Walka jest kobietą

Chyba najsłabsza książka z całej serii. Nierówna i bardzo specyficznie napisana. Może dlatego, że to męskie spojrzenie na reportaż o kobiecym grzechu? Nie było oceniania ale też nie było usprawuedliwiania. Fakty. Malo za dużo przeciw. W kilku momentach się utozsamilam z bohaterkami kilka razy przerazil mnie ostracyzm ze strony społeczeństwa. I to ile w społeczeństwie jest agresji. A przecież społeczeństwo tworzą ludzie i powstaje pytanie skąd w nas tyle agresji? Dlaczego kamienujemy i pietnujemy tak rychło a samych siebie wybielamy? Chciała bym przeczytać reportaż też na ten temat.

Książka Marty Szarejko „Odwaga jest kobietą” to poruszający i niezwykle ważny zbiór reportaży, w których kobiety z różnych środowisk dzielą się swoimi historiami przekraczania granic, łamania tabu i życia w zgodzie z własną prawdą. Autorka z czułością i uważnością oddaje głos bohaterkom, które doświadczyły przemocy, wykluczenia, walki o niezależność, ale też głębokiej przemiany i samopoznania. Szarejko nie ocenia – słucha. Dzięki temu książka staje się czymś więcej niż zbiorem historii: to swoisty manifest siły i wytrwałości kobiet, które mimo lęku, wstydu czy oporu otoczenia zdecydowały się być sobą. Znajdziemy tu opowieści o macierzyństwie i jego odrzuceniu, o życiu z chorobą psychiczną, coming oucie, rozstaniach, nowych początkach. Każdy rozdział to inne oblicze odwagi – nie heroicznej, lecz codziennej, czasem cichej, czasem krzyczącej. Język Szarejko jest prosty, ale pełen empatii. Autorka potrafi pisać o trudnych tematach bez patosu, za to z wielką wrażliwością. „Odwaga jest kobietą” to książka, która daje przestrzeń na identyfikację, refleksję i – być może – własną zmianę. To lektura obowiązkowa nie tylko dla kobiet, ale dla każdego, kto chce lepiej rozumieć, czym jest życie w zgodzie ze sobą.

Początkowo myślałam, że będzie to opowieść o niezłomnym optymizmie, w obliczu nawet najtrudniejszych sytuacji. Z czasem zaczęłam jednak mieć wątpliwości czy nie jest to studium perfekcyjnego wyparcia, które pozwoliło przetrwać, ale jednak pozostawiło blizny. Ta książka to zaskakująca przeciwwaga do wielu opowieści o obozach koncentracyjnych, skupiających się na okropieństwie tego doświadczenia. Pani Alicja chce opowiadać inaczej i jestem wdzięczna, że mogłam się z jej perspektywą zapoznać. Trudno jednak mi było chwilami zwalczyć to podskórne przeczucie, że za swoje pozytywne podejście Pani Gawlikowska zapłaciła pewną cenę. Bo gdy nauczymy się perfekcyjnie tłumić emocje- możemy niechcący pozbawić się ważnych doświadczeń. Z drugiej strony- nie mam żadnego prawa oceniać ludzi, którzy znaleźli się w tak trudnym położeniu, każdy ma własne strategie radzenia sobie, a Pani Alicji niezłomności odmówić nie sposób. Warto tę rozmowę przeczytać.

Trudno ocenić tę książkę. Zawiera wiele prawd życiowych. Każdy żyje, a przynajmniej powinien, zgodnie ze sobą i nie krzywdzić innych. Sporo powtórzeń w treści, zbyt rozwlekłe opisy ale generalnie sporo informacji o życiu tancerki erotycznej. Dużo ciekawostek. Można poczytać.

