Madame

Jeśli lubicie babcine opowieści, to będzie książka dla Was. Opowieść bez początku i końca. Bardziej "przestrzenna" niż linearna :) Bo jak to wspomnienia, pojawiają się w danym momencie, potem przeskakują, wracają - sami przecież wiecie jak to jest. No i tak podążamy z historiami - wspomnieniami poprzez miejsca, czasy, przedmioty i ludzi, których w większości już nie ma...

Powieść oniryczna, zawieszona między podziemiami cegielni a murem szpitala psychiatrycznego; opuszczonym ewangelickim cmentarzem a budynkiem szkoły. Dziecięcy bohaterowie śladom przeszłości nadają własne znaczenia, symbole. W dorosłości te miejsca zanikają. Giną w pamięci, ale i fizycznie - powstają ogródki działkowe, bloki, wygładzone chodniki i parkingi. I ostatecznie zostajemy z pytaniem - jakie to miało znaczenie, skoro nie zostały żadne ślady? Weiser jest jak dybuk - duch, który przychodzi, by przypominać. Demiurg dziecięcej wyobraźni - sprawca wybuchów, wybawiciel z kłopotów, zabawiacz w czasie nudy. A może go nie ma, może jest tylko wytworem wyobraźni, śladem po narodzie, który zniknął. Cieniem żydowskiego sztetla. Bo i tak ostatecznie nikt o niego nie pyta, nie szuka. Katolicyzm ludowy, pełen niezrozumiałych rytuałów, procesji, szeptanych zaklęć jest równie obcy jak opowieść Dawida. Jedno i drugie to baśń, element rytuału zabawy lub przeszkody, która stoi na drodze do zabawy. Elka jest NIemką i to również nikomu z nich nie przeszkadza. I tu właśnie Huelle dokonuje cudu. Pokazuje wielokulturowość nie jako projekt polityczny, ale jako element dziecięcego świata. Dzieci są tolerancyjne, bo nieobciążone ideologią; nie nadają znaczeń, które przypisują osobom, miejscom dorośli. Jest współpraca, przygoda, czysta zabawa. Czy to jedyna interpretacja tej książki? Nie. Narrator sam myli tropy, podsuwa rozwiązania: jakie znaczenie ma prawda, skoro liczy się tylko mit, baśń. Może nie chodzi o pamięć, ale o odtwarzanie świata i o to, że przeszłość istnieje tylko wtedy, gdy ktoś ją opowiada, tak jak mu się wydaje, że pamięta. Może więc “Weiser Dawidek” to opowieść o znikaniu - miejsc, ludzi, narodów, dzieciństwa. O tym, że rzeczywistość ulatuje, ale opowieść trwa. I może to jest jedyna prawda, na jaką możemy sobie pozwolić. Książka wybitna, wielowarstwowa, metaforyczna; każda warstwa skrywa kolejną, kolejną i kolejną… Lektura obowiązkowa.

