Świat na rozdrożu

Napisanie książki popularnonaukowej o nowotworze jest zadaniem karkołomnym. Łatwo skupić się na szczegółach sprawiając, że taka lektura będzie niestrawna dla czytelnika. A jeszcze łatwiej zapomnieć o pacjentach, którzy na codzień toczą walkę z tym przeciwnikiem. Siddhartha pokazał jednak, że da się przedstawić szalenie złożony temat w taki sposób, który wciągnie przeciętnego mola książkowego. Opowiada historię raka- od starożytnego Egiptu, przez XIXwieczne radykalne operacje, kończąc na chemioterapii i genetyce. Nie zapomina przy tym o wszelkich błędach medycznych, teoriach prowadzących lekarzy na manowce, przypadkowych odkryciach oraz o dzielnych pacjentach, których wola walki sprawiała, że decydowali się nawet na najcięższe sposoby walki z chorobą. I właśnie przez to- przez pokazanie tek nierównej walki jak opowieści- te 616 stron czyta się w kilka wieczorów. Serdecznie polecam.

Naprawdę lektura warta polecenia. Zgrabne pióro autora i sprawnie wpleciony humor niezwykle łączył się w opowieść o historii odkrywania świata przez człowieka. Wszystko połączone było w osobistą opowieść o ojcu i relacji syn-ojciec, co stanowiło ciekawą, ale i momentami wzruszającą narrację.

Wszystko co ominęło mnie na lekcjach, które przespałem w szkole podstawej oraz średniej jest tutaj. Wspaniale, że mogłem tylu rzeczy o świecie się dowiedzieć, poszerzyć swoje horyzonty i sposób myślenia. Chyba najlepsza książka z kategorii "edukacyjnej" jaką przeczytałem w swoim zyciu. PS: Mimo wszystko na niektórych rozdziałach przysypiałem - koniecznie do powtórki!

Na dobrą sprawę, jest to druga wersja książki "Człowiek. Biografia". Zarówno poruszane tematy jak i struktura obu książek niewiele się różni. A raczej pierwsza, wydana w 2004 roku, względem "Biografii" z 2014 - jednak czytałem jako drugą, więc wrażenie jest, jakie jest. Jeśli macie do wyboru obie, to lepiej sięgnąć po "Biografię". Jest to prawie to samo, różnią się tylko niektóre detale i anegdotki.

Książka "Płytki umysł. Jak Internet wpływa na nasz mózg" to krótka, ale nasycona treścią publikacja autorstwa Nicholasa Carra. W teorii miała być pracą na temat oddziaływania Internetu na nasze myślenie, wypływająca z autorefleksji związanej z coraz trudniejszym utrzymaniem uwagi, jednak w gruncie rzeczy to raczej książka o książkach. Z pewnością nikt nie zdziwiłby się, gdyby zamiast obecnego tytułu na okładce widniało "Oda do literatury" albo "Pochwała życia czytelnika". Z tego powodu na pewno przypadnie do gustu każdemu zapalonemu połykaczowi książek. Oprócz tematu naszej ukochanej literatury, w publikacji obecna jest także pogłębiona refleksja na temat zachowań ludzkiego mózgu w obliczu postępu technologii. Autor bardzo sprawnie żongluje naukowymi danymi, jak również przykładami bliższymi przeciętnemu odbiorcy. Ostatecznie dochodzi do bardzo ciekawej konkluzji, mianowicie okazuje się, że tzw. "czytelnik" to na poziomie komórkowym ktoś zupełnie inny niż "współczesny internetowy surfer". Pozostawia nas więc z pytaniem - którym człowiekiem chcemy być. Jedyne, co miałabym publikacji do zarzucenia, to nieaktualność w pewnych aspektach. Niektóre informacje, zwłaszcza z dziedziny technologii, są zupełnie przestarzałe, a w skutek tego, stawiane hipotezy - zupełnie mylne. Szczególnie rozbawiła mnie opinia autora, gdzie kategorycznie wypowiada się przeciw czytnikom i zapewnia, że dla prawdziwych czytelników nigdy nie będzie to medium równe książce. Oczywiście te słowa przeczytałam właśnie na czytniku. Jednakże takie drobne niedociągnięcia, jak chociażby brak wiary w stworzenie kiedykolwiek sztucznej inteligencji (a wiemy dobrze, że ma się lepiej niż kiedykolwiek) należy mu wybaczyć. W końcu można być mądrym po fakcie i wróżyć z teraźniejszości, jednak te kilka lat wcześniej postawienie jakiekolwiek hipotezy musiało się równać z niemałą odwagą. Mimo kilku drobnych niedociągnięć "Płytki umysł" to wartościowa lektura, która oprócz przedstawienie historii badań na temat mózgu, rozwoju rynku literackiego i szybkiego rozrostu Internetu, z pewnością podniesie każdemu molowi książkowemu samoocenę. Kto wie, może za sprawą tej publikacji choć jeden przeciwnik literatury zostanie nawrócony.

