Giacomo Leopardi

"Dziełka moralne" przynoszą portret głęboko nieszczęśliwego geniusza, wychowanego na pismach starożytnych i oddającego im hołd całą twórczością, rozczarowanego swoją współczesnością. Nieczuły na panoszące się dookoła prądy romantyczne, konsekwentnie głosi niemożność osiągnięcia szczęścia, jedynego remedium na konieczną udrękę życia upatrując w słodkich objęciach śmierci. Krótkie utwory Leopardiego przyjmują zazwyczaj postać znanych starożytnym dialogów, pod względem ciężaru dryfujących stopniowo od Lukiana ku Platonowi. Poglądami sytuuje się Leopardi blisko pewnego znanego filozofa rozpaczy, a samymi dialogami, różniącymi się stopniem dopieszczenia i przystępności, jasno dowodzi, że swobodnie mógłby nauczać sofistyki samego Gorgiasza. Wpływ tych krótkich tekstów na czytelnika najlepiej oddał może cytowany w posłowiu Francesco De Santcis: "Leopardi wywołuje odczucia przeciwne tym, które zakładał. Nie wierzy w postęp, a sprawia że go pragniesz; nie wierzy w wolność, a pozwala ci ją kochać. Nazywa złudzeniami miłość, sławę, cnotę, a rozpala ci w piersiach nieustępliwą tęsknotę za nimi. I nie rozstajesz się z nim inaczej, jak tylko czując się kimś lepszym."