Aktualizacja: treść recenzji została opublikowana w wersji bez okaleczeń. Dziękuję za szybką reakcję na moją prośbę.
---------------------------------
Kolejna oficjalna recenzja zmanipulowana bezczelnie i skandalicznie usunięciem znacznych fragmentów tekstu i dopiskami redakcyjnymi. Skala zniekształcenia wypacza sens tytułu recenzji.

Oficjalna recenzja: https://lubimyczytac.pl/oficjalne-recenzje-ksiazek/22768/ulus-czyli-domena
----------------------------------
Ułus, czyli domena

W samym środku okresu europejskiego średniowiecza, hen daleko na wschodzie, w głębokim azjatyckim interiorze, powstała koczownicza potęga, którą europejska historia zapamiętała jako hordę azjatyckich barbarzyńców. Jej miejsce i rolę w historii przedstawia „Orda. Jak Mongołowie zmienili świat” Marie Favereau. To opowieść o imperium mongolskim od jego powstania pod koniec wieku XII do rozpadu w wieku XV na chanaty środkowej Azji i Krymu.

W wieku XII na rozległych terenach południowej Syberii, żyjące tam koczownicze grupy plemienne toczyły niekończące się waśnie i rodowe zemsty. Pod koniec tego wieku, po dekadach konfliktów, zmiennych sojuszy i zdrad, wszystkie te grupy zjednoczył wódz jednej z nich. Sława wojownika i dowódcy dała mu prestiż i uznanie za godnego tronu Wielkiego Chana. To Temudżyn, znany jako Czyngis-chan, postrach Europy i cywilizacji zachodniej, pogromca wschodniej słowiańszczyzny.

Krwawy podbój Państwa Środka przez zjednoczone plemiona mongolskie i osadzenie własnej dynastii Yuan na tronie cesarskim, były początkiem podbojów na początku wieku XIII. Dokonało się to najpierw w całej wschodniej i środkowej Azji, zaraz potem upadło Imperium Chorezmijskie (persko-tureckie państwo muzułmańskie na obszarze dawnego Imperium Sasanidzkiego). Po tych podbojach, w ciągu trzech dekad przyszła kolej na plejadę księstw Ruskich, a w roku 1241 w bitwie pod Legnicą także na rozbitą dzielnicowo Polskę i królestwo Węgierskie. Ustanawiając swoje zwierzchnictwo nad Węgrami, Mongołowie stanęli u bram świata zachodniego by z nim współistnieć i gospodarczo współpracować przez prawie trzy stulecia.

Przez historię, której powszechnie prawie nie znamy, książka Marie Favereau prowadzi nas dekadami. Mówiąc w kategoriach pojęć historycznych XXI wieku, odsłania fascynującą historię największego terytorialnie imperium, jakie kiedykolwiek dotychczas powstało i przetrwało swojego twórcę. Książka przedstawia postaci i kluczowe zdarzenia dla imperium, ze skupieniem wokół linii rodowych potomków Czyngis-chan. To klasyczny poniekąd, sposób relacjonowania historii, ale Favereau skutecznie unika jednak przesterowania czytelnika nawałem dat. Lokalizacje zdarzeń w czasie oczywiście są, ale zostały zagregowane do całkiem sporej liczby map, od początków Ordy mongolskiej i mateczników koczowniczych grup plemiennych do mongolskiej ekspansji terytorialnej i konfliktów z sąsiadami. Dopełniają to wizualizacje szlaków handlowych tworzących jedwabny szlak.

Dla odbioru książki niezwykle ważnym jest rozpoczęcie jej lektury od uważnego przeczytania komentarza do wydania polskiego, wprowadzającego czytelnika w świat kluczowych pojęć i nazewnictwa dotyczącego mongolskiej Ordy. To migawka zza wydawniczych kulis, obrazująca poziom trudności w przekładzie, redakcji merytorycznej i przygotowaniu książki do publikacji po Polsku. Przed wejściem do świata mongolskiego imperium warto zwrócić uwagę na syntetyczne wprowadzenie kreślące historyczne i kulturowe tło, które dało Mongołom asumpt do rozbudzenia ambicji zdominowania najpierw swoich sąsiadów, a później ich sąsiadów.

