Setka

Nie spodziewałem się, że tak mi podpasuje. Wokół literatury Pilcha kręcę się już od lat, lecz do tej pory ostatecznie nie skusiłem się na żadną pozycję pisarza. Będąc w bibliotece przypadkiem natrafiłem na ten autobiograficzny wywiad-rzekę i okazało się to zdecydowanie strzałem w dziesiątkę. Jerzy Pilch był niewątpliwie erudytą, elokwentnym, a przy tym bezpretensjonalnym. Cała ta książka kipi wielkomiejskim, krakowsko-warszawskim klimatem bohemy artystycznej, intelektualnej, ale i przystępnej. Dużo smaczków o samych literatach, dziennikarzach, a z drugiej strony rodzinie pisarza i znajomych z góralskiej Wisły. Trudne relacje z ojcem, lepsze z kobietami, bardzo dobre z przyjaciółmi od czasów studenckich czy z pracy w prasie. Jest też miejsce na różne dziwactwa, refleksje mniejszego i większego kalibru, chorobę, piłkę nożną i oczywiście alkohol. Pani autorka prowadząca wywiad, Ewelina Pietrowiak, moim zdaniem miejscami nie dojeżdża poziomem, lecz widać, iż częstokroć wystawia piłkę Pilchowi (być może nawet niekiedy nieświadomie) by ten mógł rozwinąć skrzydła. Bardzo polecam wszystkim fanom pisarza, fanom literatury w ogóle, jak i fanom po prostu mądrych ludziach o ciekawych życiorysach, którzy dla odmiany naprawdę mają coś do powiedzenia.

Coś mi się wydaje, że pan Mariusz nie zaprzestał poszukiwania prawdy wraz z końcem Projektu Prawda i mi też dał do myślenia, jakbyśmy odpowiedzieli na pytanie "Jaka jest twoja prawda?". Projekt zawiera w sobie powieść Stanisława Stanucha "Portret z pamięci" i muszę się przyznać,że chyba nie umiałam dobrze przeczytać tej powieści. Jest bardzo chaotyczna, nie mogłam się w ogóle skupić, a zabieg pisania jej części jednym ciągiem, bez znaków przestankowych jeszcze pogłębiał chaos i dezorientacje. Być może powinnam przeczytać ją jeszcze raz?

To jedna z tych książek, które odbiorcy nie pozostawią obojętnym. Albo zapała miłością i doceni kunszt autora, albo zapieje oburzeniem i pod kanapę ciśnie. Należę do tej pierwszej grupy szczęśliwców, którzy uważają, że reportażysta nie tylko świetnie zilustrował nowe typy mieszczan, lecz dodatkowo pozwolił, aby przemówili własnymi słowami. To właśnie oni – ci nowobogaccy z patodeweloperki, ci rozwiedzeni ojcowie, ci nałogowcy wszelkiej maści i autoramentu opisują nam swoją rzeczywistość. Przez to, że robią to w stylu im bliskim, z zachowaną specyfiką wyrażania się i doboru słów czytelnik ma wrażenie zanurzenia w środowisku. Wręcz namacalnie może się poczuć członkiem danej społeczności. Autor pokaże odchodzący świat powstańców warszawskich, odsłoni kulisy branży wykończeniowej, a nawet dziennikarstwa. Jaki obraz wyłania się z tych opowieści? Ano taki, jak sugeruje tytuł, w końcu dysforia, to przeciwieństwo euforii, a nasze społeczeństwo niekoniecznie lubi się cieszyć. Polecam.

