Zielony kocur diabła

“A little while and I will be gone from among you, whither I cannot tell. From nowhere we came, into nowhere we go. What is life? It is a flash of a firefly in the night.” - Ostatnie słowa Crowfoot, Wodza Czarnych Stóp. Książka opowiada o naukowych badaniach nad doświadczeniami z pogranicza śmierci prowadzonych przez psychiatrę Joannę Lander oraz neurologa Richarda Wrighta. Jej lektura była dla mnie przeżyciem samym w sobie, pozostawiła niezmywalny ślad, który na dłużej będzie mi towarzyszył. Dokąd odchodzi nasza świadomość po śmierci i jaką funkcję z naukowego punktu widzenia przedstawia NDE (near-death experience)? Możliwe odpowiedzi odkryjecie na kartach tej powieści. Zacznijmy od oczywistego - tak, “Przejście” jest najbardziej przegadaną książką jaką w życiu przeczytałem, ale w tym szaleństwie zdecydowanie dostrzegam metodę. Było tu mnóstwo foreshadowing dotyczących przyszłych wydarzeń, informacji, które w rozdziałach końcowych mają fundamentalne znaczenie dla tego co obserwujemy, a charakterystyka bohaterów ukazana w ten gadatliwy sposób sprawiała, że zaczyna nam realnie zależeć na tych postaciach - ich przeżyciach, doświadczeniach - a ich determinacja i motywacje nabierają głębokiego, zrodzonego z uczucia i familiarności zrozumienia. Świat rzeczywisty przenika się z doświadczeniami “z pomiędzy” i metaforą sprawiając, że non-stop towarzyszy nam pytanie o sposób funkcjonowania ludzkiego mózgu, na ile możemy zaufać naszym przeczuciom oraz pamięci. Skoro już ten punkt mamy z głowy, pomówmy o zaletach. Na pewno nie spotkałem się z lepszym przedstawieniem metodologii naukowej i wyzwań jakie występują przy pracach badawczych w oparciu o wywiady personalne. Jesteśmy podatni na wiele błędów poznawczych, a jednym z nich i działającym najmocniej jest “efekt potwierdzenia”, o który bardzo łatwo gdy usiłujemy ustalić interesujący nas fakt. Samo cross-examination, porównywanie wielu pozornie niezależnych źródeł lub zmiennych na raz nosi ryzyko przypadkowego błędu wynikającego z naszej preferencji wobec określonych danych wyjściowych. Tak samo jest z korelacją i przyczynowością, wielokrotnie mylonych, bowiem potrafią wynikać z zupełnie niezależnej zmiennej. W “Przejściu” doświadczamy również innych przeszkód natury ludzkiej - czy osoba poddana badaniu może mieć powody by kłamać, czy może być ideologicznie zaprogramowana w celu ujrzenia określonych obrazów? Czy dopowiada sobie logiczny ciąg wydarzeń post factum? Czy wizje, których doświadczają pacjenci podczas NDE mogą wynikać z przenikania danych do naszego sensorium w sposób nieuświadomiony? Jaki wpływ może mieć sposób zadawania pytań na wynik obserwacji? I tak dalej i tak dalej. Mnóstwo było tego w pierwszej części tekstu (sama powieść dzieli się na 3 części) i zostało to pokazane perfekcyjnie. Nuda? Dla kogoś niezainteresowanego metodologią naukową i nauką sensu stricte na pewno, dla mnie to było coś naprawdę godnego uwagi, coś czemu się poświęca tak mało uwagi w powieściach science fiction (albo zbywa się jednym machnięciem ręki, jednym zdaniem, aby odhaczyć element wątpliwości), a tutaj opisano we wspaniały sposób to, jak możemy wielokrotnie błądzić na drodze naukowego poznania. Książkę powinny przeczytać wszystkie pseudonaukowe głąby chcące poprawiać naukowców siedząc na kibelku z telefonem w ręku. Drugą rzecz, za którą chciałbym pochwalić autorkę jest to, że podejmując się takiego tematu (który nie ukrywajmy, w społecznej świadomości ma dosyć religijne konotacje) do samego końca przedstawia naukę z należytym jej szacunkiem. Mam na myśli to, że autorka nie odlatuje w wishful thinking nawet w kulminacyjnych elementach powieści i choć wielokrotnie stawia czytelnika na tym rozdrożu między wiarą, a nauką, balansuje na granicy pomiędzy tym co wytłumaczalne, a tym co wymyka się naszej percepcji, to ani na chwilę nie odlatujemy w bełkot lecz obcujemy z wybitnie introspektywną, wielopoziomową, wysokich lotów realistyczną literaturą SF, która daje sporo do myślenia i zostawia nas w tym słodkim miejscu, w które celuje wielka proza - na pograniczu, na rozdrożu i zachęca nas do samodzielnej interpretacji wydarzeń. Trzecią rzecz, za którą muszę pochwalić “Przejście” jest finalny, trzeci akt powieści, który trzymał mnie w fotelu do późnych godzin nocnych. W drugim akcie autorka serwuje nam znakomity zwrot akcji, który wziął mnie całkowicie z zaskoczenia i sprawił, że nie potrafiłem odłożyć książki na bok, musiałem wiedzieć jak ta historia się skończy. I podoba mi się też jak autorka wybrnęła z tego ryzykownego manewru - nie po hollywoodzku, a z wielką dojrzałością i inteligencją. O postaciach już mówiłem, ale bardzo krótko: Maisie, mała dziewczynka o chorym sercu, która uwielbia historie o wielkich katastrofach i potrafi “grać na czas” by odwiedzający