Noc Walpurgi czyli Kroki Komandora

"Noc Walpurgi czyli Kroki Komandora"
Autor: Wieniedikt Jerofiejew. Moja ocena: 8/10.

Zazwyczaj nie sięgam po tego typu literaturę, ale muszę przyznać, że książka Wieniedikta Jerofiejewa zrobiła na mnie wrażenie. To zdecydowanie pozycja "dla konesera" – nie każdy odnajdzie się w jej surowości, ale mnie ujęła swoim brutalnym, bezpośrednim stylem.

Cała opowieść jest przesiąknięta wulgarnością, brudem i pijaństwem, a mimo to, ma w sobie coś fascynującego. Sarkazm autora jest wyśmienity, a jego spojrzenie na rzeczywistość – ostre i bezlitosne. Jerofiejew zabiera nas do szalonego domu wariatów, gdzieś w głębi Rosji, i wprowadza w świat pełen absurdów, z którego ciężko się otrząsnąć.

To literacka podróż do mrocznych zakamarków ludzkiej natury, którą warto odbyć, choć nie jest to lektura dla każdego. Polecam osobom, które cenią sobie literaturę wykraczającą poza schematy i potrafią docenić ten specyficzny klimat.

** 22:54 * 01.02.2025 * 10/2025 *

"Noc Walpurgi czyli Kroki Komandora"
Autor: Wieniedikt Jerofiejew. Moja ocena: 8/10.

Zazwyczaj nie sięgam po tego typu literaturę, ale muszę przyznać, że książka Wieniedikta Jerofiejewa zrobiła na mnie wrażenie. To zdecydowanie pozycja "dla konesera" – nie każdy odnajdzie się w jej surowości, ale mnie ujęła swoim brutalnym, bezpośrednim stylem.

Cała opowieść jest...

[...]
KOLA Jak pięknie... A u was na wsi kwiecień też ma trzydzieści dni, czy może ze trzy, cztery dorzucili ?
WOWA Na razie jeszcze nie...
KOLA Szkoda... Warto by trochę dorzucić... U nas wszystko powinno być potężniejsze niż u n i c h... Oni grają na pięciostrunowej gitarze, a my mamy własną, odwieczną, siedmiostrunową... Bajkał, wieża telewizyjna, jezioro Kaspijskie... I proszę jaka przykrość- u nich kwiecień ma trzydzieści dni i u nas trzydzieści. (ślini się i Wowa wyciera) Równać do Europy, to znaczy, jak mi sie zdaje, beznadziejnie zostawać za nią w tyle... Oczywiście, nie szukamy jednostronnej przewagi, ale nigdy nie dopuścimy do...
PROCHOROWA (wpada na salę z rozświetloną twarzą)
O b c h ó d! O b c h ó d!...

