Paragraf 23

Do tej pory żadna książka mnie tak nie zachwyciła, tak nie poruszyła. Czytałam ją powracając po kilka razy do tych samych fragmentów. Życie nas uczy pokory a bohater uczy jak sobie z tym życiem dać radę, jak żyć a nie wegetować. Mądra, wzruszająca książka - którą poleciłabym każdemu narzekającemu na swoje życie.

„Sprzysiężenie osłów” to powieść, która nie przypomina niczego innego. I całe szczęście :) Nie wiem, czy bardziej się śmiałam, czy kręciłam głową z niedowierzaniem. Bo ta książka jest… dziwna. Dzika. Złośliwa. Momentami przytłaczająca, a chwilę później genialna. I właśnie to sprawia, że trudno ją zapomnieć. Ignacy J. Reilly – główny bohater – to postać, której nie da się lubić. Ale też nie da się przestać go obserwować. Tłusty, rozwrzeszczany, niezdolny do życia, rozdęty od własnego ego i misji zbawiania świata. A jednocześnie: śmieszny, błyskotliwy i bardzo tragiczny. Bo pod tą groteską kryje się samotność i zupełne oderwanie od rzeczywistości. To opowieść o Nowym Orleanie, o Ameryce lat 60., o upadku ideałów, o chaosie, o matkach i synach, o pracy, której nikt nie chce, i o geniuszu, który nie potrafi się odnaleźć w realnym świecie. Ale tak naprawdę to książka o tym, jak trudno być człowiekiem, gdy nie pasujesz do żadnego systemu. Styl? Momentami jazda bez trzymanki. Dialogi są tak dobre, że czasem trzeba je przeczytać dwa razy – raz żeby się śmiać, drugi żeby docenić konstrukcję. Nie zawsze mi było z tą książką wygodnie, ale nie żałuję ani jednej strony. Bo takich powieści się nie czyta dla komfortu. Czyta się je po to, żeby sobie przypomnieć, że świat nie musi być uporządkowany, żeby był genialny. Polecam

Wybitna powieść, oryginalna i pełna polotu. Język powieści jest trudny (mieszanka angielskiego i rosyjskiego, w moim odczuciu to trochę taki zrusyfikowany angielski) i dlatego pewnie niektórzy czytelnicy zniechęcą się już na samym początku. A warto się nie zniechęcać, tylko przeczytać do samego końca - fabuła wstrząsa. To niesamowite, co ta książka zrobiła w moim zaczytanym jesestwie. Czegoś podobnego jeszcze nie czytałam.

Książka bardzo dobra. Wprawdzie gorzej odbierana niż "Paragraf 22", ale nie ma takiej przepaści między nimi jak sugerują oceny w tym portalu. Przede wszystkim powieść inna. Pisana pół żartem, pół serio. W przeciwieństwie do pierwszej części, gdzie wszystko było groteską, tutaj mamy rozdziały całkowicie poważne. Jest to książka powstała na innym etapie życia Hellera, gdzie zmagał się z chorobą, był człowiekiem dojrzalszym, i stąd między innymi przeniesione są wątki autobiograficzne na karty powieści. Czasami przez to trudno rozróżnić prawdę od fikcji. Więc oprócz przesłania antywojennego jest to też książka o polityce, przemianach społecznych, miłości - zarówno małżeńskiej jak i do dzieci, odpowiedzialności, przemijaniu. Podejrzewam, że gdyby imiona i nazwiska bohaterów z pierwszej części zamienić na inne, odbiór byłby całkiem inny. Przed przeczytaniem "bisa", proponuję przeczytać "Rzeźnię numer pięć" Vonneguta. W "bisie" jest sporo nawiązań do tej powieści, więc ułatwi to lekturę, a i samo dzieło Vonneguta jest zacne. Polecam.

Ciekawy punkt wyjścia - w trzydziestu trzech rozdziałach opowiedzieć o Chrystusie, jak o człowieku, a nie Mesjaszu. Koniec końców i tak w książce więcej jest Mesjasza niż człowieka, który wątpi. Całość przypomina check-listę wydarzeń biblijnych, opisanych wciąż tym samym, jednostajnym stylem, co w pewnym momencie zwyczajnie się nudzi. Na plus końcowa sekwencja snu, w której rzeczywiście czytelnik może zrozumieć pragnienia Chrystusa-człowieka, a nie Chrystusa-Syna Bożego. Szkoda, że ta perspektywa zostaje nam pokazana dopiero w finale całej opowieści.