Są książki, które czyta się miesiącami i jakoś ciężko je skończyć, są też do których się zasiada i kończy w wieczór, dwa. Ta książka należy do drugiej. Całość jest napisana w formie wywiadu czyli pani zadaje pytanie a pan odpowiada. Czyta się to wszystko bardzo lekko, język jest prosty i zrozumiały, w którym jest bardzo mało specjalistycznych słów, które jednak są gdzieniegdzie wymagane. Mimo prawie 80. lat Jerzy Vetulani zaskakuje nas błyskotliwością, którą pozazdrościłby 20-30-stolatek. A o czym jest książka? Jak tytuł sugeruje o zachowaniu mózgu. Warto.

Po przeczytaniu 1/3 książki byłam dość sceptyczna, nie polubiłam się z bohaterem, jego żarty wydawały mi się okropne a sama książka chaotyczna. Czytając dalej zrozumiałam, że byłam niesprawiedliwa. Polubiłam tego ciekawego człowieka, przypomniał mi kim jestem i co chcę robić w życiu a o czym zapomniałam uwięziona w systemie szybkiej edukacji na moich obecnych studiach. Ta pozycja przypomniała mi jak bardzo lubię się uczyć pomimo mojej obecnej ogromnej niechęci przez nadmiar rzeczy do nauczenia na pamięć z przymusu i na wczoraj.

Inspirująca rozmowa, bogata w anegdoty , wydarzenia z 60 lat pracy Pana Profesora. Wybitny umysł z olbrzymi dystansem do siebie , świata i życia, któremu obcy jest dylemat Hamleta. Rozmowa jest formą świadectwa minionych czasów, zapisem spotkań z ważnymi w naszej najnowszej historii postaciami.

