Dzieci Arbatu. Część 1

Trudno ocenić książkę która opisuje lata jedne z najtrudnieszych w czasach Związku Radzieckiego. Nie mniej jednak autor rzetelnie przedstawia te ciężkie czasy.

Trudno ocenić książkę która opisuje lata jedne z najtrudnieszych w czasach Związku Radzieckiego. Nie mniej jednak autor rzetelnie przedstawia te ciężkie czasy.

Historia opowiada losy Saszy Pankratowa - studenta i komsomolca, który z błahych powodów zostaje zesłany na Sybir. Poprzez sytuacje jego, jego bliskich i znajomych obserwujemy funkcjonowanie aparatu politycznego ZSRR.
Systemu bezlitosnego, chłodnego i pełnego biurokracji, która według samego Stalina, stanowi jego odzwierciedlenie. Sasza jednak, nie poddaje mu się i nie traci ani swego męstwa, ani poczucia co jest dobre, a co złe.

Historia opowiada losy Saszy Pankratowa - studenta i komsomolca, który z błahych powodów zostaje zesłany na Sybir. Poprzez sytuacje jego, jego bliskich i znajomych obserwujemy funkcjonowanie aparatu politycznego ZSRR.
Systemu bezlitosnego, chłodnego i pełnego biurokracji, która według samego Stalina, stanowi jego odzwierciedlenie. Sasza jednak, nie poddaje mu się i nie...

Genialne. Bardzo realna opowieść o tym jak wielka maszynka do mięsa zwana historią mieli ludzi. Zwykli, niezwykli, mądrzy i głupi. Wszyscy stają się paliwem dla historii. Doskonała kronika stalinowskiego terroru i zachowań ludzkich w tym czasie.

Genialne. Bardzo realna opowieść o tym jak wielka maszynka do mięsa zwana historią mieli ludzi. Zwykli, niezwykli, mądrzy i głupi. Wszyscy stają się paliwem dla historii. Doskonała kronika stalinowskiego terroru i zachowań ludzkich w tym czasie.

Biwakując na wyspie w parku Restoule Provincial Park w Ontario w lato 2025 roku, zabrałem ze sobą tę książkę, którą od lat planowałem przeczytać: gdy się oficjalnie ukazała na rynku w ZSRS w latach 80. XX wieku, podczas „pierestrojki”, było to tak głośne wydarzenie, że jego echa doszły do Ameryki Północnej i sporo o niej pisano.

Ponieważ temat ZSRS, systemu komunistycznego i lat stalinowskich zawsze mnie niezmiernie interesował, toteż spodziewałem się, iż lektura tej książki będzie dla mnie doskonałą biesiadą literacką. I nie zawiodłem się! Muszę przyznać, iż świetnie przedstawia początkowy okres stalinowskiego terroru (a było to przed czystkami, które rozpoczęły się po zabójstwie Kirowa) oraz postać samego Stalina.

Faktycznie, jak na rok 1987, gdy została wydana w Związku Sowieckim, była to niesamowicie odważna, wręcz rewolucyjna publikacja, ukazująca fakty, które były pomniejszane, wypaczane i ukrywane przez władze sowieckie. Nic więc dziwnego, że zdobyła ogromną popularność i stała się książką roku.

W każdym razie często od późna w nocy siedziałem przy ognisku, czytając ją przy świetle latarki, ignorując komary i muszki i dopiero gdy kleiły mi się ze zmęczenia oczy, odkładałem ją na bok i szedłem do namiotu.

Wiem, że istnieją jej dwie dalsze części—z przyjemnością je przeczytam, gdy uda mi się je znaleźć.

Biwakując na wyspie w parku Restoule Provincial Park w Ontario w lato 2025 roku, zabrałem ze sobą tę książkę, którą od lat planowałem przeczytać: gdy się oficjalnie ukazała na rynku w ZSRS w latach 80. XX wieku, podczas „pierestrojki”, było to tak głośne wydarzenie, że jego echa doszły do Ameryki Północnej i sporo o niej pisano.

Ponieważ temat ZSRS, systemu komunistycznego...