Druga z moich ukochanych książek Hellera (po Paragrafie). Biblijna historia króla Dawida prześmiewcza i zaskakująca. Świetnie napisana, a główny bohater to człowiek z krwi i kości, pełen ludzkich przywar i marzeń. Chciałbym zapomnieć tą książkę, by móc przeczytać ją znów po raz pierwszy. Polecam.

Wybitna. Dopracowana psychologicznie, świetnie poprowadzeni bohaterowie, kapitalna narracja, zmieniająca styl w stosunku do okoliczności. Piękne zdania, brak dziur logicznych, autentyczna i przekonująca, na faktach. Wciągająca i różnorodna. Dawno nie obcowałem z takim poziomem literatury. Kolekcja Gazety Wyborczej wymiata. Powinni wznowić druk, żeby w dwadzieścia lat później następne pokolenia mogły też odkrywać takie perełki.

Skończyłam tę książkę z poczuciem szczęścia, miałam szczerze dość okropieństw w niej zawartych. Na dodatek to bardzo długa powieść, 500 stron tekstu. Muszę jednak przyznać – jest świetna. Dlaczego się tak umęczyłam? To przez mnóstwo drastycznych scen z okresu walk Amerykanów w kampanii na wyspie Guadalcanal w czasie II wojny światowej w 1942 roku. Czyta się jak reportaż, Autor sam tam walczył, ale zapewnia, że to fikcja literacka. Zaczyna się od desantu wojsk na plaży, potem jest morderczy marsz i trudy życia koszarowego, w ekstremalnych warunkach klimatycznych. Następnie to już walki z Japończykami. Trudno jest znieść opisy śmierci w boju kolejnych żołnierzy, także przeciwników. Szczególnie drastyczne jest umieranie na polu walki oraz zabijanie bezbronnych, poddających się Japończyków, znęcanie się nad rannymi, okradanie ich („zbieranie pamiątek”) i bezczeszczenie zwłok, w tym wyrywanie zabitym złotych zębów. Amerykańscy żołnierze w szale walki traktują życie tak jakby nie było nic warte, a Japończycy byli półludźmi. Autor pokazuje wojnę z bliska, w najdrobniejszych szczegółach. Śledzimy losy kompanii C-jak-Charlie od desantu ze statku poprzez 3 dni bitwy aż do w miarę spokojnego życia jednostki po zakończeniu działań wojennych. Tutaj szczególnie widać różne głupie zachowania żołnierzy, głównie ciągłe picie na umór oraz ambicjonalne awantury i sprzeczki. Większość żołnierzy jest negatywnie nastawiona do wojny, panuje strach, później zobojętnienie i często bezmyślne okrucieństwo wobec Japończyków. Walczący mężczyźni cieszą się z odniesienia małych ran, licząc na odesłanie z frontu gdzieś na tyły lub powrót do kraju. Widzimy rozgoryczenie żołnierzy wobec błędnych decyzji dowódców lub ich jawnej niesprawiedliwości, chore ambicje pułkownika, w tym odesłanie kapitana Steina, trafnie widzącego sytuację, a docenionego dopiero po czasie przez podkomendnych. Szczegóły bitwy, ruchy wojsk i opisy walki były dla mnie zupełnie nieciekawe. Co innego to wnikliwie odmalowane sylwetki żołnierzy i oficerów, ich charaktery i trudne stosunki między nimi. Autor pokazuje mężczyzn na wojnie, ich rywalizację, udawanie, poniżanie a przede wszystkim strach. Niestety, miałam trudności z rozróżnianiem i zapamiętywaniem żołnierzy, ze względu na ich mnogość oraz podobnie brzmiące nazwiska: Bell, Doll, Dale, Bead, Beck, Blane itp. To porywająca, wciągająca a jednocześnie prosta proza, napisana klarownym językiem, bogata w szczegóły, przemyślenia i znaczenia. Pokazuje wojnę bez patosu, z punktu widzenia zwykłych żołnierzy, którzy nie mieli pojęcia w co zostaną wplątani. Porażający i dobitny manifest przeciw wojnie. Chociaż motto książki już nie jest takie jednoznaczne. Korzystałam z audiobooka w świetnej interpretacji Adriana Perdjona. Słuchało się wspaniale. Obejrzałam też film w reżyserii Terrence’a Malicka, z 1998 roku i nie zrobił na mnie takiego wrażenia jak książka. Jest inaczej skonstruowany, mniej realistyczny, bardziej mistyczny. Nie podobało mi się zastąpienie postaci kapitana Steina innym oficerem, a już zupełnie nie pasowały mi przepiękne zdjęcia krajobrazów, chociaż rozumiem, że wojna nie powoduje ich zniknięcia. Po prostu gwiazdorski film wydał mi się mało przekonywujący, wobec wspaniałości powieści. Książka trudna emocjonalnie, ale nie żałuję tej lektury. Tym, którzy jeszcze jej nie znają i nie boją się okropieństw wojny – gorąco polecam. Cytat: „„Własność. Własność. Wszystko dla własności”. Albowiem to było to; o to tylko chodziło. Własność jednego człowieka czy innego człowieka. Jednego narodu czy innego narodu. Wszystko to zrobiono i robiono dalej w imię własności. Jakiś naród pragnął więcej własności, uważał, że jej potrzebuje i pewnie potrzebował, a jedynym sposobem jej uzyskania było odebrać ją innym narodom, które już rościły sobie do niej prawo. Po prostu na planecie nie było już własności niczyjej, to wszystko.” – s. 59

