To z miłości, siostro

Książka Marty Szarejko „Odwaga jest kobietą” to poruszający i niezwykle ważny zbiór reportaży, w których kobiety z różnych środowisk dzielą się swoimi historiami przekraczania granic, łamania tabu i życia w zgodzie z własną prawdą. Autorka z czułością i uważnością oddaje głos bohaterkom, które doświadczyły przemocy, wykluczenia, walki o niezależność, ale też głębokiej przemiany i samopoznania. Szarejko nie ocenia – słucha. Dzięki temu książka staje się czymś więcej niż zbiorem historii: to swoisty manifest siły i wytrwałości kobiet, które mimo lęku, wstydu czy oporu otoczenia zdecydowały się być sobą. Znajdziemy tu opowieści o macierzyństwie i jego odrzuceniu, o życiu z chorobą psychiczną, coming oucie, rozstaniach, nowych początkach. Każdy rozdział to inne oblicze odwagi – nie heroicznej, lecz codziennej, czasem cichej, czasem krzyczącej. Język Szarejko jest prosty, ale pełen empatii. Autorka potrafi pisać o trudnych tematach bez patosu, za to z wielką wrażliwością. „Odwaga jest kobietą” to książka, która daje przestrzeń na identyfikację, refleksję i – być może – własną zmianę. To lektura obowiązkowa nie tylko dla kobiet, ale dla każdego, kto chce lepiej rozumieć, czym jest życie w zgodzie ze sobą.

O tym jak uczą się wolności: ludzie z byłych krajów komunistycznych oraz tresowane niedźwiedzie zabrane właścicielom. Książka bardzo wyraźnie dzieli się na dwie części. Pierwsza pokazuje jak likwidowano w Europie proceder tresowania niedźwiedzi do tańca, jakich podstępów używano, żeby je od właścicieli wykupić i jak potem próbowano przywrócić im choćby namiastkę życia na wolności, często przy tym spotykając się z niezrozumieniem lokalnego społeczeństwa. Zastanawiające (i dla mnie nieco niepokojące) jest przy tym to, że ludzie, którzy bardzo troszczą się o los zwierząt (co samo w sobie jest jak najbardziej chwalebne),nie mają nawet strzępów tego zrozumienia w stosunku do ludzi. Druga część książki skupia się już wyłącznie na ludziach i na tym jak wyglądało życie w krajach komunistycznych (oraz w Grecji) po zmianie ustroju. Pokazana jest tu perspektywa przeciętnych ludzi, którzy często zostali bez środków do życia, perspektyw zawodowych i kwalifikacji, nie umieją odnaleźć się w "wolnym" kraju, muszą się borykać z konfliktami na tle narodowościowym (np. w Estonii czy Kosowie),a nawet tęsknią za czasami komunizmu i wciąż obdarzają ciepłymi uczuciami dyktatorów. Obie części książki są świetne, aczkolwiek korelacja między nimi jest bardzo luźna i, gdyby nie wstęp, byłaby dla mnie całkiem nieczytelna.

To jedna z tych książek, które odbiorcy nie pozostawią obojętnym. Albo zapała miłością i doceni kunszt autora, albo zapieje oburzeniem i pod kanapę ciśnie. Należę do tej pierwszej grupy szczęśliwców, którzy uważają, że reportażysta nie tylko świetnie zilustrował nowe typy mieszczan, lecz dodatkowo pozwolił, aby przemówili własnymi słowami. To właśnie oni – ci nowobogaccy z patodeweloperki, ci rozwiedzeni ojcowie, ci nałogowcy wszelkiej maści i autoramentu opisują nam swoją rzeczywistość. Przez to, że robią to w stylu im bliskim, z zachowaną specyfiką wyrażania się i doboru słów czytelnik ma wrażenie zanurzenia w środowisku. Wręcz namacalnie może się poczuć członkiem danej społeczności. Autor pokaże odchodzący świat powstańców warszawskich, odsłoni kulisy branży wykończeniowej, a nawet dziennikarstwa. Jaki obraz wyłania się z tych opowieści? Ano taki, jak sugeruje tytuł, w końcu dysforia, to przeciwieństwo euforii, a nasze społeczeństwo niekoniecznie lubi się cieszyć. Polecam.