Raz. Bo to jest tak: czyta sobie człowiek książkę i kiedy już ją przeczyta, myśli sobie: kim jest jej autor(ka)? Czy to fajna persona? Sympatyczna? A może raczej buc i nadęta opona rowerowa? Pozer(ka) czy skromniacha? Dwa. Następuje chwila prawdy – trwa spotkanie autorskie i twarz z okładki przybiera zupełnie inne kształty, przemawia głosem dla nas zupełnie do twarzy niepodobnym. Zapada kurtyna, walą się ściany i sufit albo jest zupełnie na odwrót. Nasze wyobrażenie materializuje się i albo wali nas w twarz albo gładzi po policzku. I jest jeszcze trzecie spotkanie – dziennik, zapiski niemal intymne. Pisarek i literatów śniadaniowe rozmowy przy kawie. Politykowanie, śmieci wyrzucanie, krytykowanie i chwalenie. Odsłanianie kołdry, drzwi od szafy otwieranie, trochę takie zaproszenie dla nas, maluczkich (i ciekawskich!). I znów – albo wskakujemy pod pierzynkę, nieco tylko onieśmieleni sobą i autorką(em) albo czujemy, że to zupełnie nie to. Spłyciłem strasznie (ale to makabrycznie straszliwie) wszystko to, co J.Dehnel chciał przekazać. Bo przecież nie o okładkę miesięcznika tu chodzi, lajki, serduszka i sx. Ale że jestem od pana Autora starszy, to mogłem. Przeciekawa, zabawna, inteligenta i miejscami zaskakująca błyskotliwością i kategorycznymi sądami książka napisana, gdy J.D. stał się dżentelmenem w „pewnym wieku”, wieku rozliczeń, podsumowań i komentarzy. Jest nieco o pisaniu, życiowych wyborach, remontach, a najwięcej o podróżach, czytelnikach i spotkaniach autorskich (auć!). Dość potężna rozmiarowo (ale to przecież zapis roku całego) wyprawa do codziennego (miejscami zupełnie szarego lecz przeważnie bogatego w zapachy i kolory rodem z delhijskiej ulicy) świata pisarza i twórcy. Jedyny zarzut, jaki ośmielam się stawiać, to brak wyjaśnień personalnych, hu is hu (niekiedy znane tylko z ksywek i imion postaci przepływają jakimiś bezkresnymi falami przez mieszkania, hotelowe pokoje, spotkania i rauty, co jednych może bawić, innych dezorientować). Warto skorzystać z zaproszenia pana Dürera. Dehnela.

„Ja – skoruń, chodząca lewizna, próżniak, matołek”. Tak widział się syn wyrosły „między dwoma zwichrowanymi drzewami”. Ojcem – zwykłym wieśniakiem, sołtysem, sadownikiem, ateistą, nauczycielem majster-klepką o twardych, szybkich rękach i duszy buntownika a matką - byłą pielęgniarką, pobożną i zasadniczą kobietą. Oboje nie wyobrażali sobie życia „gdzie indziej niż tu, w zakolu Wisły, na jabłkowych wzgórzach, z których widać Wierzbiniec, gminne miasteczko o czerwonych dachach”. Ojcowiźnie gospodarza obejścia. Wybrali miejsce, ale nie czas. Lata 80. ubiegłego wieku pełne marnoty według ojca, bo „gdzie nie popatrzysz, tam marnie, i to marnota naprawdę najmarniejsza z marnych, koślawa, śmierdząca: sklepy puste, wszystko na kartki, głupiego »malucha« dostać trudno, nie mówiąc o ciągniku”. W wiecznej kłótni z rodzonym bratem, których konflikt przenosił się na jakość życia wszystkich wokół. Tajemnice rodzinne te podziały pogłębiały. Spojrzenie jego trzynastoletniego syna, tytułowego skorunia, obserwującego relacje dorosłych i zmaganie się bliskich z życiem, który próbował je na swój nastoletni sposób rozwikłać, by wpasować się w nie i znaleźć wśród nich własne miejsce, to nie tylko lekcje życia w jego dojrzewaniu czy retrospekcje dziejów rodziny pozwalające zrozumieć postawy ojca, stryja i matki. To również przepiękna, choć bolesna opowieść o emocjach. Autor niezwykle czule opowiadał o brutalizmie życia nieustannie zaskakującego niewiadomymi, z którymi trzeba było sobie radzić. Dokonywać piekielnie trudnych wyborów, licząc się z ich dotkliwymi skutkami. Łagodnie przekonywał o bezkompromisowej naturze jego nurtu nie do końca tylko pięknym, pomyślnym, szczęśliwym i stałym w radości. Przynoszącym zrozumienie o złych wyborach, by ratować dobro. Niekoniecznie korzystne dla innych. Każdy z bohaterów wyrazisty i charakterystyczny tworzył środowisko tak dobrze oddające zróżnicowanie wiejskie w PRL-u, w którym powojenny awans klasowy chłopa pomimo upływu dekad nie do końca jeszcze odciął korzenie od pochodzenia. W którym ich dzieci jeszcze nosiły w sobie umiłowanie ojcowizny rozumianej dopiero w sytuacjach granicznych. Dla którego „jednemuś zabójcą, drugiemu bratem, jednemuś zbawcą, drugiemu katem”. A wszystko to ujęte w przepięknych, plastycznych obrazach. Urzekających opisami ziemi sandomierskiej, gdzie „pola wznosiły się jak szata skrojona ze zblakłych zieleni”, a wzgórza „mieniły się zielenią sadów i żółcią ściernisk” brzemienne ludzkim życiem. Tak dobrze znanych mi z powieści „Robinson w Bolechowie” i „Golem”. naostrzuksiazki.pl