Opowieść o koczowniczym imperium w „Ordzie” nie jest historią tylko mongolskich podbojów, krwawych i jak tamte czasy błyskawicznych. To także opis i charakterystyka sieci imperialnego handlu - misternie utkanej osnowy dla ekonomii, której sprawne funkcjonowanie (drożność i bezpieczeństwo kupców, podróżnych, dyplomatów) było przedmiotem stałej ochrony i troski wszystkich po kolei Wielkich Chanów. W „Ordzie” znajdujemy również Europejczyków, którzy cierpliwie i uporczywie pojawiali się w imperium i przenikali do jego wnętrza. Prowadzili tam faktorie handlowe i okresowo także posiadali nawet własne miasta na Krymie i na terenach dzisiejszej południowej Rosji. Franciszkanie, Wenecjanie i Genueńczycy byli też pośrednikami w kontaktach Mogołów z Kalifatem Mameluków i władcami Zachodu. Książka wyjaśnia także związki Mongołów z Islamem, które w wieku XVII tak bardzo dały się we znaki Rzeczpospolitej Obojga Narodów.

„Orda” przedstawia historię mongolskiego imperium zwięźle i rzeczowo, przywołując liczne materiały źródłowe, które znajdziemy w bardzo obszernym rozdziale przypisów. Wśród tych materiałów należy wyeksponować słynną „Tajną historię Mongołów”, najstarszy i fundamentalny dla badań historycznych zabytek piśmiennictwa mongolskiego, spisany nota bene w języku ujgurskim. Relacja historyczna w „Ordzie” Marie Favereau jest opracowaniem historycznym spisanym z dbałością o szczegóły i tło wydarzeń, ale przystępnie, bez trywializacji i upraszczania faktów lub procesów historycznych ocenami w kategoriach i pojęciach moralnych wieku XXI.
Historia, którą poznajemy w „Ordzie”, to dzieje imperium mongolskiego, którego struktura i organizacja były kompletnie inne niż innych ówczesnych państw. Co więcej, mongolska koncepcja państwa nie została powielona lub choćby zaadaptowania w części przez żadne z państw powstałych po imperium mongolskim. Istotą mongolskiej ekspansji terytorialnej nie były jednak tylko zdobycze i podboje. Była nią redystrybucja bogactwa prowadzona imperialnie przez Wielkiego Chana, zasilana łupami wojennymi, podatkami, trybutami i daninami. Zapewniały to pospołu dominacja i gospodarka napędzana rozległą siecią kontaktów handlowych. Siłą mongolskiego impetu byli jednak nie tylko żądni łupów wojownicy, ale mądrość współistnienia i tolerancji dla zdominowanych. Trwałością zorganizowania imperium bez sztywnej administracji i biurokracji była jego elastyczność, dynamika zmian i ciągła adaptacja struktur wewnętrznych. Mocarstwowym spoiwem była demokracja arystokracji i dowódców plemiennych w wyborze godnych tytułu Wielkiego Chana, podejmowaniu decyzji o kampaniach wojennych, kontaktach zagranicznych i organizacji imperialnego handlu. Istotą panowania chanów mongolskich była domena władzy nad obszarem wpływów, czyli Ułus.

Aktualizacja: treść recenzji została opublikowana w wersji bez okaleczeń. Dziękuję za szybką reakcję na moją prośbę.
---------------------------------
Kolejna oficjalna recenzja zmanipulowana bezczelnie i skandalicznie usunięciem znacznych fragmentów tekstu i dopiskami redakcyjnymi. Skala zniekształcenia wypacza sens tytułu recenzji.

Oficjalna recenzja:...