ją w szpitalu goście zostali z nią odrobinkę dłużej to najcudowniejszy dzieciak o jakim przyszło mi czytać w ostatnich latach. Rozkosznie dziecinna, bystra, pełna życia mimo poważnej choroby, zarażająca swoim humorem i osobowością wszystkich wokół siebie. No przesympatyczny dzieciak. Jest też staruszek, który ciągle konfabuluje opowieści z II wojny światowej i o ile już ten gagatek potrafi działać na nerwach czytelnika, to czasami muszę przyznać śmiałem się do siebie wyobrażając sobie jego i ludzi, którym nie daje spokoju. W ogóle w tej powieści jest dużo ciepła i humoru. Para naszych głównych bohaterów ma również przyjemne - tak bardzo nie-disneyowskie, niedzisiejsze, tylko prawdziwie zabawne - poczucie humoru, nie popadają jednak w karykaturę. Wcielanie się w ich umysły pozwala nam na eksploracje tematyki NDE pod wieloma kątami - od środka i od zewnątrz, poprzez oczy naukowca i poprzez oczy kogoś wybitnie spostrzegawczego i biegłego w interpretowaniu ludzkich zachowań. Wielka szkoda, że nie mogłem czytać tej książki w roku jej publikacji (2001), ponieważ byłaby ona jeszcze mocniej immersyjna. Dlaczego? Nie mogę wyjawić więcej oprócz tego, że pewien film odcisnął spore piętno w ludzkiej świadomości i w pewien sposób miał on pośredni związek z wydarzeniami rozgrywanymi w drugiej części “Przejścia”. Tak czy inaczej był to kolejny, interesujący zwrot akcji, który powoduje dodatkowe zainteresowanie. Co się dzieje ze świadomością gdy umieramy? Czy można opisać doświadczenie z pogranicza śmierci? Connie Willis robi wspaniałą robotę opisując te wszystkie wizje, próbując je objaśnić nauką tam, gdzie możliwe i wchodząc w dywagacje tam, gdy nasze zmysły każą nam sugerować, że te obrazy są bardziej rzeczywiste niż sny, że osoby doświadczające śmierci klinicznej mają wrażenie, że faktycznie gdzieś egzystowały podczas tych epizodów. Albo jak opisać wrażenie głębokiego przekonania o czymś, na co nie ma się żadnych dowodów? Przekonania tak pełnego, tak przeszywającego, nie dającego się opisać komuś, kto nie doświadczył tego samego. Jak opisać pewność bez zrozumienia źródła tej pewności? Connie Willis radzi sobie kapitalnie i z tym zadaniem. Chciałbym tutaj pochwalić również opisy z 3 aktu, ale musiałbym wejść w spoilery aby coś o nich powiedzieć merytorycznego - w każdym razie, były świetne! Każdy z 60 rozdziałów otwiera krótki cytat zawierający ostatnie słowa przed śmiercią różnych ludzi, którzy jakoś zapisali się w historii świata. Nie będę ukrywał, robi to wrażenie i dodatkowo podsyca klimat tej opowieści gdy się to czyta, gdy jesteśmy wciągnięci już w wir narracji i odkrywania tajemnic z pogranicza życia i śmierci. Dlatego postanowiłem zacząć tą opinię właśnie od przykładu, który dosyć dobrze to oddaje. Cała ta książka jest jednym wielkim doświadczeniem. Próbując ją przyporządkować do standardów literackich, rozczłonkowywać ją na czynniki pierwsze pisząc, że pewne fragmenty były niepotrzebne, a coś można by było skrócić tak naprawdę odbieramy tej powieści ten element, który nadaje jej realizmu. Bohaterowie natykają na ślepe uliczki, fałszywe tropy, błędy poznawcze, wyciągają fałszywe wnioski, podejmują złe decyzje, trafiają na niewłaściwy czas lub docierają w niewłaściwe miejsce. Wszechświat “ukrywa” przed nimi informacje, rzeczy martwe nie chcą współpracować, pamięć płata figle, nie wszystko idzie we właściwym kierunku - ale tak z perspektywy całości należy powiedzieć, że każda postać (nawet epizodyczna, może poza jedną) odegrała istotną rolę w zakończeniu, a wszystkie ślady prowadziły naszych odkrywców do poznania ostatecznej tajemnicy, jaką jest śmierć. Bo wiecie, w nauce nie uczymy się tylko z sukcesów, ale i porażek - i ta książka doskonale to ilustruje. Na poziomie metaforycznym pokazuje, ile przeszkód staje przed dokonaniem znaczącego progresu naszej wiedzy i jak istotne w tym wszystkim są porażki. Zakończenie jest świetne, sam bym lepiej tego nie wymyślił. Niezmiernie polecam lekturę osobom, którzy chcą mieć realistyczne podejście do tego tematu, a jednocześnie poczuć na swojej skórze ten dreszczyk związany z odkrywaniem czegoś ważnego i fantastycznego. Jest tu mnóstwo rzetelnej nauki i głębokiego researchu z dziedziny neurologii, są wyraziste postacie, są emocje, troska i cudowne objawienia na krawędzi niepoznawalnego. Jestem absolutnie pewny, że zamierzam przeczytać wszystkie pozostałe książki tej autorki (która to, jak dowiedziałem się przed kilkoma dniami, jest rekordzistką jeśli chodzi o główne nagrody literackie z gatunku fantastyki - Hugo (11 nagród), Locus (10), Nebula (7)). Polecam lekturę po angielsku - język jest bardzo prosty, a z autopsji wiem, że czytanie łatwo przyswajalnej prozy w języku obcym wzmaga naszą koncentrację i nie nudzimy się tak łatwo jak z tekstem w naszej ojczystej mowie.