Wspaniały reportaż, nawet jeśli częściowo jest 'prawdą zmyśloną'. Ideały, I wiara w nie, przeplatają się tutaj z prawdziwym życiem, które często jest tak różne od wyobrażeń. Do tego nawet najmniej barwni, ledwo wspomniani, bohaterowie są na swój sposób kolorowi. Bardzo wciągająca.

książka wpadła mi w ręce w księgarni - takczytam, kosztowała dychę, nabyłem, bo wcześniej przeczytałem Miedzę i bardzo mi się podobała. to opowieść o wsi, to opowieść o domu zamieszkałym przez babcię, dziadka oraz wnuka, to w zasadzie opowieść wnuka, który ich obserwuje i snuje domysły próbując odgadnąć ich świat. a ich świat jest pełen magii, wierzeń ludowych i zabobonów. dziadek wciąż coś szepta pod nosem, w swoim specjalnym notesie notuje zjawiska atmosferyczne, a jak czuje się źle chodzi na #Podkrzywdzie. babcia nie mówi nic tylko wszystkiemu się z boku przygląda. jest jeszcze stójkowy zamiast plebana. Andrzej Muszyński nie zawodzi warsztatem, czyta się sprawnie i szybko. historia rozwija się dobrze do ostatniego rozdziału oraz epilogu, w którym następuje zwrot i cała magia znika. autor chyba nie miał pomysłu na zakończenie i po najmniejszej linii oporu jakoś domknął tę książkę. a wydawało się, że perypetie bohaterów zaskoczą. nic bardziej mylnego. nie mniej jednak bardzo polecam Podkrzywdzie, powieść przenosi czytelnika w baśniowy świat okolic Pustyni Błędowskie skąd wywodzi się autor.

,,Stryjeńska. Diabli nadali'' — co za tytuł doskonały ! I kto tak jeszcze mówi obecnie: diabli nadali ! Pamiętam z dzieciństwa ten zwrot wypowiadany z nerwem przez starsze osoby, podobnie jak siarczyste ,,jasna cholera!'' czy ,,a niech to szlag!'' i wiele innych związków wyrazowych, które przenosiły emocje, a nie drażniły wulgarną konotacją. Biografię Stryjeńskiej trzeba przeczytać właśnie dla języka. Autorce Angelice Kuźniak udało się wyśmienicie wpleść autentyczne wyrażenia Stryjeńskiej — wielkie uznania za przeprowadzone badanie, pochylenie się nad stylem wypowiedzi Stryjeńskiej, za cytaty. Stryjeńska przedstawiona w biografii jest pełnokrwista, narowista, słowiańska ! I nie dlatego, że autorka opisała ją jako temperamentną i bezkompromisową, ale dlatego, że "słyszymy" jakim językiem się posługiwała na co dzień, kiedy taka właśnie była. A więc język to największy walor tej książki, który charakteryzuje tę ważną artystkę i mówi coś więcej zarazem o epoce. Wpisałabym tę książkę w kanon lektur uzupełniających dla młodzieży właśnie dla uchwycenia barwności języka.