Dawno nie czytałem książki, której bohater byłby tak antypatyczny a zarazem w tak znacznym stopniu godny litości. Lektura znokautowała mnie co najmniej dwa razy, co jest dla mnie świadectwem jej wybitności. Przesłanie bardzo pesymistyczne. Mocne tu napiętnowanie niezdrowych relacji mężczyzna - kobieta, ale i także wszystkich opartych na nierówności i wyższości, jak stosunek do rdzennych mieszkańców RPA, zwłaszcza gdy chodzi, co tu gadać, o bandytów i gwałcicieli. Nie wiem dlaczego (zapewne z ignorancji) temat tej książki kojarzyłem wyłącznie z seksualnym wykorzystaniem studentki przez podstarzałego nauczyciela akademickiego - erotomana i nie przypadkiem znawcę m.in. nieszczęsnego Byrona, który również cierpiał na tężę przypadłość, przy okazji będąc pedofilem. Autor przygotował zasadzkę na czytelników, a zwłaszcza na mnie, bo tytuł nie odnosi się tylko do hańby bohatera, który wykorzystując studentkę, hańbią ją i przy okazji swój akademicki honor. Ma on też zastosowanie (jako kara od Boga?) także do jego córki, która pada ofiarą gwałtu, prowadząc farmę na odludziu. Jakby zemsta losu za lata wykluczania i poniewierki przez rdzenną ludność. Szokująca to lektura, ale także i moralitet. David Lurie to postać zaprawdę odrażająca (nawet narrator go nie lubi: ”Nie jest złym człowiekiem, ale dobrym też nie”). Czyn, jakiego się dopuścił, doprowadza go do upadku zawodowego. Los daje mu sposobność częściowego “nawrócenia” na tzw. normalne, a nawet może i pożyteczne, życie. Tylko czy z niej skorzysta ten, któremu nie da się współczuć…. To moja czwarta książka Coetzee’ego. Za najważniejszą uważam “Czekając na barbarzyńców”. Wybrane cytaty…. “Jest zdumiony, że półtorej godziny kobiecego towarzystwa tygodniowo wystarcza, aby go uszczęśliwić, chociaż dawniej myślał, że potrzebna mu jest żona, dom, małżeństwo. (...) Jego potrzeby okazały się w końcu całkiem niewielkie, niewielkie i przelotne jak potrzeby motyla”. “Całym sobą popiera życie podwójne, potrójne, życie podzielone na przegródki. Ilekroć spoglądał na kobietę w pewien sposób, z pewnym zamysłem, odwzajemniała spojrzenie: mógł na to liczyć. Tak właśnie żył: przez całe lata, przez całe dziesięciolecia trzymało go to w pionie. Aż tu pewnego dnia skończyło się, nagle, bez ostrzeżenia, opuściła go moc. (...) Spojrzenia, które dawniej odpowiedziałyby na jego spojrzenie, zaczęły przesuwać się po nim obojętnie, mijać go, jakby był przezroczysty. Z dnia na dzień stał się duchem”. “Powinien dać sobie z tym spokój, wycofać się z gry. Zastanawia się, ile właściwie miał lat Orygenes, kiedy się wykastrował. Może nie najwdzięczniejsze to rozwiązanie, ale starzenie się też nie jest wdzięcznym zajęciem. Człowiek przynajmniej oczyszcza pole, żeby się skupić na właściwym zadaniu starców: na przygotowaniach do śmierci. (...) Płomień zmysłów ostatni raz strzeli w górę, zanim zgaśnie”. “Przecież to jeszcze dziecko! – myśli on. Zupełne dziecko! Co ja najlepszego wyprawiam? Ale jego sercem targa raptowna żądza”. “Nie jest to gwałt, niezupełnie, ale jednak coś niepożądanego, przed czym dziewczyna wzdraga się aż do szpiku kości”. “Ludzie się dowiedzą, bo zawsze w końcu się dowiadują; zaczną szeptać, może nawet wybuchnie skandal. No i co z tego?”. “– Nie oczekuj współczucia, Davidzie, ode mnie ani od nikogo. Nie spodziewaj się współczucia ani litości. To nie te czasy. Wszyscy zwrócą się przeciwko tobie, bo i czemu nie?”