Oficjalna recenzja: https://lubimyczytac.pl/oficjalne-recenzje-ksiazek/22745/swiatlo-w-mroku
----------------------------------
„Fałszywa hrabina”, to nieznana bohaterka walki o życie tych, których pozbawiono nadziei uwięzieniem w nazistowskim obozie koncentracyjnym i jenieckim w Lublinie (Konzentrationslager Lublin),funkcjonującym w latach 1941–1944. Była nią Janina Stanisława Bednarska Suchodolska, z urodzenia Pepi Spinner w majętnej rodzinie żydowskiego właściciela ziemskiego z Galicji wschodniej. Wykształcona i wyrobiona towarzysko, spostrzegawcza, analityczna i stanowcza.

Działalność hrabiny Suchodolskiej w okresie okupacji nazistowskiej to żywność, leki i medykamenty dostarczane więźniom KL Lublin, ale także uwolnienie kilku tysięcy Polaków z obozowego piekła. To upór i odwaga stawiania czoła oprawcom ciągłym i stanowczym domaganiem się zgód na niesienie tej pomocy. To nieustanna obawa przed zdemaskowaniem jej pochodzenia, troska o bezpieczeństwo jej męża, ale i opanowanie, śmiałość i wielka odwaga. To także determinacja w kontaktach z tymi, którzy uważali się za panów życia i śmierci tych, których uznali za podludzi. Janina skupiała się na niesieniu pomocy bez uwikłania w ideologiczne i doktrynalne spory, bez politycznego zaangażowania. Najważniejsza była pomoc, reszta nie miała znaczenia. Najważniejsi byli ludzie.

Książka o bohaterstwie Janiny Suchodolskiej powstała jako opracowanie jej wspomnień i notatek spisanych w formie relacji, których droga do statusu świadectwa historycznego była nadzwyczaj trudna. „Fałszywa hrabina” jest także rezultatem wieloletnich kwerend w wielu archiwach, gdzie potwierdzono opisane przez bohaterkę daty i fakty.

Oficjalna recenzja: https://lubimyczytac.pl/oficjalne-recenzje-ksiazek/22745/swiatlo-w-mroku
----------------------------------
„Fałszywa hrabina”, to nieznana bohaterka walki o życie tych, których pozbawiono nadziei uwięzieniem w nazistowskim obozie koncentracyjnym i jenieckim w Lublinie (Konzentrationslager Lublin),funkcjonującym w latach 1941–1944. Była nią Janina...

Oficjalna recenzja: https://lubimyczytac.pl/aktualnosci/22665/mieczem-i-krzyzem
------------------------------------
Z przesłanego tekstu recenzji redakcja poczyniona przez Lubimy Czytać wycięła dwa początkowe akapity wprowadzające, pozostawiając resztę tekstu bez zmian. Treść recenzji została więc pozbawiona tła historycznego, co kaleczy jego przesłanie.
-------------------------------------
Ludzie północy – wikingowie pod wodzą Rollona (Rolofa), grasujący na terenach wzdłuż dolnej Sekwany, w roku 911 nad rzeką Epte stanęli do bitwy, która ukształtowała wczesnośredniowieczną zachodnią Europę.

Historia Normanów zaczyna się od nadmorskiego pasa ziem w północnej Francji, między Rouen i Caen. W ciągu stulecia, drogą sojuszy i zbrojnych wypraw, powstaje Księstwo Normandii z ambitnymi rodami, których kolejne pokolenia łakną fortun i zdobyczy.

W „Imperiach Normanów” Levi Roach niemal z aptekarską dokładnością opowiada o tym, jak morscy piraci ze Skandynawii stali się władcami licznych ziem i siłą, która przez trzy wieki kształtowała Europę Zachodnią i dała się we znaki bizantyjskiemu mocarstwu.
Roach prowadzi swoją opowieść chronologicznie, ale nie jest to jednolity strumień zdarzeń, dat i postaci. Dzieje Normanów poznajemy przez wątki bohaterów, którym autor przypisuje sekwencje zdarzeń lokowane w czasie.

„Imperia Normanów” to książka o historii, relacjonowanej w szczegółach opisanych kompetentnie, konkretnie, ale przystępnie. To burzliwa historia potęgi Normanów i kształtowanie się zachodnioeuropejskiej kultury rycerskiej w czasach, kiedy młode Królestwo Piastów stało na krawędzi przetrwania.