jakoś tak się złożyło, że wypatrzyłem na portalu aukcyjnym i znów zapłaciłem więcej za przesyłkę niż za książkę. w blurbie jest napisane, że to dzienniki pisarza, a ja bym raczej stwierdził, że roczniki, ponieważ linia czasu podzielona jest właśnie na lata, a nie na dni. są to luźne zapiski autora, które prowadził w latach 2007 - 2015.  zawsze chciałem poznać lifestyle pisarza. interesowało mnie co robi, co pije gdzie jeździ, czym jeździ, z kim się spotyka. i udało się. Szczepan Twardoch na kartach tej książki dzieli się własnym życiem. być może nie jest do bólu wylewny, ale wystarczy, by dowiedzieć się jak wygląda jego codzienność. muszę przyznać, że "Wieloryby i ćmy" fajnie się czyta, przedstawione tematy są interesujące i nie nużą infantylnością. w końcu to Twardoch, śląski pisarz z górnej półki, podróżnik i ojciec. czasami autor zdradza dość ciekawe spostrzeżenia nt. innych pisarzy. i tak, Łukasz Orbitowski na kartach powieści jawi się jako wiecznie zdołowany smutny mruk, a Wit Szostak jako dr jekyll i mr hyde.  po przeczytaniu okazało się, że Twardoch podróżuje czasami tymi samymi pociągami co ja. więc może się kiedyś spotkamy.

Miało być śmiesznie, miało być sarkastycznie a wyszło tak smutno, że aż serce boli. "Bardzo Martwy Sezon. Reportaże naoczne." Marcin Kołodziejczyk. Mamy tu do czynienia ze zbiorem reportaży Pana Kołodziejczyka, wydanych w tygodniku "Polityka" na przełomie lat 2000 / 2014. Wszystko mi się przypomniało! Wszechobecna bieda, beznadzieja, brak pracy i perspektyw. Było naprawdę ciężko. Pamiętam takie absurdy, że aby zdobyć pracę sprzątaczki, trzeba było mieć wyższe wykształcenie i opanowane co najmniej 3 języki! Wszechobecna korupcja, łapówkarstwo i kumoterstwo. To wszystko jest tu ukryte, pod luźnym sarkastycznym, wesołym słowem. Jednak, kto pamięta ten nie będzie się śmiał.