Bardzo mi się spodobał pomysł stref zakazanych i hipoteza, kto naprawdę rządzi światem - kilka celnych spostrzeżeń. Pełno absurdalnego humoru, co bardzo lubię - lekko w stylu Pratchetta, choć do Prachetta baardzo daleko. Przeczytałam z dużą przyjemnością.

W tej powieści charakterystyki bohaterów - błyskotliwe i pełne humoru - są o wiele ważniejsze od samej fabuły. Opisy te nie są bynajmniej rozdęte czy nużące. Kingsley Amis pisze w specyficzny sposób i w tej książce podejmuje kilka ważnych tematów, jak choćby rozważania na temat istoty religii i ogólnej kondycji człowieka we współczesnym świecie. Pisarz po mistrzowsku operuje słowem, a książkę wpisuje w konwencję powieści grozy.

Błyskotliwa, zabawna, i zupełnie... nie_fantastyczna opowieść o trudach pracy naukowca w korporacji. O (powszechnym) uleganiu, (rzadkim) nieuleganiu i (trudnouchwytnej) zagadce kreowania mody we fryzurach, strojach, rozrywkach i zarządzaniu. O instynktach u owiec i ludzi. O wpływie, jaki na to wszystko ma Dyrekcja, kserokopiarki, perednica, chaos i... wróżki. Polecam na poprawę nastroju.

Długo miałam tą książkę na liście 'kup', ale jak do tej pory dużo innych książek okazywało się wazniejszych do nabycia. Jednak ciekawość w końcu zwyciężyła i kupiłam 'Późne Lato'. Treść w dwóch trzecich tej opowiści jest cudownie intrygująca - przedstawia wyimaginowaną historię postapokalipycznej osady ludzi żyjących 'po staremu' tj. sprzed ery industrializacji Ziemi, którzy zbierają pozostałości i budują z tego nowe obiekty. Są tu delikatne wzmianki o społeczności sprzed 100 lat (zwanej Aniołami, ponieważ nie tylko byli bardzo rozwinięci technologicznie), która zamieszkiwała Wielką Korporację, o jakiejś burzy, która trwała rok i przetrzebiła ludzkość oraz o wojnie, która także dokonała zniszczenia. Pozostali przy życiu Aniołowie zbudowali miasto pod kopułą, na którym odlecieli i dryfują wokół Ziemi. Dzieci Aniołów, które pozostały na powierzchni planety, zestarzały się tu i mają wiedzę o przeszłości, uznawani są za mędrców. Nowych tubylców fascynują np. slajdy, których szamanki używają do wróżenia przyszłości osadników. W osadzie jest pełno dziwnych artefaktów pozbieranych z ruin budynków, (które to rzeczy dla nas ludzi XXI w. są zwyczajne, a dla osób żyjących w czasie po zniszczeniu rozwiniętej technologicznie cywilizacji, którzy nigdy ich nie widzieli, stanowią zagadkę), np. sztuczna noga, obrazy, kryształy, itp. Zapada w pamięć scena, kiedy ojciec i syn palą ognisko na szosie i patrzą na pozostałości dawnej cywilizacji - kręte autostrady, węzły drogowe, mosty, zrujnowane miasta i zastanawiają się nad ich ówczesnym zastosowaniem. 'Droga służyła do zabijania'. No tak, pośrednio :) Syn zakochany w dziewczynie ze swojej osady postanawia wyruszyć na jej poszukiwanie, kiedy ona odchodzi z grupą handlarzy. Związek ten przypomina mi relację osoby uzależnionej z unikową. Chłopak goni za dziewczyną, a ona ma go gdzieś. W końcu jakimś sposobem okazuje się, że przekształca się w Anioła z tych mieszkających ponad Ziemią... I właśnie te pozostale 1/3 książki, kiedy pojawia się temat pięciu tajemniczych kuli przechowujących ważne awatary Aniołów, i które w innej osadzie z pomocą osób wtajemniczonych wchodzą w określone osoby i dzięki temu odżywają w ludzkim ciele, cała ta późniejsza filozofia i przeskok do Aniołów i ich egzystencji, tego już mój mózg nie mógł przetrawić. Brakuje jakichś fundametalnych danych, żeby sobie poskładać w głowie co do czego pasuje w całej tej historii. Jednak ta opowieść mogłaby z powodzeniem służyć jako scenariusz do animowanego filmu utrzymanego w przyrodniczo-dystopijnym klimacie. Na koniec dodam, że bardzo podobała mi się scena odnalezienia przy drodze gipsowej głowy jakiegoś pomnika, w której główny bohater pomieszkiwal przez jakiś czas :) Jak ktoś lubi dziwne książki, to polecam.

