Pismo. Magazyn opinii, nr 5 / maj 2018

To mój pierwszy numer magazynu Pismo i na pewno nie ostatni. Przeczytałam go od deski do deski i mimo że nie wszystko trafiło w mój gust, to jednak było warto. Lubię krótkie treści, po których coś mi zostaje w głowie, czegoś się dowiem, coś mi uświadomią, a coś innego rozjaśnią. Moja subiektywna pierwsza trójka to: - Esej Zadie Smith „Łazienka”, który poruszył moją wrażliwą strunę i sprawił, że mam ochotę sięgnąć po książki autorki. - „Pracy domowej nie będzie”, rozmowa z Przemysławem Sadurą, w której uzyskałam odpowiedź na pytanie, którego nigdy sobie nie zadałam. Dlaczego w polskiej szkole przerwa wakacyjna traw dwa miesiące? - Oraz osobista historia Pani profesor Małgorzaty J.M. Nowaczyk, „Kolekcjonerka chorób”, która mnie zaintrygowała, trochę wstrząsnęła, ale nie odważyłam się wygooglować „Kolekcji” Pani doktor.

Wreszcie trafiłem pismo, które się, nie starzeje. Jest to „Pismo – Magazyn opinii”, które można czytać nawet po roku. Właśnie pierwszy numer wydany rok temu. Tematy jak najbardziej aktualne. Najbardziej zainteresowały mnie „Cholerne czarodziejstwo. O dziennikarstwie” – rozmowa z Haliną Bortnowską, „Jądro chciwości” – reportaż z Kongo Bartka Sebela, okazuje się, że niewiele się zmieniło w dorzeczu Kongo od wydania „Jądra ciemności” Josefa Conrada. „Każdy chce być stworzycielem” o biotechnologii artykuł Łukasza Lamża, wprawdzie z artykułami na temat CRISPR/Cas już wpadały od paru lat w moje ręce, ten natomiast jest przedstawiony w sposób niemal „łopatologiczny”. Wszystkie eseje, czyli „Pieniądze w służbie chińskiej dyplomacji” – Tomasza Kamińskiego, tylko czekać jak seria książek sf Davida Wingrove _ „Chung Kuo – Państwo środka” stanie się realną powieścią. „Nowy analfabetyzm” – tekst Marcina Króla, chyba nie wymaga opisu, że jest godny uwagi. Osobista historia Karoliny Lewestam „Dzień, w którym nie pogłaskałam kota”. Także tekst „Dochód gwarantowany: panaceum czy iluzja?” Jędrzeja Malko. Domyka całość wraz z „Plan musi być” Sylwii Chutnik. Jeżeli uwzględnić ciekawą grafikę i poezje to w sumie około 90% tekstu wartego przeczytania. Po roku? To niezły wynik. Staję się fanem miesięcznika a innym też polecam.

W październikowym numerze najbardziej zainteresowały mnie: - "Fenomeny" (str. 17) - felieton Natalii Fiedorczuk-Cieślak o nabywaniu rzeczy nowych, a szczególności o pozbywaniu się rzeczy, które są stare, niepotrzebne. - "Światowe życie" (str. 43) - felieton Dariusza Rosiaka, w którym przedstawia on garść rozważań dotyczących równouprawnienia (głównie w kwestii podejmowania pracy pielęgniarki/pielęgniarka oraz zostawaniem inżynierem). - "Łamacze tabu" (str. 44-49) - Wojciech Szymański w interesującym eseju traktuje o radykalnej, niemieckiej partii "Alternatywa dla Niemiec". - "Co naprawdę zmieni rewolucja streamingowa?" (str. 50-56) - bardzo ciekawy artykuł Jakuba Majmurka o coraz prężniej rozwijających się serwisach streamingowych typu Netflix, VOD itp. Warto przeczytać. - "Jajko" (str. 57) - fajna, zabawna anegdota autorstwa Rafała Bryndala o pewnej wizycie w spożywczaku. - "Ryfa" (str. 58-63) - Sztyber i Trust stworzyli fajny komiks. Warto. - "Vicente" (str. 72-78) - esej Martina Caparrosa podejmujący temat, wspomnień i niechęci do pamiętania rzeczy strasznych - czyli obozy koncentracyjne i okrucieństwo wojny w oczami tytułowego bohatera. Numer czytało mi się dobrze (chyba najlepiej z tych, które dotychczas czytałam). Dodam jeszcze parę słów o okładce tego numeru: to druga z kolei - zaraz po okładce numeru ósmego (sierpień 2018) - i zarazem ostatnia z tego rocznika, która tak przykuwa uwagę i elektryzuje. Jest piękna i równie poetycka, co wspomniana okładka sierpniowego wydania. Opinia opublikowana na moim blogu: https://literackiepodrozebooki.blogspot.com/2021/12/pismo-magazyn-opinii-nr-10-pazdziernik.html