Myślałam, że to monografia. Zdziwiłam się początkowo, że książka jest dwugłosem – raz autorka pisze jako Agata, innym razem jako Józefina. Nie lubię powieści fabularyzowanych, poza Moulin Rouge Pierre’a La Mure’a żadna z nich nigdy mnie nie usatysfakcjonowała. Nie lubię, gdy autor rości sobie prawo do zgadywania, co ktoś miał w głowie. Przyznam szczerze, że gdyby nie fakt, iż książka dotyczy osoby, która mnie interesuje, nie sięgnęłabym po nią raczej. A jednak, Tuszyńska nadała swojemu dziełu podtytuł „apokryf”, jakby chciała sobie móc pozwolić na więcej bez udawania, że wie lepiej. Szanuję to! Nie miałam dotychczas do czynienia z twórczością tej autorki, więc nie wiem, czy mam rację, ale odniosłam wrażenie, że dostosowuje ona język do postaci, o których pisze oraz także do epoki, w której akcja się rozgrywa. Ogromnie podoba mi się ten zabieg. Przepięknie się Narzeczoną czyta. Gdyby nie była oparta na biografii realnej osoby, byłaby przewspaniałą beletrystyką, historią dwojga nietypowych ludzi, którzy nie mogą się znaleźć chociaż stoją obok. I tak postanowiłam do tej pozycji podejść, niekoniecznie mając pewność, co jest faktem, a co dopisanym ozdobnikiem przez panią Agatę. Czytanie o znanych ludziach niesie ze sobą wielkie ryzyko, a mianowicie możemy odkryć, że są zupełnie inni niż sobie wyobrażaliśmy. Pamiętam, gdy do referatu musiałam przeczytać pamiętniki Stefana Żeromskiego – mój nastrój po przebrnięciu przez nie był porównywalny chyba tylko z rozpaczą nastoletniej fanki One Direction, która odkrywa o czym tak naprawdę jest piosenka Watermelon Sugar. Również Bruno Schulz w realu musiał się bardzo różnić od tego ze swoich książek. Już bardziej przypominał tego ze swoich dzieł plastycznych (ta upiorna miednica!). Choć mnie bardziej uderzyło to, że pokazywał swoje prace uczniom w liceum i historia o trzynastolatce. Razem z Tuszyńską przechodzimy wszystkie „fazy” związku Józefiny: początkową niepewność, potem zauroczenie i fascynację wielkim artystą, dumę z bycia wybranką kogoś wybitnego i nadzwyczajnego, trudności z uziemieniem osoby tak bardzo oderwanej od rzeczywistości, odkrywanie jego mrocznej strony, zdanie sobie sprawy z rzeczy niekoniecznie pięknych, rozczarowanie, rozpacz, rozdzierające reminiscencje. A w to wszystko wdziera się potwór wojny – sowieci, naziści, potem znowu sowieci, i znowu naziści, i komuna, i kolejne prześladowania. Zastanawiałam się, na ile pani Agata w książce umieściła siebie i swoje relacje z przeszłością. Część wojenną czyta się bardzo ciężko, niby człowiek wie, jak było i co robili Niemcy, ale mimo wszystko to po prostu boli, tak po ludzku, te bezsensowne śmierci, okrucieństwo, ten sprzedawca „lalek”… I wybory przed którymi bohaterowie musieli stawać na co dzień. Przeżyć i opuścić potrzebującą rodzinę czy opiekować się bliskimi, ale skazać siebie na pewną śmierć. Nie miałam również pojęcia, że Adam Ważyk był takim złamasem. Słowa o „mścicielach pana Jezusa” były totalnie bez sensu. Jezus był Żydem, antysemici wojenni i powojenni nie mieli z nim nic wspólnego. Ich religią była nienawiść. Autorka skupia się na Józefinie, chce przywrócić jej miejsce w historii, które (w sumie też na jej własne życzenie) gdzieś tam po drodze zniknęło i się rozmyło, ale nie idealizuje tej postaci. Nie wiem, czemu Juna chciała zachować wszystko dla siebie. Czy powodem była obawa przed prześladowaniem ze względu na pochodzenie, czy raczej wstyd, poczucie bycia oszukają, ośmieszoną? Często jej postawa mnie zadziwiała. Nawet patrząc na świat oczyma Józefiny, widziałam jej wady i irytowała mnie ona nie mniej niż sam Schulz. Generalnie miałam poczucie, że gdyby oboje żyli dzisiaj, ich związek miałby szanse na przetrwanie, nie tylko ze względu na możliwość bezproblemowego zawierania małżeństw między osobami innej wiary, ale w ogóle ze względu na inne podejście do relacji międzyludzkich. Może nauczyliby się komunikować ze sobą, on poszedłby na terapię i przepracował własne traumy oraz lęki, a ona nauczyłaby się z nim rozmawiać zamiast obserwować go jak robaka przez mikroskop. A może od początku znaliby swoje „warunki” i nie przystąpili nawet do negocjacji związkotwórczych, albo pobyli ze sobą w wolnym związku i rozstali się po miesiącu? Nie wiem, chcę wierzyć w szczęśliwe zakończenia, nawet jeśli są nierealistyczne.