Przed większymi wyjazdami staram się sięgać po reportaże dotyczące danego kraju, by lepiej go zrozumieć z innego niż turystyczny punkt widzenia. Tak też trafiłam na "All inclusive" Wlekłego - książkę pozwalającą zrozumieć, jak Dominikana stała się rajem turystycznym i dlaczego dla mieszkańców tego kraju daleko mu do raju. Autor opowiada zarówno o przemyśle turystycznym, o minionej już dyktaturze prezydenta Trujillo, o legendarnych w Dominikanie siostrach Mirabal, no i o seksie. Bo nie da się pisać o tym kraju, nie wspominając o obowiązującej tu kulturze macho, o wykorzystywaniu nastoletnich dziewczyn, o wyjątkowo wczesnej inicjacji seksualnej i zawieranych młodo małżeństwach, o skandalach pedofilskich z kościołem katolickim w tle. W końcu afera z nuncjuszem Wesołowskim odbiła się głośnym echem także w Polsce... Wlekły zbiera różne historie, ukazując, że wystarczy opuścić teren plaży i hotelu, by Dominikana przestała wyglądać na raj. Zresztą nawet jako turystka z kulturą macho miałam kontakt non stop, podczas wszelakich wycieczek po okolicy - przewodnik mówiący turystom, by zwracać się do niego per "sexy papi 6", gdzie to 6 oznacza liczbę dzieci z różnymi kobietami. Sam powód do dumy, prawda? Z drugiej strony Dominikana kształtuje silne i samodzielne kobiety, bo przecież jakoś trzeba żyć w kraju, gdzie mężczyzna znika, kiedy mu się podoba, pieniędzy brakuje, a dzieci nakarmić trzeba. Turystyka przynosi dochody - część turystów zapłaci za wycieczki i lokalne przysmaki, inni będą chcieli skorzystać z prostytucji, która niektórym Dominikańczykom zapewnia łatwy pieniądz. No i jest jeszcze problem kościoła, do którego należy większość mieszkańców kraju, co znacznie ułatwia tuszowanie wszelakich skandali z udziałem duchownych - a tych tutaj niestety nie brakuje... "All inclusive" to ciekawy reportaż, choć poruszający jedynie wybrane tematy związane z Dominikaną, na pewno nie pozwala dogłębnie poznać tego kraju. Dla mnie jednak miała to być książka pozwalająca dowiedzieć się o Dominikanie czegoś więcej, niż mogłabym usłyszeć od lokalnych przewodników na krótkich wycieczkach, a do tego celu lektura się świetnie nadawała. W bibliografii i przypisach wypatrzyłam też parę innych tytułów, które pozwolą mi lepiej poznać Dominikanę - za to na pierwsze spotkanie z krajem "All inclusive" nadaje się całkiem nieźle :)

Mam mieszane uczucia będąc po lekturze książki. Autor starał się w niej opisać wpływ środowiska Radia Maryja i samego o. Tadeusza Rydzyka na życie społeczne w naszym kraju. Choć od wielu opisywanych sytuacji cierpnie skóra i nie powinny mieć miejsca, przede wszystkim dlatego, że ubiera się je w szaty pobożnego chrześcijaństwa. To jednak jestem daleki od tego by czytać książki pod z góry ustaloną tezę. Reportażysta powinien starć się poszukiwać obiektywności w opisywanej rzeczywistości i nie może tak dobierać sytuacji i wydarzeń by tylko wzmacniały wcześniej ustalony przekaz. Tego mi tutaj zabrakło. Również same teksty są nierówne, niektóre wciągają, inne literacko rozczarowują. Również dostrzegam w nich brak spójności, poszczególne reportaże wydają się nie mieć związku ze sobą poza tym, że spaja je (często bardzo pośrednio) osoba głównego bohatera, który raczej sam tu nie występuje.

Grażyna Jagielska zmierzyła się z trudnym tematem problemów psychicznych i odważnie przedstawiła własne zmagania z traumą zakorzenioną w jej umyśle. Pisarka , prywatnie żona korespondenta wojennego Wojciecha Jagielskiego żyła w ciągłym leku o życie męża , co fatalnie odbiło się na jej psychice. W szpitalu psychiatrycznym poznała kilka osób z różnymi problemami, samotną i opuszczoną starszą kobietę, żołnierzy z Afganistanu cierpiących na zespół stresu pourazowego, młodego mężczyznę nieprzystosowanego społecznie czy dziewczynę uważającą się za anioła. Te historie bez wyjątku budzą współczucie , każda z tych osób cierpi i nawet jeśli komuś się wydaje, że staruszka przeżywająca śmierci psa przesadza, to nie ma racji. Każdy z nas jest inny, ma inny próg wytrzymałości psychicznej . Nie wszyscy jednakowo radzą sobie ze stresami, to co dla jednej osoby nie stanowi problemu, dla innej może być końcem świata. Takie książki są potrzebne, uświadamiają nam, że tak często nierozumiane problemy psychiczne mogą dotknąć każdego z nas z różnych przyczyn. Nie jest to książka lekka i przyjemna, ale warto ją przeczytać.