Tytułowe dzieci to około dwudziestoletni ludzie – wprawdzie już nie dzieci, ale jeszcze nie dorośli. Arbat jest jedną z najsłynniejszych ulic Moskwy, tworzy historyczne centrum miasta. Tam właśnie mieszkają te "dzieci" – bohaterowie książki. Podobizna Józefa Stalina znajdująca się na okładce ma swoisty sens – jest to klamra spinająca wszystkie istotne powieściowe wydarzenia oraz w ogóle to co dzieje się w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. Wydaje mi się, że Anatolij Rybakow dość realistycznie odmalowuje sposób bycia i postępowania Józefa Stalina.

Treść smutna, pesymistyczna. Pokazuje szarą, radziecką rzeczywistość. Bieda. Ucisk społeczeństwa w dobie totalitaryzmu. W tym wszystkim uwydatnia się i "pływa" rosyjska dusza.

Dla potencjalnego czytelnika podaję część zachęty recenzenckiej z okładki: "Dzieci Arbatu" to najgłośniejsze bodaj dzieło literackie okresu radzieckiej "pieriestrojki". Powieść, złożona w wydawnictwie w 1966 roku, ponad dwadzieścia lat czekała na publikację, krążąc od redakcji do redakcji i obrastając w legendę. Wydrukowana w 1987 roku, z miejsca stała się sensacją nie tylko w ZSRR, gdzie ogłoszono ją książką roku, lecz i za granicą.

Tytułowe dzieci to około dwudziestoletni ludzie – wprawdzie już nie dzieci, ale jeszcze nie dorośli. Arbat jest jedną z najsłynniejszych ulic Moskwy, tworzy historyczne centrum miasta. Tam właśnie mieszkają te "dzieci" – bohaterowie książki. Podobizna Józefa Stalina znajdująca się na okładce ma swoisty sens – jest to klamra spinająca wszystkie istotne powieściowe wydarzenia...

🧩 Zrozumieć, jak działa opresja – człowiek w sieci systemu 🧩

🧱 Gatunek: powieść polityczna / saga jednostkowa / kronika wczesnego stalinizmu

✍️ Styl: toporny, „dopowiedziany”, klarowny – jakby autor pisał z myślą o cenzorze siedzącym mu na karku

🎭 Postacie: od trybików systemu po żywych, psychologicznie spójnych ludzi

🧊 Wrażenie: klaustrofobiczne, duszne, dokumentalnie szczere – jakby czytać cudze akta IPN

🧠 Stalin: nie mit, nie pomnik – gracz z krwi, chłodu i „swojej” logiki

🎯 Ocena: 7/10 – za temat, nie za styl. Za historię, nie za narrację. Za Stalina, który nie gra roli, tylko rzeczywiście gra.

📚 To nie była uczta literacka. To była lekcja historii i psychologii w jednym. Styl? Surowy, ciężkawy, bez literackiego polotu – ale dzięki temu precyzyjnie pokazuje, jak myślał system. I co robił ludziom. Opowieść o Saszy – młodym idealiście – działa nie jako dramat jednostki, ale jako lustrzane odbicie całej epoki. Epoki, w której lojalność wobec partii mogła być niewystarczająca, jeśli nie miała odpowiedniego tonu głosu.

🔍 I właśnie w tym świecie – dusznym, pionowym, pełnym donosów i braku zaufania – Stalin nie jest tylko tłem. Jest bohaterem.
Pojawia się jak cień, ale z konkretnymi dialogami, decyzjami, tonem wypowiedzi. Nie monumentalny. Nie potwór. Gracz. Strateg.
Człowiek, którego sposób myślenia możemy poczuć – i właśnie to boli najbardziej.

💬 Dobrze, że przeczytałem. Czasem styl męczył, ale treść nigdy nie była obojętna.
Rybakow nie daje przyjemności. Daje dystans. I ostrzeżenie.
A Stalin? Nie był najciekawszą postacią tej książki – był najgroźniejszą.
Bo nie mówił, że jest zły. On był przekonany, że robi porządek.