Książkę czytałem w ogólniaku, z lekkimi obawami wróciłem do niej po 20 latach. Jest to absolutne mistrzostwo, wielowątkowe i wielowarstwowe. Historia Nicolasa Urfe to historia o definiowaniu siebie, moralności, stawiania się w granicznych sytuacjach i odwadze w braniu odpowiedzialności za swoje czyny. Przepiękna, osadzona w bliskiej mi sercu wyspiarskiej Grecji. Właśnie dla takich pozycji warto czytać - wspaniała podróż.

Opowieść mocno inspirowana "Portretem Doriana Graya". Oto dwóch gości popularny i przebojowy oraz typowy nerd padają ofiarą tajemniczej klątwy. Temat zdawałoby się pasujący raczej do opowieści grozy niż do Welsha. Nic jednak bardziej mylnego. "Sekrety mistrzów kuchni" są wręcz stereotypowo welshowe. Znów mamy słynny Edynburg widziany od najgorszej strony. Kto tylko zetknął się z jakimkolwiek dziełem pisarza, wie o czy pisze. Jest brudno i pijacko. Podczas czytania czujemy wręcz woń wydychanych oparów piwska i przetrawionego alkoholu. Kolejny raz otrzymujemy też niezwykle barwne opisy upojenia, kaców, czynności fizjologicznych oraz stosunków seksualnych. Są jak to u Welsha. Niezwykle prawdziwe i obleśno-zabawne. Sama historia niestety nie jest już tak ciekawa. Sam początek dostarcza mnóstwo zabawy. Oto pewien gość zachowujący się jak typowy kujon, Brian Kibby, odczuwa skutki rozpustnego życia swojego znajomego z pracy, Dannego Skinnera. Jego poukładane życie i dobre zdrowie wkrótce ulegają totalnej rozsypce. Skinner zaś bawi się ile wlezie, wracając co rano pełen sił do pracy. Jednak nic nie pokazuje złych skutków alko i narkotyków tak dobrze jak Brian, stający się dla Dannego tym czym był słynny portret dla Doriana Graya. Przy okazji Danny próbuje odnaleźć swojego ojca. Tropy prowadzą do najlepszych edynburskich restauracji. Welsh zwykle jawił się jako znakomity psycholog, który dosłownie wchodził w głowy swoich postaci, przez co perspektywa danej sytuacji zmieniała się nieraz o 180 stopni. Tutaj niestety bardzo rzadko wykorzystuje ten zabieg. Tylko raz za czas funkcje narratora przejmuje jedna z drugo lub trzecioplanowych postaci. Welsh narratorami czyni głównie na przemian Dannego i Briana. Punkt widzenia tego pierwszego jest dość ciekawy i często niejednoznaczny moralnie. Gorzej z Brianem. To bohater zbyt przejaskrawiony. Jego obserwacje i postrzeganie świata jest zbyt przesadzone. Nawet jeśli weźmiemy pod uwagę, że jest to kujon zafascynowany pociągami i sf. Sam przebieg wydarzeń również budzi wiele zastrzeżeń. Pisarz daje tak wiele wskazówek, że końcowego fabularnego twistu można domyślić się już w połowie. Historia ciągnie się zbyt długo. Środek powieści zaczyna już nieco nużyć i z rosnącą irytacją czekałem na jakikolwiek zwrot akcji. Jest jeszcze postać wiedźmy i klątwa. Ta pierwsza została wprowadzona właściwie tylko po to, by dać nam opis obrzydliwego stosunku. Zaś jakim sposobem zostało rzucone tajemnicze przekleństwo i co sprawiło, że zadziałało? Tego się niestety nie dowiemy. Początkowo postać wiedźmy i klątwy zdawały się ze sobą łączyć. Widać jednak, że pisarz nie miał pomysłu na satysfakcjonujące wytłumaczenie i uciekł w to co lubi najbardziej - ohydę i kontrowersyjność. Daleko "Sekretą..." do najlepszych dzieł edynburskiego mistrza. Jednak jest na tyle zabawnie i obscenicznie, że nie sposób dobrze się nie bawić. Przynajmniej przez większość czasu. Nie brak też kilku mocnych życiowych prawd, których chyba nikt nie potrafi podać tak czytelnie i sugestywnie jak Welsh. Mimo swoich wad była to dla mnie świetna lektura. Należę jednak do wiernych fanów pisarza, więc mogę nie być tu w 100% obiektywny.