Ciekawy reportaż o zaginięciu młodej Brytyjki w Tokio. Autor stara się dociec wszystkich aspektów jej porwania, począwszy od analizy jej dzieciństwa, otoczenia i wszelkich zewnętrznych wpływów w jej życiu. Pokazuje w możliwy sposób każdą ze stron, które miałyby choćby najmniejszy wpływ na cała sprawę. Porusza także temat ciemnej strony Japonii, realiów społecznych, podejścia organów władzy, a także aspekt psychologiczny osób zaangażowanych w sprawę.

„Świadek” to głęboka i osobista autobiografia autora, w której poznajemy nie tylko dogmaty wiary świadków Jehowy, ale także skomplikowaną walkę o siebie. Pełna skomplikowanych, metaforycznych zdań wyjętych z pamiętnika głównego bohatera, które zostają zestawione z reporterskim opisem prawd wiary świadków Jehowy i przez to tworzą mocny kontrast pomiędzy religią, która przecież daje szczęście i spełnienie, a bólem który odczuwa człowiek będący odstępstwem od schematu. Co czułam czytając? Współczucie i sprzeciw przeciw każdej formie wykluczania przez wiarę. Co widzę po lekturze? Mnóstwo sprzeczności i nieścisłości w dogmatach wiary świadków Jehowy. Przeczytajcie, a zobaczycie.

Sięgnęłam po tą książkę, żeby sprawdzić na ile faktycznie jest to historia ludzi mojego pokolenia. Fajnie było się przenieść, choć na chwilę do tamtych czasów, poczuć smak dawnych słodyczy i zapach Pewexu, zachwycać się nowościami z zachodu, kolorowymi zeszytami, długopisami. Ciekawe, inteligentne i zaskakujące wnioski i spostrzeżenia pod którymi mogłabym się podpisać.

Reportaż opowiadający tak naprawdę o innym reportażu. Punktem wyjścia jest książka wydana przez Halszkę Opfer w 2009 roku, w której przedstawia swoją historię - jak przez lata była wykorzystywana przez własnego ojca. Wśród obcych osób książka wywołała spore poruszenie, ale wśród najbliższych niesmak i dużą złość. W tym reportażu autorka przyjeżdża do tytułowego Mokradełka w celu wysłuchania osób ze środowiska Halszki Opfer - mamy tutaj rozmowy z teściową, sąsiadkami, mężem, a finałem jest rozmowa z matką Halszki Opfer, która ma wiele pretensji do własnego dziecka. Pierwszy raz spotkałam się z książką, która byłaby reakcją na inną książkę. Duży plus dla autorki za to, że nie ujawnia czytelnikowi jaka jest jej opinia na temat całej tej historii. Po lekturze tego reportażu z pewnością można zadać sobie pytanie: "Czy ofiara zawsze ma najgorzej"? Przyznaję szczerze, że przed tym reportażem nie przeczytałam "Kato - taty", co z pewnością było błędem.

Dobry reportaż zawsze skupi uwagę i bywa przyczyną autentycznych poruszeń. I nie mam tu na myśli emocjonalnych hien czerpiących z cudzego nieszczęścia, bynajmniej. Ten zbiór pokazuje różne drogi, cele, wybory i nic nie jest podsycane sensacją. Zaglądamy w zakamarki życie bohaterów, poznając związek przyczynowo-skutkowy, a także uświadamiamy sobie deficyty i to jak róznorodne potrafia one być. To wszystko daje nam poczucie, że nic nie zostało tutaj sfabrykowane, a emocje są autentyczne, choć nikt na naszych oczach się z nimi nie zmaga.

