Można by z tego zrobić całkiem niezłą powieść.
Jako dramat "Nie-boska komedia" Zygmunta Krasińskiego nie jest dziełem nieudanym, ale forma – stosunkowo krótka i dialogowa – siłą rzeczy ogranicza możliwość pełnego rozwinięcia psychologii postaci oraz społecznej panoramy konfliktu. Dramat nie daje bohaterowi przestrzeni, by naprawdę „pulsował” emocjami tak, jak mógłby w powieściowej narracji. A przecież ambicją Krasińskiego było ukazanie wielowymiarowego starcia idei, klas i racji historycznych. W efekcie dramat społeczny, który aż prosi się o pogłębione studium motywacji obu stron, zostaje przedstawiony w sposób skrótowy.
Największy problem mam z rozłożeniem sympatii i z jednoznacznym określeniem, kto w tym dziele jest protagonistą, a kto antagonistą. Współcześnie, po zwrocie ludowym i postkolonialnym, czytanie „Nie-boskiej komedii” siłą rzeczy różni się od odbioru XIX-wiecznego. Dziś akcenty rozkładają się inaczej, a moralne intuicje przesuwają się w stronę tych, którzy w epoce autora byli postrzegani jako klasa niewykształcona, politycznie niema, nie będąca w stanie wytworzyć własnej tożsamości, myśli czy racji.
Konflikt rozgrywa się między szlachtą a rewolucjonistami, w dużej mierze wywodzącymi się z chłopstwa. Hrabia Henryk dostrzega bratobójczy charakter walki i jej destrukcyjny wpływ na naród. Zauważa też niesprawiedliwości systemu: nadużycia władzy, wyzysk, okrucieństwo panów żyjących w luksusie kosztem poddanych. Problem w tym, że to „zrozumienie” ma swoje wyraźne granice. Każde oskarżenie wobec stanu szlacheckiego zostaje natychmiast zrównoważone figurą „dobrego pana” – tego, który pomaga w kryzysie, odbudowuje dom po pożarze, ratuje przed okrutnym zarządcą.
Tylko czy takie zachowanie rzeczywiście jest czymś wyjątkowym? W istocie to jedynie moralne minimum, w dodatku często motywowane pragmatyką: zdrowy i najedzony chłop pracuje wydajniej niż wycieńczony. Moralność staje się tu czymś relatywnym, ocenianym na tle innych, bardziej brutalnych właścicieli.
Hrabia Henryk, świadomy patologii własnej klasy, mimo wszystko opowiada się po stronie szlachty. Wybiera solidarność stanową ponad realną sprawiedliwość społeczną. Zostaje ukształtowany jako bohater tragiczny, cierpiący za winy zbiorowe, lecz jego wybór nie jest pozbawiony alternatywy. Przywódca rewolucjonistów oferuje mu możliwość zachowania majątku w zamian za neutralność. Decyzja Henryka wydaje się więc raczej kwestią dumy i tożsamości klasowej niż dramatycznego braku wyboru.
W tym miejscu ujawnia się ograniczony horyzont emancypacyjny autora. Krasiński dostrzega krzywdy chłopów, przyznaje im prawo do godności, ale nie przekracza granicy systemowej zmiany. Nie postuluje ich rzeczywistej wolności, nie podważa fundamentu pańszczyźnianego porządku – dopuszcza jedynie „łagodniejszą” jego wersję. Chłop ma być traktowany dobrze, lecz wciąż pozostaje podporządkowany.
Co więcej, mimo deklarowanego obiektywizmu autor ostatecznie wyraźnie wartościuje strony konfliktu. Hrabia Henryk zostaje przedstawiony jako moralnie wyższy, natomiast rewolucjoniści, choć posiadają logiczne motywacje i momentami autentyczną szlachetność idei, zyskują również rys fanatyczny. Zrywają z katolicyzmem, popadają w bluźnierstwo, organizują quasi-bachanalia i jawią się jako żądni krwi rzeźnicy, którzy w gruncie rzeczy chcą jedynie zamienić się miejscami z dotychczasowymi ciemiężycielami.
Krasiński wyrasta więc na moralistę o wyraźnych ograniczeniach. Jego wizja, być może odważna jak na epokę, z dzisiejszej perspektywy wydaje się zachowawcza. Autor dostrzega problem, lecz nie jest gotów ponieść konsekwencji radykalnego rozwiązania. Widać to zresztą po samej biografii autora, który był uległym oportunistą, świadomym napięć społecznych, ale funkcjonującym bezpiecznie w obrębie własnych przywilejów.
Mimo tych zastrzeżeń „Nie-boska komedia” pozostaje dziełem ciekawym i wartym lektury, zwłaszcza że jest napisana w dość lekkim i współczesnym stylu. Obecnie wymaga jednak odczytania w zupełnie innym kluczu interpretacyjnym. Ponadto nie jest to utwór na tyle wybitny, by stawiać Krasińskiego na równi z Mickiewiczem czy Słowackim, dlatego osobiście uważam, że kreowanie go na trzeciego wieszcza jest mocno nad wyrost.