. “Pewnie myślałeś, że to będzie kolejny szybki romans, drobny grzeszek. No i patrz, do czego cię doprowadził. Własne życie wyrzuciłeś na śmietnik, a co zyskałeś. (...) Jeśli starcy będą się parzyć z młodymi kobietami, jaka przyszłość czeka gatunek?”. “Połowa literatury mówi o tym: o młodych kobietach, które usiłują wywinąć się spod ciężaru starców, dla dobra gatunku”. “W pewnym wieku człowiek robi się po prostu nieapetyczny. I tyle. Trzeba zakasać rękawy i jakoś przeżyć resztę życia. (...) Ćwicz, zanim nadejdzie starość, przykazuje sobie. Ćwicz przystosowanie. Ćwicz, przyda ci się w domu starców”. “Po raz pierwszy w życiu ma przedsmak starości, kiedy będzie doszczętnie znużony, wyzuty z wszelkich nadziei i pragnień, zobojętniały na to, co niesie przyszłość. Zgaszono w nim przyjemność, jaką czerpał z życia. (...) Zaczął dryfować ku swojemu końcowi, jak liść na powierzchni strumienia, jak puch mlecza na wietrze”. “– Żadne zwierzę nie dopatrzy się sprawiedliwości w karze wymierzonej za to, że posłuchało własnego instynktu. – Czyli samcom trzeba pozwolić, żeby podążali za swoimi instynktami bez żadnych ograniczeń? “Lucy nie odpowiada. Woli nie pokazywać się ludziom, a oni już wie dlaczego. Powodem jest hańba. Powodem jest wstyd. To właśnie osiągnęli niespodziewani goście, to właśnie uczynili tej pewnej siebie, nowoczesnej, młodej kobiecie”. “Zgwałcić lesbijkę to coś jeszcze gorszego niż zgwałcić dziewicę: cięższy cios. Czy tamci trzej wiedzieli, co robią?” “Plotka jak plama rozlewa się po okolicy. (...) Zemsta jest jak pożar. Im więcej pochłonie, tym bardziej robi się zachłanna”. “Coraz bardziej utwierdza się w przekonaniu, że angielski nie jest odpowiednim środkiem wyrazu dla południowoafrykańskiej prawdy". “Język zesztywniał, niczym dinozaur, który wyzionął ducha i zapadł się w błoto”. “Nie po to tu przyjechał; nie po to, żeby ugrzęznąć na głębokim odludziu i odstraszać demony, niańczyć córkę, troszczyć się o upadającą farmę. Jeśli miał jakikolwiek cel, to raczej ten, żeby samemu wziąć się w garść, zebrać siły”. “Chociaż w pewien abstrakcyjny sposób potępia okrucieństwo, nie umie powiedzieć, czy sam z natury jest okrutny czy dobry. Jest po prostu nijaki”. “- To szokujące uczucie, że ktoś mnie nienawidzi. W trakcie. Czy David trafnie się domyśla, o co jej chodzi?”. “W końcu nie erotyzm i nie elegia najsilniej do niego przemawia, lecz komizm”. “- Zachowujesz się, jakby wszystko, co robię, było częścią fabuły, którą jest twoje życie. Ty jesteś w niej głównym bohaterem, a ja postacią epizodyczną, która pojawia się dopiero w połowie akcji. Otóż wbrew temu co sobie myślisz, ludzie nie dzielą się na pierwszo- i drugoplanowych. Nie jestem drugoplanowa”. “- Lucy, twoja sytuacja staje się śmieszna, A nawet gorzej: złowroga. Nie wiem, jak możesz tego nie dostrzegać”. “- Błagam cię, wynieś się z farmy, zanim będzie za późno. To nie jest coś, co chciałbym usłyszeć. My nie załatwiamy spraw w ten sposób. My: mało brakowało, a byłby powiedział: my ludzie Zachodu”. “– Jakie to poniżające - mówi wreszcie Lurie. – Takie wielkie nadzieje, a potem taki koniec". - Potrzebuję wokół siebie spokoju. Wszystko zrobię, wszystko poświęcę, byle tylko mieć spokój. – A między innymi poświęcisz mnie?”. “Brak mu starczych cnót: zrównoważenia, dobrotliwości, cierpliwości. Ale może te cnoty pojawią się, gdy inne go opuszczą: na przykład cnota namiętności”.