Długo czytałam książkę Marka Bieńczyka. Wymaga bowiem uważności, namysłu, bieżącej refleksji. Mobilizowała mnie do sprawdzania pojawiających się, niestety często nieznanych mi, nazwisk autorów i tytułów. To nie tylko pisarze, poeci, także malarze, aktorzy, muzycy. Pisze Bieńczyk pięknym językiem i z wielką erudycją, nie tylko wprost o literaturze, ale i o np. gestach, przywołując nawet przypominany ostatnio często gest Kozakiewicza. Zdania przenikają się, przechodząc od spraw zwykłych, właśnie wspomnianych gestach, do literatury, muzyki, filozofii. Autor zatrzymuje się i niemalże pochyla nad kreacją francuskiej aktorki Dominique Sandy w filmie "Łagodna". Analizuje detale jej twarzy, przypominając przy okazji okrągłe lusterka z fotografiami idoli swej młodości. Są tu Pola Raksa, Dalida czy Halina Kunicka. Za moment przytacza wiersz Herberta pt. "Dalida". Najlepiej poczułam się w rozdziale poświęconym "książkom pierwszym". Znalazłam tam autorów, których powieści i ja czytałam z dużym przejęciem: Adam Bahdaj, Aleksander Minkowski, Edmund Niziurski. Zwłaszcza ten ostatni i jego "Sposób na Alcybiadesa" - to była jedna z moich ulubionych książek; pozbawiona okładki, z rozpadającymi się stronami, wciąż stoi na półce. Ciamciara, Słaby, Zasępa, Wątłusz, poszukiwania sposobu na "gogów"- to była naprawdę wspaniała lektura. Pisze Bieńczyk, że bohaterowie "przemawiają tu prześmieszną, ale świetną polszczyzną, w której tony wysokie mieszają się z niskimi" - pełna zgoda. Dalej stwierdza: "Po szkolnych, dziecięcych latach tylko Zgrywa przesyła z przeszłości tęskne wezwanie". Do tęsknoty pasują ucieczki i to do nich płynnie przechodzi w kolejnych tekstach; od "wyjścia Czejenów", włóczącego się Humberta Humberta z "Lolity", znikającej na jedenaście dni Agaty Christie czy uciekającego z Syberii Rufina Piotrowskiego. Nad tekstami unosi się duch Marcela Prousta. To do jego dzieła "o poszukiwaniu straconego czasu" często nawiązuje. Trochę mi wstyd, ale nie czytałam. Znam tylko małe fragmenty, w tym ten, chyba najsłynniejszy, o magdalence. W eseju "Żółta ściana" nawiązującym wprost do Prousta i jego dzieła skupia się Bieńczyk na obrazie Vermeera "Widok Delft", "najpiękniejszym obrazie świata". Obejrzałam reprodukcję, rzeczywiście robi wrażenie, ale skoncentrowałam się też na analizowanej w tekście "żółtej ścianie", która stanowi w nim istotę rozważań. Oglądałam obrazy Edwarda Hoppera, którym też poświęca sporo uwagi, powtarzałam za Bieńczykiem pytania, na które być może szuka odpowiedzi kobieta przedstawiona na plakacie "Morning Sun": "Co się zdarzy?, Czy coś się jeszcze zdarzy?, Czy może lepiej, żeby się nie zdarzyło?" Obok Prousta powracają w książce Olga i Dawid. Są na początku, wieńczą koniec, czasem zjawiają się w środku. Kim są? Autor w jednym z wywiadów nazywa ich swoimi przewodnikami. To bliskie mu osoby, Dawid to świadek Zagłady. Bieńczyk z ich pomocą, jak mówi prowadzący rozmowę Maciej Robert, "przekracza gatunkowe ramy eseju i przesuwa się ku prozie". To bardzo wymagająca proza, warto się zatrzymać na niej na dłuższy czas dla pięknego języka, wielu estetycznych doznań, melancholijnej tęsknoty za tym, co minione, utracone i co wciąż trwa - zaklęte w słowach, w literaturze, w muzyce, w obrazach, gestach.

