Nie do wiary! Irracjonalne przekonania racjonalnych ludzi

Przeczytałem dwie książki Dana i nie powiem, spodobały mi się. Dan widocznie jakoś o tym się dowiedział i pomyślał "hmmm.... co by tu spieprzyć?". I owocem tego jest ten właśnie paździerz.

Na warsztat bierze zwolenników teorii spiskowych. Oczywiście do jednego wora bez wahania wrzuca wszystkich tych, którzy wierzą, że świat jest kontrolowany przez reptilian z tymi, którzy uważają, że firmy farmaceutyczne działają tak, aby leczyć, a nie wyleczyć. W końcu teoria spiskowa to teoria spiskowa, nie ma co się rozdrabniać. Liczy się tylko oficjalne stanowisko FBI, CIA, WHO, Greenepeace'u i to tam jeszcze sobie wymyślicie. Z nimi nigdy przenigdy się nie dyskutuje.

A ktokolwiek kwestionuje te przekonania, nazywany jest... nie, nie zwolennikiem teorii spiskowych. Aby zachować obiektywizm (serio Dan tak argumentuje!),nazywa konsekwentnie ludzi wierzących w takie rzeczy "wyznawcami błędnych teorii". Przez całą książkę kilkadziesiąt razy.

Główny motyw - Covid-19. Wałkowany na milion sposobów. I znów - teorie o chińskich laboratoriach tworzących wirusa, po to, aby potem można było wypuścić szczepionki i wstrzykiwać ludziom magnesy są zrównane w narracji autora z pytaniami o to, czy naprędce stworzona szczepionka na pewno jest bezpieczna i czy bawełniana szmata powstrzyma wirusa. Błędne przekonania w końcu są błędnymi przekonaniami, nieważne czego dotyczą jeżeli tylko nie zgadzają się z ogólnomedialną narracją. Bo tylko ona ma rację.

Nie musicie czytać, streszczę: szczepionki są bezpieczne, a bawełniana szmata zbawiła świat. W końcu z WHO się nie dyskutuje, a kto dyskutuje albo chociaż próbuje cokolwiek , jest... tak, tak: WYZNAWCĄ BŁĘDNYCH TEORII.

Ohydnie stronnicze, a nawet manipulatywne w swojej narracji.

Przeczytałem dwie książki Dana i nie powiem, spodobały mi się. Dan widocznie jakoś o tym się dowiedział i pomyślał "hmmm.... co by tu spieprzyć?". I owocem tego jest ten właśnie paździerz.

Na warsztat bierze zwolenników teorii spiskowych. Oczywiście do jednego wora bez wahania wrzuca wszystkich tych, którzy wierzą, że świat jest kontrolowany przez reptilian z tymi, którzy...

Genialna xiążka, która niestety jest skazana na porażkę. Ariely pieczołowicie opisuje proces popadania w foliarstwo. Chciałoby się napisać, że tę xiążkę powinni przeczytać wszyscy, którzy wierzą że w Smoleńsku w 2010 roku doszło zamachu, że Tusk to marionetka w rękach Niemiec/Rosji, że celem Unii Europejskiej jest zniszczenie Polski i Polaków. Ale przecież po jej lekturze, czego w xiążce dowodzi Ariely, ci foliarze i tak nie zmieniliby swojego punktu widzenia. Mało tego, oni wierzyliby w swoje baśnie jeszcze bardziej.
Zgodnie z prawem Kopernika słaby pieniądz wypiera dobry. W dzisiejszych czasach można powiedzieć, że fałszywa informacja wypiera prawdziwą. Tak wygrywa dezinformacja.
Znakomita xiążka.

Genialna xiążka, która niestety jest skazana na porażkę. Ariely pieczołowicie opisuje proces popadania w foliarstwo. Chciałoby się napisać, że tę xiążkę powinni przeczytać wszyscy, którzy wierzą że w Smoleńsku w 2010 roku doszło zamachu, że Tusk to marionetka w rękach Niemiec/Rosji, że celem Unii Europejskiej jest zniszczenie Polski i Polaków. Ale przecież po jej lekturze,...

Jedna z najlepszych książek o dezinformacji

Jedna z najlepszych książek o dezinformacji

Jak zwykle świetna książka :).