Choć książka już ma kilkanaście lat to jej clou pozostaje ciągle aktualne, czyli sytuacja kobiet w Indiach. "Gang różowego sari" to historia jego powstania i opowieść o jego założycielce Sampat Pal Devi. Autorka na przykładzie jednej głośnej sprawy, w której Gang brał udział oraz kilku pomniejszych pokazała zasady funkcjonowania i angażowania się w sprawy biednych i niesprawiedliwie traktowanych obywateli północnej części Indii. Autorka starała się być obiektywna w tej opowieści i pokazywała różne perspektywy i głosy o bohaterce i jej ruchu. Zależało jej na pokazaniu Sampat Pal Devi głównie jako inicjatorki działań, które doprowadziły ją do powołania wielkiego ruchu społecznego, który opiera się na sile tych najsłabszych w tym kraju, czyli kobiet. Ta opowieść to jednocześnie dowód na to, że jeśli słabi zewrą szyki są w stanie przeciwstawić się skamielinie zła. Z drugiej strony uwypukla mechanizmy i siły nacisku na takich działaczy i daje do myślenia jak trzeba być mocnym moralnie by nie upaść pod złudnym omamianiem. Wiele czasu poświęca na pokazanie samej bohaterki, jej charakteru, sposobów działania, umiejętności, cech charakteru, nieco miejsca poświęca jej dzieciom i relacjom z mężem. Przy okazji opowieści o kobiecie, która miała siłę walczyć o siebie, swoją rodzinę i sprawy sprawiedliwości społecznej, autorka naświetliła sytuację biedy, przemocy, niesprawiedliwości, korupcji w kręgach władz i organów ścigania przestępstw. O wydmuszkach na szczytach władzy, o kulisach wyborów i kto w nich wygrywa. Autorka pokazuje jak pieniądze kierowane do biednych trafiają w kieszenie bogatych przestępców. Jak traktuje się nadal kobiety w rodzinach, w społecznościach, w drabinie społecznej i jak trzeba być silną żeby wyrwać się z tych mocnych i gęstych okowów. Jest to dobra książka do poznania sytuacji kobiet w Indiach i ogólnie zależności i pseudozasad panujących w społeczności tejże demokracji z jednej strony i zwyczajów kulturowych i religijnych z drugiej.