Mówią, że mamy nie oceniać książki po okładce, i mają rację! Oczywiście, że dobrze dobrana okładka wróży lepszy sukces, ale nawet te książki, które czasem mają beznadziejną szatę graficzną mogą być świetne. W wypadku Złotego pelikana... patrzyłam na tą okładkę co jakiś czas, nawet pod czas czytania. Historia o życiu Jakuba jest opisana urywkami, które koniec końców sklejają się w całość i mimo, iż są opowiadane z lekka chaotycznie da się to jest tak, jak być powinno. Z resztą książki są od tego, żeby chociaż trochę ruszyć nasze szare komórki. Ale wracając, budziłam moje szare komórki coraz bardziej z każdym rozdziałem zastanawiając się do jakiej sytuacji ma nawiązywać okładka, albo przynajmniej co ma symbolizować. Jednak nic z tego. Snułam tyle teorii, że nawet nie jestem w stanie o nich napisać. Jednakże zauważam to, jak bardzo się na tym skupiałam, żeby jak najwięcej zrozumieć. I powiem Wam jedno : wszystkim ludziom, którzy czytają gdziekolwiek, cokolwiek i jakkolwiek życzę takich książek jak ta. Takich, które dadzą Ci jak najwięcej mogą, ale też wyciągną dużo z Ciebie. Takich, które Cię porwą, zmuszą do poświęcenia im tak wielkiej uwagi jak tylko możesz. Żeby było jasne, nie wychwalam tej książki ponad niebiosa. Złoty pelikan nie należy do najlepszych książek świata. Jej fabuła jest prosta, z resztą nie tylko fabuła. Wszystko w tej książce jest proste (bynajmniej dla mnie, no bo to human.) i ewentualnie "dialogi" mogły sprawiać problem, ale to nic. Wszystko gra. Czytając to uświadomiłam sobie, jak ważne jest to, by zwracać uwagę na to co się dzieje wokół nas, bo może się zdarzyć coś, co pozornie nie ma znaczenia, a pewnego dnia obudzimy się w zupełnie innym świecie. Nic już nie będzie takie samo, szczególnie my i nasze podejście do życia. Może będziemy się cieszyć, że jakiś okropny okres naszego życia przeminął, albo będziemy żałować, że nie poświęciliśmy tej jednej jedynej chwili więcej uwagi. Podsumowując : prosta książka, z lekka chaotyczna, bez klasycznych dialogów, ma drugie dno (które moim zdaniem warto odkryć) Tak więc, miłej lektury (mam nadzieję)