Internet nie tylko umożliwia szybki kontakt z innymi pomimo odległości. Daje nam też dostęp do niesamowitych pokładów wiedzy. Wiąże się to jednak z pewnym zagrożeniem. Nigdy nie możemy być pewni, czy wiedza, którą pozyskaliśmy jest prawdziwa. Dlatego tak ważny jest otwarty umysł, o czym pisze w swojej najnowszej książce Dan Ariely.

Autor, profesor psychologii behawioralnej i ekonomii, przyzwyczaił nas do tego, że z pasją i lekkością przekazuje trudne i abstrakcyjne tematy, które dotyczą każdego z nas i mają wpływ na nasze codzienne decyzje i wybory. Po tym, jak w okresie pandemii zderzył się z falą hejtu zapoczątkowaną w internecie pod jego adresem, postanowił napisać książkę, która tłumaczy i wyjaśnia mechanizmy wpadania w błędny wir przekonań i wiary w teorie spiskowe. Pokazując, że granica pomiędzy wiarą w to, co rzeczywiste, a wymyślone, jest naprawdę niewielka.

Każdego dnia wystawieni jesteśmy na tysiące informacji, skąd mamy wiedzieć, które z nich są prawdziwe, a które są zwykłym kłamstwem? W internecie roi się od różnych opinii i czasem trudno stwierdzić, kto za nimi stoi. Wystarczy zadać jedno pytanie na grupach tematycznych, by w komentarzach rozpętała się dyskusja, w której wiedza płynąca z nich wzajemnie się wyklucza. Prowadzi to niekiedy nawet do słownych utarczek. Ale to tylko wierzchołek góry lodowej, bo wirtualna sfera roi się od mnóstwa artykułów, które donoszą o aktualnych wydarzeniach. Dlatego warto wiedzieć, jak możemy zmniejszyć prawdopodobieństwo narażenia się na błędne przekonania i w jaki sposób odsiać to, co prawdziwe od kłamstwa.

Warto dobrze weryfikować to, co widzimy w internecie, nie akceptować treści tylko dlatego, że odpowiadają naszym przekonaniom. Bądźmy też uważni, gdy wprost przeciwnie usłyszymy negatywną opinię o kimś, kogo nie lubimy i z góry uznamy ją za prawdę. Nasz umysł lubi drogę na skróty, a jednocześnie potrzebuje domknięcia, wyjaśnienia niektórych sytuacji, które go niepokoją. Dodatkowo jesteśmy narażeni na nieustanny stres, co jeszcze potęguje nasze niepokoje. Czy wiecie, że pomóc może w tym wsparcie społeczne? Jeśli mamy bliskie osoby, które nas wspierają, spada szansa, że wpadniemy w wir błędnych przekonań. Dlatego tak ważne jest dbanie o nasz społeczny „spadochron”. To nie wszystko. Większość z nas ceni sobie pewność poglądów i przekonań, które wyznaje i to jest naturalne. Psycholog podpowiada jednak, że droga do wiedzy bywa dość długa, dlatego dajmy sobie czas na to, by dotrzeć do prawdy. Zamiast za wszelką cenę łatać nasze braki, tylko po to, by nie czuć dyskomfortu.

Autor przedstawia historie osób, które poznał na ścieżkach odmętów internetowych, pełnych teorii spiskowych. Osoby te były dla niego nie tylko sposobem na wejście w głąb króliczej nory alternatywnych rzeczywistości, ale stanowiły rodzaj nauczycieli. Lubimy w końcu otaczać się ludźmi o poglądach zbieżnych do naszych, ale to spotkania z osobami, które myślą zupełnie inaczej mogą być drogą do zmiany myślenia. Dlatego tak ważna jest otwarta głowa i zadawanie pytań, zamiast okopywanie się we własnych przekonaniach. Kto wie, może zamiast kłótni przyniesie nam to nawet zmianę światopoglądu?

Tutaj cała recenzja: https://www.kulturatka.pl/2024/11/30/dan-ariely-nie-do-wiary-irracjonalne-przekonania-racjonalnych-ludzi-recenzja/

Jak zwykle świetna książka :).