Oficjalna recenzja: https://lubimyczytac.pl/aktualnosci/22665/mieczem-i-krzyzem
------------------------------------
Z przesłanego tekstu recenzji redakcja poczyniona przez Lubimy Czytać wycięła dwa początkowe akapity wprowadzające, pozostawiając resztę tekstu bez zmian. Treść recenzji została więc pozbawiona tła historycznego, co kaleczy jego...

Oficjalna recenzja: https://lubimyczytac.pl/oficjalne-recenzje-ksiazek/22640/kosmos-ostatnia-gr....

[Uwaga] Redakcja tekstu recenzji dokonana przez LC usunęła około ponad 50% (!!!) tekstu. Tekst został w ten sposób tępo, barbarzyńsko i skandalicznie okaleczony, a pozostały jego kikut nie jest recenzją, którą przygotował i co chciał przekazać recenzent.

Pełna treść recenzji poniżej.

---------------------------------------------

Kosmos, ostatnia granica
_________________
Do roku przełomu, który odesłał do historii jedynie słuszny ustrój, poza sowiecką propagandą, do Polski docierało niewiele informacji o amerykańskim programie kosmicznym. W roku 1969 towarzysz Wiesław załatwił Polakom co prawda, dając swoje przyzwolenie, emisję w telewizji polskiej transmisji na żywo z lądowania Orła na Księżycu, ale dopiero w roku 1973 do polskich entuzjastów podboju Kosmosu trafił przewodnik encyklopedyczny „Kopernik, Astronomia, Astronautyka” (https://lubimyczytac.pl/ksiazka/95072/kopernik-astronomia-astronautyka-przewodnik-encyklopedyczny), który natychmiast stał bezcennym źródłem - wręcz kopalnią wiedzy naukowej, opisów technicznych, informacji o programach badawczych i wyprawach poza Ziemię. Pięć lat później, mieliśmy także swoje przysłowiowe pięć minut na orbicie Ziemi słuchając tego, co stamtąd mówił pierwszy polski kosmonauta. W następnej dekadzie naszą uwagę przyciągała technologia promów kosmicznych, wyrosła z koncepcji samolotów orbitalnych, których pierwsze modele na podstawie niemieckich koncepcji z okresu II Wojny Światowej powstawały po obu stronach żelaznej kurtyny już od końca lat 50-tych i w latach 60-tych XX. wieku. Ponad oficjalne telewizyjne „setki” TVP i „Sondę” nie mieliśmy jednak szans na obszerniejsze informacje o podboju Kosmosu i przyjrzenie się jak powstawały, i jak realizowano programy kosmiczne na świecie. O programie amerykańskim dowiadywaliśmy się tylko tyle, ile sprzyjało to propagandzie radzieckiego sukcesu (z kulminacją w czasie Sojuz-Apollo w roku 1975). Program radziecki był natomiast tajny jak wszystko w państwie sowieckim, a o tym, kto i jak długo będzie albo już jest poza Ziemią informowano w najlepszym wypadku w dniu startu kolejnej misji. Informacje o kosmicznych dokonaniach innych państw, jeśli się pojawiały, to z częstotliwością odwiedzin sąsiedztwa Ziemi przez komety długookresowe.

„Najlepsi” Toma Wolfe’a to wielokrotnie wznawiana książkowa opowieść o amerykańskim programie kosmicznym Mercury z plejady relacji i reportaży i amerykańskich programach kosmicznych, na których przeczytanie historia dała nam szansę dopiero po roku 1989. Nie była jednak pierwszą w Polsce, bo przed nią pojawiła się mocno eksponująca amerykański kontekst kulturowy, kronika programu księżycowego Apollo „Na podbój Księżyca” Normana Mailera (1971, polskie wydanie 1978 nakładem Wydawnictwa Książka i Wiedza).