Fantastyczna opowieść o poszukiwaniu siebie poprzez wertowanie rzeczywistości, ciekawy wątek przyjaźni między szukającym sensu facetem a małą pyskatą i upartą dziewczynką, która lubi siebie taką jaką jest. Całość oparta na kanwie świata i ludzi jakich znamy choć ujęte z perspektywy wieży Babel. Wszyscy wiedzą, że coś się stało, ale nikt do końca prawdy nie zna, różne teorie przewijające się w poszczególnych postaciach, które w konsekwencji i tak nie dają pełnej odpowiedzi, choć myślę, że autorowi nie chodziło o jej udzielenie. Absolutnie "rozwalił" mnie wątek zegara w końcówce książki, coś w stylu - "to zdanie nie jest prawdziwe". Samo zakończenie rozczarowuje, przynajmniej mnie, spodziewałam się raczej zakończenia w stylu - to tylko sen... a tu autor serwuje ckliwe zakończenie pt. "wszyscy żyli długo i szczęśliwie".

"Czasami zdarzało jej się widzieć, w jaki sposób ktoś będzie umierał." Kto zakochał się w voodoo z Harry'ego Angela, ten polubi tą historię. I choć nie jest ona stricte o voodoo, to jest o jej karaibskiej odmianie: obeach ("system wierzeń praktykowanych wśród ludności murzyńskiej Karaibów, głównie Indii Zachodnich, charakteryzujący się wiarą we wróżby i magiczne obrządki"). Nie jest to też groza, choć mogłaby nią być z powodzeniem, gdyby autorka popłynęła z troszkę inną falą... Tu bardziej chodzi o przedstawienie kultury i wierzeń afro-karaibskich, z elementami tubylczego folkloru. Bardziej przypominało to przypowieść, niż horror, chociaż nawiedzenia przez duchy Najstarszych, żywcem obdzieranie ze skóry czy też zniewolenie dusz było dość creepy. Opowieść sama w sobie prosta, klimatyczna, choć nieco płaskawa i niewykorzystana do końca. Ale może taka miała być. Nie wszystko musi być horrorem. A mogłoby ;) Co do dystopii - jest ona tak nikłym tłem, że właściwie nie warto o tym wspominać. Nie zrobiłoby powieści żadnej różnicy, gdyby jej nie było. Polecam, czytało się dobrze, choć chwilami irytująco.