Bardzo dobra książka, słusznie wysoko oceniana! Styl bardzo przystępny, lekki i wciągający, a jednak przekazuje dużo wiedzy - takie wyważone lubię. Kolejny krok do zrozumienia czym jest natura ludzka... Tylko czym jest? Bo jest np. też znaczna część poświęcona temu jak przebudowujemy wspomnienia, dosłownie ("fałszywe wspomnienia", a raczej nawet nie tylko to, lecz coś głębszego - jak przebudowujemy wspomnienia przy każdym wspominaniu i jest to niby normalne). Po tym miałem jednak takie przemyślenia... że jeśli za nasze zachowania odpowiadają tylko fizjologiczne procesy mózgu (patrz książki Sapolsky'ego i podobne), jeśli nasze wspomnienia może nawet nigdy się nie wydarzyły... to kim właściwie jest człowiek? Taka mię filozoficzna refleksja wzięła... ale jak by nie było wolę prawdę znać ;) Jak zwykle kilka cytatów: "Aldous Huxley miał rację, kiedy powiedział: „Zapewne nie istnieje ktoś taki, jak świadomy hipokryta”. (pdf.str. 11) - a ja tam czasami się łapię :D Oczywiście staram się wtedy coś zmienić, nie zawsze zachowanie ;) częściej przekonania, ale jednak. "Wyniki te dowodzą, że jeśli człowiek dobrowolnie podda się nieprzyjemnemu doświadczeniu, żeby osiągnąć jakiś cel, to ów cel staje się dla niego bardziej atrakcyjny. Jeżeli w drodze na spotkanie grupy dyskusyjnej zostaniesz uderzony w głowę wazonem, który wypadł przez otwarte okno mieszkania w kamienicy, nie będziesz oceniał tej grupy lepiej niż wówczas, gdyby nie spotkało Cię to przykre doświadczenie. Gdybyś jednak zgodził się na uderzenie w głowę wazonem, żeby zostać członkiem tej grupy, to z pewnością uznałbyś ją za bardziej atrakcyjną." (pdf.str. 27) "Im bardziej kosztowna jest dana decyzja – w kategoriach czasu, pieniędzy, wysiłku czy niedogodności, jakie się z nią wiążą – oraz im bardziej nieodwracalne są jej następstwa, tym ostrzejszy dysonans i tym silniejsza potrzeba złagodzenia nieprzyjemnego napięcia poprzez wyolbrzymianie dobrych stron dokonanego wyboru. Dlatego kiedy przymierzasz się do dużego zakupu lub do podjęcia ważnej decyzji – jaki kupić samochód lub komputer, czy poddać się operacji plastycznej albo czy zapisać się na kosztowny kurs samopomocy psychologicznej – nie pytaj o radę kogoś, kto właśnie to zrobił. Taka osoba będzie miała silną motywację do tego, aby Cię przekonać, że powinieneś pójść w jej ślady. (…) Jeśli potrzebujesz rady w sprawie tego, jaki produkt kupić, zapytaj kogoś, kto nadal zbiera informacje i wciąż jeszcze ma otwartą głowę. Jeżeli chcesz się dowiedzieć, czy dany program terapeutyczny może Ci pomóc, nie polegaj na relacjach osób, które w nim uczestniczyły. Sięgnij po dane pochodzące z kontrolowanych badań eksperymentalnych." (pdf. str. 33) "Conway i Ross nazywają takie egotyczne zniekształcenia pamięci „zdobywaniem tego, czego pragniemy, poprzez zmienianie tego, co było”. Na późniejszych etapach cyklu życia wielu z nas sięga po tę metodę – pamiętamy swoją przeszłość jako dużo gorszą, niż była w rzeczywistości, i w ten sposób wyolbrzymiamy postęp, jakiego dokonaliśmy, a co za tym idzie – poprawiamy sobie samopoczucie. Oczywiście wszyscy rozwijamy się i dojrzewamy, ale na ogół nie w tak dużym stopniu, jak się nam wydaje. To zniekształcenie pamięci wyjaśnia, dlaczego wszyscy mamy wrażenie, że bardzo się zmieniliśmy, ale nasi przyjaciele, wrogowie i ludzie, których kochamy, wydają nam się tacy sami, jak zawsze. Wpadamy na dawnego kolegę z klasy, Harry’ego, na zjeździe absolwentów szkoły średniej. Podczas gdy Harry opowiada, ile