Cztery mini powieści napisane już w XXI wieku, a wydaje się, jak by sam Balzak to pisał. Trzeba oddać sprawiedliwość autorowi, że wyczucie stylu ma nie od parady! Czytałam jego różne utwory i muszę stwierdzić z całą odpowiedzialnością, że każdy z nich pisała jakby inna osoba, a to znaczy, że Dehnel jest świadomy nie tylko tego, co pisze, ale i JAK pisze. Styl to człowiek – w wypadku tego autora jest całkowicie nieprawdziwe, bo Dehnel jest jeden, a stylów mnóstwo. Tematyka wszystkich utworów również wywodzi się wprost z Balzaka i jego wielkich powieści zebranych w cyklu „Komedia ludzka”, obnażających dusze, wady, zalety i sposób myślenia francuskiego, pardon, polskiego „stanu trzeciego”. Tylko sto kilkadziesiąt lat później, bo i nasze mieszczaństwo rozwinęło się w innym czasie i w innych warunkach niż francuskie. Ale bohaterowie powieści Dehnela kierują się podobnymi motywacjami i systemem wartości jak balzakowscy poprzednicy, w innych dekoracjach oczywiście. W przaśnej, ubogiej nieładnej Polsce drugiej połowy XX wieku, kiedy żyło się naprawdę źle i beznadziejnie. Główną siłą napędową i najważniejszym motywem działania są więc pieniądze, lube pieniądze. Chorobliwe pragnienie zdobycia pieniędzy, wbrew wszystkiemu. Dla pieniędzy ludzie mogą się zakochać, ożenić, pracować w byle jakich, poniżających warunkach, popełnić występek, a nawet zbrodnię, łamiąc przy okazji wszelkie zasady wyniesione z domu, wiary, kościoła i przepisów prawa. Niektórzy (częściej niektóre) bywa, że się zakochują czy przejawiają zainteresowania inne niż kasa, np. artystyczne (malarz Damian, Adrian Helsztyński), u niektórych widać silne pragnienie miłości (Asia z pierwszego utworu, a przede wszystkim Tońcia). Ale autor nie ma dla nich krztyny litości: miłość wynika z głupoty lub krańcowej naiwności, wiara to czysta aberracja, chęć uprawiania sztuki (piosenkarka Halina Rotter) może tylko wywieść na manowce i doprowadzić w chciwe łapy pazernych naciągaczy. A sama sztuka również nie nobilituje. Damian swoje obrazy dobrze sprzedaje, ale bynajmniej nie czyni to go wyrafinowanym, subtelnym artystą, ale gburem i naciągaczem. Halina śpiewa może i dobrze, ale sukcesu nie odnosi. Bohaterowie wywodzą się czasem ze zubożałej szlachty, podupadłej wskutek różnych zawirowań historii. Marzą o powrocie do dawnej świetności (Adrian i jego matka), ale albo nie są w stanie tego osiągnąć, albo co nieco im się udaje na śliskiej drodze, hm, lewych, amoralnych interesów. Czasem im wychodzi (Tońcia), ale wszystkie cztery powieści można uznać za żywą ilustrację tezy, że pieniądze zdobyć trudno, a i tak szczęścia nie dają. I tutaj Dehnel wydaje się być bardzo niesprawiedliwy. O pieniądzach się nie myśli, kiedy się je ma. Bez pieniędzy np. Tońci żyje się bardzo ciężko, a rodzina nią pomiata. Kiedy je zdobędzie, życie jakby lżejsze, ale więzy rodzinne żółkną i rdzewieją z bezinteresownej zawiści. Obie sytuacje nie do pozazdroszczenia, wybór między złym a jeszcze gorszym. Świat przedstawiony w powieściach jest nieskończenie smutny, bez nadziei na lepsze. W ostatniej mini powieści piosenkarka Halina Rotter wydaje się być najsympatyczniejsza i najmniej wyrachowana. Trzeźwo chodzi po ziemi, poprzestaje na małym, ale i jej los nie szczędzi bolesnego upokorzenia i jeszcze boleśniejszego poczucia pustki, osamotnienia, braku zrozumienia przez bliskich w chwili upadku, nie mówiąc już o empatii. Autor patrzy na swój świat przedstawiony ironicznie, złośliwie, a przy tym chłodno i uważnie, niczym entomolog obserwujący wijące się robaki. Nie potrafię tego inaczej nazwać jak elitaryzmem i przekonaniem o własnej wyższości, o odrębności własnego życia. I to jest jedyny zgrzyt, jedyny kolec na ciele tych, doskonałych pod każdym względem, utworów.