Historia rozpoczyna się w niewielkiej mieścinie Chepsenyt, gdzie poznajemy młodą, milczącą z wyboru, dziewczynę – Mathembe Fileli oraz jej rodzinę. Grupy religijne Spowiedników i Proklamatorów żyją sobie harmonii i zadowoleniu dzięki biotechnologicznym cudom przyszłości, gdy pewnego dnia przybywają żołnierze Imperatora. Po odkryciu dwójki rewolucjonistów szukających azylu w Chepsenyt, osada zostaje spopielona ogniem helikopterów, jej mieszkańcy zredukowani do roli uchodźców i zmuszeni do ucieczki przez świat pogrążony w politycznym sporze między nacjonalistami, a imperialistami. Przemoc wojny domowej odciska swoje piętno na wszystkich ludziach, niezależnie od ich politycznych afiliacji czy zaangażowania w konflikt. Ten brutalny świat wystawi na próbę przekonania i determinację Mathembe, nakreśli granice jej osobistej odpowiedzialności oraz pozwoli wykształcić indywidualne zrozumienie politycznych zawiłości, które przyczyniają się do powstawania podziałów, uprzedzeń i braku wzajemnego zrozumienia. Jest to bardzo niezwykła książka, bardzo ciężka do polubienia. Mimo, że wydarzenia śledzimy z perspektywy poszczególnych postaci, to ich losy nie mają charakteru powieści. Nie mamy klasycznej konstrukcji fabularnej, w której bohater zmierza w wyraźnym kierunku zamiarem wypełnienia jakiegoś zadania lub osiągnięcia celu. Postacie po prostu żyją w świecie przyszłości, świecie biotechnologii, niepokojów społecznych, przyjmują na swoje barki ciężary losu i starają się utrzymać na powierzchni oceanu chaosu. Nie mają narracyjnego celu, do którego zmierzają, tak jak prawdziwe życie jest po prostu zlepkiem kolejnych dni i nocy spędzonych na jego doświadczeniu. Owszem, Mathembe ma wyższe cele, jednak są one wpisane w ciągłość jej egzystencji, a nie stanowią jądra, wokół którego wydarzenia są skoncentrowane fabularnie. Bardzo często są one odległe, zbliżające się mimochodem, gdy dziewczyna próbuje sobie poradzić na uchodźctwie, poznać zasady funkcjonowania świata, który do tej pory był przed nią ukryty. Brzemię odpowiedzialności i poczucie winy, które ciąży na dziewczynie i determinuje jej wybory i ścieżkę życia jest istotnym punktem narracji. Mathembe próbuje ocalić młodszego brata przed wpływami bandy chuliganów-terrorystów, wesprzeć matkę w swojej dumie i dzielić jej umiejętności formowania plazmy, odnaleźć aresztowanego ojca, ocalić dziadka przed zapomnieniem. Owe silne poczucie odpowiedzialności całkowicie kontroluje poczynania bohaterki, posyłając ją przez odmęty nieszczęść, bólu i rozczarowań. Zawsze żyjąca dla innych Mathembe nie potrafi odpuścić, przełożyć własnego dobra kosztem innych. Jej wewnętrzna misja ratowania bliskich wielokrotnie napotyka na swojej drodze brutalną weryfikację, gdy okazuje się, że niekiedy ów ratunek jest już niepotrzebny, odbierając tym samym sens wszelkich poświęceń poczynionych przez dziewczynę. Bardzo ciężko jest zrzucić te kajdany odpowiedzialności i zacząć żyć na własny rachunek. Między innymi o tym jest ta historia. O wytrwałości ducha w obliczu zagłady społecznego porządku, poświęceniu, wątpliwościach i problemie samorealizacji. McDonald wspaniale pokazuje konflikt pomiędzy złożonością świata idei a ludzką tendencją do upraszczających pojęć i dychotomicznej klasyfikacji (str. 74). Pokazuje wielką politykę, przed którą nie sposób uciec, nie sposób zachować wobec niej neutralności, ponieważ prędzej czy później ona wzywa cię, siłą zmusza cię do działania, do podjęcia decyzji celem ochrony siebie lub bliskich. Gdy już wkręci cię w ten mechanizm identyfikacji stron, gdy ulegasz pokusie ortodoksji, pomalutku zaczynasz zatracać umiejętność racjonalizacji swoich poglądów. Przestajesz wiedzieć, czego pragniesz dla siebie i rozumujesz tylko w odniesieniu do tego, czego chcesz przeciwko komuś innemu. Autor świetnie przedstawia mechanizm, w jaki powstają uprzedzenia religijne, rasowe, etniczne (str. 260 oraz zakończenie). To błyskawiczne zmiany w kształcie świata tworzą podziały, które siłą inercji trwają i kiełkują w umysłach kolejnych pokoleń, stulecia a nawet tysiąclecia po wydarzeniach, które ten podział wytworzyły. By naprawić ten stan rzeczy, młodzi muszą zadać sobie istotne pytanie – czego chcemy od świata, który zastaliśmy? Wspaniałym podsumowaniem będzie poniższy cytat: „Droga pojednania była drogą odwagi. Odwagi, by nie przyjmować świata takim, jakim go zastajesz. Odwagi, by porzucić uprzedzenia i przyznać, że nie miały zbyt wiele wspólnego ze świętością. Odwagi, by się zmienić. Odwagi, by zmienić innych”. Polaryzacja społeczna to bardzo istotny temat w obecnym świecie i McDonald w bardzo kompleksowy, uniwersalny sposób komentuje te zjawisko, wyciąga na światło dzienne jego ułomności, fatalne skutki oraz jedyny sposób, aby