się nauczył i jak bardzo dojrzał od czasu ukończenia szkoły, kiwamy głową i mówimy sobie w duchu: „Ten sam stary Harry, tylko trochę grubszy i bardziej łysy”." (pdf. str. 105) "Niezwykłą cechą samousprawiedliwiania jest to, że pozwala nam ono w mgnieniu oka przechodzić z jednej roli do drugiej, przy czym w żadnej z tych ról nie stosujemy tego, czego nauczyliśmy się w tej drugiej. Dotkliwe poczucie niesprawiedliwości, jakiego doświadczamy w jednej sytuacji, nie powstrzymuje nas przed niesprawiedliwym potraktowaniem innej osoby ani nie sprawia, że stajemy się bardziej empatyczni w stosunku do ofiar niesprawiedliwości. Wygląda to tak, jakby między tymi dwoma rodzajami doświadczeń stał gruby mur uniemożliwiający nam dostrzeżenie drugiej strony. Jedną z przyczyn istnienia tego muru jest fakt, że cierpienie, którego sami doświadczamy, zawsze wydaje się bardziej intensywne od tego, jakie zadajemy innym, nawet jeśli rzeczywisty rozmiar cierpienia jest w obu sytuacjach taki sam. Stare powiedzenie: złamana noga innej osoby to błahostka, ale nasz złamany paznokieć to poważna sprawa, okazuje się trafnym opisem naszego neurologicznego „okablowania”. (…) Zjawisko to pomaga wyjaśnić, dlaczego chłopcy, którzy zaczynają się szturchać dla zabawy, już po chwili wściekle okładają się pięściami, a także dlaczego między dwoma narodami może się wytworzyć spirala wzajemnych działań odwetowych: „Oni nie wzięli oka za oko. Wybili oko za ząb. Musimy wyrównać z nimi rachunki – odetnijmy im nogę”. Każda ze stron usprawiedliwia swoje postępowanie, twierdząc, że tylko odpłaca pięknym za nadobne." (pdf. str. 245-246) "'Czasami bywa trudno zdefiniować dobro, ale zło ma charakterystyczny zapach – każde dziecko wie, czym jest ból. Dlatego za każdym razem, kiedy celowo zadajemy komuś ból, doskonale wiemy, co robimy. Wyrządzamy zło.' (Amoz Oz, pisarz izraelski) Czy Charles Graner i Lynndie England rzeczywiście wiedzieli, co robią – nie mówiąc już o tym, czy byli świadomi, że „wyrządzają zło” – kiedy celowo zadawali ból irackim więźniom, poniżali ich i wyśmiewali? Nie, nie wiedzieli. To dlatego Amos Oz się myli. Oz nie wziął pod uwagę potęgi samousprawiedliwiania – jesteśmy dobrymi ludźmi. Jeżeli zatem celowo zadajemy cierpienie innemu człowiekowi, to on z pewnością na to zasłużył. Dlatego wcale nie wyrządzamy zła. Wręcz przeciwnie – postępujemy dobrze. Stosunkowo niewielki odsetek ludzi, którzy nie potrafią lub nie chcą redukować dysonansu w taki sposób, płaci za to wysoką cenę psychologiczną – doświadcza poczucia winy, smutku i lęku, miewa koszmarne sny i cierpi na bezsenność. Cierpienie, jakiego doznają na skutek występków, których się dopuścili, a których nie mogą zaakceptować, jest niezwykle dotkliwe, dlatego większość ludzi jest gotowa sięgnąć po wszelkie dostępne usprawiedliwienie, żeby złagodzić nieprzyjemny dysonans. W poprzednim rozdziale wyjaśniliśmy, dlaczego rozwodzący się małżonkowie często usprawiedliwiają cierpienie, jakie zadają drugiej osobie. W przerażającym rachunku samooszukiwania im dotkliwszy ból zadajemy innym, tym silniejsza nasza potrzeba usprawiedliwienia własnego postępowania w celu zachowania poczucia przyzwoitości i ocalenia pozytywnego obrazu własnej osoby. Ponieważ nasze ofiary zasłużyły sobie na to, co je spotkało, nienawidzimy ich jeszcze bardziej niż przed wyrządzeniem im krzywdy, co z kolei skłania nas do zadawania im jeszcze większego cierpienia." (pdf. str. 251-252) (czytana/słuchana: 29.06-1.07.2025) 5-/5 [8/10]