Ktoś kiedyś przy innej okazji powiedział, że „optymizm nie zastąpi nam Polski”. I kiedy przeczytałem książkę pod tytułem „Angole”, zdałem sobie sprawę, że ten cytat może pasować również do tych wszystkich Polaków, którzy po dołączeniu naszego kraju do Unii Europejskiej w 2004 roku wyjechali głównie na Wyspy Brytyjskie, szukać dla siebie i dla swoich rodzin lepszej przyszłości. Wyjeżdżali pełni dobrych myśli, wielu planów na przyszłość – myślę, że niemal każdego dotykał optymizm, że oto znajdą się w miejscu, które zapewni im przyszłość, jakiej oczekiwali, a która tu była wówczas niemożliwa – w Polsce, która podlegała jeszcze ciągłym procesom transformacyjnym. Ewa Winnicka w swoim reportażu opisuje jednak cienie tamtych wyjazdów, skupia się na historiach ludzi, którzy zmagają się z trudną, często brutalną rzeczywistością, niedostosowaniem do warunków panujących w Wielkiej Brytanii oraz poczuciem, że nie pasują do tego miejsca. Niestety, oczekiwanie szybkiej poprawy losu nie spełniło się dla wielu emigrantów, co doprowadziło do rozczarowań, poczucia osamotnienia, ciągłej walki o przetrwanie, co często kończyło się depresją i innymi uzależnieniami. Autorka bardzo trafnie portretuje społeczeństwo brytyjskie, zamknięte w dużej części na fale emigrantów z Europy Środkowej, pokazuje, że jest to społeczeństwo kastowe, gdzie prawie niemożliwym jest przenikanie między jego sferami na przestrzeni jednego pokolenia. Książkę traktuję jako pewnego rodzaju ostrzeżenie dla tych, którzy chcą marzyć o lepszej przyszłości gdzieś za granicą. I chociaż optymizm nie zastąpi nam wcale Polski, to warto mieszkając tutaj, każdego dnia starać się, aby nasz kraj stawał się lepszym domem dla nas i dla kolejnych pokoleń.

,,Kontener" autorstwa Katarzyny Boni i Wojciecha Tochmana dotyka problemu Jordanii do której przybywa ogromna ilość uciekinierów z Syrii. Tam człowiek - Palestyńczyk się nie liczy. Nie mają żadnych praw. Szans na ratunek też nie. Kobiety, dziewczynki są gwałcone, ale nie można tego nigdzie zgłosić, bo tak ,,splamiona" kobieta to hańba dla rodziny. I to dla mężczyzn jest ważniejsze niż ból, upokorzenie, krzywda tej kobiety. To jest przerażające. Tak dosadnie opisane, że czuję te emocje. Smutek i strach wyziera ze stron tej książki. Zaatari. Prowizoryczne namioty. Co bogatsi i bardziej obrotni mają kontenery. Bez toalety, bez wody. Po kilkanaście osób na kilku metrach kwadratowych. Żar tropików w lecie. Pył, kurz, bród i wszędzie różnego rodzaju choroby. Lekarza brak. Transport do szpitala musisz sobie zorganizować sam, a to wymaga czasu i pieniędzy. Często chory nie zdąży tam dotrzeć. Ten reportaż mimo krótkiej formy, wcale lekko i szybko się nie czytało. Emocje mnie dopadały skrajne i najczęściej musiałam robić dłuższe przerwy. Wciąż nie pojmuję okrucieństwa jakiego dopuszcza się człowiek wobec drugiego człowieka i to w tak tragicznym momencie jakim jest wojna. Świat i ludzie są często dla mnie nie do zrozumienia. 😭💔