Ocean 6/10
Szukamy ofert...
1686 
759 
OPINIE i DYSKUSJE o książce Medaliony
Widząc życie uchodzące z drugiego człowieka, cieszyli się, byli dumni. Wzrokiem szukali już kolejnej ofiary.
Widząc życie uchodzące z drugiego człowieka, cieszyli się, byli dumni. Wzrokiem szukali już kolejnej ofiary.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo to„Medaliony” Zofii Nałkowskiej to niezwykle poruszająca książka. Człowiek niby wie i słyszał o tym, co działo się podczas wojny, ale sposób, w jaki te wydarzenia są tu przedstawione, bardzo dobitnie uświadamia skalę okrucieństwa i tragedii. Krótkie, konkretne relacje robią ogromne wrażenie i zostają w głowie na długo. To jedna z tych książek, które naprawdę zmuszają do refleksji nad historią i naturą człowieka. Daję 10/10 i uważam, że każdy powinien ją przeczytać.
„Medaliony” Zofii Nałkowskiej to niezwykle poruszająca książka. Człowiek niby wie i słyszał o tym, co działo się podczas wojny, ale sposób, w jaki te wydarzenia są tu przedstawione, bardzo dobitnie uświadamia skalę okrucieństwa i tragedii. Krótkie, konkretne relacje robią ogromne wrażenie i zostają w głowie na długo. To jedna z tych książek, które naprawdę zmuszają do...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toTym razem coś poważnego w każdym tego słowa znaczeniu. Oczywiście temat w większym czy mniejszym stopniu jest nam doskonale znany. Jednak autorka w sposób jak najbardziej dokumentalistyczny starała się przekazać rozmowy i wywiady ze świadkami aparatu nastawionego na maksymalizację zysków i cierpienia podbitych ludów.
Tym razem coś poważnego w każdym tego słowa znaczeniu. Oczywiście temat w większym czy mniejszym stopniu jest nam doskonale znany. Jednak autorka w sposób jak najbardziej dokumentalistyczny starała się przekazać rozmowy i wywiady ze świadkami aparatu nastawionego na maksymalizację zysków i cierpienia podbitych ludów.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toMedaliony to klasyka literatury obozowej, która wrzyna się w umysł i nie pozwala zapomnieć do czego zdolni są ludzie. Opowiadania nie emanują brutalnością, pokazują mechanizmy zagłady w sposób niemal obojętny, co sprawia, że są one jeszcze bardziej przerażające.
Oby to się nigdy więcej nie powtórzyło...
Medaliony to klasyka literatury obozowej, która wrzyna się w umysł i nie pozwala zapomnieć do czego zdolni są ludzie. Opowiadania nie emanują brutalnością, pokazują mechanizmy zagłady w sposób niemal obojętny, co sprawia, że są one jeszcze bardziej przerażające.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toOby to się nigdy więcej nie powtórzyło...
Recenzja: ,, Medaliony "Zofii Nalukowskiej to kolejna książka, która zapamiętam do końca życia. Była moim fundamentem w pracy maturalnej. Choć wywarła na mnie bardzo duże wrażenie. Medaliony opisują życie po II wojnie światowej. Autorka w tej książce unaocznia nam prawdziwa tragedię człowieka. Rany cielesne mogą się zagoic choć pozostaną blizny, ale psychiczne pozostają na całe życie. Zezwierzęcenie człowieka, egoizm, znieczulica ,instynkt przetrwania często prowadzi do największych ran, które nie dają się wyleczyć. Książka choć bardzo krótka zawiera w sobie esencję bólu, cierpienia i przemian ludzi chcących przetrwać okropne czasy i tortury. Nie polecam jej ludziom bardzo wrażliwym. Sama czytałam ją ,, na raty". Jednak nie żałuję. Warto o tym pamiętać.
Recenzja: ,, Medaliony "Zofii Nalukowskiej to kolejna książka, która zapamiętam do końca życia. Była moim fundamentem w pracy maturalnej. Choć wywarła na mnie bardzo duże wrażenie. Medaliony opisują życie po II wojnie światowej. Autorka w tej książce unaocznia nam prawdziwa tragedię człowieka. Rany cielesne mogą się zagoic choć pozostaną blizny, ale psychiczne pozostają na...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toWiele lat temu przeczytałam jako lekturę, a teraz naszła mnie ochota na audiobooka. Pamiętałam tylko, że wtedy książka zrobiła na mnie ogromne wrażenie i nieco mną wstrząsnęła bo nie czytałam wtedy literatury obozowej. Teraz po wielu latach , po wielu książkach o takiej tematyce wrażenie się powtórzyło....
Wiele lat temu przeczytałam jako lekturę, a teraz naszła mnie ochota na audiobooka. Pamiętałam tylko, że wtedy książka zrobiła na mnie ogromne wrażenie i nieco mną wstrząsnęła bo nie czytałam wtedy literatury obozowej. Teraz po wielu latach , po wielu książkach o takiej tematyce wrażenie się powtórzyło....