"Małpa w każdym z nas" dużo uświadamia na temat ludzkiej natury. Mam niewielką wiedzę na temat małp i dzięki tej książce dowiedziałam się, że niewiele z naszych "ludzkich" zachowań jest naszym wytworem i większość dzielimy z naszymi krewnymi. Książka jest bardzo dobrze napisana, widać, że autor lubi to co robi i zna się na temacie dzięki wieloletnim badaniom nad człekokształtnymi. Świetnie mi się ją czytało, dzięki przystępnemu językowi oraz pasji i wiedzy autora.

To połączenie intrygującego tytułu i pięknej okładki (lepszej, niż z wydania oryginalnego!) zadecydowało o moim niegdysiejszym zakupie tej książki. Później na długie miesiące trafiła do czytnikowej poczekalni (jak wiele innych), ale to właśnie w jej wypadku (a przecież nie zawsze) pamiętam o motywacji towarzyszącej jej zakupowi. Rozum, humanizm, nauka i postęp - oto czterej Jeźdźcy Oświecenia i ich nowemu opisowi (czy przedefiniowaniu ich na język pojęciowy współczesności) poświęca profesor kogniwistyki swą książkę. Początkowo chciałoby się w Nim zobaczyć kolejnego amerykańskiego mądralę (“mądraliński-sraliński, Bartłoczyk z radia!” jak mawiał jeden Pan Ferdek), ale - już po krótkim zagłębieniu się w tekst książki i ulegając erudycyjnemu czarowi jej Autora - przekonujemy się, że coś jest w tej narracji, co może nas mocno uwieść. Dlaczego jest więc aż tak dobrze, skoro jest przecież (z nami) tak źle? Bombardowani codziennie kolejnymi informacjami o wojnach, wypadkach, pijanych kierowcach kilku tych samych ciągle marek aut, czy “kończącej się“ Ziemi, nie do końca zdajemy sobie sprawę z tego, czy rzeczywiście mamy tylko lepszą dostępność do newsów odświeżających się co minutę, czy rzeczywiście jedziemy w dół jakąś równią? Dobrym więc współczesnym obiektywnym racjonalizmem w opisie świata jest statystyka i nią właśnie głównie posługuje się Autor, by uzmysłowić nam, że jednak żyjemy w czasach relatywnie pokojowych i nieprzemocowych. Ale nie tylko. Autor bowiem śmie dyskutować z takimi “oczywistościami” naszych czasów jak: kurczenie się lasów na świecie, wyczerpywanie surowców naturalnych, eksplozja demograficzna czy zmniejszanie chronionych obszarów globu. I robi to w sposób udany, bo pokazuje twarde liczbowe dowody (głównie w formie przekonujących wykresów - te wykresy to jakaś jego mania, ale i widowiskowy sposób dowodzenia swoich racji) na to, iż często jest zupełnie inaczej, niż intuicyjnie nam się wydaje, zwłaszcza, że nasze “intuicje” opieramy często na fałszującym obraz świata alarmistycznym (bo lepiej się sprzedającym) przekazie medialnym. Co dostajemy w zamian straszenia nas? Opis likwidacji promieniotwórczych zanieczyszczeń atmosfery, zanikanie kwaśnych deszczów, a nawet kurczenie się dziury ozonowej. I to wszystko dzieje się tu i teraz - na naszych oczach. A głównie dzięki licznym ponadnarodowym kompromisom i porozumieniom. I tylko nowojorczycy mają gorzej, bo ci rzekomo nie lubią oddychać powietrzem, którego nie widać… To jedynie ogólna wymowa tej książki bywa optymistyczna, bowiem Autor nie przeczy siedmiuset milionom ludzi żyjących w ubóstwie, dziesięciu tysiącom ofiar ludobójstwa w samym 2015 roku czy trzystu milionom ludzi z depresją (z których to osiemset tysięcy umrze śmiercią samobójczą). On tylko - na bazie mocnych danych - uzmysławia nam ogólne trendy i ogólną poprawę kondycji ludzkiej na każdym niemal polu, zmniejszania arsenałów jądrowych nie pomijając… To tylko obraz najlepszej wersji świata, jaką był on na przestrzeni znanej historii (i na bazie analizy okresów z dostępnymi badaniami statystycznymi). Po części opisującej dobrostan współczesnego człowieka na przestrzeni udokumentowanej jego historii, przychodzi również pora na opis współczesnych zjawisk (i ich przyczyn) oddalających się od naukowego opisu świata, czy wręcz od nauki się odwracających w kierunku ideologicznie