Czasem znajdziesz książkę, w której co kilka stron musisz zaznaczyć jaki fragment, przestać na chwilę, pomyśleć o tym co zostało tam napisane. Kocia Kołyska to jest dokładnie taka książka. Czyta się właściwie samo, ale to co jest tam napisane przede wszystkim o nas, ludziach, obok tego co jest główną osią fabularną to prawdziwa uczta dla duszy. Mimo samego wydźwięku historii, książka, jak to u Vonneguta, napisana lekko, płynnie, ironicznie a czasami zabawnie. Wszyscy jesteśmy Bokokonistami.

Książka o tym jak fanatyzm i manipulacje stosowane w KAŻDEJ religii są w stanie zatruć umysł młodego człowieka. Wiadomo nie od dziś, że młode niedoświadczone jeszcze niczym, umysły bardzo są podatne na wszelkie manipulowanie, zwłaszcza takie z obietnicami tego co cudownego ich czeka gdzieś tam kiedyś... Oczywiście te dobroci, które ich czekają są uwarunkowane od tego co zrobią, lub czego nie zrobią... Ahmad Mulloy ma osiemnaście lat, świetne wyniki w nauce i tylko matkę. Ojciec Egipcjanin, poszedł sobie w przysłowiową siną dal... Ahmed jednak mimo świetnych stopni i widoków na ciekawą przyszłość, studia itd. za namową imama postanawia zostać po prostu kierowcą ciężarówki... Przez cały czas czytania tej książki miałam nieodparte wrażenie, że dwie zupełnie inne i przeciwstawne sobie osoby "walczą" o dusze Ahmeda. Jego duchowy "nauczyciel" Raszid i szkolny psycholog, zasymilowany Żyd.. Co wyszło z tej walki i kto zwyciężył, tego wam nie podpowiem. Abstrahując od treści tej książki, powiem tylko, że właśnie się zastanawiam, gdzie pan Updike się przede mną ukrywał, że dopiero teraz wpadła mi w ręce jego książka. Zupełnie nie znałam do tej pory tego pisarza (aż wstyd się przyznać), ale styl jego pisania baardzo mi się podoba.