“Kobieta jest organizmem ultradoskonałym. Potrafi się regenerować po ekstremalnie ciężkich doświadczeniach.” Katarzyna Nosowska Ostatni z trzech zbiorów reportaży o kobietach. Osiem znanych reportażystek sportretowało panie, które toczą (toczyły) walkę heroiczną, każda z nich przeszła swoje własne piekło, każda z nich żyje, trwa i każdego dnia walczy dalej4. Walka w niniejszej niniejszej książce ma nie twarz kobiety, a jej prześladowców, sprawców, że owa walka jest w ogóle konieczna. To wiele twarzy, wiele oblicz, częstokroć takich, o których nigdy my czytelniczki byśmy nie pomyślały. To książka dla wszystkich o nas, kobietach, o naszych problemach, które były, lub są naszym udziałem. Dzięki głębokiej szczerości wypowiedzi książka uczy empatii i zrozumienia. Oraz spojrzenia na temat ze strony drugiej osoby. Warto sięgnąć po te reportaże i czerpać z nich lekcję, siłę do walki. E.

Świetna książka, pokazująca nierówność między klasami zachodni turysta, a rdzenny mieszkaniec biedniejszego państwa. Obnażająca przemysł turystyczny, zachłanność, arogancje wobec środowiska i bezduszność biznesmenów oraz korporacji turystycznych. Oprócz tego jednostek, traktujących ludzi przedmiotowo. Otwiera oczy. Polecam.

Reportaż opowiadający tak naprawdę o innym reportażu. Punktem wyjścia jest książka wydana przez Halszkę Opfer w 2009 roku, w której przedstawia swoją historię - jak przez lata była wykorzystywana przez własnego ojca. Wśród obcych osób książka wywołała spore poruszenie, ale wśród najbliższych niesmak i dużą złość. W tym reportażu autorka przyjeżdża do tytułowego Mokradełka w celu wysłuchania osób ze środowiska Halszki Opfer - mamy tutaj rozmowy z teściową, sąsiadkami, mężem, a finałem jest rozmowa z matką Halszki Opfer, która ma wiele pretensji do własnego dziecka. Pierwszy raz spotkałam się z książką, która byłaby reakcją na inną książkę. Duży plus dla autorki za to, że nie ujawnia czytelnikowi jaka jest jej opinia na temat całej tej historii. Po lekturze tego reportażu z pewnością można zadać sobie pytanie: "Czy ofiara zawsze ma najgorzej"? Przyznaję szczerze, że przed tym reportażem nie przeczytałam "Kato - taty", co z pewnością było błędem.

Miało być śmiesznie, miało być sarkastycznie a wyszło tak smutno, że aż serce boli. "Bardzo Martwy Sezon. Reportaże naoczne." Marcin Kołodziejczyk. Mamy tu do czynienia ze zbiorem reportaży Pana Kołodziejczyka, wydanych w tygodniku "Polityka" na przełomie lat 2000 / 2014. Wszystko mi się przypomniało! Wszechobecna bieda, beznadzieja, brak pracy i perspektyw. Było naprawdę ciężko. Pamiętam takie absurdy, że aby zdobyć pracę sprzątaczki, trzeba było mieć wyższe wykształcenie i opanowane co najmniej 3 języki! Wszechobecna korupcja, łapówkarstwo i kumoterstwo. To wszystko jest tu ukryte, pod luźnym sarkastycznym, wesołym słowem. Jednak, kto pamięta ten nie będzie się śmiał.