podsycanych szamanizmów i teorii rodem ze średniowiecza. I na te ruchy i trendy znajduje Autor naukowe wyjaśnienia, a nam trudno się nie zgodzić z opisywanymi procesami, mogącymi zaburzać nasze percepcje rzeczywistości. W tej części narracja staje się mniej statystyczna, a sięga do licznych koncepcji teoretycznych z zakresu socjologii, psychologii a nawet i filozofii. Z jakże licznymi książkami czytanymi przeze mnie ostatnio dyskutuje ta pozycja! By wymienić tylko “Szóste wymieranie”, “Ostatnią minutę”, “Tamte czasy” czy “Manifest ciemności”. I dobrze - czasem warto uzmysłowić sobie, że można iść w poprzek ogólnie pesymistycznego nastawienia i… może mieć też nieco racji? Ciekawym wątkiem jest postulat zbliżenia humanistyki do nauki ścisłych, z którego to aliansu obie strony miałyby odnieść korzyść. Jak dwa skrzydła, na których nauka miałaby być rozpięta… Otrzymujemy więc postulat uniwersyteckiego szkolenia nowego typu: naukowców "biegłych w językach obu kultur". Czy Uniwersytet jest na to gotowy? Zasadniczej książki wymowy nie zmienia również i to, że w momencie jej ukończenia (2018 rok) Autor ani nie wiedział jeszcze o rosyjskiej agresji na Ukrainę (przynajmniej tej w pełnej skali), mającej wkrótce nadejść epidemii COVID-19, ani o ostatecznej likwidacji Obamacare przez administrację “Trump II” (wówczas pisał tylko jeszcze o takich zakusach Republikanów podczas pierwszej jego kadencji). Niemniej jednak rozumiemy, że i te wydarzenia nie odwracają ogólnych i mocno udokumentowanych trendów poprawy naszego życia w każdym aspekcie (tak ogólnie i tak globalnie). Wątek dotyczący wojny i przemocy, gdzie czytamy: “to oczywiście nie znaczy, że taka eskalacja jest niemożliwa, ale wskazuje, że regularna wojna uchodzi za coś nadzwyczajnego, coś, czego kraje próbują uniknąć (prawie) za wszelką cenę”, dziś pewnie musiałby zostać opatrzony suplementem typu “nie dotyczy Rosji Putina”... Trudno oskarżyć Autora o podleganie jakiemuś spolaryzowanemu politycznie lobby; jest on rzecznikiem racjonalizmu, oświeceniowości, humanizmu i nauki. I choć wprawdzie przytacza dane, iż obecnie na amerykańskich uczelniach 60% ich pracowników ma zapatrywania demokratyczne, a w książce ostro są krytykowani Republikanie - za ich wsteczny kierunek ideologiczny, to jednak - tam, gdzie na to zasługują - dostaje się i lewicowcom: za straszenie przeludnieniem, za demonizowanie energetyki i broni jądrowej, wyolbrzymianie skutków rzekomego wyczerpywania się surowców i zmian klimatycznych. Myślę więc, że książka ma ciekawy i odświeżający aspekt poznawczy, choć jedynie dla osób gotowych przyjmować racjonalny, naukowy i statystyczny opis świata. Jakoś tam pozwala przekraczać ograniczenia naszych hermetycznych baniek światopoglądowo-politycznych i uwspólniać poglądy na świat w całej jego - jednak - złożoności. Mi przydaje się do łagodzenia lęków egzystencjalnych, towarzyszących codziennej okołośniadaniowej prasówce w mediach elektronicznych; może jednak nie jest tak źle, skoro jest tak dobrze? Lekturze książki i namysłowi nad nią sprzyja na pewno lekki i dowcipny język, pełen metafor i porównań. Tak, panowie profesorowie, powinno się pisać literaturę popularnonaukową w dziedzinach społeczno-ekonomicznych! Zresztą ten właśnie - pełen humoru - język ratuje książkę, którą w przeciwnym razie pewnie uznalibyśmy w pewnym momencie za nudną, gdy każdy kolejny rozdział powtarza tylko: “lepiej, lepiej, lepiej”… Siłą rzeczy i w sposób naturalny porównuję ją z “Tamtymi czasami” Caparosa i przyglądam się, jak różni się podejście naukowca od dziennikarza-reportera. Tu dostajemy może nawet bardziej usystematyzowany wykład, w którym swobodna (i przystępna) narracja przeplata się z ogromem danych poddanych naukowej walidacji. Nie wiem, czy całościowo nie staję w tym porównaniu po stronie harwardzkiego erudycyjnego mądrali?