𝐃𝐄𝐋𝐈𝐑𝐘𝐂𝐙𝐍𝐄 𝐁𝐀𝐉𝐀𝐍𝐈𝐀 Ś𝐖𝐈𝐑𝐎́𝐖 𝐂𝐙𝐘 𝐌𝐎Ż𝐄 𝐂𝐀Ł𝐊𝐈𝐄𝐌 𝐋𝐎𝐆𝐈𝐂𝐙𝐍𝐄 𝐈 𝐓𝐑𝐀𝐅𝐍𝐄 𝐏𝐎𝐒𝐓𝐑𝐙𝐄𝐆𝐀𝐍𝐈𝐄 𝐑𝐙𝐄𝐂𝐙𝐘𝐖𝐈𝐒𝐓𝐎Ś𝐂𝐈... 𝐖𝐂𝐈ĄŻ 𝐀𝐊𝐓𝐔𝐀𝐋𝐍𝐄... 𝐖𝐂𝐈ĄŻ 𝐑𝐄𝐀𝐋𝐍𝐈𝐄 𝐙𝐖𝐀𝐑𝐈𝐎𝐖𝐀𝐍𝐄... 𝐍𝐈𝐄𝐒𝐀𝐌𝐎𝐖𝐈𝐓𝐄, 𝐉𝐀𝐊𝐈𝐄 𝐓𝐎 𝐉𝐄𝐒𝐓 𝐃𝐎𝐁𝐑𝐄 !
Kiedyś więcej i częściej sięgałam po literaturę rosyjską, z biegiem lat coraz mniej, ale to króciutkie w formie, za to jakże treściwe "przedstawienie" było odurzająco - uderzające. Komizm sytuacyjny niezaprzeczalny. To trzeba wchłonąć, dawkować i zapamiętać.
Noc Walpurgi, albo kroki Komandora - Вальпургиева ночь, или шаги Командора - to dramat a ściślej tragikomedia w pięciu aktach, powstały w 1985 roku, którego akcja toczy się w szpitalu psychiatrycznym. *Śmiało rzec można, że autobiograficzny.
Wrażliwy i inteligentny Lew Gurewicz, wędrowny poeta i filozof, który czas mierzy odległością od przesilenia letniego, a odległość szerokością Bosforu, zostaje uwięziony na jednym z oddziałów psychuszki, gdzie na wszelkiego rodzaju wątpliwości dotyczące otaczającej rzeczywistości. A co bardziej buntowniczym pacjentom aplikowana jest "dawka/strzykawka" sulfazyna. Oczywiście okraszona obelgami i przemocą ze strony wszechwładnego personelu.
Rzeczywistość totalitarnego państwa nie toleruje nawet takich dziwnych, introwertycznych buntowników jak Guriew. Zamiast więzień dla moralnie i politycznie podejrzanych funduje im inne rozrywki: aminozynę, sulfazynę i ukrutkę (ścisłe zawijanie w mokre prześcieradło). Mieszkańcy jej trzeciej komnaty, z pozoru zwykli wyrzutkowie i wyrzutki, w rzeczywistości to czarujący ekscentrycy i mędrcy, urzekający swoją spontanicznością.
"Co ja tu robię zdrowy niczym byk?"- zadaje sobie dramatyczne pytanie Guriew, czując że nie wytrzyma już długo i że jedyną drogą wyjścia dla rosyjskiego inteligenta pozostaje dumna samozagłada. Co spowodowało ich odejście ze społeczeństwa? Odrzucenie społeczeństwa, które nie zaakceptowało inności, czy też świadomy wybór – odrzucenie przyjętych norm na rzecz głupoty, która daje wewnętrzną wolność? Trzecia izba szpitala przypomina starożytne greckie polis, państwo w państwie – toczą się tu spory na śmierć i życie oraz rozwiązywane są najbardziej skomplikowane problemy świata.
Wraz z innymi pacjentami szpitala urządza orgiastyczną noc Walpurgii, której głównym bohaterem jest podstępnie zdobyty metanol...
Cały świat jest teatrem... a może to jednak świat jest domem wariatów, a my wszyscy jesteśmy w nim pacjentami...
Sztuka pełna intelektualnych paradoksów, wielowarstwowych i złożonych aluzji literackich i reminiscencji. Wszak można w nim odnaleźć Puszkina czy samego Szekspira czy Goethego. Od powagi i komizmu, tragedii do komedii, od śmiechu do łez tutaj to tylko jeden krok.
𝗖𝗭𝗔𝗦𝗔𝗠𝗜 𝐓𝐑𝐙𝐄𝐁𝐀 𝐙𝐄Ś𝐖𝐈𝐑𝐎𝐖𝐀Ć, Ż𝐄𝐁𝐘 𝐍𝐈𝐄 𝐙𝐖𝐀𝐑𝐈𝐎𝐖𝐀Ć...
𝐏𝐎𝐋𝐄𝐂𝐀𝐌 !