Nie czytam Pisma na bieżąco, ale nie umniejsza to przyjemności z lektury. Czytam od "deski do deski" i w każdym numerze znajduję coś, co mnie wzruszy lub czegoś nauczy. Moja ulubiona trójka z tego numeru to: 1. Raport: "Owadzi armagedon już nadszedł", sprawił, że już zawsze, inaczej będę patrzyła na przednią szybę, jadąc samochodem. 2. Piękne opowiadanie: Dzień drugiej ucieczki, autorstwa Juli Fiedorczuk a będące fragmentem powieści "Pod słońcem", którą będę chciała przeczytać. 3. Wokół książek: Wszyscy jesteśmy zwierzętami, tekst Zuzanny Kowalczyk otwiera oczy i sprowadza na ziemię.

Jedną ze wspaniałych cech tego magazynu jest jego poziom i teksty, które mimo upływu czasu, nie tracą na aktualności. Tego numeru nie udało mi się przeczytać wtedy, kiedy został wydany i trochę przeleżał na półce. Wróciłam do niego teraz, kiedy sytuacja wydawałoby się, jest zupełnie inna. A jednak wszystkie teksty były dla mnie ważne i wnoszące coś nowego do mojej wiedzy o świecie. I pewnie do tych o Facebooku, plastiku czy mniejszości polskiej na Litwie można by dopisać kilka paragrafów w związku ze zmianami, które nastąpiły od czasu publikacji, to i tak myślę, że nadal doskonale opisują pewne fenomeny. I zawsze dodatkowe ukłony i podzięka za poezję. Moje nowe odkrycie, w którym Pismo i jego redaktorka Magdalena Kicińska, są moimi przewodnikami.