położyć temu kres – nie pozwalać sobie na szufladkowanie ludzi ze względu na ich poglądy ukształtowane przez zawiłości historyczne. W powieści jest jedna taka postać - poeta, który jest jednocześnie Proklamatorem oraz nacjonalistą. Powszechnie uważa się, że każdy Proklamator to imperialista, a każdy Spowiednik to nacjonalista. Łatwo można sobie wyobrazić, jak postrzegany jest przez wszystkich tych, którzy z łatwością dokonują tego mentalnego podziału na kategorie. Świat przedstawiony, poza jego polityczną otoczką, jest niebywale oryginalny i stanowi kwintesencję dobrego science fiction. Bioinżynieria genetyczna zarysowana jest miejscami niemal niczym jakaś magiczna umiejętność, ale wystarczy cień pobieżnego zrozumienia abyśmy uświadomili sobie, że to wszystko jest tak naprawdę odmianą zaawansowanej technologii i bioformatyki, kształtowania materii za pomocą odpowiednio skonstruowanych poleceń. Cały ten przyszłościowy high-tech znajduje swoje bezpośrednie odzwierciedlenie w warstwie społecznej oraz religijnej. Dla przykładu mogą podać wydarzenie z początku książki: głowa dziadka Mathembe wraz ze śmiercią zostaje odcięta od ciała, a następnie przeniesiona do Gaju Przodków, gdzie świadomość jest przetransferowana do neuronowej matrycy korzeni pokrywającej większość (całość?) planety. Jest to forma transcendencji i odpowiedź na tradycyjnego Boga Proklamatorów – metafizyczny raj na Ziemi. Wszyscy korzystają z dobrodziejstw biotechnologii (które przyszły wraz z Zieloną Falą), choć najbardziej ortodoksyjne odłamy Proklamatorów wyraźnie sprzeciwiają się tworzeniu nowego życia z syntetycznej materii organicznej (plazmy) przez Spowiedników. Wiele rzeczy w tej książce wywołuje uczucie „sense of wonder” – wydaje się nam fantastyczne, magiczne, lecz za wszystkim kryje się odpowiednio zaawansowana technologia, która staje się zarzewiem konfliktu religijnego. Doświadczymy też wzmianki o koloniach pozaziemskich oraz wielkich Świętych Statkach z innych układów planetarnych, przybywających tutaj przez Ur-przestrzeń (która to nawet odegra pewną rolę w przebiegu fabuły). Chcę dodatkowo podkreślić, że książka w piękny sposób opowiada o zachowywaniu wartości w obliczeniu okrucieństw wojny. Jak już wspomniałem, to nie jest tradycyjna powieść – łatwo popaść tutaj w obojętność na krzywdę, gdy nie mamy charakterystycznego łuku fabularnego, punktu, do którego postacie zmierzają. Skoro Mathembe zaledwie doświadcza świata polityki, jest trybikiem w jej śmiertelnych kołach, dlaczego mamy jej kibicować, skoro sama niczego dla siebie nie chce, a jej rzeczywistość nie ma z naszą żadnych punktów wspólnych? Jako czytelnicy wcielamy się w rolę socjologa podejmującego się analizy społeczno-politycznej tego uniwersum. Postrzegamy pełnowymiarowe społeczeństwo, które dopuszcza się aktów okrucieństwa oraz niewielkiej grupki ludzi starającej się znaleźć antidotum na ludzką skłonność do krzywdzenia innych, do uprzedzeń i nieumiejętności okazywania empatii. W tym zakresie tematycznie jest to książka bardzo zbliżona do „Lewej Ręki Ciemności” Ursuli K. Le Guin. Na koniec dodam coś prywatnie od siebie – książka dzieli się na 6 rozdziałów/części. Osobiście uważam, że o ile nie wszystkie śledzi się z równym zainteresowaniem („Rozdział 4 – Rzeka” wydawał mi się wyjątkowo nudny), to dwa ostatnie rozdziały są mocną klamrą spinającą całą powieść. „Część 5 – Obozy” opisuje dwie poruszające do łez historie kłamstwa i bezsilności, natomiast „Część 6 – Ziemia Graniczna” stanowi doskonałe podsumowanie istoty warstwy ideowej powieści oraz dostarcza budujących rozwiązań wobec wojowniczej natury ludzkiej i kulminację wątku wewnętrznych poszukiwań Mathembe. Warto wracać do ostatnich 20 stron tej powieści regularnie, jest tam wiele ludzkich spraw wartych rozważenia. Nie czytajcie tego jak powieść fantastyczną. Nie znajdziecie tu grama rozrywki. Czekają was za to hektolitry bólu i walki z samotnością, niezrozumieniem i przemocą. Czytajcie ją jak opowieść o nas, o ludzkości i o tym, dlaczego żywimy wobec siebie nienawiść. A następnie krzewcie w sobie dobre wartości tu opisane i zmieniajcie świat, krok po kroku… „Jedno życie po życiu zakończymy to milenium ignorancji i nienawiści, po jednej duszy na raz przyniesiemy pokój tej udręczonej ziemi.” Polecam bardzo wytrwałym i oczytanym w gatunku science fiction pod kątem filozofii życia oraz idei różnic światopoglądowych. Największa wartość tej opowieści tkwi w warstwie symbolicznej i społecznej, a więc zdecydowaną większość czytelników fantastyki po prostu zanudzi. Świetny, wybitnie oryginalny bio-cyberpunk z przesłaniem i analizą demonów ludzkiej natury. Czytać bardzo wolno, ze zrozumieniem i otwartościa na niedookreślone cuda wyobraźni Iana McDonalda.

