Irving Stone

Przeznaczeniem niektórych ludzi jest bycie wielkim artystą. Tak też było z MIchałem Aniołem, bohaterem fabularyzowanej biografii Irvinga Stone`a, “Udręka i ekstaza”. Nie miał wyboru, mógł tylko podążać za tym, co mówił do niego marmur. Sława, uznanie, pieniądze są wtórne wobec wyzwolenia z kamienia formy, wobec aktu twórczego - pięknego, ale i bolesnego, obsesyjnego. Stone nie pisze typowej biografii, ożywia mit. Z każdej sceny bije przekonanie, że sztuka nie musi być dodatkiem do życia, może być życiem, jego istotą, treścią. W tym rozumieniu ta książka nie jest opowieścią o rzeźbiarzu, artyście, ale o powołaniu, o tym, że może być ono błogosławieństwem i ciężarem. Obraz Michała Anioła jaki kreśli autor to postać zachwycająca i niepokojąca. Porywczy, dumny, nieprzystępny, ale czy taki nie jest człowiek? Nie postać z pomnika, ale istota targana sprzecznościami, wątpliwościami, zbudowana z ambicji, marzeń, marmuru. Jest w nim coś nie tylko z proroka, wieszcza nowej sztuki, ale i coś z wiecznego chłopca, poszukującego uznania, czy u swoich mecenasów, czy u Boga. Ale to uznanie nie oznacza, że idzie na kompromisy, podążą na skróty. Albo wszystko albo nic. Kolejna sprzeczność. Równie warte uwagi jest renesansowe tło tej opowieści: zapach kadzideł, tupot sandałów szwajcarskich gwardzistów a pod nim polityczny, religijny, artystyczny tygiel, w którym piękno i przemoc idą w parze. W tym świecie targanym konfliktami Michał Anioł wydobywa piękno ludzkiego ciała we freskach, rzeźbie. Sztuka staje się językiem, za pomocą którego można wyrazić wszystko - i to co jest inspirowane mitologią, Biblią i to co odnosi się do współczesności. Tytuł nie kłamie sztuka to ekstaza i udręka istnienia nierozerwalnie związane ze sobą. Czytanie tej książki również nie jest pozbawione wzruszeń, zazdrości, tęsknoty. Warto przeczytać o tym, że prawdziwe powołanie boli, ale bez niego świat staje się jednowymiarowy, płaski. To również lekcja odwagi, by w świecie kompromisów urzeczywistniać swoje marzenia.