Pierwszym planem w relacji Wolfe’a są oczywiście przygotowania do pierwszych załogowych lotów ponad atmosferą Ziemi. Wyjątkowość „Najlepszych” tworzy jednak drugi plan dziennikarskiej opowieści, który w niektórych jej fragmentach przyćmiewa wątek kształtowania się programu Mercury. Tym planem są ludzie wybrani jako najlepsi z najlepszych i tło kulturowe Stanów Zjednoczonych końca lat 40-tych i 50-tych XX wieku, podczas najzimniejszego okresu Zimnej wojny. To charaktery i odwaga tej pierwszej siódemki wspaniałych, ale też brawura, nonszalancja i ułańska niemal fantazja niektórych. Upodobanie do imprezowania w knajpach i zamiłowanie do szybkich wozów. Poznajemy ich rodziny i strach przed najgorszym, co może spotkać pilotów-oblatywaczy, przyszłych astronautów. Wolfe dokłada do tego i pieczołowicie relacjonuje jeszcze inny wątek, ambicjonalny.

Oblatywacze wybrani na pierwszych astronautów mierzyli się z kpiącym lekceważeniem swoich kolegów z samozwańczego Błękitnego Bractwa, poskramiających coraz to nowsze i szybsze konstrukcje latające. Pokonanie bariery dźwięku na samolocie rakietowym X-1, start i lądowanie, rekordy prędkości i wysokości, pilot kierujący latadłem. Tym w oczach doświadczonych poskramiaczy nieznanego różnił się prawdziwy kowboj latających cacek od żywego obiektu doświadczalnego wciśniętego do niesterowalnej metalowej puszki i osadzonego na czubku rakiety balistycznej zamiast głowicy bojowej.

Planem tła opowieści o programie Mercury jest skromna i niepewna wiedza o tym, co może spotkać w Kosmosie ludzi, których tam dostarczy rakieta. Odkrywanie tej wiedzy i zdobywanie potrzebnych kompetencji było jak chodzenie po cienkim i pękającym co kawałek lodzie, bo coraz większe doświadczenie i sukcesy w budowaniu coraz szybszych i coraz wyżej latających odrzutowców miały się jednak nijak do lotów za granicą Kosmosu. Decyzje szczebla politycznego (trzeba tam posłać Amerykanina) grzęzły jednak w ruchomych piaskach decyzji wykonawczych i przepychanek Lotnictwa (samoloty orbitalne) z NASA (rakiety kosmiczne). Program Mercury musiał więc nie tylko dać odpór radzieckim sukcesom kosmicznym. To była walka o pieniądze (duże), infrastrukturę (były bazy lotnicze i lotniska, ale nie kosmodromy) i specjalistów (doświadczeni piloci i oblatywacze). O ile pieniądze i infrastruktura były po stronie Lotnictwa, to specjaliści już niekoniecznie. Pierwsza siódemka dla Mercurego została szybko i sprawnie skaperowana z Lotnictwa, co przez długi czas było właściwie jedynym sukcesem programu kosmicznego. Wybrano „najlepszych” ponadprzeciętnie sprawnych fizycznie, kompetentnych i otwartych na kosmiczne nieznane. Ugruntowało to z resztą dogmat procedur i oceny kandydatów na amerykańskich astronautów, kontynuowany w programach kosmicznych Gemini i Apollo. Bariera wykluczająca cywilnych członków misji kosmicznych w amerykańskich programach kosmicznych została przełamana dopiero w załodze szóstej, ostatniej misji księżycowej Apollo 17 . Kolejni cywilni członkowie załóg misji załogowych NASA zaczęli się pojawiać jednak dopiero w programie STS (loty promów kosmicznych).

W starciu z ostentacją i pogardą malkontentów z Błękitnego Bractwa oblatujących krnąbrne myśliwce, górą okazują się jednak ci „Najlepsi”. Nie dość, że cierpliwie i z uporem zmusili inżynierów programu Mercury do wyposażenia kapsuł w porządny bulaj dający widok „prawie” taki jak z kokpitu myśliwca, to jeszcze wywalczyli drążek sterowniczy i niewielki, ale zawsze jakiś, zakres sterowania położeniem ich „Latających konserw”. Elitarną gwardię oblatywaczy pokonało jednak coś innego niż „Najlepsi”. To napędzane wizjami kosmicznej przyszłości rozgłos i sława pierwszych ludzi w Kosmosie – astronautów, popkulturowych celebrytów, medialna i publiczna rozpoznawalność. Na domiar złego, sukces NASA w przeprowadzeniu serii lotów w programie Mercury skasował oblatywaczom konkurencyjny program Lotnictwa budowy i okiełzania „prawdziwego” samolotu kosmicznego Boeing X-20 Dyna-Soar.