Przed większymi wyjazdami staram się sięgać po reportaże dotyczące danego kraju, by lepiej go zrozumieć z innego niż turystyczny punkt widzenia. Tak też trafiłam na "All inclusive" Wlekłego - książkę pozwalającą zrozumieć, jak Dominikana stała się rajem turystycznym i dlaczego dla mieszkańców tego kraju daleko mu do raju. Autor opowiada zarówno o przemyśle turystycznym, o minionej już dyktaturze prezydenta Trujillo, o legendarnych w Dominikanie siostrach Mirabal, no i o seksie. Bo nie da się pisać o tym kraju, nie wspominając o obowiązującej tu kulturze macho, o wykorzystywaniu nastoletnich dziewczyn, o wyjątkowo wczesnej inicjacji seksualnej i zawieranych młodo małżeństwach, o skandalach pedofilskich z kościołem katolickim w tle. W końcu afera z nuncjuszem Wesołowskim odbiła się głośnym echem także w Polsce... Wlekły zbiera różne historie, ukazując, że wystarczy opuścić teren plaży i hotelu, by Dominikana przestała wyglądać na raj. Zresztą nawet jako turystka z kulturą macho miałam kontakt non stop, podczas wszelakich wycieczek po okolicy - przewodnik mówiący turystom, by zwracać się do niego per "sexy papi 6", gdzie to 6 oznacza liczbę dzieci z różnymi kobietami. Sam powód do dumy, prawda? Z drugiej strony Dominikana kształtuje silne i samodzielne kobiety, bo przecież jakoś trzeba żyć w kraju, gdzie mężczyzna znika, kiedy mu się podoba, pieniędzy brakuje, a dzieci nakarmić trzeba. Turystyka przynosi dochody - część turystów zapłaci za wycieczki i lokalne przysmaki, inni będą chcieli skorzystać z prostytucji, która niektórym Dominikańczykom zapewnia łatwy pieniądz. No i jest jeszcze problem kościoła, do którego należy większość mieszkańców kraju, co znacznie ułatwia tuszowanie wszelakich skandali z udziałem duchownych - a tych tutaj niestety nie brakuje... "All inclusive" to ciekawy reportaż, choć poruszający jedynie wybrane tematy związane z Dominikaną, na pewno nie pozwala dogłębnie poznać tego kraju. Dla mnie jednak miała to być książka pozwalająca dowiedzieć się o Dominikanie czegoś więcej, niż mogłabym usłyszeć od lokalnych przewodników na krótkich wycieczkach, a do tego celu lektura się świetnie nadawała. W bibliografii i przypisach wypatrzyłam też parę innych tytułów, które pozwolą mi lepiej poznać Dominikanę - za to na pierwsze spotkanie z krajem "All inclusive" nadaje się całkiem nieźle :)