Internet nie tylko umożliwia szybki kontakt z innymi pomimo odległości. Daje nam też dostęp do niesamowitych pokładów wiedzy. Wiąże się to jednak z pewnym zagrożeniem. Nigdy nie możemy być pewni, czy wiedza, którą pozyskaliśmy jest prawdziwa. Dlatego tak ważny jest otwarty umysł, o czym pisze w swojej najnowszej książce Dan Ariely.

Autor,...

Uwielbiam teorie spiskowe i wszystko to co ludzie na ten temat wymyślą i napiszą! Ta książka jest o prawie wszystkim co ludzie sobie wymyślili i rozpowszechnili, a przede wszystkim o epidemii COVID. A co pośrednio dotyczyło tez autora. Który oprócz pokazania powodów, ścieżki i efektu pojawiania się takich teorii w Internecie i massmediach, przy okazji próbuje udowodnić, że jednak nie jest wielbłądem. Prawie mu uwierzyłem :).

Uwielbiam teorie spiskowe i wszystko to co ludzie na ten temat wymyślą i napiszą! Ta książka jest o prawie wszystkim co ludzie sobie wymyślili i rozpowszechnili, a przede wszystkim o epidemii COVID. A co pośrednio dotyczyło tez autora. Który oprócz pokazania powodów, ścieżki i efektu pojawiania się takich teorii w Internecie i massmediach, przy okazji próbuje udowodnić, że...

Gdy rozum śpi budzą się demony


Z punktu widzenia psychologii i socjologii, media społecznościowe są niemal niewyczerpanym źródłem potencjalnych eksperymentów, za których przeprowadzenie właściwie nie trzeba płacić. Psycholog Dan Ariely po ‘zderzeniu się’ z machiną hejtu (*) postanowił napisać książkę o psychologii błędnych przekonań skutkujących zanikiem zaufania społecznego. W zasadzie wszystko tu jest jasne – każdy ma jakieś deficyty, predyspozycje, granice racjonalności. Wciąż jednak warto przepracowywać konsekwencje nieodwracalnego procesu utraty prywatności. W „Nie do wiary. Irracjonalne przekonania racjonalnych ludzi” pozbierał profesor negatywne zjawiska budujące tzw. ‘wir błędnych przekonań’, w który wpada się dokonując różnych wyborów, czasem niefrasobliwie, czasem emocjonalnie, czasem z premedytacją. Atrakcyjność dostępnych relacji XXI-wiecznej kultury informacji cyfrowej kompensuje niedostatki, pobudza, wycisza demony i budzi inne. Ariely w swoistej wiwisekcji z przerażeniem opisuje pewne zjawiska, choć wciąż pozostaje dość naiwnie optymistyczny.

Książka jest w zasadzie, rozpatrując szkielet treści, próbą przepracowania współczesnego świata irracjonalności poprzez cztery elementy, które według postawionej hipotezy prowadzą ku wspomnianemu wirowi. W kolejności są to procesy: emocjonalne, poznawcze, osobowościowe i społeczne. Skupiając się na tych czterech komponentach (wciąż pozostających w skorelowaniu),pokazał autor proces odchodzenia jednostek i zbiorowości od krytycyzmu, stonowanego osądu, od zdrowego sceptycyzmu ku ostracyzmowi, wykluczeniu, spiskowi czy jawnej nienawiści. Posiłkując się postawami konkretnych osób, poznanych na etapie walki z hejtem, prezentuje konkretne konstrukcje psychiczne. Stanowią one jednak tylko pewien ‘egzemplarz konkretnej klasy mechanizmów’, które następnie syntetycznie omawia. Posiłkuje się obficie znanymi z psychologii zagadnieniami badawczymi i błędami poznawczymi by pokazać czytelnikowi swoistą ‘drogę do zatracenia’, którą współczesne rozwiązania komunikacji cyfrowej ułatwiają poprzez zwiększenie zasięgów, anonimowość, powab elitaryzmu, itd.