Bardzo ciekawa biografia/historia wybitnych polskich matematyków - Banacha, Ulama i kilku innych może mniej znanych ale również zasłużonych. Jako naukowca pracującego w Polsce ciekawi mnie czy obecnie mogłaby powstać podobna grupa jak lwowscy matematycy i czy możliwa byłaby taka historia jak Banacha, który zdobył doktorat i kolejne stopnie naukowe choć nie skończył studiów.

Temat Snowdena jest już znany od wielu lat. Z tego względu, narosło wokół niego sporo wątków pobocznych, legend, czy też plotek. Jak to było dokładnie? Właśnie o tym jest ta książka. Pisana przez dziennikarza, który już wcześniej nie bał się opisywać tematów drażliwych dla rządów. Co do formy to mogę podzielić ją na trzy części: Snowden, skala inwigilacji i zachowanie dziennikarzy i autor. Cześć pierwsza zajmuje najwięcej miejsca. Autor, uczestniczył w spotkaniach w Hongkongu, jednak jest jakby osobą czwartą. Nie celebruje swojej osoby, Snowdena i jego poczynania opisuje naturalnie, tak żeby czytelnik sam oceniła, co i jak. W drugiej części są slajdy z prezentacji różnych programów (np. PRISM) i opis, co się wydarzyło po publikacji. Różni dziennikarze, którzy na początku z rewelacją przedstawili, jak NSA szpieguje rządu Brazylii, czy Iranu przed negocjacjami umów, po pewnym czasie, zaczęli stawiać w jednym szeregu z rządem. Autor ma żal do dzisiejszego dziennikarstwa, które zatraciło soje "ja". Podobnie było z krajami, które po oświadczaniu USA, potulnie złagodziły swoje stanowiska (oprócz Brazylii, która kupiła Gripena). Ostatnia część to skutki, które spotkały autora i jego partnera.

W komentarzach zdarza się niektórym narzekać na zbyt ogólny opis, ale czy gdyby była przesycona przykładami analiz matematycznych byłaby ciekawsza, osobiście wątpię.. Jak ktoś chce matematycznej wiedzy sugerowałbym Black Belt Six Sigma DMAIC i pewnie wiele podobnych na których się po prostu nie znam… Podoba mi się idea audytu algorytmów i ich jawności. Ciekawym mogłoby się okazać też analiza zmian w Ordynacji Wyborczej i analiza skutków i wpływów.. Przez cały czas czytania książki w pamięci miałem system wyboru szkoły średniej dla ósmoklasistów… Jestem bardzo przeciwny hanlowaniu moim śladem internetowym i popieram idee Ghostery. Bardzo życiowa książka, polecam.

Miks wiedzy ze wszystkich dziedzin, ciekawe fakty, sporo znanych nazwisk i kilka zapomianych przez historię. Czyta sie miękko i przyjemnie ale nie jest to bardzo ciekawa wiedza. Autor z łatwością przeskakuje z tematu na temat i nie zanudza nas niepotrzebnym nadmiarem przez co książka jest trochę o wszystkim po trochu i o niczym. Polecam jeśli ktoś lubi zbiory ciekawostek, w przeciwnym wypadku wybierzcie coś konkretniejszego.

Bardzo dobra książka z zakresu historii gospodarczej. Autor stara się odpowiedzieć na tytułowe pytanie, analizując dzieje świata, zwracając uwagę na takie kwestie jak: kultura, instytucje polityczne, system gospodarczy, czy geografia. Skupia nawet uwagę na tak, niepozornych na pierwszy rzut oka, przyczynach jak rozwój zegarków osobistych. Pewne wspólne przyczyny rozwoju lub zacofania można wykazać w każdym okresie historii. Landes nie odkrywa koła na nowo: wolność, poszanowanie prawa własności, tolerancja religijna, brak dyskryminacji rasowej, równość płci, praworządność, gospodarka rynkowa, wykształcone społeczeństwo, handel międzynarodowy, otwartość na naukę, rozsądna polityka rządu - oto (w skrócie) idealne warunki tworzenia bogactwa. Oczywiście w dziejach ludzkości takie warunki to nowość, a i dzisiaj jest pod tym względem wiele do zrobienia. Przez większość historii decydowały inne, mniej lub bardziej do nich zbliżone, czynniki, lub te same tylko w różnych proporcjach. Kiedy zaistniały wspólnie dokonał się ogromny postęp, jakiego nigdy wcześniej nie było. Książkę czyta się świetnie, choć ze względu na rozmiar może ona nieco męczyć pod koniec. Na pewno warto po nią sięgnąć. Jeśli chodzi o minusy to widać, że autor ma jakiś problem z ekonomistami. Próbuje zrelatywizować fakty naukowe z dziedziny ekonomii. Wydaje mi się, że wynika to z profesji Landesa. Jest on historykiem, więc doszukuje się przyczyn w konkretnych wydarzeniach i osobach. Stąd też procesy gospodarcze są dla niego nie do końca zrozumiałe, teoria ekonomii zbyt abstrakcyjna. Prowadzi to do błędnych stwierdzeń na przykład, że protekcjonizm czasem pomaga oraz irytujących zgryźliwości autora względem ekonomistów. Zupełnie niepotrzebnie. Nie ma to aż tak dużego wpływu na moją ocenę, w końcu nie jest to podręcznik do ekonomii. Książka świetnie spełnia swoją funkcję jako opis historii gospodarczej. Warto odnotować, że od wydania książki (1998r.) minęło już trochę czasu, więc naturalnie nie obejmuje ona okresu ostatnich dekad. Podsumowując: Polecam.