Książka jest nierówna jeżeli chodzi o poziom, pomysł i fabułę. Pierwsza większa część jest rewelacyjna. Gdyby cała była tak napisana to wysywiłbym 9*. Niestety później mam wrażenie jakby zmienił się autor :). Jest niestety słabiej. Pomimo tego polecam sięgnięcie po tą książkę. Być może tylko wysoko ustawiona poprzeczka na początku książki ma wpływ na moją ocenę. Sprawdź sam(a) najlepiej.

Do małego brytyjskiego miasteczka przybywa włóczęga w zniszczonych butach. I nie było by nic w tym dziwnego gdyby włóczęga nie nazywał się Borgia i nie posiadał nieco mrocznych kontaktów i pewnego planu dotyczącego mieszkańców miasteczka. Co maja począć osuszający kolejne pinty piwa i myślący m.in. jak zaistnieć w gazecie pokonując kanał La Manche bywalcy Skrzydlatego Łabędzia? Stawić czoła złu!
Świetna książka dla wielbicieli angielskiego humoru i to raczej spod znaku Monty Pythona niż Jasia Fasoli. Pozostałym raczej się nie spodoba.

Kowboj jest szmuglerem. Przemyca zakazaną technologię przez USA. Ma w głowie kryształ i okablowanie potrzebne aby połączyć się z maszyną. Grzeje trzysta na godzinę w swoim uzbrojonym poduszkowcu uciekając przed policją i innymi najemnikami po amerykańskich pustkowiach. Jest byłym pilotem myśliwców, uziemionym po tym gdy ziemia przegrała wojnę z orbitalnymi megakorporacjami. Marzy aby znów wzbić się w powietrze i poczuć swymi zmodyfikowanymi zmysłami szalony pęd i absolutną wolność latania. Sara jest dziewczyną do towarzystwa i najemniczką, która robi to co musi aby przeżyć w ponurej rzeczywistości brutalnej przyszłości. Tajemnicza przeszłość zmusiła ją do połączenia swego ciała z morderczą maszyną. Marzy aby ze swoim bratem wyrwać się z ziemi i rozpocząć nowe życie na orbicie. Zły czas, złe miejsce, źli ludzie, bezduszna polityka i brudne interesy sprawiają, że Sara i Kowboj muszą połączyć swoje siły aby mieć szansę na przetrwanie. Jeśli dobrze to rozegrają może nawet będą mieli możliwość się zemścić. Świat, postacie, język, fabuła, klimat, to wszystko aż krzyczy: CYBERPUNK! Dystopijny świat, zaawansowana technologia, dewastacja środowiska, rządy korporacji, modyfikacje ciała, sztuczne inteligencje, biedne slumsy, nowoczesne miasta, hakerzy, brutalny wyzysk i mała wartość ludzkiego życia. Do tego szybka akcja i niesamowita wyobraźnia. Postacie są fajnie wymyślone i sprawnie napisane, każdy ma tu jakąś przeszłość i swój cel. Absolutna cyberpunkowa klasyka. Zdecydowanie warto ją poznać. https://www.instagram.com/sirminfo/

Jeśli ktoś lubi baśnie dla dorosłych, w których szkatułkowo opowiadane są historie, które wleką się przez wiele stronic i przeplatają - to jest to dobra pozycja. Dużo jest tutaj refleksji o przyjaźni, celach w życiu. Ale klimat jest raczej jak u Braci Grimm (w oryginalnych baśniach, nie w "zdisneyowanych" ich wersjach): jest idyllicznie, by za chwilę było tragicznie. Osobiście nie znalazłem tutaj humoru, o którym głoszą teksty z okładki. Było miło te opowieści zgłębić, dać się otoczyć przez baśniowy klimat, dojść do satysfakcjonującego czytelnika zakończenia.... Ale to "tylko" tyle.

Obie powieści są wspaniałe i nic nie straciły na świeżości. We "W dół do ziemi" podróżujemy z Gundersenem do świata Holmana i przyjdzie nam odkryć tajemnicę nildorów. Tak zupełnie przy okazji pojawia się rewfleksja o naszym człowieczeństwie. W "Czasie przemian" jesteśmy na planecie Borthan - mało gościnnej, na której należy tak budować wypowiedzi, aby unikać słowa: ja odmienianego przez wszystkie przypadki, bo to jest nieprzyzwoite i źle widziane. Z uwagą obserwujemy przemianę Kinnalla Darivala. Obie powieści to mocna rzecz, trzymająca poziom. Piękna okładka. Zachęcam do lektury!

Książka Andahaziego wpadła mi w ręce właściwie całkiem przypadkowo, przy okazji standardowych łowów w bibliotece. Niewątpliwie przykuł mnie fakt, iż książka ta jest skandalizująca, jest zawieszona w okolicy XVI wieku i ma w sobie kapkę erotyki. Sam pomysł jest całkiem interesujący, młody Mateusz Kolumb odkrywa "Amerykę" we własnej dziedzinie, dziedzinie anatomii, a co ciekawe, do wszystkiego, jak to często bywa, doprowadza miłość do kobiety. Książka jest napisana zdecydowanie poprawnie. Wszystko ma na swoim miejscu, rys historyczny jest również interesujący, jednak w całej tej książce brakuje jakiejś bardziej porywającej głębii. Cytaty z filozofii greckiej i dobre zapoznanie się z czasami renesansu naprawdę pięknie świadczy o autorze, który gruntownie zapoznał się z tematem. Jednak. . czegoś mi w tej książce brakuje. Może wymagam zbyt wiele po książce omawiającej głównie poszukiwania "Amor Veneris" ? Może i tak. Jakkolwiek by nie było, polecam mimo wszystkich. Mnie nie powaliła, nużyła się pod koniec, aczkolwiek dla osób z mniejszymi wymaganiami niż ja, polecam gorąco.

Powieść jest fantastyczna, podwójnie 😁 Bardzo polecam! Nie przepadam za literaturą science fiction i rzadko czytam... "Zmieniaki", książka, która niesie głębokie przesłanie i każe się zastanowić nad etyką dotyczącą klonowania, przeszczepów, metody in vitro - nie nad sensem i zasadnością, ale granicą, której nie należy przekraczać.

Niebanalny pomysł na fabułę, ciekawostki, inteligentny humor i nieco filozofii, a jednak coś nie do końca zagrało w tej książce. Może zbyt dużo luźnych wątków i niedopowiedzeń. Nie był to stracony czas, ale nie wiem czy poleciłabym ją do komuś do przeczytania.

Bardzo mi się podobała ta książka. Pierwsze zdanie to było niedowierzanie, początek pamiętniczka nastolatki nie był zbieżny z opisem na okładce. Ale powoli nastrój gęstniał, sytuacja stawała się coraz bardziej chora, coraz bardziej przytłaczał otaczający klimat. W 280 stron dwunastoletnia dziewczynka przestała być sobą. Czy Świat jej pozwoliłby dalej zostać sobą?

Delikatność kobiet - J.G. Ballard: Recenzja Autobiograficzna powieść J.G. Ballarda zabiera nas w podróż do powojennej Anglii. Wraz z narratorem, Jimem Grahamem, doświadczamy życia studenta medycyny w Cambridge, pilota RAF-u w Kanadzie, aż do późniejszych etapów życia naznaczonych stratą i refleksją. Powieść jest wielowymiarowym portretem świata po wojnie. Ballard kreśli obraz społeczeństwa borykającego się z traumami i szukającego nowego miejsca w zmienionej rzeczywistości. Obserwujemy przemiany obyczajowe, rosnącą rolę kobiet i ewolucję męskich ról. Siła książki tkwi w jej intymności i szczerości. Ballard nie boi się poruszać trudnych tematów, takich jak śmierć, samotność, czy seksualność. Pisze o swoich doświadczeniach z dużą wrażliwością i wnikliwością. Delikatność kobiet to również powieść o fascynacji. Ballard z obsesją opisuje kobiece ciała i osobowości. Podziwia siłę i niezależność kobiet, ale też dostrzega ich kruchość i delikatność. Należy jednak wspomnieć, że styl Ballarda nie jest dla każdego. Autor często stosuje surrealistyczne opisy i metafory, co może utrudniać odbiór tekstu. Ponadto, niektóre wątki powieści są niedokończone, co może frustrować czytelników. Podsumowując, Delikatność kobiet to książka warta przeczytania. Jest to intymna i poruszająca opowieść o dorastaniu, miłości i stracie w czasach wielkich przemian. Choć nie jest to łatwa lektura, z pewnością na długo pozostanie w pamięci.

Bradbury to bardzo dobry pisarz SF. Niełatwy, przez niektórych uznawany za proroka. Książka zawiera wiele świetnych opowiadań, a wspomnę o jednym z nich - krótki Rakieciarz (Rocket Man), które było inspiracją do skomponowania piosenki przez Eltona Johna o tym samym tytule. Polecam i pozdrawiam.