Lawirując umiejętnie między osobistymi przeżyciami związanymi z doświadczoną nagonką a potrzebą uniwersalizacji i wyjaśnienia naukowego, psycholog buduje wartościowe wnioski w kontrolowanych zobiektywizowanych ramach. Jednocześnie uzyskuje u odbiorcy efekt poczucia nieuchronności pewnych postaw, które każdy z nas ma obowiązek odnieść do siebie (str. 97):

„Gdy jesteśmy przekonani o czyichś złych intencjach, nie odczuwamy potrzeby, aby zadawać sobie pytania za każdym razem, kiedy oskarżamy tę osobę o kolejne zbrodnie. Przeciwnie – bez wahania wskazujemy ją palcem.”

Poza dość abstrakcyjnym ‘odwijaniem ludzkiej psychiki z niepotrzebnych warstw’ by dotrzeć do istoty, Ariely bardzo często prowadzi bezpośredni dialog z czytelnikiem na poziomie bardziej familiarnym, z poradami praktycznymi. Zapamiętam chociażby jego ‘trzy brzytwy’ (autorstwa Hanlona w wersji zmodyfikowanej, Ockhama i Hitchensa),które z reguły chyba skutecznie blokują rozrost niepokojących i toksycznych składników naszej interakcji z otoczeniem. Wymienię je za autorem (na podstawie dygresji ze stron 104-105):

„Nie należy domniemywać złej woli, jeśli coś można zadowalająco wyjaśnić ludzką omylnością.”

„Należy wybierać najprostsze wyjaśnienia, zawierające jak najmniejszą liczbę elementów – do czasu znalezienia dowodów na jego nietrafność.”

„To, co jest przyjmowane bez dowodów, może być również odrzucone bez dowodów.”

Sama tematyka książki sugeruje, że pewne treści mogą (a nawet powinny) wydać się nam proste, oczywiste i przypominać zasady wciąż wałkowane przez ‘mądre głowy’ diagnozujące kondycję ludzkiej etyki. To, co wyróżnia jednak tę książkę, to duży zbiór nieoczywistych i pogłębionych obserwacji podsumowujących osobiste odczucia i wyczuwalną w tekście szczerość analizy emocji towarzyszących interakcji z hejtem. W ramach prezentacji elementów poznawczych, profesor opisuje na przykład mechanizmy awersji do rozwiązań (str. 155-159). Fantastycznie tłumaczą one budowane zawiłe konstrukcje uzasadniające niezrozumiały upór w negacji niezbędnych zmian, które ludzie wspierają karkołomnymi technikami reorientacji uwagi własnej i osób z konfrontowanymi przekonaniami. Równie ciekawie przepracował autor, w ramach opisu osobowości, stres jednostek narcystycznych, które potrzebują skomplikowanych uników mentalnego oswojenia dysonansów poznawczych (str. 224-226).

„Nie do wiary” to wartościowy przewodnik, który zawiera porady praktyczne, kilka ciekawych testów (ciekawych nie poprzez ilościowe wyniki, ale poprzez zmuszenie do przemyślenia nieidealnego własnego wnętrza). Ariely akcentuje wagę trwałych relacji, potrzebę ważenia racji, obowiązek pomocy bliskim, którzy czasem światopoglądowo się od nas oddalają (padają ważne uwagi o negatywnych skutkach niedobrego ostracyzmu). Pierwszym krokiem do uniknięcia ‘wiru błędnych przekonań’ jest autorefleksja oparta na rudymentach współczesnej wiedzy o człowieku. Chyba tak chciałby nam swoją książę podsumować psycholog. W praktyce to bardzo trudne zadanie, skoro (str. 270):

„(…) nasze opinie często zaspokajają głębokie potrzeby emocjonalne, psychiczne i społeczne – potrzebę kontroli, potrzebę poczucia wtajemniczenia, potrzebę miłości i podmiotowości, potrzebę przynależności. Dlatego skłonienie kogoś do zmiany zdania wymaga czegoś więcej niż tylko dostarczenia tej osobie informacji, która skłoni ją do zarzucenia dotychczasowych opinii.”