To książka o braku tolerancji Polaków. Autor, myślę, że on, bo myśl tę wkłada w usta jednej z postaci -uważa, że to wieki niewoli naszego narodu są odpowiedzialne za brak tolerancji i ciemnotę. Ja niestety mam inny pogląd na ten temat. Wystarczy popatrzeć co teraz dzieje się w naszym kraju. Sorki miało być o książce. Warta przeczytania. Zostaje długo w sercu i umyśle.

Uwielbiam tę opowieść. Opowieść tak prostą, a jednocześnie tak subtelną. Mimo że nie jest długa, rozwija wiele wątków, które snują się jak pajęczyny w jesiennym słońcu. Jedne są długie i wyraziste, niektóre krzyżują się ze sobą, a inne niespodziewanie urywają i nikną. Oddając hołd twórczości Bohumila Hrabala stworzył Paweł Huelle prawdziwą perełkę.

Kiedy „Białe zęby” ukazały się na początku XXI wieku, czytano je przede wszystkim jako żywą, ironicznie napisaną opowieść o wielokulturowym Londynie. Panował wówczas pewien optymizm: wierzono, że globalizacja i demokracja liberalna stopniowo oswoją napięcia między kulturami, a społeczeństwa Europy staną się coraz bardziej pluralistyczne. Czytając tę powieść w 2026 roku, trudno jednak nie zauważyć, jak bardzo zmienił się kontekst, w którym ją odbieramy. Minęło zaledwie ćwierć wieku, a Europa wygląda dziś niestety inaczej. W wielu krajach narastają nastroje antyimigranckie, coraz mocniej brzmią głosy skrajnej prawicy, a język nacjonalizmu i kulturowego lęku powraca do politycznego centrum. W takim świecie „Białe zęby” brzmią inaczej niż w momencie swojego debiutu. Tam, gdzie dawniej widziano przede wszystkim ironiczną, satyryczną opowieść o energii wielokulturowego społeczeństwa, dziś łatwiej dostrzec napięcia, niepewności i pęknięcia, które dopiero zaczynały się wtedy ujawniać. To, co na przełomie wieków mogło wydawać się początkiem trudnego, ale możliwego dialogu między kulturami, dziś coraz częściej wygląda jak zapowiedź konfliktów, które dopiero miały nadejść. Powraca pragnienie prostoty: jednolitej tożsamości, czystych tradycji, wyraźnych granic między „nami” a „nimi”. Dlatego „Białe zęby” pozostają książką ważną nie dlatego, że oferują pocieszającą wizję harmonijnej wielokulturowości. Przeciwnie, ponieważ pokazują jej nieporządek, napięcia i sprzeczności. Smith opisuje świat głośny, chaotyczny, pełen konfliktów i wzajemnych nieporozumień. Dziś widać wyraźniej niż kiedyś, że nie jest to etap przejściowy prowadzący do zgody, lecz obraz rzeczywistości, z którą współczesne społeczeństwa nie potrafią się pogodzić i którą coraz częściej próbują zwalczyć zamiast zrozumieć. Tym bardziej imponujące jest, że tak przenikliwą diagnozę świata stworzyła autorka mająca zaledwie dwadzieścia kilka lat. „Białe zęby” są powieścią o imponującym rozmachu, niemal epicką, wielopokoleniową i wielowątkową, obejmującą szeroki fragment historii: od doświadczenia wojny, przez powojenne migracje, aż po koniec XX wieku. Największą siłą tej książki pozostaje galeria postaci. Bohaterowie są pełni sprzeczności, często irytujący, czasem groteskowi, ale niemal zawsze prawdziwi. Smith nie idealizuje nikogo - ani tradycjonalistów kurczowo trzymających się przeszłości, ani liberałów przekonanych o własnej moralnej wyższości. Wszyscy są w pewnym sensie zagubieni w świecie, który zmienia się szybciej, niż potrafią to zrozumieć.

Książka nagrodzona Nike dawno temu, ale ja z bliżej nieokreślonego powodu przeczytałam ją dopiero teraz. Ma to swoje zalety, bo można sprawdzić, jak zestarzała się ta książka oraz, czy się o niej mówi i pisze. Gdy chodzi o to drugie, to: nie słyszę i nie widzę, a szkoda, bo to całkiem dobra rzecz. Doceniam ją szczególnie za swobodę w używaniu słowa, za lekkość stylu, za to, że mogłam pocmokać z zadowolenia czytając bez zniżenia wcale niełatwy do przyjęcia tekst Te długaśne , pietrowe zdania złożone z mniejszych  pod-, nad- i i innych rzędnych to klasa sama w sobie. Treść jest niegorsza, co ważne- mocna i często trudna do przyjęcia.  Mowa jest relacjach rodzinnych- trudnych, bo z przemocą, agresją,  ale i miłością, taką nieumiejętną, źle rozumianą.   Ojciec, matka i syn plus ciotki i pociotki. Do tego koledzy ze szkoły i znajomi z podwórka, na którym bywało niebezpiecznie, brutalnie i po chłopacku okrutnie.  Trochę się tego zła obawiałam, bo obiło mi się o uszy, że w książce chodzi o przemoc w rodzinie, durne znęcanie się nad słabszym. Treści jest więcej, ale wcale nie lżejszej, dlatego podkreślam, że może być niektórym trudno brnąć przez tekst Wszystko się dzieje na Śląsku i  w czasach nie tak znowu dawnych, a jednak wydają się nieprawdopodobnie inne od współczesności.  Niech nikt się nie zraża moją oceną, tylko przeczyta. Warto. 

Nie planowałem jej czytać i był to dobry plan. Niestety przypadkiem wpadła w bibliotece na do zestawu. Skończyłem zestaw "podstawowy' (tj 56 rozdziałów) , resztę próbowałem, ale zdaje się trzeba mieć czas na tą zabawę. Nie bardzo można określić że "podobało mi się" lub "nie podobało", odczytuję treść jako pewnego rodzaju eksperymenty myślowe, taką "grę w szklane paciorki". Jest tam coś dla miłośników filozofii w upojeniu alkoholowym, trochę dla znawców muzyki (mnie akurat machanie tematem muzyki drażniło) , po trochę różnych innych tematów. Nie myślę tego polecać ani odwrotnie odradzać, ale nie jest to lektura ot do poczytania więc proszę z rozwagą.