Sięgając po jakąkolwiek antologię, najczęściej kieruję się jednym kryterium – nazwiskami autorów. Rzadko kuszę się na tę formę publikacji, gdy nie znam ich twórców. Może robię błąd, ale w bieżącej powodzi książek, które chcę przeczytać i tych, które zechcę przeczytać, muszę stosować jakąś selekcję wyboru literatury. A i tak odejdę z tego świata, żałując jednego – tysięcy nieprzeczytanych pozycji. W przypadku tej antologii magicznymi magnesami dla mnie okazały się nazwiska moich ulubionych reportażystów, które wyłapałam, przebiegając niecierpliwym wzrokiem wzdłuż ich wykazu umieszczonego na tylnej okładce. Drugi z kolei – Piotr Głuchowski i na samym dole dwa tuzy – Mariusz Szczygieł i Wojciech Tochman. Trafieni – zatopieni i myśl jedna – muszę przeczytać! Chociaż wystarczyłoby już jedno nazwisko z tych trzech, by takie postanowienie padło. Jednak w przypadku tej pozycji, to nie jedyne kryterium, jakie zastosowałam. Drugim były nazwiska dziennikarzy, których dorobek literacki chciałam poznać z powodu wyprzedzających ich dobrych recenzji, książek im poświęconych (mam na myśli "Córeńkę" Wojciecha Tochmana o Beacie Pawlak) lub zachwytów innych blogerów książkowych, a z twórczością, których stale było mi nie po drodze – Jacka Hugo-Badera, Wojciecha Jagielskiego czy Beaty Pawlak. Pozostali nie byli mi znani, nie dlatego, że tacy nie są w ogóle, ale dlatego, że po reportaże sięgam wtedy, gdy autor wyda je w formie książki. Nie było więc okazji, jeśli publikowali tylko na łamach prasy. A tutaj pojawiła się przede mną okazja, by poznać szerzej elitę polskiego dziennikarstwa. Wszak w Dużym Formacie publikują najlepsi. W tej książce – najlepsi z najlepszych. O wysokim poziomie zbioru zadecydował również fakt, że współautorami wyboru byli sami autorzy tekstów. A jeśli wybiera się jeden, reprezentatywny tekst z własnej twórczości, kierując się chęcią pokazania i podzielenia się tym, co najbardziej w otaczającej ich rzeczywistości zabolało, zadziwiło, zezłościło, rozbawiło, przestraszyło czy zaciekawiło lub poczuciem emocjonalnej więzi z tekstem powstałym na bazie autopsji (a takie są najlepsze),to uzasadnionym jest ciekawy wstęp szefa magazynu Duży Format, w którym wybrane reportaże miały swoją premierę w latach 1994-2013 oraz hasło umieszczone w dymku na okładce tytułowej. Po lekturze śmiem twierdzić, że w zderzeniu z ładunkiem emocjonalnym zawartym w treści tekstów – zbyt słabym, zbyt małym, zbyt cichym. Tam powinno być wzmocnienie przekazu określeniem „dużo” i trzema wykrzyknikami! Skromni ci autorzy. Niewspółmiernie do przebogatego świata, jaki mi ukazali poprzez swój pryzmat rozumowania, postrzegania i odczuwania. Polskiego, jak mi się wydawało na początku. Jednak jeśli dobrze się wczytać w sens tytułu, to można rozszerzyć zakres jego pojęcia dużo dalej niż polska rzeczywistość. Bo był też i świat poza jej granicami, a także świat cudzoziemców w ramach jej granic. Kombinacja polskości i niepolskości miejsca, czasu, bohaterów (niekoniecznie z krwi i kości),którą do wspólnego mianownika w tej różnorodności sprowadzało jedno – polski autor. Well done! – dodam od siebie, nawiązując do tytułowej angielszczyzny. Stąd tytuł, którego brzmienie i sugestie treści odebrałam bardzo wąsko (ech, ten mój polakocentryzm),przed przeczytaniem całości. Dzielenie się wrażeniami z każdego odrębnego tekstu, zajęłoby mi kilkadziesiąt stron, bo jak ująć w jednym, podsumowującym zdaniu (a reportaży jest 25!) tragedię morderstw honorowych w Kurdystanie, wspomnienia absurdów PRL-u (nie zawsze śmiesznych!),beznadziejność rzeczywistości Polaków wyrzuconych poza margines społeczeństwa czy skomplikowaną osobowość Agnieszki Osieckiej? Przecież każdy z tych tekstów to zaledwie przyczynek do szerszej dyskusji, zasygnalizowanie niebezpiecznego zjawiska społecznego (terroryzm dziecięcy, bezrobocie osób wykształconych, depresyjna bieda, przekręty SMS-owe, wysoka chemizacja najtańszej żywności) czy próba zrozumienia zjawisk ciągle tabu (transwestytyzm, opętanie, nagość). W tym ujęciu wszystkie jednakowo pochłaniały całą moją uwagę. Jednak jest coś, co te teksty między sobą odróżnia, a jednocześnie spełnia podstawowy warunek dobrego reportażu. I nie mam tutaj na myśli rodzaju tematu (bo i ciekawy pomysł można zaprzepaścić nieumiejętnym sposobem ujęcia),różnorodności bohaterów, charakterystycznego stylu autorów, ale wachlarz emocji i spektrum wrażeń wywołanych we mnie. A dobry reportaż ma rezonować w czytelniku długo, jeszcze długo po jego zakończeniu. I one w tym wyborze właśnie takie są! Pełne kipiących emocji, przelewających się na mnie odczuć, zalewających mnie wrażeń. Pisanych z pasją, a nawet wręcz z wściekłości. Śmiałam się, wzruszałam, bałam, dziwiłam, a nawet się popłakałam. I świadomie nie przytaczam tutaj nazwisk i konkretnych tytułów odpowiedzialnych za te moje różne stany świadomości i rozchwianie emocjonalne, bo musiałabym wymienić ich 25. Z kolei ograniczenie ich do kilku byłoby z mojej strony perfidnie krzywdzącą niesprawiedliwością wobec niewymienionych. Napiszę więc w ten sposób, wdając się w polemikę z nieżyjącym Ryszardem Kapuścińskim, ubolewającym w "To nie jest zawód dla cyników" nad zanikiem dobrego dziennikarstwa i reporterów z pasją. Panie Ryszardzie, jest dobrze! Jest dużo optymistyczniej, niż Pan myślał (nawiązując do hasła w dymku),bo może ilość mierności podyktowanej potrzebą gorącej wiadomości nas zalewa niczym potop, to po jego zmeliorowaniu pozostaje mniejszość, ale idąca w jakość najwyższej próby. Dowodem tego jest właśnie ta antologia. Na koniec dwie uwagi techniczne. Czytanie reportaży zaczynałam nietypowo, bo od końca. Zmusiły mnie do tego wizytówki dziennikarzy, nie rozumiem dlaczego, właśnie tam umieszczone. Równie ciekawe, co tekst główny, bo zawierające między innymi „pozakulisowe” informacje o autorze, jego twórczości czy konteksty z nich wynikające lub nawiązujące do tematyki reportażu. Mając charakter wprowadzający, były idealnym wstępem do rozpoczęcia czytania tekstu głównego. Byłoby mi dużo wygodniej, jeśli nie komfortowo, gdyby umieszczono je w okolicach tytułu. To samo dotyczy dat premier reportaży, które miały dla mnie ogromne znaczenie. W antologii umieszczono je we wspólnym wykazie na końcu książki, a który odkryłam dopiero po przeczytaniu całości. Niepotrzebnie zżymałam się przez cały czas lektury na ich brak. Wiem, wiem, wygląda to na lenistwo i gapiostwo z mojej strony. Jednak tylko wygląda. Po pierwsze, jako czytelnik mam prawo do wygody czytania (w końcu książki są dla czytelnika, a nie odwrotnie),a po drugie uważnie przejrzałam aparat informacyjny książki i, jak na złość, akurat strony z wykazem „skleiły się”. A na koniec zdradzę prawdziwą przyczynę sięgnięcia po tę antologię. Tuż po jej wzięciu do rąk pierwszym zdjęciem, które zobaczyłam i które otworzyło galerię kolejnych, równie ciekawych, byli panowie. Mają mężczyźni kobiety koło samochodów, mam i ja mężczyzn koło reportaży. Czytelnik też kobieta i popatrzeć lubi. A potem było dużo ciekawiej, niż myślałam! naostrzuksiazki.pl