Bardzo interesujący magazyn, z pewnością mogę go polecić osobom lubiącym ambitniejszą formę prasy, a la Wyborcza lub Wysokie Obcasy Extra. Chociaż pismo deklaruje bycie apolitycznym to porównanie do Wyborczej jest jak najbardziej na miejscu w kwestii poziomu artykułów. Podoba mi się to, że są bardzo długie, więc jeśli coś mi się podoba, to nie jest traktowanie pobieżnie, jak w większości prasy. "Pismo" udowadnia mi, że bardzo lubię poezję, swego czasu deklarowałam, że współczesna do mnie nie trafia, a tu jednak muszę zmienić zdanie, jeden dobry wiersz Antoniny M. Tosiek zachwycił mnie samym tytułem (ciało Władmiria Iljicza Uljanowa zażywa kąpieli co 16 miesięcy),jest bardzo abstrakcyjny, ale trafia do mnie; drugi wiersz nie jest dobry, ale po prostu rewelacyjny i powalający na łopatki, mówię o "Źle zrobiłem" Oskara Breymeyera-Darskiego, żadne słowo nie znalazło się tutaj przypadkiem; Wojciech Brzoska napisał wiersz "zagubiony" i to nie tak, że ja nie dostrzegam walorów, ale to jest taka poezja normalna, a z normalnej to jednak lubię Baczyńskiego, Norwida, Szymborską, mało który współczesny poeta potrafi mnie zachwycić, być może z winy mojego uprzedzenia, za co przepraszam. "zagubiony" to nie jest zły wiersz. Felieton Marcina Wichy spodobał mi się, jego "Rzeczy których nie wyrzuciłem" wciąż czekają w kolejce do przeczytania, tym bardziej, że koleżance z pracy się nie spodobały, tym bardziej - muszę skonfrontować. Tematy o zwierzętach są dla mnie zawsze interesujące, rodzice zarazili mnie wszelaką miłością do nich, ale i zainteresowaniem, nie jest to więc puste "kocham koty", a nawet nie wiem jaką mają klasyfikację. Profesor January Weiner pięknie opowiada o zwierzątkach, ale i roślinach, można poczuć miłość do biologii, którą się zajmuje. W ogóle czuję, że to moja bratnia dusza - poczucie humoru, lubi psy, kotów nie (jak ja!) i ma racjonalne podejście do zmian w świecie biologii. Polityka to temat mi bliski, więc spodobał mi się artykuł o Zuzannie Caputovej, pani prezydent Słowacji. Jest trudny, ale warto się zapoznać, dużo mówi o samym kraju. O algorytmach przeczytałam z radością, z racji zawodu i z racji tego, że lubię czytać o algorytmach. A jak pisze o nich kobieta, to już w ogóle cudnie. Są rzeczy, które w ogóle mi się nie podobają, ale tak zasadniczo nie mają wpływu na ocenę całości, bo to bardzo dobre artykuły, po prostu nie jestem ich targetem: o wydarzeniach w sierpniu (jestem domatorem, totalnie temat nie dla mnie),wiele tekstów o katastrofie klimatycznej, jestem zainteresowana tematem, ale chyba dopadł mnie przesyt, zaczęłam czytać o Helu, o tym co dzieje się nad Bałtykiem, ale chyba taka szczegółowość jest dla mnie za duża, odpuściłam, bo tekst mnie nudził. To samo mogę powiedzieć o "Czasie apokalipsy" i eseju naukowym o kosmosie, za daleko w tematykę, porzuciłam oba artykuły w połowie. Fotoreportaż nie jest zły, ale z uwagi na tematykę - stand-up'erów, nie ucieszył mnie zbytnio, nie jestem fanką. Architektka zwierząt została ładnie opisana (a raczej jej praca),tyle tylko, że o ile kocham zwierzęta, to architektury nie, więc średnio mi się czytało, sam pomysł zaś genialny. O pomidorach wymierających nawet nie zaczęłam czytać, bo już za dużo było dla mnie tej katastrofy ekologicznej zewsząd, w życiu i w magazynie. Podobnie było z ekologią wykorzenionych, że się teraz wychowujemy sterylnie, temat jest mi znany, to ciekawy artykuł, jeśli ktoś nie jest w temacie. W ogóle nie podszedł mi artykuł o amerykańskim poczuciu humoru w Polsce, mam wrażenie, że jest dla mnie wręcz za trudny. Opowiadanie Katarzyny Woźniak jest ok, ale nie porwało mnie. Mam jednak taki chytry plan, żeby wrócić do tych artykułów, których nie skończyłam. Nowy dzień, nowe spojrzenie wszakże. Bardzo, ale to bardzo spodobały mi się niektóre artykuły, na tyle bardzo, że śmiem twierdzić, że są zachwycające: opowiadanie Daniela Odijy, niby takie krótkie, a treściwe, znajduję tam co najmniej kilka głębszych warstw; artykuł o homoseksualizmie w Iranie, bardzo trafiający w punkt, smutny i poruszający sprawy trudne do uwierzenia, mamy XXI wiek, a myślenie niektórych ludzi zatrzymało się na etapie średniowiecza; komiks jest tak śmieszny i mądry, że bym Oscara autorce dała (nie wiem jaki jest odpowiednik dla komiksów, ale jeśli jest, to właśnie jego),w zasadzie dla samego tego komiksu warto było kupić magazyn, rozciąga się on na wiele kartek, co doceniam, jako osoba o słabym wzroku, nie ma mikroskopijnych chmurek. Magazyn kosztuje 14,99 zł, nie jest to mało, ale z drugiej strony dostajemy naprawdę wartościowe treści. Mimo iż nie wszystko mi podeszło, to całość oceniam bardzo dobrze. Rozpoczynam prenumeratę.