Po reportaż tego autora sięgnąłem jako przystawka przed słynnymi "płuczkami". Nie wiem jak napisane są "Płuczki", ale wkrótce się dowiem. Bo tym zbiorem reportaży zdecydowanie mnie autor do siebie nie przekonał. Jakaś część tych reportaży może i bywa wstrząsająca, część i może ciekawa, ale ogólnikowo wychodzi to dość przeciętnie. Jednak jak na wstępie - zobaczymy czy nie zmienię zdania przed "Płuczkami".

Najbardziej wymęczona książka w tym roku. Chyba spodziewałam się czegoś innego, opowieści o TYM murze ale nie w sensie metaforycznym ponieważ wiele opowieści z książki jest raczej luźno powiązana z murem berlińskim. Fotografie oceniam na nieudane. Zbyt ciemne żeby zauważyć ślady "blizny".

Fenomenalna! Pierwszorządna. Porwała mnie ta książka. Czytałam zachłannie i odłożyłam dopiero po skończeniu :) Co ta książka z czytelnikiem robi, najlepiej widać po przejrzeniu opinii tutaj. Powstają długie, uszczegółowione, pełne uwielbienia teksty pochwalne. Bo po przyjęciu tak mocnej dawki energii odczuwa się momentalnie potrzebę oddania jej innym. Świetne zdjęcie na okładce. Pani Justyna jest zabawna, mądra i taka ładna — eh, szkoda, że nie ma już Filipinki, byłaby pani Justyna zachwalana młodym — mogłaby stać się wzorem dla dziewczyn z klasą.

Siódemka. Z pozycji Kielc najważniejsza droga regionu. Z tego samego względu od dawna zainteresowany byłem przeczytaniem książki, o której wiedziałem tylko tyle, że akcja jest osadzona przy tej szosie. Nie miałem wcześniej do czynienia z żadną książką Szczerka, więc nie wiedziałem czego się spodziewać, a jednak mimo to miałem nadzieję na więcej udziału siódemki w "Siódemce". Tymczasem jest to zaledwie trasa, którą pokonuje narrator, dużo więcej jest tu narracji w stylu "Polactwa" Ziemkiewicza oraz antypolskiego kosmopolityzmu. W moim szczerym i nieliterackim odczuciu treść wygląda tak, jakby autor miał dobry pomysł na książkę, ale dla animuszu zażył jakiegoś narkotyku, i przez to przygody robią się coraz bardziej głupawe. Ewentualnie rzeczywiście tak było, na zasadzie co mi się napisze jak się sztachnę. Trzecia alternatywa to celowe pisanie akcji żeby tak to właśnie wyglądało, bohater z kolejnymi dawkami pewnych środków przeżywa coraz bardziej piekielne historie. Pisząc jakąś analizę literacką, od biedy dałoby się wyciągnąć morał z tej książki, żeby nie ćpać. Mimo to polecam - jeśli ktoś ma dystans i lubi cięty humor bez ceregieli, nie polecam - jeśli ktoś ma głębsze uczucia religijne i wrażliwą wyobraźnię. Łaciny podwórkowej się nie czepiam, gdyż... samemu mi się w głowie wyrywają co jakiś czas, a książka jest pisana z pozycji głowy narratora, mówiącego w myślach do siebie.

