała i nie musi kryć się pod żadnymi pseudonimami. Lecz i ona miała swoje powody. Już jako znana i lubiana autorka historii miłosnych chciała oderwać się od gatunku, który przyniósł jej rozpoznawalność i pieniądze, i spróbowała swoich sił jako autorka powieści kryminalnych (często niepozbawionych jednak domieszki romansu) z serii „Oblicza śmierci”, podpisując się jako J.D. Robb.
Chodziło nie tyle o wejście na zdominowany przez mężczyzn rynek, ale o frajdę z pisania. Roberts przez długie lata udało się zachować tajną literacką tożsamość, lecz nawet kiedy okazało się, kto jest kim, nie zniechęciło to czytelników. Przeciwnie: seria „Oblicza śmierci” liczy ponad pięćdziesiąt książek.
Andre Alice Norton
Można się kłócić, że to żaden pseudonim, bo Alice Mary Norton zmieniła oficjalnie swoje imię i nazwisko na Andre Alice Norton jeszcze przed publikacją swojego debiutu, lecz decyzja ta wynikała bezpośrednio z trudności, jakie nastręczać mogła sprzedaż fantastyki pisanej przez kobietę. Zachętą do takiego kroku, dość radykalnego, był nacisk wydawcy, ale nawet i później pisarka wydawała jako Andrew North albo Allen Weston.
Norton zasłynęła monumentalnym cyklem „Świat czarownic”, ale w ciągu swojej trwającej ponad siedemdziesiąt lat kariery napisała przeszło sto książek i z czasem doczekała się należytego docenienia. Jako pierwsza kobieta otrzymała mnóstwo wyróżnień przedtem przyznawanych wyłącznie mężczyznom, a jej nazwiskiem ochrzczono nagrodę przyznawaną autorom fantastyki dla młodzieży – Andre Norton Award.
Tekst po raz pierwszy ukazał się w 2022 roku.
komentarze [35]
Ponoć ten cały Galbraith zaczął się sprzedawać dopiero, gdy do mediów "wyciekło" że to pseudonim Rowling.
Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