Sytuacja kobiet w Afganistanie jest nie do wyobrażenia przez mieszkańców współczesnej cywilizacji. Jak to możliwe, że świat zatrzymał się prawie 1000 lat temu? Żeby tylko strój, który ogranicza strefę kobiety! Wszystko jest przeciwko i niczego nie wolno. Może nielegalne ,,chłopczyce" i ich trochę od pozostałych mądrzejsi ojcowie dadzą radę zacząć burzyć mur? Warto przeczytać, choć dla mnie miejscami przegadane.

Reportaż pokazujący życie i pracę stewardes w czasach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Autorka opisuje, jak wyglądała ich codzienność w Polskich Liniach Lotniczych LOT – od szkoleń i wymagań, po obsługę pasażerów i podróże w czasach ograniczonego dostępu do świata. Książka ukazuje także społeczne postrzeganie stewardes, które były symbolem elegancji i „okna na Zachód”, a jednocześnie musiały mierzyć się z wieloma ograniczeniami systemu PRL. W tle pojawiają się historie osobiste, marzenia i realia życia w tamtej epoce.

Zbiór reportaży, niektóre bardzo ciekawe, inne nieco gorsze. Przekrój całej Polski i różnych tematów, pobrzmiewają echa wojny, zlikwidowane zakłady, ludzkie tragedie, ale też zabawy w rekonstrukcje... (nie będę wymieniać wszystkich). Mimo że reportaże są pogrupowane, to jest skakanie z tematu na temat, brakowało mi myśli przewodniej, większego usystematyzowania.