Ze dwadzieścia lat temu czytałem "Poddanych Microsoftu" i książka wywarła na mnie duże wrażenie. Sporo dobrego słyszałem o "Pokoleniu X", więc przyszła na nie pora. Chyba nie rozumiem tej książki. A już na pewno nie potrafię zrozumieć jej bohaterów. Typowa grupa rozpieszczonych młodych ludzi, którzy uważają, że są uduchowieni przynajmniej jak buddyjski mnich, a więc za dobrzy do jakiejkolwiek pracy. Pracują więc gdzie bądź, byle praca nie była wymagająca i można było się uduchawiać coraz bardziej. U nas tacy ludzie dopiero stosunkowo niedawno się pojawili, ale poznałem kilku takich z zachodu, którzy byli w moim wieku. No cóż, łatwo się oddawać "odnajdywaniu siebie", gdy zawsze można wrócić do wielkiego domu rodziców i zawsze cię ktoś podniesie jak upadniesz. Ja tak nie mam, więc pewnie zazdraszczam i dlatego nie rozumiem:(

Chronologia Sagi Azjatyckiej Jamesa Clavella ustawia powieść „Król szczurów” jako czwartą w kolejności (po „Shōgunie”, „Tai-Panie” i „Gai-Jinie”), ale w bibliografii autora był to jego debiut literacki. Aby w pełni zrozumieć, dlaczego ta książka jest tak boleśnie prawdziwa, trzeba najpierw poznać historię człowieka, który ją napisał. Człowiek, który przeżył piekło — i napisał o nim prawdę James Clavell w 1941 roku jako 17-latek został wysłany na wojnę do Malezji. Schwytany przez Japończyków, trafił do obozu jenieckiego Changi w pobliżu Singapuru. Statystyki tego miejsca są przerażające: ze 150 tysięcy więźniów przeżyło zaledwie 10 tysięcy. Resztę wykończył głód i tropikalne choroby. Clavell przeżył, ale milczał przez siedemnaście lat. Dopiero po takim czasie był w stanie zamienić traumę w literaturę. Zrobił to w sposób, który do dziś nie ma sobie równych – bez upiększania, bez taniego heroizmu, za to z chirurgiczną precyzją w opisywaniu ludzkiego upadku i woli przetrwania. O czym jest „Król szczurów”? Rok 1945. Obóz Changi to miejsce, gdzie tysiące alianckich żołnierzy zostało zredukowanych do prymitywnej walki o przetrwanie. W tym świecie, rządzonym przez głód i japoński regulamin, wyłania się postać Króla – amerykańskiego kaprala, który przed wojną był nikim, a w obozie stał się panem życia i śmierci. Dzięki sprytowi i bezwzględności prowadzi czarnorynkowy handel, ma sługusów i zawsze czyste ubranie. Jest uosobieniem brutalnego kapitalizmu w mikroskali. Naprzeciw niego stoi Marlowe (alter ego Clavella) – angielski oficer RAF-u, dżentelmen, dla którego honor jest ostatnią linią obrony przed zezwierzęceniem. Oś powieści stanowi właśnie ich relacja: starcie cynizmu z idealizmem i próba odpowiedzi na pytanie, ile kosztuje zachowanie godności, gdy żołądek skręca się z głodu. Trzecim wierzchołkiem tego trójkąta jest Grey – kapitan żandarmerii, ogarnięty obsesją złapania Króla na gorącym uczynku. To człowiek sztywnych zasad w świecie, w którym zasady dawno przestały obowiązywać. Moje wrażenia — Piekło z ludzką twarzą Sięgnąłem po tę książkę z przekonaniem, że otrzymam kolejną fikcyjną przygodę z historią w tle, a dostałem wstrząsającą opowieść biograficzną. To nie jest typowa powieść wojenna – to genialne studium psychologiczne. Clavell udowadnia, że instynkt przetrwania jest potężniejszy niż jakakolwiek wyuczona moralność. Uderza tu przede wszystkim niejednoznaczność postaci. Tytułowy Król budzi skrajne emocje: od obrzydzenia, przez sympatię, aż po podziw. Podobnie jest z innymi – autor nie wskazuje palcem „dobrych” i „złych”. Pokazuje ludzi ukształtowanych przez ekstremalne warunki, w których litość bywa głupotą, a spryt – najwyższą cnotą. To, co odróżnia tę literaturę od rzemieślniczej masówki, to fakt, że refleksje i moralne „rozkminki” generują się w czytelniku same, bez nachalnego prowadzenia za rękę przez autora. I to zakończenie... zostawia człowieka z ogromną pustką. Podsumowanie — Książka, która zostaje na lata Często zapominamy, że II wojna światowa na Dalekim Wschodzie była równie okrutna, co ta na frontach europejskich. „Król szczurów” to klasyk, który się nie starzeje. To lektura, która pozostawia głęboki smutek i zadumę nad tym, co tak naprawdę czyni nas ludźmi. Ocena: 10/10 ⭐⭐