Świat rosyjskich miliarderów żyjących w moskiewskiej dzielnicy Rublowka poznałam dzięki rosyjskiemu dziennikarzowi – Walerijowi Paniuszkinowi. Jego spojrzenie na życie oligarchów porównywał do gry, w której fortunę szybko się buduje, ale i jeszcze szybciej traci. Przy okazji poznałam wyznawany system wartości, na którego szczycie stał pieniądz. Obraz prawie pełny. Prawie, bo tak naprawdę jego rozmówcy pokazywali swój dobrobyt, opowiadali o codzienności człowieka bardzo bogatego, udostępniali zakamarki swoich posiadłości i pozwalali zobaczyć tyle ze swojej codzienności, ile sami zechcieli. Nie bez znaczenia była też narodowość zbierającego materiał. Dziennikarz był Rosjaninem. Osobą z wewnątrz, swoją, niczemu się niedziwiącą, skupioną raczej na problemach społecznych i politycznych Rosjan. Ta pozycja, napisana przez Francuzkę, jest o tyle ciekawa, że nie tylko uzupełnia moją dotychczasową wiedzę o nowe informacje, ale również ukazuje je z perspektywy osoby z zewnątrz, obcej kulturowo. To inne spojrzenie, pełne zaskoczeń i zadziwień, musiało zaowocować humorem i lekką ironią. To słowo „lekką” nie zostało przeze mnie użyte przypadkowo. Autorka zatrudniona przez małżeństwo Artioma i Nastię Sokołowów, jako guwernantka ich dwójki dzieci, nie chciała urazić swoich pracodawców. Zwłaszcza że, jak napisała – "Ja miałam szczęście. […] Trafiłam na kulturalne małżeństwo i urocze dzieci, a jednocześnie weszłam w świat wielkiego bogactwa, który często wydawał mi się surrealistyczny i trudny do wyobrażenia dla zwykłego śmiertelnika". To dlatego nie było w jej wspomnieniach krytyki samej rodziny, wypaczeń, patologii czy nieprawidłowości wynikających z utraty kontaktu ze światem spoza Rublowki, a raczej nietypowości i skrajności powstałych z nieograniczonych możliwości finansowych. A ponieważ była osobą stale towarzyszącą rodzinie z racji swojej roli, w wielu rodzinnych sytuacjach, również w tych najbardziej osobistych, miała okazję podpatrzeć intymne relacje między jej członkami. „Zwykłą” codzienność głowy domu, czyli mężczyzny, jego żony oraz dzieci. Parafrazując – gdzie dziennikarz nie mógł, tam dotarła baba! I to „zwykłe” życie autorka opisała, z góry wyjaśniając we wstępie – "Nie staram się być obiektywna ani dokładnie przedstawiać życia rosyjskich oligarchów. Opisuję po prostu sytuacje, jakie przeżyłam w niesamowitym świecie miliarderów oraz codzienne życie zwykłych mieszkańców Moskwy". Dlatego nie zachowała chronologii dziennika, ale luźnych, skojarzeniowych wspomnień, skupionych raczej albo wokół jednego tematu przewodniego (wiara, pozycja kobiety, homoseksualizm czy wakacje), albo rejestrowanych spostrzeżeń obserwatora otaczającej ją rzeczywistości. To ostatnie dotyczyło przede wszystkim życia zwykłych obywateli, poznawanych na przykład podczas podróży. Podkreślała przy tym to, co ją zachwyciło, wprawiło w osłupienie, zirytowało, zdziwiło, zaskoczyło lub było diametralnie różne od jej wyobrażeń, lub przyzwyczajeń kulturowych. I mnie coś zaskoczyło! Nie bogactwo i wynikające z niego możliwości w realizowaniu kaprysów za miliony dolarów, ale proces wychowania w takim luksusie dzieci, którego celem jedynym i ostatecznym było ich poczucie szczęścia. Jedynymi zasadami, które tę pełnię szczęśliwości zakłócały, a które przez rodziców były stosowane bezwzględnie i konsekwentnie, to – heteroseksualizm, seksizm oraz maczyzm. Wszystkie wynikające z silnej homofobii rosyjskiego społeczeństwa. Dotyczyło to przede wszystkim chłopców, którzy tak, jak czteroletni Alosza, codziennie dostają lekcję męskości – „W łazience ojciec poucza go: „Ochlap twarz wodą. Tak jak to robią prawdziwi mężczyźni”. Gdy szlocha, siostra przywołuje go do porządku: „Przestań płakać, jesteś mężczyzną!”. Gdy nie chce jeść owsianki, matka grzmi: „No jedz, przecież jesteś mężczyzną!”. Gdy jest ubrany w koszulkę polo, wujek zwraca mu uwagę: „Postaw kołnierzyk, jak prawdziwy mężczyzna!”. Gdy wierci się na krześle, rosyjska guwernantka beszta go: „Siedź prosto, jesteś mężczyzną!” Gdy przyjaciółka domu opuszcza ich progi, na odchodnym rzuca: „Powinieneś otwierać drzwi damom, przecież jesteś mężczyzną!"” A wszystko to przy jednoczesnym, nieugiętym zakazie dotykania (tym bardziej zabawy!) wszystkiego, co dziewczęce – ubrania, biżuteria czy lalki. To ja się nie dziwię, że w Rosji płeć brzydka, by sprostać byciu prawdziwym mężczyzną, musi wzmacniać się alkoholem. Udźwignąć tę rolę, o której wszyscy dokoła przypominają i do której wychowują od pieluch, nie jest łatwo. Mam wrażenie, że w Rosji to drugi czynnik, który tak, jak śmierć, ma moc równania wszystkich w szeregu, bez względu na wysokość stanu konta bankowego. Nawet na Rublowce! naostrzuksiazki.pl

Zbiór reportaży, niektóre bardzo ciekawe, inne nieco gorsze. Przekrój całej Polski i różnych tematów, pobrzmiewają echa wojny, zlikwidowane zakłady, ludzkie tragedie, ale też zabawy w rekonstrukcje... (nie będę wymieniać wszystkich). Mimo że reportaże są pogrupowane, to jest skakanie z tematu na temat, brakowało mi myśli przewodniej, większego usystematyzowania.