Przepięknie, o ile można użyć tego słowa, odmalowane slumsy w Manilii, Filipiny. Ludzie żyjący na cmentarzu, z których wyrzuca ich katolicki, podobno miłosierny ksiądz. Dzieci zbierające śmieci, choć szkoła podobno bezpłatna ale równowartość siedmiu złotych zarobionych w ciągu czternastu godzin ważniejsze. Zwłaszcza, że to dzieci głównie utrzymują rodzinę.. Dziewczynki, gwałcone, prostytuujące się, na których zarabiają bogaci faceci. Choroby, nigdy nie leczone. AIDS, nigdy nie diagnozowane choć Filipiny słyną z mnogości zachorowań, ale to wśród zamożniejszych, tych, którzy robią testy. Bieda, biega, bieda. I przemoc. I nadzieja wśród tych ludzi, którym przyszło tam żyć. Zdecydowanie polecam. Pomaga zmienić perspektywę. I dziękuję autorowi za próbę zmieniania świata.

Znakomity, rzetelnie napisany reportaż, opisujący trwający latami pedofilski proceder na tyle szczegółowo, by paradoksalnie stać się uniwersalną opowieścią o mechanizmach powstawania systemów krzywdy i sekt - wypaczających to, co najwznioślejsze (piękno muzyki, idee religijne itp.),opartych na kulcie jednostki, interesowności, nadużywanym zaufaniu, wypieraniu niewygodnych faktów, tchórzliwym milczeniu. Trochę obok tematu - wyjątkowo plugawy rozdział z relacją Jacykowa i jego wynurzeniami nt. młodzieńczych "przygód".

Po reportaż tego autora sięgnąłem jako przystawka przed słynnymi "płuczkami". Nie wiem jak napisane są "Płuczki", ale wkrótce się dowiem. Bo tym zbiorem reportaży zdecydowanie mnie autor do siebie nie przekonał. Jakaś część tych reportaży może i bywa wstrząsająca, część i może ciekawa, ale ogólnikowo wychodzi to dość przeciętnie. Jednak jak na wstępie - zobaczymy czy nie zmienię zdania przed "Płuczkami".

Miałem tego minibooka podczytywać sobie a to w kolejce, a to w tramwaju. I tak było z początku. Ale jak siadłem w pociąg, zacząłem czytać, tak nie mogłem się oderwać. Sama okładka jak i myśl przewodnia niektórych reportaży składających się na książkę, sugerują głęboką erozję skandynawskiego raju. Ale o jakiej erozji możemy mówić my, których zadziwia, że za pobicie żony można być ciąganym po sądach, my, których zadziwia, że policjanci zamiast stać z radarami na poboczu mogą zajmować się poważnymi sprawami... Nie będę zdradzał następnych "szokujących" nas realiów świata skandynawskiego, żeby nie odbierać przyjemności płynącej z lektury książki. E-book wart przeczytania nie tylko przez osoby zainteresowane Skandynawią, ale i (lub przede wszystkim) przez tych, którzy potrzebują oderwania od otaczającej rzeczywistości bez uciekania w fantastykę.

Autor bardzo dużo uwagi poświęca problemom społecznym Białegostoku, które przejawiają się antysemityzmem, rasizmem, dyskryminacją, a nawet faszyzmem, z którym na wojnę poszedł w 2013 rząd Donalda Tuska. Oprócz samego miasta mamy też wątki związane z okolicą, m.in. Jedwabnem i Treblinką, losy Zamenhofa, żydowskiego Białegostoku czy nawet rywalizacji obecnego prezesa PZPN z gangami warszawskimi - czyli historię disco polo xd Bardzo zgrabny i ciekawy reportaż.

„Bolało jeszcze bardziej” to zbiór reportaży, który – mimo że powstawał ponad dwie dekady temu – niestety niewiele się zestarzał. Ostałowska pokazuje Polskę „drugiego planu”: biedniejsze regiony, gdzie nadal bardziej opłaca się żyć z socjalu niż z pracy; miejsca, w których młodzi wciąż nie mają przestrzeni do rozwoju ani zwyczajnie do spędzania wolnego czasu; oraz rzeczywistość, gdzie kwestie takie jak aborcja wciąż obudowane są silną moralną narracją, szczególnie przez środowiska prawicowe. To książka bolesna, ale ważna – uderza swoją aktualnością i przypomina, że problemy, o których pisała autorka, wcale nie zniknęły, tylko nauczyliśmy się je omijać wzrokiem.