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
𝐃𝐋𝐀 𝐂𝐈𝐄𝐊𝐀𝐖𝐒𝐊𝐈𝐂𝐇 :
*„Noc Walpurgi, czyli kroki dowódcy” to jedyne ukończone dzieło dramatyczne Wenedikta Jerofiejewa. Autor wpadł na swój pomysł po kolejnej hospitalizacji w szpitalu w Kaszczence . Prace nad spektaklem trwały od 31 grudnia 1984 do 18 kwietnia 1985.
Wieniedikt Wasiljewicz Jerofiejew ros. Венедикт Васильевич Ерофеев - to Autor utworów ukazujących satyryczno-groteskowy wizerunek sowieckich realiów społeczno-obyczajowych i politycznych. Najbardziej znany z poematu prozą Moskwa-Pietuszki.
Pozostawił po sobie spuściznę niewielką: dwie powieści, nieukończone sztuki bez tytułów, parę wierszy, kilka esejów i jedną tragedię w pięciu aktach pod tytułem Noc Walpurgii albo Kroki Komandora. Pomimo niedużego dorobku to jeden najważniejszych współczesnych pisarzy rosyjskich.
"Wrażliwy inteligent wrzucony w tryby totalitarnej maszyny"
- tak o nim pisano, traktując jego twórczość jako przerażające świadectwo miażdżącej siły systemu komunistycznego. Wienieczka, bohater poematu prozą Moskwa-Pietuszki - najwybitniejszego dzieła Jerofiejewa, od awansu przy układaniu kabla telefonicznego na lotnisku Szeremietiewo rozpoczął regularne staczanie się po nieszczęsnej pochyłości swojego życia. Alkoholizm Wieni, autodestruktywny sposób jego życia to jednak nie tylko choroba- to jedyny dostępny, bezsilny bunt przeciwko nieludzkiemu porządkowi świata, przeciwko powszechnemu strachowi i beznadziei.
Przez długie lata twórczość Wieniedikta Jerofiewa była zakazana przez władze, krążyła w tak zwanym samizdacie, wydawana była jedynie za granicą. Dopiero pod koniec życia pisarz doczekał się powszechnej sławy w swym kraju.
W 1987 przyjął chrzest w katolickim kościele św. Ludwika w Moskwie.
Zmarł na raka krtani. Pochowany na Cmentarzu Kuncewskim.
W 1991 roku miał swoją premierę spektakl w reżyserii Kazimierza Kutza zatytułowany "Noc Walpurgi albo kroki komandora".
Scenografia - Bolesław Kamykowski,
Muzyka - Jan Kanty Pawluśkiewicz,
Występują :
Jerzy Trela (Gurowicz),Tadeusz Huk (Prochorow),Anna Dymna (Nathalie),Ryszard Żukowski (Boria),LeszekPiskorz (Alocha),Jerzy Nowak (Wowa),Jerzy Grałek (Michałycz),Krzysztof Jędrysek (Paszka Jeriemin),Ryszard Jasiński(Kola),Marek Kalita (Chochulia),Piotr Cyrwus (Stasik),Dariusz Gniatkowski (Witia),Marek Litewka (Sierioża Kleinmichet),Aleksander Fabisiak (Doktor),Ewa Ciepiela (Zinaida Nikołajewna),Ryszard Sobolewski (Igor Lwowicz Raninson),DorotaSegda (Lucy),Halina Wyrodek (Tamarka),Małgorzata Hajewska (Walentyna),realizacja TV: Stanisław Zajączkowski,

[...]
KOLA Jak pięknie... A u was na wsi kwiecień też ma trzydzieści dni, czy może ze trzy, cztery dorzucili ?
WOWA Na razie jeszcze nie...
KOLA Szkoda... Warto by trochę dorzucić... U nas wszystko powinno być potężniejsze niż u n i c h... Oni grają na pięciostrunowej gitarze, a my mamy własną, odwieczną, siedmiostrunową... Bajkał, wieża telewizyjna, jezioro Kaspijskie... I...

Chwilowy powrót do literatury rosyjskiej. A więc grzecznie być nie może. Tragikomedia w kilku aktach ukazująca wielkość Rosji w zniewolonych umysłach. Tragikomedia o wolności i o jedynej, ostatecznej drodze prowadzącej do tej wolności. Bo czasem cóż innego pozostaje w obliczu beznadziei?
Akcja dzieje się w szpitalu psychiatrycznym, a personel spokojnie mógłby zamienić się miejscem z pacjentami. Pielęgniarki są niezwykle wulgarne, całość obrazuje upadek społeczeństwa, główny bohater zdaje się tęsknić do tych bardziej wysublimowanych czasów: "Zauważyłaś, jak karleją w narodzie rosyjskim zasady moralne? Nawet w porzekadłach. Dawniej, kiedy w czasie rozmowy zapadała nagła cisza, rosyjski chłop mówił zwykle: Cichy anioł przeleciał. A teraz w identycznej sytuacji: Coś zdechło w lesie, pewnie milicjant. (...) Albo: Miłość na wiek się nie ogląda. A teraz tylko: Chuj w metrykę nie zagląda."
Jednocześnie główny bohater sam jest skalanym dzieckiem swoich czasów.
Jak zawsze ratunkiem okazuje się być alkohol... W noc Walpurgi, w noc duchów pije personel psychuszki, piją pacjenci... Tylko dla każdego ta nocna zabawa skończy się trochę inaczej...

Chwilowy powrót do literatury rosyjskiej. A więc grzecznie być nie może. Tragikomedia w kilku aktach ukazująca wielkość Rosji w zniewolonych umysłach. Tragikomedia o wolności i o jedynej, ostatecznej drodze prowadzącej do tej wolności. Bo czasem cóż innego pozostaje w obliczu beznadziei?
Akcja dzieje się w szpitalu psychiatrycznym, a personel spokojnie mógłby zamienić się...

Tak.

Tak.

ogromne "tak" dla komizmu Jerofiejewa

ogromne "tak" dla komizmu Jerofiejewa