Bardzo dobry numer, chociaż zdarzały się lepsze. Przeczytałam od deski do deski, a najbardziej zainteresowały mnie: - artykuł o mało znanej twórczości Tomasza Manna - wywiad z George'em Saundersem, w którym mowa przede wszystkim o jego głośnej powieści "Lincoln w Bardo" (przy okazji nabrałam wielkiej ochoty na przeczytanie książki) - tekst Marka Bieńczyka o nowym przekładzie dzieła Marcela Prousta (i o przekładach w ogóle) - dwa artykuły o książkach opisujących podbój kosmosu oraz rywalizację między USA i Związkiem Radzieckim - wywiad z Remigiuszem Ryzińskim, autorem książki "Dziwniejsza historia" - rzecz o polskich służących, które były nieodłącznym elementem miejskiej rzeczywistości w XIX wieku i pierwszej połowie XX stulecia (to na kanwie książki "Służące do wszystkiego" Joanny Kuciel-Frydryszak) - tekst o Krzysztofie Kieślowskim i jego twórczości (w nawiązaniu do jego biografii, która będzie miała premierę 19 września) - opowiadanie ze zbioru "Jej ciało i inne strony" Carmen Marii Machado (od razu nabrałam ochoty na więcej, ale książka ukaże się na polskim rynku dopiero pod koniec października) - rozmowa z Elizabeth Strout, o jej warsztacie pisarskim, ulubionych lekturach i autorytetech Są jeszcze, jak zawsze, długie i krótkie recenzje książek. W kilku przypadkach skonfrontowałam swoje opinie z odczuciami recenzentów. Nie zawsze nasze zdania się pokrywają (np. w przypadku "Pocieszek" Katarzyny Grocholi),więc w myślach miałam okazję poprowadzić małą polemikę:) Miłą niespodzianką jest dodatek o książkach dla najmłodszych czytelników.

W nowym numerze pisma jest sporo ciekawych tekstów, po lekturze których nabiera się wielkiego apetytu na czytanie. Na uwagę zasługują na pewno interesujące wywiady z: - Joanną Tokarską-Bakir, autorką napisanego z ogromnym rozmachem dokumentu o pogromie kieleckim, - Wojciechem Chmielarzem, który z pasją opowiada o pisaniu kryminałów (i nie tylko) - aż nabrałam ochoty na sięgnięcie po którąś z jego powieści, bo jeszcze nie miałam okazji ich poznać, - Paulem Austerem i Siri Hustvedt, pisarskim małżeństwem, które od lat odnosi światowe sukcesy ; szczególnie wciągnęły mnie wypowiedzi pani Hustvedt na temat tego, jak to jest być pisarką - żoną pisarza; Spośród rozbudowanych artykułów i esejów szczególnie polecam teksty: - Wiktora Jerofiejewa (o politycznych rozgrywkach w Rosji i nowej książce "Różowa mysz"),- Wojciecha Orlińskiego (o historii fake newsu) - Pawła Goźlińskiego (o Małgorzacie Szejnert i jej pracy reportażystki); Smakowitym kąskiem są fragmenty książek. To utwór "Wizyta" z zapowiadanego na 18 kwietnia zbioru "Opowiadania bizarne" Olgi Tokarczuk oraz fragment jednego z rozdziałów nowej książki Ewy Winnickiej i Cezarego Łazarewicza "1968. Czasy nadchodzą nowe". Prócz tego, jak zawsze, mnóstwo krótszych i dłuższych recenzji, po przeczytaniu których chciałoby się zaszyć na kilka tygodni w jakimś odludnym miejscu i czytać, czytać, czytać…

Zgadzam się ze swoim przedmówcą, jeżeli ktoś na bieżąco śledzi prasę część tematów nie będzie stanowiła dla niego novum. Coraz częściej poruszane kwestie ograniczoności zasobów Ziemi oraz ich szybkiego wykorzystywania, islamu oraz prób odgórnego jego wpisania w nowy kod kulturowy społeczeństw Zachodu, skokowy wzrost zachorowań na depresję czy też etyka seksu i aborcji to tematy jako żywo ważne i powracające w toczącej się debacie publicznej. W moim odczuciu ich poruszanie na łamach niniejszego kwartalnika stanowi jednak jego wartość dodaną. Zabiera się wszak głos w sprawach aktualnie mających istotne znaczenie lub też stara się dotrzeć do świadomości społecznej z pewnego rodzaju przestrogą dotyczącą pojawiających się gdzieś za horyzontem problemów, z którymi prędzej czy później będzie należało się zmierzyć. Z powodu mojego zafascynowania tematyką chińską rozmowa z profesorem Góralczykiem była oczywiście artykułem pierwszego wyboru. Rozmowa z profesorem Kołakowskim wprowadziła mnie zaś w stan pewnej melancholii. Z pewnością warto poznać odpowiedź na pytanie - dlaczego?