Jesteśmy trzecią małpą ‘genetycznie tkwiącą na sawannie’ z wysublimowanymi konstrukcjami kulturowymi i relacjami przypominającymi siec neuronalną mózgu. Do tego przyspiesza cywilizacyjnie możliwość ‘autoinformacyjna’. Podobno średniowieczny człowiek w cały rok był bombardowany taką dawką informacji, jak każdy z nas codziennie, i to do południa. Aby nie zwariować, musimy się mocno ‘trzymać czegoś na kształt latarni egzystencjalnych stabilności’. Książka profesora przybliża lokalizacje dużej klasy raf na szlaku życia.

BARDZO DOBRE z małym minusem – 8/10

=======

* Profesor szeroko opisuje własne doświadczenia, które nieoczekiwanie pojawiły się jako konsekwencja jego publicznej aktywności podczas pandemii koronawirusa od 2019 roku. Karalne groźby, spirale nienawiści, manipulacje, spiskowe konfabulacje – to stało się i jego medialnym udziałem. W efekcie sprowokowały napisanie tej książki.

Gdy rozum śpi budzą się demony


Z punktu widzenia psychologii i socjologii, media społecznościowe są niemal niewyczerpanym źródłem potencjalnych eksperymentów, za których przeprowadzenie właściwie nie trzeba płacić. Psycholog Dan Ariely po ‘zderzeniu się’ z machiną hejtu (*) postanowił napisać książkę o psychologii błędnych przekonań skutkujących zanikiem zaufania...

Chcesz wiedzieć dlaczego Twój wujek nie może przestać opowiadać o spisku rozpylania chemtrailsów? Dlaczego kolega z pracy ciągle narzeka na obowiązek noszenia maseczek w czasie pandemii? Jak przetłumaczyć kuzynowi, że Ziemia nie jest płaska? Dan Ariely opowiada o tym w bardzo ciekawy sposób, podpierając się najnowszymi (oraz starymi i uznanymi) wynikami badań naukowych. Zdecydowanie warto posłuchać co ma do powiedzenia - w końcu to członek Iluminatich, który wspólnie z Billem Gatesem, Antonym Faucim i Big Pharmą współtworzył i realizował plan depopulacji i zaczipowania ludzkości pod (nomen omen) maseczką plandemii ;).

Chcesz wiedzieć dlaczego Twój wujek nie może przestać opowiadać o spisku rozpylania chemtrailsów? Dlaczego kolega z pracy ciągle narzeka na obowiązek noszenia maseczek w czasie pandemii? Jak przetłumaczyć kuzynowi, że Ziemia nie jest płaska? Dan Ariely opowiada o tym w bardzo ciekawy sposób, podpierając się najnowszymi (oraz starymi i uznanymi) wynikami badań naukowych....

Książka próbuje odpowiedzieć na pytanie co powoduje, że stajemy się zwolennikami teorii spiskowych. Jakie wspólne cechy ludzkie i warunki zewnętrzne sprzyjają pogrążaniu się w świecie teorii spiskowych oraz jakie specyficzne cechy charakteru czynią nas bardziej podatnymi i co sprawia, że trudno nam wrócić do rzeczywistości.
Autor jest socjologiem, który został wytypowany na obiekt nienawiści przez osoby zaprzeczające prawdziwości pandemii koronawirusa, oraz przeciwne szczepionkom, itp.
W odpowiedzi postanowił zbadać zjawisko.
Nie można więc powiedzieć, że jest bezstronny, ale z drugiej strony będąc ofiarą ma specyficzny wgląd w zachowania osób wierzących.
Autor przedstawia wiele badań i teorii które mogą rzucić światło na sposób pogrążania się ludzi w teoriach spiskowych. Póki co są to w większości hipotezy autora, które brzmią sensownie ale wymagają dalszych badań.
Autor pisze ciekawie, prezentowane przez niego teorie i przykłady są wciągające oraz rozszerzają wiedzę na temat psychologicznych i socjologicznych aspektów ludzkich zachowań.

Książka próbuje odpowiedzieć na pytanie co powoduje, że stajemy się zwolennikami teorii spiskowych. Jakie wspólne cechy ludzkie i warunki zewnętrzne sprzyjają pogrążaniu się w świecie teorii spiskowych oraz jakie specyficzne cechy charakteru czynią nas bardziej podatnymi i co sprawia, że trudno nam wrócić do rzeczywistości.
Autor jest socjologiem, który został wytypowany na...