Książka z "iskrą" i jak dla mnie wielopoziomowa. Można ją czytać jako historię kryminalną czy obyczajową, można wyczochrać z niej opisy materii godne Bruno Schulza, a postaci jak spod pióra Chmielewskiej, można zadumać się nad historią Polski. Przede wszystkim można poczuć rytm swingu. Z minusów pod koniec trochę się dla mnie rozsypuje i zakończenie wątków jest na siłę. Dobrze zrobiłoby tu pozostawienie tych wątków jako materiał na 2 czy trzeci tom. Zapiszę się na kurs swinga, to pewne.

Historia Joli, dziewczyny dorastającej w rozbitej rodzinie. Czasy PRL. Ojciec nie interesuje się rodziną. Brat Joli żyje własnym życiem, matka Joli nie żyje, a mąż ledwo, co ją rozumie. Topienie smutków w alkoholu. Wódki trzeba... Jest lepsza od chleba. Zbyszek kieliszek przyda Ci się. Nie wiem, dlaczego, ale zawsze jak ktoś łapie doła musi sięgnąć właśnie po procenty. Nie lepiej przewałkować temat ze specjalistą? Nie ma się czego wstydzić. Fakt, faktem, że gdy mama i tata się rozstają, cierpią dzieci. Syndrom dzieciaka niekochających się rodziców. Taka osoba nie umie normalnie żyć, żyje jak na autopilocie. Nie ma wpływu na swoje życie, czy warto? Moim zdaniem to żaden wstyd szukać pomocy u specjalistów.

„Fynf und cfancyś” jest uważana za drugą część „Lubiewa”. Wracamy do Michała i Dianki, czyli Milana z Bratysławy z początków lat 90. Zaznaczona w pierwszej książce różnica między homoseksualistami ze wschodu i zachodu Europy zostaje rozwinięta. Zachód, jako ten bardziej ekonomiczny i uporządkowany może i daje więcej szans, ale jest o wiele mniej litościwy. Narracja rozbita na dwóch bohaterów ukazuje historię sukcesu i porażki. Michał, tytułowy fynf und cfancyś, z oczywistych przyczyn cieszy się powodzeniem w kręgu stricherów, czyli męskich dziwek. Diance towarzyszymy przy staczaniu się w odmęty skomplikowanej hierarchii zachodnich klubów. Książka ta opisuje świat pełen sprzeczności. Choć opisy często są zabawne, wydźwięk całości jest raczej tragiczny. Dla obu stron transakcji. Poniżenie i wyparcie czyni ze stricherów emocjonalne kaleki. Bogaci Niemcy odreagowują zbyt wymagające życie, które jednocześnie nie obfituje w żadne ciekawe wydarzenia. W swoich fantazjach cofają się do... początków swojego życia. Dalsze opisy raczej zbędne. Michał, jako ten bardziej świadomy z dwójki bohaterów, zaczyna traktować swój zawód jako sesję psychologiczną, która leczy podstarzałych bogaczy z kompleksów i daje im namiastkę ważności. Jednych i drugich łączy jednak samotność. Przy Michale trzeba się zatrzymać. Znając część życia Witkowskiego, za tym bohaterem musi kryć się kreacja autorska. Nie chodzi tu o imię lub mityczne fynf und cfancyś, a umiejętności krasomówcze. Szesnastoletni Michał z Konina skrzętnie zatarł swoje przeszłe życie, paląc dokumenty na działce. Uwodzi nie tylko nas, ale i swoich klientów opowieściami często wymyślanymi na poczekaniu. Czytelników wprowadza w błąd, fantazjując o tych zdarzeniach, które wydają mu się ciekawsze. Zmienianie szyku i wyolbrzymianie to też cechy języka powieści. Niezwykle dynamiczny i zabawny, rozrasta do mitycznych rozmiarów wydarzenia i sam świat przedstawiony. Michał łączy literaturę z prostytucją, bo według niego w obu przypadkach najważniejsze jest wymyślanie fantazji i mylenie śladów. Witkowski zawsze był dla mnie odtrutką na zastoje czytelnicze. Jego książki są specyficzne, ale jakże polskiej literaturze potrzebne. https://www.instagram.com/metakonteksty/