Ironicznie i z dużą dawką groteski, ale w gruncie rzeczy jest to bardzo przejmująca i wybitnie napisana historia o wyborze własnej ścieżki życia, samotności, traumach, lękach, marzeniach, namiętnościach. Ideowo bardzo postępowa jak na swoje czasy (jak na obecne właściwie również).

Książka naprawdę niezła, jednak film zdecydowanie lepszy. Najpierw zobaczyłem film a książkę zacząłem czytać mając nadzieję, że tradycyjnie jest lepsza niż ekranizacja. Nie jest. Na końcu książki czytelnik ma pewność wielu rzeczy, na końcu filmu nic nie jest oczywiste. Pomysł na książkę świetny, forma - taka sobie, nie jest jakaś zła, ani nie jest wybitna. Istnieje kilka różnic względem filmu. Można śmiało polecić.

Jak na klasyk którego polecenia widziałam wszędzie- książka mocno przeciętna. Fabuła mało dynamiczna, niewzbogacona za bardzo przemyśleniami narratora. Zakończenie rownież bez jakiegoś wow- spodziewałam się solidnego plot twistu którego nie było. Przeczytana jednak ze sporym wysiłkiem.

Sen_numer_9 to druga powieść w dorobku Davida Mitchella, autora, którego czytelnicy kojarzą dzięki Atlasowi chmur czy Tysiącu jesieni Jacoba de Zoeta. I jest to powieść dziwna, nietypowa, nieco chaotyczna, która wymaga uważnego czytania i sporej wyobraźni. Głównym bohaterem jest dwudziestoletni Eidżi Mijake, który przybywa do Tokio, by odnaleźć swojego ojca. Nigdy wcześniej go nie widział i tak naprawdę nie zna jego tożsamości, ale liczy, że wydusi z kancelarii prawnej niezbędne szczegóły. Chłopak niedawno stracił siostrę bliźniaczkę, a matka porzuciła go w dzieciństwie. Jeśli dotrze do taty i przekona go do siebie, nie będzie już sam. Taki początek Sen_numer_9 zapowiada dramat egzystencjonalny lub – w najgorszym wypadku – rodzinną soap operę. David Mitchell nie bawi się jednak w takie nudne gatunki, za to tworzy szalone i absurdalne wizje, miesza narracje, łączy sny z rzeczywistością. Już na początku bohater wyobraża sobie moment, w którym wchodzi na nielegalu do owej kancelarii, podając się za karmiciela rybek, i żąda wydania dokumentów dotyczących swojego pochodzenia. Raz widzi to oczyma wyobraźni jak akcję z filmu szpiegowskiego, innym razem jak prawdziwą apokalipsę z powodzią zalewającą miasto. A dalej? Dalej mamy wspomnienia z dzieciństwa, szaloną znajomość z bogatym nastolatkiem o nieciekawych powiązaniach, tajne kluby i imprezy, dzienniki dziadka żołnierza uczestniczącego w II wojnie światowej czy kozę gadającą z kurą. Wątki przeskakują pomiędzy sobą, potęgując wrażenie chaosu, ale też budując oniryczny klimat. W pewnym momencie trudno już się połapać, co jest snem, a co okrutną rzeczywistością. Niełatwo się czyta Sen_numer_9, bo trzeba skupić się na każdym zdaniu. A w tych pojawiają się w nadmiarze trzykropki, myślniki, dialogi złożone w jeden długi ciąg wypowiedzi. Ale wszystko to sprawia, że książki tej nie sposób zapomnieć. Jest zdrowo zakręcona, nietypowa, bardzo inna. Więcej recenzji: https://zdalaodpolityki.pl/category/ksiazka/ Zapraszam do współpracy autorów i wydawców!