Przeczytałam. Szło mi powoli, ale "Traktakt o łuskaniu fasoli" po prostu nie da się szybko przeczytać. Należy do tych ksiażek, w które trzeba się wczuć, co kilka zdań zatrzymać się i przemyśleć, a po skończonym rozdziale najlepiej ją odłożyć, żeby historia wybrzmiała w głowie. Sama fabuła jest niby banalna, bo opowiada o życiu jednego, zwyczajnego mężczyzny, ale jednak w jaki sposób to robi. Myśliwski pięknie potrafi przelać na kartkę to co ma w sercu i głowie. Podoba mi się też to, że książka opisuje się życie w Polsce w latach nie tak odległych nam, dzięki czemu historia ta wydaje mi się bliska. W końcu podobne można było usłyszeć od swoich dziadków.

Znałem nazwisko, nie znałem żadnej pozycji. Historia mega mnie wciągnęła - jest wielopoziomowa. Osią powieści są tylko pozornie losy głównej bohaterki Mary i jej próba definiowania samej siebie, zrozumienia własnych potrzeb i oczekiwań. Wszystko jest jednak osadzone w scenerii Rodezji Południowej, gdzie dominacja białego człowieka zderza się ze zwyczajami, kulturą i światopoglądem rdzennych obywateli. Lessing pokazuje trafnie jak wszyscy działamy na autopilocie, zgodnie z wpojonymi normami i wartościami. Mocna pozycja i mam skojarzenia tutaj z "Hańbą" Coetzee'go i "Ciemnością widomą. Pamiętnik o szaleństwie" Styrona.

Książka, która bardzo się wyróżnia stylem i formą przedstawienia doświadczeń. Czytam wszystkie możliwe świadectwa i książki napisane przez osoby, które faktycznie doświadczyły tego losu ale do tej pory nie spotkałam się z takim przekazem. Nie ma tu patosu, nie ma bohaterstwa, zrywów patriotycznych ani też walki o przetrwanie itd. Niezwykły jest spokój i filozoficzna rezygnacja bohatera przy jednoczesnym szacunku do wszystkich i wszystkiego co go spotyka i dotyka.

Każde z opowiadań Doris Lessing nadaje się na ekranizację pełnometrażowego filmu. Rzeczywiście tytułowe Mrowisko - najbardziej. Dlaczego? Bo ma oprócz zajmującej fabuły podłoże ideowe. Chodzi o równouprawnienie i walkę z apartheidem. Takie jest przesłanie książki, ale to nie oznacza, że autorka natrętnie to nam wykłada. Wręcz odwrotnie: trudno się początkowo domyślić, czemu ma służyć splot różnych wydarzeń. Także samo zakończenie nie jest oczywiste. Skupiłam się na jednej, ale w zasadzie to wszystkie historie czyta się z wypiekami na twarzy. Każda ma inny charakter, ale łączy je wspólne miejsce: południowa Afryka. To zdumiewające, jak autorka potrafi oddać klimat i bohaterów tamtego miejsca. I to jednym pociągnięciem pióra, z pozoru w prosty sposób. Jednak to tylko złudzenie. Za każdą postacią czy zdarzeniem stoi pewna prawda, która nie wyłania się od razu, trzeba do niej dotrzeć. A wtedy lektura staje się naprawdę ucztą czytelniczą. Gorąco polecam - to jedna z tych książek, z którą trudno się rozstać.

Rekomendacja LC zapozna cię z treścią książki. Klasyk i arcydzieło literatury, osiągnął statut powieści kultowej. Są dzieła literackie, które wypada i trzeba przeczytać. To jest jednym z nich. Gusty są różne. Po przeczytaniu możesz oceniać, albo i nie. Z czystym sumieniem POLECAM !!!

Coś niezwykle ciekawego, tudzież specyficznego. Mam wrażenie, że jest to książka, którą zachwycałaby się twoja nauczycielka polskiego i mówiła o geniuszu i kunszcie Marqueza. Ja osobiście bawiłem się niemalże równie źle co świetnie. Jakoś ten dziwny humor i język mocno do mnie trafił, ale naprawdę rozumiem też ludzi którzy są niezwykle zawiedzeni. Polecam przeplatanie czytania i audiobooka, trochę pomaga zrozumieć co gdzie i jak.