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo to"Medaliony" nie przemówią do młodzieży szkolnej, przemówią do człowieka dorosłego. Przemówią swoją formą, gdy wywiad ze świadkami okrucieństw nie został upiększony dodatkowymi opisami, sugestiami czy refleksjami. Proste zdania prostych ludzi o bardzo pokręconych czasach. Ból, zniewaga, strach ... ale było też w tej lekturze światełko nadziei, gdzie ? kiedy ? spytacie. A otóż kochani w pierwszej powieści, gdy ludzki tłuszcz przetapiano na mydło, była tam krótka wzmianka o tym, jak to wśród trupów, które trzeba było rozebrać do naga i umyć trafiali się i młodzi Niemcy, których dzień wcześniej powieszono na placu... jak widać a o tym rzadko wspomniano w oficjalnych dokumentach byli i żołnierze odważni, którzy sprzeciwiali się wykonywania ludobójczych rozkazów władzy.
"Medaliony" nie przemówią do młodzieży szkolnej, przemówią do człowieka dorosłego. Przemówią swoją formą, gdy wywiad ze świadkami okrucieństw nie został upiększony dodatkowymi opisami, sugestiami czy refleksjami. Proste zdania prostych ludzi o bardzo pokręconych czasach. Ból, zniewaga, strach ... ale było też w tej lekturze światełko nadziei, gdzie ? kiedy ? spytacie. A...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toOd zawsze "Medaliony" w mojej świadomości istniały jako zbiór opowiadań. Uważam, że takie nazywanie tej publikacji jest wysoce mylące. Przeczytałem coś, co swoją treścią i wydźwiękiem ma wszelkie znamiona sprawozdania. Jest bardzo dosadnym świadectwem zbrodni. Autorka niczego nie komentuje. Brak jakichkolwiek sugestii i analiz. Nie ma tu także miejsca dla narratora. Brutalność w przekazie ustępuje jedynie brutalności opisywanych czynów.
Jedynym odstępstwem jest ostatnie "opowiadanie". Pani Zofia osobiście zabiera w nim głos. Obcowała ze swymi rozmówcami. Mogła niemal dotknąć tych wszystkich rzeczy. Jej wnioski są dla mnie bezcenne. Wyczuwam w nich szczerość niezmąconą żadną polityką.
Jestem osobą żyjącą w świecie informacji. Mam dostęp do prasy, radia i telewizji. O każdej porze dnia i nocy internet stoi przede mną otworem. Temat zbrodni hitlerowskich jest mi bardzo dobrze znany. Wiedziałem, czego mam się po książce spodziewać. Mogę jedynie przypuszczać, jak "Medaliony" oddziaływały na ludzi kilkadziesiąt lat temu. Wiedza nie była tak rozpowszechniona. Rany jeszcze świeże. Ofiary tych wszystkich zbrodni wciąż żyły wśród nas.
Pani Nałkowska - reporterka - wcieliła się w rolę, której jej nie zazdroszczę. "Ludzie ludziom zgotowali ten los".
Od zawsze "Medaliony" w mojej świadomości istniały jako zbiór opowiadań. Uważam, że takie nazywanie tej publikacji jest wysoce mylące. Przeczytałem coś, co swoją treścią i wydźwiękiem ma wszelkie znamiona sprawozdania. Jest bardzo dosadnym świadectwem zbrodni. Autorka niczego nie komentuje. Brak jakichkolwiek sugestii i analiz. Nie ma tu także miejsca dla narratora....
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toAudiobook.
Ta pozycja przeraża swoją autentycznością bo autorka napisała tą lekturę czerpiąc ze świadectw pokrzywdzonych którym udało się wyjść z życiem z obozu zagłady.
Są w naszym życiu takie zasłyszane historie które wywołują ciarki i wbijają się w naszą pamięć zostając z nami na zawsze.
Mocna książka, bezkompromisowa i warta każdej poświęconej jej sekundy bo taka literatura zostawia po sobie blizny, zdecydowanie polecam 👍
Audiobook.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toTa pozycja przeraża swoją autentycznością bo autorka napisała tą lekturę czerpiąc ze świadectw pokrzywdzonych którym udało się wyjść z życiem z obozu zagłady.
Są w naszym życiu takie zasłyszane historie które wywołują ciarki i wbijają się w naszą pamięć zostając z nami na zawsze.
Mocna książka, bezkompromisowa i warta każdej poświęconej jej sekundy bo taka...
Książka, która nie potrzebuje recenzji. Nie ma słów, które dobrze opisałyby emocje towarzyszące jej czytaniu. Warto wrócić do niej co jakiś czas, aby stanąć mocno nogami w ziemi.
Książka, która nie potrzebuje recenzji. Nie ma słów, które dobrze opisałyby emocje towarzyszące jej czytaniu. Warto wrócić do niej co jakiś czas, aby stanąć mocno nogami w ziemi.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo to