Wszystkie kobiety Sindbada: opowiadania wybrane

Sindbad swoich stu kobiet nie kocha, choć tkwi w przekonaniu, że każda jego miłość jest prawdziwa i ogromna. Upaja się stanem zakochania, tą efemeryczną mieszanką pożądania i podziwu, dreszczem ujrzenia krągłego kolanka czy białego ramienia wystającego zza sukni. Całe swoje życie, realne ale i pozagrobowe, karmi się kobietami, których nie rozumie i traktuje jak kolejny, wyjątkowy dar natury, cud niemal niebiański. I tak zmierza za nimi przez ponad trzysta lat, i tak wraca po swoich ścieżkach w drugiej połowie życia, a potem wstaje dla nich z krypty samobójcy albo, jako koralik z różańca zakonnicy, zrywa się z uwięzi i toczy ulicami ku miejscom pełnym śmiechu i zabawy, ku młodym i starszym kobietom, ku barwom i kolorom, które znów pozwolą mu tkwić w stanie absolutnego uwielbienia, trwającego ledwie chwilę.

Guyla Krúdy postrzega Sindbada jako swoje alter ego, stapia się z nim dla ulotnych momentów, które opisuje językiem przepięknym, melancholijnym, bogatym w opisy i pełne namiętności dialogi. Choć Sindbad bez wątpienia jest łotrem jakich mało, ulegamy jego czarowi jak całe dziesiątki kobiet, którym znika z życia niczym rzadki ptak. Ucieka im, gdy kochają za mocno lub gdy nie kochają wcale, ustępuje miejsca rozsądnym małżeństwom, czasem nawet odprowadza do miejsc, z których nigdy nie wrócą. Patrzy jak bawią się w aktorstwo, jak spoglądają z melancholią w okna zbyt zwyczajnych domów, jak skaczą na bruk lub znikają za zasłoną wiary lub bezeceństwa. Wsiada w pociągi, które kocha równie mocno, szuka spokoju nad Dunajem, przemierza Austro-Węgry, poznaje wielki świat. A potem wraca, sprawdza, nie może wybaczyć zdrad, choć nigdy sam wierny nie był. Miłosna jętka jednodniówka, poszukiwacz ułudy, kochanek, który sam siebie wymyśla.

Opowiadania Krúdyego najlepiej czyta się jak deser - szybko i z wrażeniem pochłaniania czegoś słodkiego jak potępienie, uśmiechając się do bohatera, który w swojej błahości jest tak uroczy, że nie sposób go nie lubić. Wielbi się z nim każdą kobiecość, opisaną niezwykle barwnie i jednak nieco władczo, może ironicznie, na pewno z ogromnym talentem poetyckim. Trochę żal pokładanych nadziei, trochę dziwnie godzić się na nigdy niedotrzymywane obietnice, ale chce się czytać dla podróży i sekretów, dla absurdalnych romansów i jezyka, który oddaje tamte czasy, mieszające narody i zwyczaje. Wybór wydawcy wiedzie nas przez opowieści opatrzone datami od 1911 do 1925, przekłady dwóch tłumaczek zachwycają, a posłowie Elżbiety Cygielskiej przybliża postać budapesztańskiej gwiazdy literatury i wspominanych przez Sindbada postaci.

Jest tutaj klimat sentymentalny i naiwny, jest bliskość obyczajów sprzed stu lat, jest świat widziany z okien pociągu i spod okien kobiecych pokoi. Jest życie z jego jasnymi i ciemnymi stronami i jest Sindbad, postać stworzona z miłości i ułudy, piękna jak motyl i równie nietrwała. Czytałam z ogromną przyjemnością, dzieląc emocje pomiędzy subtelne uśmiechy, a westchnienia i pobłażliwe kiwanie głową. Przepiękna to książka, bardzo niedzisiejsza, wnikająca w wyobraźnię, trochę smutna, trochę zaś łechcąca próżność. Polecam, szczególnie we fragmentach. Bo żal nie przeczytać, lecz lepiej nie wierzyć.

Katarzyna
we współpracy z Wydawnictwem PIW

Sindbad swoich stu kobiet nie kocha, choć tkwi w przekonaniu, że każda jego miłość jest prawdziwa i ogromna. Upaja się stanem zakochania, tą efemeryczną mieszanką pożądania i podziwu, dreszczem ujrzenia krągłego kolanka czy białego ramienia wystającego zza sukni. Całe swoje życie, realne ale i pozagrobowe, karmi się kobietami, których nie rozumie i traktuje jak kolejny,...