🧩 Zrozumieć, jak działa opresja – człowiek w sieci systemu 🧩

🧱 Gatunek: powieść polityczna / saga jednostkowa / kronika wczesnego stalinizmu

✍️ Styl: toporny, „dopowiedziany”, klarowny – jakby autor pisał z myślą o cenzorze siedzącym mu na karku

🎭 Postacie: od trybików systemu po żywych, psychologicznie spójnych ludzi

🧊 Wrażenie: klaustrofobiczne, duszne, dokumentalnie...

Autor. Żyd. Aresztowany w 1934 r. i zesłany na Syberię. Podczas II wojny światowej był dowódcą czołgu.
Opisywana książka (2 t.) to jego największe osiągnięcie, zawierające elementy autobiograficzne.
Uważa się, że jest to najgłośniejsze dzieło okresu tzw. radzieckiej pieriestrojki.
Wydana w 1987r, po 20 - tu latach " leżakowania " z miejsca stała się sensacją, zdobyła tytuł " Książki Roku "
Autor należy do klasyki literatury radzieckiej.
Opis książki ( 2 t. ) i opinie czytelników są wyczerpujące, trudno coś więcej dodać.
Polecam zainteresowanym tematyką, i tym którym zależy na pogłębieniu swoich wiadomości.
Warto przeczytać.

Autor. Żyd. Aresztowany w 1934 r. i zesłany na Syberię. Podczas II wojny światowej był dowódcą czołgu.
Opisywana książka (2 t.) to jego największe osiągnięcie, zawierające elementy autobiograficzne.
Uważa się, że jest to najgłośniejsze dzieło okresu tzw. radzieckiej pieriestrojki.
Wydana w 1987r, po 20 - tu latach " leżakowania " z miejsca stała się sensacją, zdobyła tytuł...

Dla mnie odkrycie. Świetnie opisuje czasy terroru stalinowskiego. Zachęcam do przeczytania mojego artykułu na ten temat. Może rozjaśni wam, o co właściwie chodzi z tym Stalinem na okładce: https://mowaprosta.wixsite.com/mowaprosta/post/dzieci-arbatu

Dla mnie odkrycie. Świetnie opisuje czasy terroru stalinowskiego. Zachęcam do przeczytania mojego artykułu na ten temat. Może rozjaśni wam, o co właściwie chodzi z tym Stalinem na okładce: https://mowaprosta.wixsite.com/mowaprosta/post/dzieci-arbatu

Książka przedstawia sytuację w Rosji Radzieckiej za panowania Stalina, są to czasy dyktatury, nikt nie był bezpieczny. Nawet fanatyczny komunista, oddany swemu przywódcy Stalinowi mógł znaleźć się za kratkami, wystarczyło jedno niewłaściwe - wypowiedziane słowo.
Temat prześladowań w czasach stalinizmu jest mi dobrze znany z innych pozycji, ale powieść Rybakowa jest napisana w sposób ciekawy i wciągający.
Sięgam po następny tom.

Książka przedstawia sytuację w Rosji Radzieckiej za panowania Stalina, są to czasy dyktatury, nikt nie był bezpieczny. Nawet fanatyczny komunista, oddany swemu przywódcy Stalinowi mógł znaleźć się za kratkami, wystarczyło jedno niewłaściwe - wypowiedziane słowo.
Temat prześladowań w czasach stalinizmu jest mi dobrze znany z innych pozycji, ale powieść Rybakowa jest...

Powróciłem do tej książki po kilku latach (pierwszy raz czytałem ją gdy byłem na studiach i bardzo mi się podobała),żeby tym razem przeczytać całą trylogię i przygotować się do "Apokalipsy Koby". Czytało się tak samo dobrze jak za pierwszym razem. Tym razem największe wrażenie wywarła na mnie postać Sofii Aleksandrowny, matki Saszy. Wzruszyłem się nie raz czytając o tej matczynej, bezwarunkowej miłości. Bardzo polecam.

Powróciłem do tej książki po kilku latach (pierwszy raz czytałem ją gdy byłem na studiach i bardzo mi się podobała),żeby tym razem przeczytać całą trylogię i przygotować się do "Apokalipsy Koby". Czytało się tak samo dobrze jak za pierwszym razem. Tym razem największe wrażenie wywarła na mnie postać Sofii Aleksandrowny, matki Saszy. Wzruszyłem się nie raz czytając o tej...