„Blaszany bębenek” Güntera Grassa to powieść, która z pozoru epatuje groteską i skandalem, a w istocie opowiada o dojrzewaniu, winie i mechanizmach ucieczki przed odpowiedzialnością. Historia Oskara, który postanawia nie dorastać, jest jednocześnie metaforą społeczeństwa, które nie chce dorosnąć do własnej historii. Dwie pierwsze części powieści pulsują energią, absurdem i prowokacją – są jak fajerwerki młodości, pełne intensywnych obrazów i emocjonalnych skrajności. Trzecia część świadomie zwalnia i szarzeje, co może rozczarować, ale jest zabiegiem celowym: pokazuje, że po katastrofie nie przychodzi katharsis, lecz rutyna. Grass zastępuje wielkie maski wojny małymi gestami codziennego konformizmu. Oskar traci aurę wyjątkowości i coraz bardziej przypomina zwykłego oportunistę, który ukrywa się za rolą obserwatora. Jego fetysze, szczególnie motyw pielęgniarek, nie są tanią prowokacją, lecz znakiem potrzeby kontroli i regresu. Scena w szafie, gdzie bohater zostaje sam ze swoim napięciem, pokazuje rozpad relacji i zamknięcie seksualności w mechanizmie bez drugiego człowieka. W ten sposób Grass mówi, że to nie wojna jest najgroźniejsza, lecz powojenna normalność, która pozwala zapomnieć. „Blaszany bębenek” rośnie razem z czytelnikiem i po latach staje się jeszcze bardziej gorzki i prawdziwy.

Są trzy powody (poza oczywistym. czyli dla miłośników Becketta do których ja się nie zaliczam) dla których uważam tę książkę za wybitną. Pierwszy -to obraz pasjonata i prawdziwego intelektualisty, który autentycznie żyje tym, czym się zajmuje i robi to w sposób wysoce kreatywny. Drugi to wspaniałe studium przypadku -życia opozycjonisty ideowego w PRL-owskiej rzeczywistości życia ludzi nauki i kultury. Trzeci to przykład literackiego mistrzostwa w opisywaniu trudnych interpretacyjnych doświadczeń literacko- filozoficznych w połączeniu z równoległym opisem codziennych realiów ( spore fragmenty czytałam na głos by lepiej usłyszeć piękną frazę językową)

Sięgając po tę książkę spodziewałam się klasycznej historii o wielkim uczuciu. Szybko przekonałam się jednak, że ta opowieść jest znacznie bardziej złożona. Ukazane tu uczucie nie jest tylko romantycznym wzruszeniem – bywa obsesyjne, niepokojące, czasem nawet bolesne i pełne sprzeczności. Ta powieść jest refleksją nad naturą ludzkich emocji i nad tym, jak potrafią one towarzyszyć człowiekowi przez całe życie. Ogromne wrażenie zrobił na mnie klimat książki. Karaibskie miasto żyje własnym rytmem: ciężkie powietrze, zapachy ulic i powolna codzienność tworzą niezwykle sugestywne tło dla historii o ludzkich pragnieniach i tęsknotach. Chętnie sięgnę też po filmową adaptację tej historii. Jestem ciekawa, jak twórcom udało się przenieść na ekran tę gęstą atmosferę i emocjonalną złożoność powieści. Wyzwanie LC – marzec 2026 – Przeczytam książkę, na podstawie której powstał film lub serial

Trudno ująć w słowach uczucia, które zrodziły się podczas lektury, to jakby dolewać do pełnej kanki z nadzieją, że się nie przeleje. To niebywała uczta, która jednocześnie koi i rozdziera serce. Autor z całą swoją precyzją tworzy koronkową wizję powojennej Polski. Staranność, podszyta dziecięcą niewinnością, kontrastuje tu z wiszącą w powietrzu, choć nienazwaną wprost, post traumą. Ta wzruszająca w swojej prostocie opowieść przywołuje świat istniejący już tylko we wspomnieniach naszych dziadków. Tych, których bose stopy wciąż pamiętają dotyk zroszonej trawy