Połączenie fikcyjnego świata z elementami biografii Magdy Goebbels czytało mi się bardzo dobrze. Zwarta akcja, skupienie na relacjach między pokoleniowych oraz ostateczne rozwiązanie napisane bez żadnych niesmacznych momentów. Książka inspiruje do zapoznania się z biografią bohaterów. Polecam bo pokazuje zupełnie inną perspektywę. Totalnie zwyrodniałą i fanatyczną.

Ciekawa książka, prezentująca postać jednego z pionierów polskiej seksuologii. Człowieka pełnego pasji i energii, niestrudzenie popularyzującego wiedzę seksuologiczną w naszym kraju - począwszy od siermiężnych czasów PRL-u aż po lata współczesne. Dla mnie interesujące były zwłaszcza fragmenty dotyczące tego, jak wiedza na temat erotyki i seksu okazywała się niewygodna - a to dla władz komunistycznych, a to dla władz kościelnych. Na marginesie: warto podkreślić, że w naszych czasach rzetelna wiedza dotycząca zagadnień seksuologicznych nadal nie jest powszechna, a źródła, z których młodzi ludzie czerpią informacje, pozostawiają wiele do życzenia...

Może nie jest górnolotna i zapewne niektórzy czytelnicy stwierdzą, że to kompletne bzdury, to uważam, że warto poświęcić swoj czas. Autor potraktował temat humorystycznie, ale zawarł w książce dużo ciekawostek, którymi na pewno przy nadarzającej okazji podzielę się ze znajomymi.

Dobra, przyjemna książka. Co prawda poruszone w niej zaburzenia wpisują się w mainstream "ciekawych przypadków medycznych" - nie wprowadzając zbyt wiele - natomiast naprawdę przyjemnie się czyta, tematy nie są zanadto rozbudowane, etiopatogeneza przystępnie wyjaśniona. Wzięłam ją z biblioteki nie licząc na wiele - ba, nawet nie myślałam, że będę ją chciała dokończyć po rozpoczęciu, ale miło się zdziwiłam. Polecam.

Ktoś kiedyś przy innej okazji powiedział, że „optymizm nie zastąpi nam Polski”. I kiedy przeczytałem książkę pod tytułem „Angole”, zdałem sobie sprawę, że ten cytat może pasować również do tych wszystkich Polaków, którzy po dołączeniu naszego kraju do Unii Europejskiej w 2004 roku wyjechali głównie na Wyspy Brytyjskie, szukać dla siebie i dla swoich rodzin lepszej przyszłości. Wyjeżdżali pełni dobrych myśli, wielu planów na przyszłość – myślę, że niemal każdego dotykał optymizm, że oto znajdą się w miejscu, które zapewni im przyszłość, jakiej oczekiwali, a która tu była wówczas niemożliwa – w Polsce, która podlegała jeszcze ciągłym procesom transformacyjnym. Ewa Winnicka w swoim reportażu opisuje jednak cienie tamtych wyjazdów, skupia się na historiach ludzi, którzy zmagają się z trudną, często brutalną rzeczywistością, niedostosowaniem do warunków panujących w Wielkiej Brytanii oraz poczuciem, że nie pasują do tego miejsca. Niestety, oczekiwanie szybkiej poprawy losu nie spełniło się dla wielu emigrantów, co doprowadziło do rozczarowań, poczucia osamotnienia, ciągłej walki o przetrwanie, co często kończyło się depresją i innymi uzależnieniami. Autorka bardzo trafnie portretuje społeczeństwo brytyjskie, zamknięte w dużej części na fale emigrantów z Europy Środkowej, pokazuje, że jest to społeczeństwo kastowe, gdzie prawie niemożliwym jest przenikanie między jego sferami na przestrzeni jednego pokolenia. Książkę traktuję jako pewnego rodzaju ostrzeżenie dla tych, którzy chcą marzyć o lepszej przyszłości gdzieś za granicą. I chociaż optymizm nie zastąpi nam wcale Polski, to warto mieszkając tutaj, każdego dnia starać się, aby nasz kraj stawał się lepszym domem dla nas i dla kolejnych pokoleń.