Marta Knopik

Na tę pozycję natrafiłam na zeszłorocznych Dniach Fantastyki we Wrocławiu, gdzie Miejska Biblioteka Publiczna zorganizowała kiermasz. Długo leżała na mojej półce, dopiero niedawno zdecydowałam się po nią sięgnąć. „Czarne Miasto” Marty Knopik to opowieść, która porusza na wielu płaszczyznach – od intymnej historii śląskiej rodziny po szerszy obraz społeczno-kulturowego krajobrazu regionu. Powieść łączy realizm magiczny z trudną, surową rzeczywistością Górnego Śląska, kreując świat, w którym przeszłość, teraźniejszość i magia wzajemnie się przenikają. W centrum tej historii znajduje się rodzina Bobrów: Wanda, jej dwie córki Bianka i Belinda, oraz ojciec – tragicznie zmarły górnik. Ich losy, splątane z historią Czarnego Miasta, tworzą przejmującą narrację o żałobie, poszukiwaniu własnej tożsamości i próbach odnalezienia nadziei w świecie pełnym ciemności. Marta Knopik doskonale oddaje duszny, smogowy klimat Górnego Śląska, który nadaje historii wyjątkowej atmosfery i głębi. Czarne Miasto, z jego tunelami, podziemnymi labiryntami i starymi kamienicami pełnymi duchów przeszłości, jest miejscem zacierającym granice między rzeczywistością a snem. Opisy miasta są tak sugestywne, że podczas lektury niemal czuć zapach węgla, wszechobecny kurz i wilgoć podziemi. Autorka, sięgając po elementy realizmu magicznego, maluje świat, w którym smutek codzienności przenika się z odrobiną magii, a legendy dosłownie ożywają. Jedną z najbardziej intrygujących rzeczy w tej książce jest to, jak miejsce akcji kształtuje losy bohaterów i ich wzajemne relacje. Wanda, pogrążona w żałobie po śmierci męża, powoli traci kontakt z rzeczywistością, a jej córki, Bianka i Belinda, uciekają z Czarnego Miasta do Białego Miasta w poszukiwaniu lepszego życia. To zestawienie dwóch przestrzeni – mrocznego, przytłaczającego Czarnego Miasta i idealizowanego, jasnego Białego Miasta – pokazuje, że każde miejsce nosi swoje piętno, a ucieczka od przeszłości nie zawsze prowadzi do spokoju. Siostry muszą zmierzyć się z nową rzeczywistością, która okazuje się zupełnie inna od ich oczekiwań. Na szczególną uwagę zasługują postaci drugoplanowe, zwłaszcza Genowefa – zielarka i sąsiadka rodziny Bobrów. Jej opowieści o dawnych mieszkańcach miasta, tajemniczych podziemnych korytarzach i mrocznych legendach wprowadzają w historię elementy mistycyzmu i baśniowości. To właśnie dzięki niej poznajemy głębszą warstwę Czarnego Miasta – pełną ukrytych znaczeń i symboli. Styl Marty Knopik jest niezwykle poetycki i sugestywny, choć momentami wymagający. Autorka operuje bogatym językiem, pełnym metafor i szczegółowych opisów, co może spowalniać akcję, ale jednocześnie pozwala w pełni zanurzyć się w wyjątkowym klimacie powieści. Dla mnie osobiście to właśnie ten styl – melancholijny, oniryczny, pełen niedopowiedzeń – sprawił, że książka wywarła na mnie tak duże wrażenie. Z każdą kolejną stroną coraz bardziej wciągałam się w historię, odkrywając kolejne warstwy emocji i symboliki. „Czarne Miasto” to coś więcej niż tylko opowieść o losach śląskiej rodziny. To książka o pamięci, przemijaniu, żałobie i nadziei. To także historia o miejscu, które kształtuje ludzi, a jednocześnie pozostaje w nich na zawsze, niezależnie od tego, jak daleko się od niego ucieknie. Powieść skłania do refleksji nad znaczeniem domu, przeszłości i tożsamości. Chociaż momentami książka może wydawać się wymagająca, zdecydowanie warto ją przeczytać, zwłaszcza jeśli ceni się literaturę pełną lokalnego kolorytu i baśniowej atmosfery. Ten debiut zachwyca, zapada w pamięć i budzi apetyt na więcej. Żałuję, że tak długo zwlekałam z przeczytaniem go. Jestem oczarowana i na pewno sięgnę po kolejne części :)