Kurt Vonnegut jak zwykle wspaniały. Opowiadania często zaskakują, choć przecież nie są świeże. Jedna uwaga, za co też potrąciłam gwiazdkę - trzeba pamiętać, że Vonnegut to autor starej daty i często to staroświeckie myślenie przebija się do jego twórczości. O ile przestarzały podział ról ze względu na płeć w futurystycznych społeczeństwach da się przełknąć, o tyle przesłanie tytułowego opowiadania (w którym przemoc seksualna "leczy" niezainteresowane seksem kobiety), ciężko zaakceptować. Już słyszę głosy mówiące, że przecież ta aseksualność, a w zasadzie znieczulenie od pasa w dół, była wywołana tabletkami. Odpowiem: i co z tego? Vonnegut chyba tego nie przemyślał. Reszta opowiadań trzyma wysoki poziom, może z jednym czy dwoma wyjątkami.

Wracam do „Wahadła Foucaulta” po naprawdę wielu latach. Dopiero teraz zrozumiałem, jak niewiele wówczas wiedziałem, czytając je po raz pierwszy (a był to zeszły wiek, tak psze państwa, chodzą wciąż po tym łez padole ludzie, którzy żyli w zeszłym wieku). Na fali ówczesnej czytelniczej mody na Eco (niech twa, fala - nie Eco, wiecznie!) dostałem w ręce księgę potężną (grubo ponad 600 stron), wypełnioną cudowną, choć do dziś obezwładniającą mnie mieszanką. Trzech facetów z mediolańskiego wydawnictwa postanawia zabawić się własnym intelektem i podbić nieco sprzedażowe słupki – wymyślają PLAN, w którym upychają wszystkie możliwe i te zupełnie niedorzeczne związki, sekrety, tajne i jawne organizacje, kabałę, różokrzyżowców, masonerię, Żydów, wieżę Eiffela... i paryskie metro. Tworzą panoptikum luźnych powiązań, które jednak łączą TAJEMNICĄ i SEKRETEM – te bowiem mają tłumaczyć wszystko i wyjaśnić, że są na tym świecie tacy, którzy chcą przejąć nad nami kontrolę. Intelektualny żart zamienia się jednak w niebezpieczną grę z tajnymi stowarzyszeniami, których członkowie traktują Plan jako objawienie i obawiają się ujawnienia PRAWDY. Czytanie „Wahadła” jest wymagające nie tylko z powodu natłoku szczegółowych informacji ale również zamieszania, jakie wywołuje w naszym intelekcie. Tracimy historyczno-rzeczywisty grunt pod nogami – nie wiemy, co jest potwierdzoną źródłowo prawdą, co zaś już wymysłem bajarzy z wydawnictwa. Do tego wspaniały zapis czasów minionych, kiedy to jeszcze wierzono w siłę komputerów jako naukowej wizji cudownej przyszłości, nie zaś źródła społecznych nieszczęść i uzależnień oraz nośników internetowego kłamstwa, które potrafi wpływać na historię. I cały myk tkwi w tym, że Eco nabija nas w butelkę – wy, nasączeni wiedzą, przeintelektualizowane mieszczuchy nie umiecie z niej korzystać, mówi. To dzięki wam powstają teorie spiskowe, które krążą po świecie i zbierają żniwo wśród tępaków (cóż za cudowny ukłon w stronę dzisiejszych mediów! Eco okazał się wizjonerem!). Nie dziwi więc, że w układzie liczb i cyfr na tablicach rejestracyjnych czy spodku od filiżanki dostrzega się ZNAKI wieszczące koniec świata. Na szczęście dla wszystkich istnieje jeszcze Wahadło – jedyny stały punkty we wszechświecie, ale jego tajemnicę musicie poznać sami (choć z drugiej strony może to tylko zwykły kawałek metalu na sznurku?). Do tego wspaniale dwuznaczne i otwarte zakończenie, które wywołuje przysłowiowe ciary. Dla erudytów, fizyków i humanistów, encyklopedystów i egiptologów. Ludzi pracy i dobrej woli, robotnika i chłopki, kucharek i kucharzy, templariuszy, ministów i minister. Dla wszystkich. PIW, 1993 Przekład Adam Szymanowski, okładka Waldemar Świerzy