Książka Tima Wolfe’a to solidna, drobiazgowa i pełna szczegółów reporterska opowieść o pionierskim okresie dojrzewania Ameryki do Kosmosu po szoku, którym było w październiku roku 1957 wprowadzenie na orbitę Ziemi pierwszego w historii sztucznego satelity przez Związek Radziecki. Książka miejscami irytująca stylem wtrącania i komentowania przedstawianej relacji, chwilami nudząca powtórzeniami, ale dostarczająca mnóstwa ciekawych szczegółów technicznych, proceduralnych i życiowych. Na przykład takich jak te o badaniach medycznych kandydatów na przyszłych kowbojów przestrzeni, czy te o wymyślaniu przez NASA jacy ci kandydaci powinni być i jak ich szukać, albo o tym jak żyło się w Ameryce’40/50. To także soczysta kulturowo i osobowościowa relacja o motywacjach i słabościach, zwątpieniach i determinacji, o reakcjach „właściwej ekipy” na pomysły NASA. Taka mieszanka planów i wątków w książce Wolfe’a, to smakowity kąsek Ameryki pierwszych lat ery kosmicznej.

Program Mecury wykonał pierwszy krok Ameryki w Kosmos. Ostatnia granica została pokonana. Zaledwie siedem lat później ziemianie wykonali pierwszy krok na powierzchni naturalnego księżyca obiegającego ich macierzysty świat, ale to już materiał na inną recenzję.

Oficjalna recenzja: https://lubimyczytac.pl/oficjalne-recenzje-ksiazek/22640/kosmos-ostatnia-gr....

[Uwaga] Redakcja tekstu recenzji dokonana przez LC usunęła około ponad 50% (!!!) tekstu. Tekst został w ten sposób tępo, barbarzyńsko i skandalicznie okaleczony, a pozostały jego kikut nie jest recenzją, którą przygotował i co chciał przekazać recenzent.

Pełna treść...

W Kosmosie łatwo nie jest. To nieprzyjazne, śmiertelnie groźne środowisko. Zimno tam jak nie wiadomo co, oddychać nie ma czym, w żaden sposób nie można się ogarnąć gdzie jest góra, a gdzie dół. Na domiar złego poruszać się samodzielnie też się nie da. Nie lepiej jest na innych światach z tą różnicą, że jest tam nieco grawitacji, co choć trochę łagodzi wrogość nieprzyjaznych kolonistom środowisk.

Kelly i Zach Weinersmithowie w „Mieście na Marsie”. pytają o to, czy ludzie mogą i powinni skolonizować Kosmos już teraz, bo może tego jeszcze dobrze nie przemyśleliśmy.

Oficjalna recenzja: https://lubimyczytac.pl/oficjalne-recenzje-ksiazek/22415/czlowiek-rozumny-k....

W Kosmosie łatwo nie jest. To nieprzyjazne, śmiertelnie groźne środowisko. Zimno tam jak nie wiadomo co, oddychać nie ma czym, w żaden sposób nie można się ogarnąć gdzie jest góra, a gdzie dół. Na domiar złego poruszać się samodzielnie też się nie da. Nie lepiej jest na innych światach z tą różnicą, że jest tam nieco grawitacji, co choć trochę łagodzi wrogość nieprzyjaznych...

Oficjalna recenzja: https://lubimyczytac.pl/oficjalne-recenzje-ksiazek/22063/spekulatywistyka.

Oficjalna recenzja: https://lubimyczytac.pl/oficjalne-recenzje-ksiazek/22063/spekulatywistyka.