Krótka, ale bardzo treściwa książka, która w przystępny sposób wprowadza w temat nieświadomości. Autor dobrze łączy przykłady z wynikami badań, pokazując, jak różne mechanizmy kierują nami niejako "z tylnego siedzenia". Czyta się to lekko, a jednocześnie skłania do refleksji nad własnymi reakcjami i wyborami. To solidna, klarownie napisana książka, która zachęca, by zgłębiać temat dalej.

Z ksiazki można dużo się dowiedzieć o genialnym wynalazcy samotniku. Co łączy go z HAARP, piorunem kulistym a nawet katastrofą tunguską. Tesla byl behawiorystą i postrzegał człowieka jako maszynę, na którą można wpływać odpowiednią mechaniką środowiska, miał też dość proroczą teorię dla ruchu feminizmu. Najbardziej przejmująca jest jego starość spędzona w samotności i biedzie, natomiast wszystkie teorie spiskowe zwiazane z jego wynalazkami wynikają wg mnie z tajemniczości i ekscentryczności samego Tesli. Autorzy odrobili pracę domową, dodali wiele kontekstu historycznego do życiorysu Tesli, również kwesti kulturalnych i obyczajowych tamtych czasów, czasami silili się na poetyckie opisy okoliczności pewnych epizodów z życia wynalazcy co akurat dla mnie było irytujące. Z mało polotu było w tym życiorysie.

Fascynująca książka o tym jak dziala mózg. Powiązanie aspektów neurobiologicznych z ich wpływem na nasze zachowania, postrzeganie świata i opinie zmusza do refleksji, pozwala dogłebniej zrozumieć nas samych. Od lat jestem wielką fanką prof. Vetulaniego i jego wkładu w popularyzowanie wiedzy naukowej. Jedynym minusem książki jest to, ze jest zlepkiem roznych artykułów, wiec psuje to nieco płynność czytania.

"Pochodzisz z królewskiego rodu, tak jak my wszyscy. Masz przodków wikingów, bo wszyscy ich mamy. (...) Każdy z żyjących na Ziemi ludzi prawie na pewno ma wśród przodków Nefretete, Konfucjusza lub dowolną postać z historii starożytnej, o ile tylko miała dzieci. Im dalej cofamy się w czasie, tym większa staje się pewność takiego pochodzenia, choć coraz mniej znamy naszych przodków. To prawda równocześnie cudowna, banalna, pozbawiona znaczenia i zabawna." - Adam Rutherford Tym razem historia - czy raczej biografia - ludzkości w oparciu o nasze dziedzictwo genetyczne. Rutherford, poprzez perspektywę uzyskaną z najnowszych badań i odkryć z zakresu nauk antropologicznych, biologii, historii i, oczywiście, genetyki - w której to dziedzinie jest specjalistą - zabiera czytelnika w podróż przez wieki, objaśnia jak ludzkość ewoluowała i migrowała na przestrzeni tysiącleci oraz, w niezwykle przystępny - a momentami wręcz szalenie dowcipny, z licznymi odwołaniami do kultury masowej - tłumaczy, jak nasze geny wpływają na nasze zdrowie, psychikę, preferencje smakowe, zdolności językowe i skłonności do pewnych zachowań i wiele innych aspektów naszego funkcjonowania. Porusza też tematy kontrowersyjnie i raz na jakiś czas rozpalające emocje i wyobraźnię szerokiej szerzy ludzi - podsycane przez niedoinformowane, szukające sensacji media czy też hochsztaplerów i pseudonaukowców. A więc znalazło się tu też miejsce na rozprawienie się z obiegowymi opiniami, wątłymi teoriami, kłamstwami i mitami związane z tematyką testów DNA, genealogii genetycznej, manipulacji genami czy niesławną eugeniką ogółem. Bardzo przyjemnie napisana lektura, która pozwala lepiej zrozumieć kim jesteśmy i jak nasi przodkowie wpłynęli na naszą osobowość i tożsamość oraz jak geny wpływały na przeszłość i wpływają na teraźniejszość rasy ludzkiej i historii świata. Polecam!