Wrzesień 1939. W szponach dwóch wrogów.

Opracowanie historyczne, i to w najgorszym znaczeniu tego słowa. Zacznę od pozytywów: naprawdę dużo informacji - jeśli ktoś jest zainteresowany tematem wojny obronnej w 1939, to znajdzie tu sporą dawkę wiedzy. Jest również wiele fotografii; przede wszystkim dowódców strony polskiej (ale i niemieckiej oraz radzieckiej),poszczególnych modeli samolotów, czołgów i innych. Chociaż nie dopatrzyłem się nigdzie zdjęcia Józefa Becka, a niewątpliwie miał on swój udział w owych wydarzeniach. No i bardzo przydatne mapki przedstawiające dane odcinki frontów, co prawda takiej sobie jakości, ale lepiej, że są, bo bez nich jednak trudniej byłoby rozeznać się w przebiegu bitew.

Wadę widzę zaś tylko jedną, ale fundamentalną i rzutującą na całościowy odbiór książki, a jest nią wybitnie nieatrakcyjna forma tekstu - w ok. 60% dotyczy przebiegu walk w trakcie kampanii wrześniowej (a więc ruchów poszczególnych formacji, ich stanu osobowego, typu i ilości wyposażenia itd.),co samo w sobie nie jest przecież niczym złym, lecz opisane stylem nawet nie kronikarskim, co protokołowym, według mnie tylko utrudniało wyławianie najważniejszych informacji, wyciągnięcia ogólnych wniosków, tj. jak wyglądała ta kampania. Powszechna jest tu tendencja, by dosłownie przy każdym zgrupowaniu wojskowym wymieniać jego dowódcę, podkomendnych, obszar działania, ew. miejsce stacjonowania sztabu itd., przy czym nie zauważyłem, aby gros tych informacji miał znaczenie, naprawdę kluczowe znaczenie dla przebiegu walk albo był niezbędny dla pokazania kontekstu, zwłaszcza w chaosie jakim jest wojna, a już szczególnie ta konkretna, tragiczna dla Polski wojna. Taka rola historyka, by opisywać przeszłość (w sposób rzetelny i możliwie obiektywny),ale jednocześnie nie powinno się zapominać o hierarchii wydarzeń i selekcji tych, które wywarły największy wpływ. Poza tym relacje uczestników, teksty źródłowe są raczej rzadkością, a niewątpliwie uatrakcyjniłyby tekst, wprowadziły jakąś perspektywę, przybliżyły realia. Z drugiej zaś strony; opis działań dyplomatycznych, rozważania nad przyczynami wybuchu wojny i inne dywagacje są już znacznie ciekawsze i przede wszystkim mniej schematyczne. W tych momentach jest znacznie lepiej.

Podsumowując, nie oczekiwałem żadnej ,,cool”, ,,luźnej” ani ,,superowej” narracji, bo nie od tego są publikacje historyczne, ale po prostu stopień szczegółowości i nagromadzenie wiadomości encyklopedycznych albo wręcz tabelarycznych, często bez względu dla ich wagi (wg mnie) zamącał obraz. Będę się tego czepiał, bo nie sztuką jest pisać np. którymi ulicami danego miasta poruszała się dana jednostka bądź jak przegrupowała się dana jednostka, jeśli dla finalnego rezultatu nie miało to znaczenia albo przynajmniej nie jest wykazane, że miało to znaczenie i z tego też powodu wylądowało to w tekście. Nie da się w takim stopniu poznać historii innym sposobem niż po prostu bezpośredni udział w wydarzeniach.
Nie powiem, żebym polecał, ale mimo wszystko temat jest jak najbardziej wart poznania. Książkę traktuję jako środek do poszerzenia wiadomości / zweryfikowania wiedzy, którą już posiadałem / wyrobienia sobie opinii - zresztą, zgodnie z zamierzeniem autora, więc może jednak publikacja spełniła swoją rolę. Koniec końców, 5/10, czyli ,,przeciętny” - taka ocena jak najbardziej tutaj pasuje, więc mimo moich obszernych narzekań nie ma wielkiej tragedii.

Opracowanie historyczne, i to w najgorszym znaczeniu tego słowa. Zacznę od pozytywów: naprawdę dużo informacji - jeśli ktoś jest zainteresowany tematem wojny obronnej w 1939, to znajdzie tu sporą dawkę wiedzy. Jest również wiele fotografii; przede wszystkim dowódców strony polskiej (ale i niemieckiej oraz radzieckiej),poszczególnych modeli samolotów, czołgów i innych....